w egzekucji należności pieniężnej nr PINB-7146/030/2016/RW z 6 grudnia 2024 r.).
Jak wynika z akt sprawy, skoro Skarzący korzystał ze środków zaskarżenia na poprzednich etapach sprawy, nie ma wątpliwości, którego postanowienia i której grzywny dotyczy (obecnie prowadzona) egzekucja należności pieniężnej.
Tytuł wykonawczy nr PINB-7146/030/2016/RWz zawiera wskazanie co do: rodzaju należności pieniężnej (nieuiszczona, nałożona grzywna w celu przymuszenia), daty orzeczenia, jak również wysokość należności pieniężnej. Z tytułu jednoznacznie wynika, że na tym etapie sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego występuje w roli wierzyciela należności. Natomiast organem egzekucyjnym, na tym etapie sprawy, jest Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Wawer.
W związku ze zmianą stanu prawnego w 2019 r., brzmienie obecnie obowiązujących przepisów art. 33 i 34 wskazuje na zasadniczą rolę wierzyciela na etapie wniesienia przez zobowiązanego zarzutu (zarzutów) w sprawie egzekucji administracyjnej. Tego rodzaju zarzut (zarzuty) zobowiązany wnosi do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, a następnie wierzyciel wydaje postanowienie, w którym (w zależności od sytuacji): oddala zarzut, uznaje zarzut (w całości lub w części i w pozostałym zakresie oddala zarzut), czy też stwierdza niedopuszczalność zarzutu.
Zarzuty te zasadnie podlegały oddaleniu, ponieważ co do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., podlegająca egzekucji należność pieniężna - grzywna została nałożona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr PINB-7141/030/16/RW. Upływ czasu od daty nałożenia tej grzywny nie skutkował jej przedawnieniem (podobnie nie przedawnił się zasadniczy obowiązek - nakaz rozbiórki).
Jak wynika z akt sprawy, po otrzymaniu tego tytułu organ egzekucyjny (w niniejszym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Wawer) nie zawiadomił wierzyciela (czyli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) o nieprzystąpieniu do egzekucji
w przypadku, o którym mowa w art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Przeciwnie, egzekucji został nadany bieg (treść pisma - zarzutów potwierdza, że miało miejsce zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i następnie faktyczne jej zajęcie), a zgłoszone zarzuty zostały przekazane do rozpatrzenia przez wierzyciela. Tym samym należy przyjąć, że tytuł wykonawczy jest prawidłowy (tzn. spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a.). Co do zarzutu według art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. (wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części) - z powodów wskazanych powyżej w uzasadnieniu niniejszego postanowienia nie wygasł ani zasadniczy obowiązek (nakaz rozbiórki), ani obowiązek uiszczenia grzywny.
Ponadto, na obecnym etapie sprawy - ściśle co do kwestii egzekucji należności pieniężnej (grzywny) pod kątem wniesionych zarzutów - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (jako wierzyciel) nie jest właściwy w kwestii rozpatrzenia wniosku
o umorzenie (ściśle co do tego etapu sprawy) postępowania egzekucyjnego.
Wobec powyższego, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i oddalił zarzuty do tytułu wykonawczego nr PINB-7146/030/2016/RW z 6 grudnia 2024 r. Zgodnie
z treścią art. 139 k.p.a., organ odwoławczy doprecyzował ("sprostował") datę tytułu wykonawczego, bez zmiany co do przedmiotu rozstrzygnięcia.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów zażalenia, organ wyjaśnił, że
w świetle przedstawionych powyżej okoliczności sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa nie było podstaw do uwzględnienia zarzutów, a tym samym podlegały one oddaleniu. Wskazane powyżej braki w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji (co do etapu sprawy - egzekucji należności pieniężnej, grzywny) zostały uzupełnione
w niniejszym postanowieniu.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze Strona zarzuciła:
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 113 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie i wydanie postanowienia identycznej treści co uchylone poza sprostowaniem daty tytułu egzekucyjnego w treści postanowienia,
- art. 33 § 2 ust. 1 oraz 5 u.p.e.a. poprzez skierowanie tytułu egzekucyjnego do zobowiązanego oraz podjęcie czynności egzekucyjnych, w sytuacji gdy obowiązek nie istnieje względnie wygasł wobec jego przedawnienia tj. upływu przeszło 5 lat od daty jego orzeczenia,
- art. 33 § 2 ust. 2 u.p.e.a. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia tj. postanowienia wskazanego w tytule wykonawczym,
- art. 32 u.p.e.a. poprzez brak wcześniejszego doręczenia zobowiązanemu przez wierzyciela tytułu wykonawczego tj. przed przekazaniem tego tytułu do organu egzekucyjnego.
