- 28 stycznia 2021 r. w kwocie 100 zł, opłata manipulacyjna;
- 23 września 2021 r. w kwocie 738 zł, wydatek egzekucyjny (sporządzenie operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego);
- 27 września 2023 r. w kwocie 10 zł, opłata za czynność (ogłoszenie o I licytacji nieruchomości);
- 27 września 2023 r. w kwocie 885,50 zł, wydatek egzekucyjny (ogłoszenie o I licytacji nieruchomości);
- 31 października 2023 r. w kwocie 10 zł, opłata za czynność (ogłoszenie o II licytacji nieruchomości);
- 31 października 2023 r. w kwocie 314,88 zł, wydatek egzekucyjny (ogłoszenie o II licytacji nieruchomości;
- 1 lipca 2024 r. w kwocie 10,42 zł wydatek egzekucyjny za zajęcie rachunku bankowego
w S. S.A.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pucku wskazał, że biorąc pod uwagę art. 70 § 4 O.p., ostatnią czynnością przerywającą bieg terminu przedawnienia było zajęcia rachunku bankowego z 1 lipca 2024 r. (zawiadomienie to strona odebrała 15 lipca 2024 r. w trybie art. 43 k.p.a.). Zatem stosując tę regulację prawną Naczelnik Urzędu Skarbowego
w Pucku wskazał, że do przedawnienia kosztów doszłoby w 2029 r.
Oceniając kwestie przedawnienia kosztów organ egzekucyjny zauważył, że doszło do nowelizacji ustawy egzekucyjnej dokonanej ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. Termin przedawnienia kosztów egzekucyjnych określono w art. 65a § 1, zgodnie z którym obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek.
Stosownie do art. 6 pkt 2 ust. 3 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2019 poz. 1553) art. 65a § 1 u.p.e.a. może być stosowany o ile jest on korzystniejszy dla zobowiązanego (gdy koszty egzekucyjne obciążają odpowiednio zobowiązanego). Organ egzekucyjny dokonał zatem analizy terminu przedawnienia na jego podstawie. Wskazał, że zgodnie z informacją uzyskaną z Sądu Okręgowego w Gdańsku był to 8 listopada 2023 r. Zatem, przy zastosowaniu obowiązującego stanu prawnego koszty egzekucyjne przedawniłyby się 1 stycznia 2027 r.
Jak wynika z powyższej analizy zastosowanie przepisów art. 65a u.p.e.a. jest dla strony bardziej korzystne, z uwagi na krótszy okres możliwości dochodzenia powstałych kosztów. Tym samym, dokonując analizy zastosowania odpowiedniego stanu prawnego
w zakresie przedawnienia kosztów egzekucyjnych, organ egzekucyjny wypełnił wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku I SA/Gd 634/24 z 26 listopada 2024 r.
Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US z 22 kwietnia 2025 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, jak również o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wskazań WSA w Gdańsku wyrażonych w wyroku z 26 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 634/24, w szczególności w zakresie oceny prawnej, czy konieczności wykazania konkretnych korzyści wynikających z wybranych przez organ przepisów prawa;
2) art. 64ba u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten nie obowiązywał w momencie wszczęcia egzekucji w sprawie;
3) art. 64ca u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy przepis ten nie obowiązywał w momencie wszczęcia egzekucji w sprawie;
4) art. 70 § 4 O.p. poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie, że w sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, podczas gdy nie jest możliwe wielokrotne przerywanie biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie środków egzekucyjnych, gdyż doprowadzałoby to do możliwości przedłużania w nieskończoność terminu przedawnienia zobowiązania, a nadto organ sam uchylił środek egzekucyjny, wobec czego jest on niebyły;
5) art. 65a u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie bez dokonania analizy przepisów intertemporalnych do ustawy wprowadzającej ten przepis, bez analizy tego która regulacja jest dla zobowiązanej bardziej korzystna oraz oparcie się w tym względzie jedynie na lakonicznym stwierdzeniu niepopartym szeroką analizą stanu prawnego co do krótszego terminu przedawnienia, podczas gdy analiza korzyści powinna obejmować większą część regulacji jak chociażby interpretację tego stanu w oparciu o prawidłową wykładnię art. 70 O.p.;
6) art. 26 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącej bez tytułu egzekucyjnego, który wygasł w związku z przedawnieniem zobowiązania, a co za tym idzie skierowanie licytacji i środków egzekucyjnych wobec majątku skarżącej, wbrew przepisom ustawy i wobec przedmiotu (nieruchomości), która nie powinna być licytowana w całości;
7) art. 59 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na prowadzeniu egzekucji do całego składnika majątkowego (nieruchomości), mimo że postępowanie egzekucyjne wobec strony winno ulec umorzeniu w całości z uwagi na brak tytułu wykonawczego i przedawnienie zobowiązania;
