Wyrok WSA z dnia 25 lutego 2026, sygn. I SA/Gd 7/26

Z kolei odnośnie zarzutu braku podstawy prawnej i dowodowej do określenia nieprzekazanej kwoty a także braku podstaw do przyjęcia istnienia zaległości po stronie pierwotnego wierzyciela Dyrektor IAS stwierdził, iż organ egzekucyjny słusznie wskazał, że dłużnik zajętej wierzytelności nie jest uprawniony do weryfikowania należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi na następcę prawnego zobowiązanego. Tym samym, dłużnikowi takiemu nie przedstawia się wyliczeń i dowodów źródłowych będących podstawą do zajęcia wierzytelności.

Odnośnie wystawionych tytułów wykonawczych wobec podmiotu wykreślonego

z KRS wskazano, iż organ egzekucyjny prawidłowo wskazał, że zgodnie z ww. art. 25e pkt 7 ustawy z 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko podmiotowi wykreślonemu z rejestru, wierzyciel wystawia nowy tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa i kieruje go do organu egzekucyjnego bez potrzeby dołączania dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Tytuł wykonawczy taki stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu wykreślonego z Rejestru,

a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Nadto zauważono, że dopiero zgodnie z zarządzeniem z dnia 28 stycznia 2025r., referendarz sądowy zarządził wykreślić z rejestru wzmiankę o nieprawomocności wpisu.

Podsumowując, Dyrektor IAS wypowiedział się, iż Naczelnik US zasadnie przyjął, że uchylanie się przez Spółkę skarżącą jako dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności miało w niniejszej sprawie charakter bezpodstawny. Tym samym, Dyrektor Izby stwierdził, że zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 5.09.2025 r. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Prawidłowo również została określona wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty tj. 22.301,97 zł (obejmująca należności główne, odsetki na dzień skarżonego postanowienia, koszty egzekucyjne, koszty opłat egzekucyjnych). Kwota ta odpowiada wysokości należności dochodzonych na podstawie tytułów wykonawczych z 26.06.2025 r., objętych zawiadomieniem z dnia 30.07.2025r. o zajęciu u Spółki wierzytelności przysługującej Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta Gdańskiemu jako następcy prawnego P sp. z o.o. z tytułu sprzedaży nieruchomości przy ul. S. w G.

W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego

w administracji na podstawie art. 59 § 1 pkt. 1 u.p.e.a. Skarżąca wniosła również

o zasądzenie kosztów postępowania, w tym ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie dowodu z dokumentów

z akt organu (w tym tytułów wykonawczych oraz materiału dowodowego, na podstawie którego ustalono istnienie rzekomej wierzytelności oraz określono jej wysokość). Dodatkowo wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu sądu i wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Wydanemu w sprawie postanowieniu Skarżąca zarzuciła:

I. Naruszenie prawa materialnego:

1. art. 71a § 9 u.p.e.a. - poprzez jego zastosowanie bez spełnienia ustawowych przesłanek, w szczególności: a) pomimo braku wykazania istnienia wierzytelności, b) przy braku przeprowadzenia obligatoryjnej kontroli przed wydaniem postanowienia, c) bez ustalenia "bezpodstawnego" uchylania się.

2. art. 554 KC - przez jego niezastosowanie i błędne przyjęcie, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, podczas gdy termin przedawnienia wynosił 2 lata. Rzekoma wierzytelność uległa przedawnieniu z końcem 2021 r.

3. art. 19 ust. 1 Prawa przedsiębiorców — poprzez bezzasadne uznanie, że jego naruszenie wpływa na istnienie lub nieistnienie zobowiązania cywilnoprawnego, czy gospodarczego.

4. art. 25e ustawy o KRS - błędne przyjęcie, że przejście praw na Skarb Państwa obejmowało rzekomą, przedawnioną i faktycznie nieistniejącą wierzytelność. Dokumenty likwidacyjne wskazują na brak wierzytelności i majątku likwidowanej spółki P Sp. z o. o. w likwidacji. Zatem, Skarb Państwa nie mógł przejąć nieistniejącego majątku po likwidacji spółki. W tym przypadku wyimaginowanej wierzytelności w stosunku do Skarżącej spółki.

II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. art. 81a § 1 k.p.a. - przez pominięcie kluczowych dowodów, w tym dokumentów likwidacyjnych i oświadczenia o rozliczeniu transakcji w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz przez zaniechanie ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, pominięcie dowodów Skarżącej, dowolną ocenę materiału dowodowego oraz nierozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść strony.

2. art. 71a § 9 oraz 71b u.p.e.a. - ustalenie nieistniejącej wierzytelności oraz poprzez brak uzasadnienia ustaleń faktycznych, brak wyliczenia kwoty 22.301,97 zł i brak wskazania źródeł danych oraz przez zaniechanie przeprowadzenia obligatoryjnej kontroli.