Powołując powyższe zarzuty Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz
z poprzedzającymi je orzeczeniami organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.
Zdaniem Strony organ wydając zaskarżone postanowienie wykonuje działania pozorne uchyla bowiem postanowienie organu instancji po czym wydaje postanowienie identycznej treści, w którym de facto prostuje jedynie omyłkę pisarską organu I instancji.
Ponadto obowiązek został na zobowiązanego nałożony postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, przy czym w doręczonym w dniu 30 grudnia 2024 r. tytule wykonawczym nr PINB-7146/030/2016/RW z 6 grudnia 2024 r. nie jest wskazany numer ani dane pozwalające zidentyfikować to postanowienie. Z treści tytułu wykonawczego wynika, iż postanowieniem to wydane zostało w sierpniu 2018 r., co oznacza, iż upłynął 5 letni okres przedawnienia się zobowiązań równoznacznych z karami administracyjnymi. Wątpliwości te nie zostały wyjaśnione również w zaskarżonym postanowieniu jak również w postanowieniu organu I instancji. Prowadzenie zatem na tym etapie postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne jako wobec obowiązku nieistniejącego względnie obowiązkowi, który wygasł. Niezależnie organ egzekucyjny prowadząc postępowanie winien wystawić prawidłowy tytuł zawierający wszystkie wymagane dane i dopiero wówczas ewentualnie prowadzić postępowanie.
W treści tytułu wykonawczego nastąpiło określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia tj. postanowienia wskazanego w tytule wykonawczym poprzez brak wskazania danych identyfikujących to postanowienie (numer wraz z datą wydania oraz znak sprawy). W postanowieniu organu I instancji organ wskazuje, iż w tym dniu wydano jedno postanowienie, tym niemniej dane wskazane
w tytule wykonawczym są niewystarczające do jego identyfikacji. Organ II instancji
w zaskarżonym postanowieniu w ogóle do powyższego nie odnosi się.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.’’, stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana – jak w tym przypadku - w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa,
w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem, stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa.
Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie oddalające
w całości zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 powołanej ustawy, podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3
i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W niniejszej sprawie, po dodatkowych wyjaśnieniach strona powołała się na przesłankę o której mowa w pkt 5, tj. wygaśnięcie obowiązku z uwagi na przedawnienie.
Istotne i warte podkreślenia jest również to, że w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów, organ nie może dokonywać oceny legalności decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów
w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te ograniczają zakres orzekania.
Postępowanie egzekucyjne jest fazą następną, uruchamianą ewentualnie po fazie wskazanej wyżej, a jego wyłącznym celem jest doprowadzenie do wykonania aktu administracyjnego, który został wydany na zakończenie etapu jurysdykcyjnego. Ze względu na taki charakter postępowania egzekucyjnego, organ ma zatem ograniczone możliwości badania sprawy pod względem merytorycznym. Celem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej jest ochrona strony postępowania egzekucyjnego przed niezasadnym lub niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji. Do takiego samego wniosku prowadzi analiza właściwości organów. Organ egzekucyjny nie może bowiem wkraczać w kompetencję organu administracji publicznej, który
w postępowaniu rozpoznawczym (jurysdykcyjnym) w sposób władczy rozstrzygnął
o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów prawa materialnego. Innymi słowy, na etapie postępowania egzekucyjnego nie jest możliwe wprowadzanie zmian w tej materii, która jednoznacznie została rozstrzygnięta w decyzji kończącej postępowanie rozpoznawcze. Weryfikacja decyzji ostatecznych w postępowaniu egzekucyjnym jest bezwzględnie niedopuszczalna, gdyż na przeszkodzie stoi zasada trwałości takich decyzji. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji mogą mieć na celu wykazanie nieistnienia obowiązku, ale nie podważenie aktu administracyjnego, nakładającego ten obowiązek, również z powodu wydających go organów administracyjnych, czy zastosowanego prawa materialnego.
