Wyrok WSA z dnia 14 stycznia 2026, sygn. I SA/Gd 475/25

Dyrektor IAS podkreślił, że z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. nie przewiduje możliwości wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru może co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej kontroli dokonanie wstrzymania tychże czynności lub postępowania.

Zgodnie z art. 23 § 6 u.p.e.a. to organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.

W konsekwencji Dyrektor IAS zobowiązany był zastosować w sprawie wniosku strony z 18 lutego 2025 r. art. 61a § 1 K.p.a., obligujący organ do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Dyrektora IAS, brak było podstaw do podjęcia innego rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Brak było również przesłanek do wstrzymania postępowania egzekucyjnego z urzędu.

Dyrektor IAS zauważa, że sam fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne ulega bowiem zawieszeniu z mocy prawa dopiero z dniem ogłoszenia upadłości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie spraw w trybie autokontroli z uwzględnieniem nowych dokumentów i orzeczeń (art. 54 § 3 p.p.s.a); niezwłoczne wstrzymanie egzekucji z art. 23 § 6 u.p.e.a; przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynność obwieszczenia o licytacji (art. 58 § 2 k.p.a.); uwzględnienie zażalenia i uchylenie zaskarżonych postanowień z 28 kwietnia 2025 r. oraz z 30 kwietnia 2025 r., wstrzymanie egzekucji z urzędu z uwagi na szczególnie uzasadnione okoliczności, przywrócenie terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną, przeprowadzenie ponownej analizy w trybie autokontroli z uwzględnieniem nowych dokumentów i orzeczeń.

Ponadto Skarżąca wskazała na nowe okoliczności faktyczne nieznane wcześniej organowi egzekucyjnemu. Dodatkowo podniosła - wbrew twierdzeniom organu – że organ nadzorczy posiada kompetencje do wstrzymania egzekucji z urzędu, jeśli zachodzą "szczególnie uzasadnione przypadki", które według Strony miały miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca na podstawie art. 58 § 2 K.p.a. wniosła o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Końcowo, powołując się na wyroki WSA z 15 września 2023 r. o sygn. akt I SA/Gd 320/23 oraz NSA z 26 listopada 2024 r. o sygn. akt III FSK 1113/23, wskazała na naruszenie zasady proporcjonalności (art. 13 u.p.e.a. w związku z art. 2 Konstytucji RP) oraz naruszenie ważnego interesu podatnika (art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej), w tym zasad humanitaryzmu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, albowiem wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3).

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

W ocenie Sądu Dyrektor IAS trafnie zauważa, że z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. nie przewiduje możliwości wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego skierowany do organu nadzoru może co najwyżej zainicjować przeprowadzenie czynności kontrolnych w nadzorowanym organie i w ramach tej kontroli dokonanie wstrzymania tychże czynności lub postępowania. Zgodnie bowiem z art. 23 § 6 u.p.e.a. to organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ.

W konsekwencji Dyrektor IAS zobowiązany był zastosować w sprawie wniosku Skarżącej z 18 lutego 2025 r. art. 61a § 1 K.p.a., obligujący organ do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (tak też np. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 12 stycznia 2017 roku, sygn. akt I SA/Rz 907/16, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2017 roku, sygn. akt III SA/Wa 3059/16).

Brak było podstaw do podjęcia innego rozstrzygnięcia w sprawie, dlatego utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. Brak było również przesłanek do wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego z urzędu.

Na marginesie trafnie również zauważono, że sam fakt złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne. Postępowanie egzekucyjne ulega bowiem zawieszeniu z mocy prawa dopiero z dniem ogłoszenia upadłości.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.