8) art. 60 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuchyleniu dokonanych czynności egzekucyjnych, w tym związanych z egzekucją
z nieruchomości, pomimo umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej;
9) art. 64ba u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że organ może prowadzić dotychczasową egzekucję w zakresie kosztów egzekucyjnych, podczas gdy tytuł wykonawczy oraz obowiązek wygasł,
a wskazany przepis nie stanowi o tym, że podstawą egzekucji w jakiejkolwiek części jest dotychczasowy tytuł wykonawczy i dotychczasowe czynności egzekucyjne;
10) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienia decyzji, z której większa część to stwierdzenie przebiegu postępowania, brak dokładnej analizy stanu prawnego sprawy i przepisów intertemporalnych, a co za tym idzie nieuczynienie zadość obowiązkowi organu do działania w sposób pogłębiający zaufanie do organów władzy publicznej;
11) art. 6 k.p.a. poprzez działanie przez organ bez podstawy prawnej i opieranie rozstrzygnięcia na przesłankach niezawartych w przepisach prawa, w szczególności pominięcie argumentacji przedstawianej przez skarżącą co do umorzenia postępowania egzekucyjnego;
12) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez pominięcie elementu uzasadnienia faktycznego
i prawnego w decyzji przejawiające się w nieprzywołaniu przepisów prawa materialnego
i procesowego, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie;
13) art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie jedynie lakonicznego i ogólnikowego uzasadnienia decyzji, a co za tym idzie postępowanie wbrew obowiązkowi organu do działania w sposób budzący zaufanie do organów władzy publicznej;
14) art. 138 § 1 pkt1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy organ powinien uchylić postanowienie organu I instancji i umorzyć postępowanie egzekucyjne
w całości.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że również w zakresie kosztów egzekucyjnych postępowanie egzekucyjne winno ulec umorzeniu. Zgodnie z art. 64ba u.p.e.a. wygaśnięcie obowiązku, nie zwalnia z obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych, jednakże w żaden sposób w ocenie skarżącej nie jest możliwe prowadzenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie. Wskazać bowiem należy, że organ egzekucyjny może prowadzić postępowanie wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego. Tymczasem
z uwagi na przedawnienie zobowiązań tytuł wykonawczy i egzekwowane nim należności wygasły. Organ egzekucyjny nie ma podstawy do prowadzenia egzekucji, a co więcej zgodnie z brzmieniem art. 60 u.p.e.a. uchyleniu ulegają wszystkie czynności egzekucyjne. Tym samym organ egzekucyjny nie ma skutecznego uprawnienia ani żadnych skutecznie dokonanych czynności wobec zobowiązanych i winien umorzyć postępowanie egzekucyjne w całości, a zwrotu kosztów egzekucyjnych domagać się w odrębnym trybie. Co więcej, przepisy, na których oparł się organ, powinny zostać poddane szerokiej analizie odnośnie możliwości ich zastosowania z uwagi na brzmienie przepisów intertemporalnych i jak wskazał WSA w zakresie tego, które są bardziej korzystne dla zobowiązanego. Analiza taka powinna uwzględniać szereg regulacji, a nie tylko oprzeć się na krótszym lub dłuższym terminie przedawnienia. Dodatkowo powinna się opierać również na prawidłowej wykładni art. 70 O.p.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po ponownym rozpoznaniu
sprawy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym
i zabezpieczającym, na które przysługuje służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.".
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszeń prawa, skutkujących koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Podkreślić należy, że organ odwoławczy ponownie rozpatrzył zażalenie skarżącej od postanowienia organu pierwszej instancji, na skutek uchylenia uprzedniego postanowienia organu odwoławczego wyrokiem WSA w Gdańsku z 26 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 634/24. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W orzecznictwie podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne oraz sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 505/05, z 16 maja 2007 r., sygn. akt I FSK 857/06, z 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji/postanowienia wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16).
W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z 26 listopada 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 634/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że organ w pierwszej kolejności powinien dokonać oceny, jakie przepisy w zakresie przedawnienia należności z tytułu kosztów egzekucyjnych mają zastosowanie w sprawie oraz przedstawić uzasadnienie wybranej regulacji w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego.