W ocenie Sądu zarzuty Skarżącego wierzyciel rozpatrzył prawidłowo. Pojęcie "nieistnienia obowiązku" oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie. Żadna ze wskazanych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie. Podstawę egzekwowanego obowiązku stanowiła pozostająca w obrocie prawnym decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która jest ostateczna i podlega wykonaniu. Zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a.
w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Organy nadzoru budowlanego winny dążyć do najszybszego wyegzekwowania obowiązku rozbiórki. Zobowiązani zaś winni wykonać nakaz rozbiórki po otrzymaniu ostatecznej decyzji,
a dalsze uchylanie się od obowiązku rozbiórki zgodnie z art. 92 ust. 2 pkt. 1 u.p.b. jest wykroczeniem podlegającemu rozpatrzeniu przez organy ścigania. Przypomnieć należy, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazane w decyzji.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 oraz 5 u.p.e.a. przesłanką wniesienia zarzutu, jest zatem sytuacja w której obowiązek nie istnieje z powodu jego wykonania przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego bądź w przypadku upływu czasu z którym przepisy prawa wiążą przedawnienie się obowiązku (które w stosunku do prawa budowlanego nie występuje), albo w przypadku wystąpienia innych okoliczności uregulowanych
w przepisach prawa skutkujących wygaśnięciem obowiązku np. zwolnienie z obowiązku poprzez jego umorzenie. W przedmiotowym postępowaniu żadna z przytoczonych powyżej sytuacji nie występuje. Grzywna została nałożona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr PINB-7141/030/16/RW z 21 sierpnia 2019 r. Upływ czasu od daty nałożenia tej grzywny nie skutkował jej przedawnieniem (podobnie nie przedawnił się zasadniczy obowiązek - nakaz rozbiórki). Tym samym należało uznać zarzut oparty o art. 33 § 2 pkt 2 oraz pkt 5 u.p.e.a. jako niezasadny.
Tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji należności pieniężnej został przekazany (drogą elektroniczną) do organu egzekucyjnego. Jak wynika z akt sprawy, po otrzymaniu tego tytułu organ egzekucyjny (w niniejszym przypadku Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Wawer) nadał bieg sprawie (treść pisma - zarzutów, jak również dokumentacja w aktach organu I instancji potwierdza, że miało miejsce zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego), a zgłoszone zarzuty zostały przekazane do rozpatrzenia przez wierzyciela. Tym samym należało przyjąć, że tytuł wykonawczy dotyczący należności pieniężnej (grzywna) jest prawidłowy i spełnia wymogi określone
w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a.
Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi należy wyjaśnić, że postanowienie o nałożeniu grzywny zostało wydane w sierpniu 2019 r., a nie jak wskazano w zarzutach i zażaleniu w sierpniu 2018 r. Organ drugiej instancji uzupełnił braki
w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji dotyczące etapu sprawy
i doprecyzował datę tytułu wykonawczego, bez zmiany co do przedmiotu rozstrzygnięcia, co zdaniem Sądu nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie w niemniejszej sprawie.
W przekonaniu Sądu organ prowadził postępowanie z poszanowaniem zasad wyrażonych w art. 6 i art. 8 k.p.a. Przeprowadzona przez organ podatkowy odmienna ocena ustalonego stanu faktycznego nie dowodzi, że naruszono nałożony na organy obowiązek działania w granicach i na podstawie obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu nałożony na organy obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz działania w granicach i na podstawie obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.) nie oznacza, iż organy podatkowe obowiązane są interpretować fakty
i przepisy prawa jedynie w sposób zadowalający dla Strony, a więc w sposób zbieżny z jej stanowiskiem. Podniesione przez Skarżącego zarzuty stanowią w istocie polemikę,
z prawidłowymi ustaleniami organów. Ta zaś - jako nieznajdująca oparcia w przepisach prawa, a przy tym pozbawiona mocy przekonywania wobec braku jej odzwierciedlenia
w aktach sprawy, nie mogła doprowadzić do wniosków odmiennych, aniżeli te przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. Podkreślić przy tym należy, że ani niezadowolenie Strony z zapadłego rozstrzygnięcia, ani też subiektywne jej przekonanie
o wadliwości zaskarżonego aktu prawnego, nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
[pic]