Zdaniem Sąd rozpoznającego niniejszą sprawę organy egzekucyjne uwzględniły wskazania co do dalszego postępowania zawarte w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku. Okoliczności faktyczne sprawy nie są sporne. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone wobec skarżącej i zastosowano w jego toku środki egzekucyjnej prowadzące do wygenerowania kosztów egzekucyjnych. Bezsporne jest również, że nie istnieje obowiązek główny stanowiący przedmiot postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego.
Koszty egzekucyjne, stanowiące obecnie jedyny przedmiot postępowania egzekucyjnego, zdaniem strony skarżącej uległy przedawnieniu. Strona skarżąca, powołując się na przepisy przejściowe wprowadzające zmiany w ustawie egzekucyjnej, wnioskuje o umorzenie kosztów egzekucyjnych.
Organy administracji, z tych samych przepisów wywodzą, że do oceny kwestii przedawnienia zastosowanie powinien znaleźć stan prawny z daty wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Organy administracji stoją na stanowisku, że koszty egzekucyjne, z uwzględnieniem korzystniejszych regulacji, przedawnią się 1 stycznia 2027r.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte 16 kwietnia 2020 r. W sprawie znajduje zastosowanie art. 59 u.p.e.a.
w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 ze zm.) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
W myśl art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu sprzed zmiany, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Powyższe jest wyrazem zasady ogólnej niezbędności egzekucji. Istota tej zasady sprowadza się do obowiązku stosowania egzekucji administracyjnej jedynie w zakresie niezbędnym dla wykonania dochodzonego obowiązku. Jeżeli natomiast obowiązek przestał istnieć, to nie powinno być prowadzone postępowanie egzekucyjne (z zastrzeżeniem kwestii nierozpoznanych środków prawnych)
i w jego ramach egzekucja administracyjna. Jednym ze sposobów nieefektywnego wygaśnięcia, a zatem ustania bytu prawnego obowiązku jest jego przedawnienie.
Według stanu prawnego obowiązującego w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawierała przepisów dotyczących przedawnienia kosztów egzekucyjnych. Zgodnie z art. 2 § 1 pkt 1a u.p.e.a., egzekucji administracyjnej podlegają niepodatkowe należności budżetowe, do których stosuje się przepisy ustawy o finansach publicznych. Według postanowień art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm.). dalej: "u.f.p.", do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego
i odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Zawarty w tym dziale Ordynacji podatkowej rozdział 8. reguluje materię dotyczącą przedawnienia. W związku
z powyższym należności z tytułu kosztów egzekucyjnych w stanie prawnym na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego podlegały przedawnieniu według norm regulujących przedawnienie zobowiązań podatkowych. Zgodnie zaś z treścią art. 70 § 1 O.p. przyjąć należy, że termin przedawnienia obowiązku zapłaty kosztów egzekucyjnych wynosił 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności.
Wskazać należy, że przedmiotem sporu były zarówno koszty egzekucyjne, które powstały do dnia 19 lutego 2021 r., jak i od dnia 20 lutego 2021 r. Zgodnie z przepisem przejściowym tj. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw:
w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a więc przed 20 lutego 2021 r., stosuje się przepisy dotychczasowe
(z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11).
Przepis art. 6 ust. 1 ustawy przejściowej wprowadza ogólną regułę, w myśl której
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe,
z uwzględnieniem ust. 2-4 oraz art. 7-11. Stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy
w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym i niezakończonym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się art. 65a ustawy zmienianej w art. 1, jeżeli jest on korzystniejszy dla: a) zobowiązanego, b) wierzyciela - w przypadku, gdy koszty egzekucyjne obciążają odpowiednio zobowiązanego albo wierzyciela.
W związku z powyższym ooceniając kwestię przedawnienia kosztów organ egzekucyjny zauważył, że obecnie obowiązujący art. 65a § 1 u.p.e.a. stanowi, że obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy zasadnie przyjął, że koszty egzekucyjne w stanie prawnym przed 20 lutego 2021 r., należało traktować jako niepodatkowe należności budżetowe, o których mowa w art. 60 pkt 7 u.f.b. Wyliczenie kategorii należności, jakie zawarto w tym przepisie, ma charakter przykładowy i mogą do niego należeć także inne niż literalnie w nim wymienione. Nie może zaś budzić wątpliwości, że koszty egzekucji administracyjnej, stanowią należności o charakterze publicznoprawnym, które są dochodem budżetu państwa i wynikają ze stosunku publicznoprawnego między organem egzekucyjnym a zobowiązanym. Dopiero od nowelizacji ustawy egzekucyjnej dokonanej ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji oraz niektórych innych ustaw termin przedawnienia kosztów egzekucyjnych określono wprost w ustawie egzekucyjnej (por. aktualnie obowiązujący art. 65a ust. 1 u.p.e.a. oraz art. 6 ust. 2 pkt 3 w zw. z ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 4 lipca 2019 r.). Słusznie przy tym organ odwoławczy zwrócił uwagę, że rozwiązanie to jest mniej korzystne dla zobowiązanego niż dotychczasowe. Zgodnie z art. 65a ust. 1 u.p.e.a., obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych przedawnia się z upływem 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym wygasł egzekwowany obowiązek. Natomiast według dotychczasowych regulacji, poprzez odesłanie z art. 67 u.f.b., termin przedawnienia należało określić na podstawie przepisów działu III Ordynacji podatkowej, tj. stosownie do art. 70 § 1 O.p. przyjąć, że wynosi on 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Ponadto na określenie terminu przedawnienia kosztów egzekucyjnych w sprawie mają wpływ m.in. zastosowane środki egzekucyjne, o których podatnik został powiadomiony (art. 70 § 4 O.p.). Jednym ze zdarzeń powodujących przerwanie biegu terminu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, przy czym konieczne jest, aby zawiadomienie zobowiązanego o podjętej czynności egzekucyjnej nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia (por. uchwałę NSA z 3 czerwca 2013 r. sygn. I FPS 6/12). Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia z tej przyczyny biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Jak wynika z akt sprawy, koszty egzekucyjne w przedmiotowej sprawie powstały odpowiednio w 2021 r., 2023 r. oraz 2024 r. Mając na uwadze fakt, że ostatnią przerywającą bieg terminu przedawnienia czynnością egzekucyjną w sprawie było zajęcie rachunku bankowego z 1 lipca 2024 r. do przedawnienia naliczonych kosztów egzekucyjnych doszłoby w 2029 r. Orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie również nie pozostawia wątpliwości. Każdorazowe zastosowanie środka egzekucyjnego,
o którym podatnik został powiadomiony, skutkuje przerwaniem biegu pięcioletniego terminu (zob. wyrok WSA w Lublinie z 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Lu 490/23; uchwała NSA z 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12 z cytowane tam wyroki; uwaga 12 do art. 70, (w:) Ordynacja podatkowa. Komentarz, B. Brzeziński, M. Kalinowski,
A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Toruń 2007, s. 542-543).
Mając na uwadze twierdzenia zawarte w skardze, wyjaśnienia wymaga, że przerwanie biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego,
o którym podatnik został powiadomiony, może mieć miejsce wielokrotnie. Każde następne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia i biegnie on od nowa. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 czerwca 2011 r. (P 26/10, OTK-A 2011/5, poz. 43) stwierdził, że art. 70 § 4 O.p. (w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Trybunału nie ma zatem przeszkód, aby bieg terminu przedawnienia był przerywany wielokrotnie, za takim poglądem nie przemawiają bowiem żadne konstytucyjne argumenty.
Zaakcentować trzeba, że organ egzekucyjny zastosował przepisy dotychczasowe,
z uwzględnieniem przepisów przejściowych wprowadzonych nowelą z 4 lipca 2019 r.
o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, wprowadzone ww. ustawą przepisy dotyczące naliczania kosztów egzekucyjnych obowiązują od 20 lutego 2021 r., a do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia ich w życie stosuje się przepisy dotychczasowe z uwzględnieniem przepisów przejściowych.
Zgodnie z informacjami pozyskanymi z Sądu Okręgowego w Gdańsku potwierdzającymi fakt przedawnienia z dniem 8 listopada 2023 r. należności objętych tytułem wykonawczym, koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu prowadzonym do majątku skarżącej (przy zastosowaniu w sprawie obowiązującego stanu prawnego) przedawnią się 1 stycznia 2027 r. Z powyższej analizy wynika, że zastosowanie aktualnego stanu prawnego, tj. art. 65a § 1 ustawy w zw. z art. 6 ustawy zmieniającej, jest dla strony bardziej korzystne z uwagi na krótszy okres możliwości dochodzenia powstałych kosztów.
Tym samym, dokonując analizy zastosowania odpowiedniego stanu prawnego
w zakresie przedawnienia kosztów egzekucyjnych, organ egzekucyjny wypełnił wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku I SA/Gd 634/24 z 26 listopada 2024 r., a zarzut skargi naruszenia art. 153 p.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że postanowieniem z 16 stycznia 2024 r. w sprawie o sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w Gdańsku XI Wydział Wykonawczy umorzył postępowanie wykonawcze w zakresie przepadku korzyści majątkowej. Przedawnienie wykonania przepadku na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej nastąpiło 8 listopada 2023 r. Z tego względu Naczelnik Urzędu Skarbowego w Pucku jako organ egzekucyjny umorzył prowadzone do majątku skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 7 kwietnia 2020 r. postępowanie egzekucyjne w zakresie należności głównej. Uzasadniając możliwość takiego rozstrzygnięcia organ słusznie powołał się na zapisy art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust 1 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw).
Wbrew twierdzeniom skarżącej w przedmiotowej sprawie organy nie stosowały art. 64ba oraz art. 64ca u.p.e.a., o czym świadczy wprost odniesienie do art. 60 pkt 7 oraz art. 67 u.f.b. i rozważania dotyczące braku w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji sprzed nowelizacji przepisów dotyczących przedawnienia kosztów egzekucyjnych.
Nie można również zgodzić się z zarzutem nie zastosowania art. 60 u.p.e.a. Umorzenie postępowania egzekucyjnego, co do zasady, powoduje nie tylko uchylenie czynności egzekucyjnych, ale także skutków, które te czynności wywołały. Jednakże przepis ten nie ma zastosowania - w sprawie nie doszło bowiem do umorzenia postępowania egzekucyjnego a jedynie do umorzenia w części dotyczącej należności głównej (z uwagi na jej przedawnienie). Koszty egzekucyjne w dalszym ciągu mogą być dochodzone przez organ egzekucyjny.
W orzecznictwie wskazuje się, że koszty egzekucyjne nie są świadczeniem ubocznym w stosunku do świadczenia głównego, dlatego wygaśnięcie należności głównej nie pociąga za sobą wygaśnięcia kosztów egzekucyjnych, które zostały wydatkowane na egzekwowanie tej należności. Są to dwa odrębne zobowiązania, kwalifikowane do różnej kategorii obowiązków (por. wyrok NSA z 26 maja 2023 r., sygn. akt III FSK 3569/21). Egzekwowana w niniejszej sprawie należność główna należy do kategorii określonej w art. 2 § 1 pkt 5 u.p.e.a., natomiast koszty egzekucyjne stanowią obowiązek określony
w art. § 1 pkt 1a tej ustawy. Każdy z tych obowiązków normowany jest innymi przepisami, powstaje w innym momencie i jest normowany odpowiednio przepisami kodeksu karnego oraz przepisami ustawy egzekucyjnej. Każde z tych zobowiązań jest należne innemu podmiotowi; egzekwowana należność - wierzycielowi, koszty egzekucyjne - organowi egzekucyjnemu. Owa odrębność powoduje, że termin przedawnienia należności wynikających z orzeczeń sądów w sprawach karnych nie jest tożsamy z terminem przedawnienia kosztów egzekucyjnych. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 26
w zw. z art. 59 u.p.e.a. polegający na prowadzeniu postepowania egzekucyjnego mimo braku tytułu wykonawczego i przedawnienia zobowiązania, nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji (w niniejszej sprawie postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. dochodzi wtedy, gdy uzasadnienie postanowienia nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie albo gdy mimo formalnej poprawności jego treść - ze względu np. na ogólnikowość stwierdzeń i argumentów - nie pozwala na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym czyni w stopniu istotnym wątpliwym poprawność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawie. Naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia postanowienia pod warunkiem wykazania, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3079/21). Uzasadnienie postanowienia powinno wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej
i ustalać jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają konkretnym fragmentom normy prawnej zastosowanej w sprawie. To z uzasadnienia postanowienia strona winna uzyskać wszechstronną informację o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 285/23). Wymagane jest, aby uzasadnienie stanowiło logiczną, zwartą całość, aby prześledzić tok rozumowania organu odwoławczego i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem. Tworzy to po stronie organu odwoławczego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi nie powinno budzić wątpliwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, że zaskarżone postanowienie zostało wydana po gruntownej analizie zebranego materiału dowodowego i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Obowiązkiem organu odwoławczego jest przedstawienie stanu rzeczywistego, ustalonego
i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z 22 marca 2024 r., sygn. akt I GSK 360/23).
W ocenie Sądu organ nie naruszył art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a w zw. z 6 k.p.a. w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawierało wypowiedź organu odwoławczego co do wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione oraz wyjaśnienie podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa. Pozwoliło to na skontrolowanie poprawności rozstrzygnięcia sprawy. W sposób wystarczający dla zrozumienia stanowiska organu odwoławczego, uzasadnienie wskazało ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny i określiło przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej.
Rozpoznając niniejszą sprawę nie dopatrzono się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego postanowienia (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a podniesione
w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
[pic]