3. art. 18 i art. 23 § 1 u.p.e.a. - przez niewyjaśnienie podstaw wystawienia tytułów wykonawczych wobec podmiotu wykreślonego z KRS oraz nie nakazanie wykonania tego obowiązku przez organ II instancji.

4. art. 59 § 1 ust. 1 u.p.e.a. - postępowanie prowadzone wobec nieistniejącego podmiotu (P Sp. z o.o. wykreślona z KRS 13.10.2022 r.).

5. art 107 § 3 k.p.a. - uzasadnienie oparte na domniemaniach, nie dowodach. Brak udowodnienia przez organ nie dokonania płatności za nieruchomość. Poprzez brak uzasadnienia ustaleń faktycznych i brak wskazania źródeł danych.

6. zasady prawdy obiektywnej i proporcjonalności.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazując na błędne ustalenie przesłanki "bezpodstawnego uchylania się" (art. 71a § 9 u.p.e.a.) podała, iż organ nie wykazał istnienia podstawy prawnej obowiązku przekazania jakiejkolwiek wierzytelności.

Skarżąca wskazała, iż w przedmiotowej sprawie w ogóle nie istniała wierzytelność wobec Spółki E sp. z o.o. Strony transakcji z 2019 r. były w pełni rozliczone. Istniało natomiast prawne uzasadnienie nieprzekazywania kwot do organu, mianowicie brak istnienia zobowiązania gospodarczego oraz zarzut przedawnienia, a organ to całkowicie pominął.

Zdaniem Skarżącej DIAS błędnie twierdzi, że przesłanka uchylania odnosi się wyłącznie do podstaw prawnych - tymczasem sama podstawa prawna w ocenie Strony nie istnieje. Organ przywołał orzeczenia NSA wskazujące, że pojęcie "bezpodstawnie uchyla się" należy odnosić do okoliczności prawnych. Skarżąca wskazała, iż jest to prawidłowe, ale: jeśli nie istnieje zobowiązanie cywilnoprawne/gospodarcze, nie istnieje też obowiązek przekazania kwoty z zajętej wierzytelności. Brak wierzytelności to z kolei brak obowiązku przekazania i tym samym brak uchylania się. Tymczasem DIAS z góry zakłada istnienie wierzytelności w sprzeczności z posiadaną dokumentacją oraz dokumentacją likwidacyjną pierwotnego zobowiązanego, mimo że: - jej istnienie jest kwestionowane i przedstawiono niepodważalne dowody dokonania wpłat za zakup nieruchomości, - przedstawiono pisemne oświadczenia o rozliczeniu, - brak dowodów organu na jej istnienie, braki

w materiale dowodowym oraz sprzeczności ustaleń. Organ nie mógł więc uznać uchylania się za "bezpodstawne", skoro podstawa prawna obowiązku po prostu nie istniała.

Skarżąca podała, iż organ przyjął istnienie wierzytelności wynikającej z faktury

z dnia 17.06.2019 r., jednak jak wykazała: - zapłata nastąpiła, - istnieją dowody w postaci dokumentów KP i oświadczeń, - organ nie udowodnił fałszywości tych dokumentów i opiera się na hipotezach i domniemaniach (np. "mało prawdopodobne"), nie przeprowadził również osobnego postępowania, które wykazałoby prawdziwość twierdzeń o braku zapłaty za nieruchomość.

Tymczasem zgodnie z zasadą domniemania prawidłowości dokumentów (art. 245 KPC w zw. z art. 75 § 1 KPA) dokumenty KP i oświadczenia mają pełną moc dowodową, dopóki organ nie wykaże ich nieprawdziwości - czego nie uczynił. Ponadto, wierzytelność nie istnieje. Wszystkie dostępne dowody wskazują jednoznacznie, że faktura VAT z 17.06.2019 r. została zapłacona gotówką co potwierdzają dowody księgowe "KP" oraz adnotacja na fakturze "zapłacono gotówką". Likwidator spółki P Sp. z o. o. (sprzedawca) potwierdził całkowite rozliczenie transakcji. W likwidacji ww. spółki nie wykazano żadnych wierzytelności, żadnego majątku na datę rozpoczęcia procesu jej likwidacji w październiku 2021 r. oraz na datę jego zakończenia w maju 2022 r. Spółka ta została prawomocnie wykreślona z KRS 13.10.2022 r., co potwierdza odpis z KRS. Organ nie przedstawił też żadnego dowodu, który wskazywałby na istnienie wierzytelności oraz zaległości. Ponadto organ naruszył art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.

Podnosząc zarzut rażącego naruszenia art. 71a § 9 u.p.e.a. Skarżąca podała, iż organ wprost przyznał, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie przeprowadził kontroli, o której mowa w ww. przepisie prawa. Kontrola jest ustawową przesłanką, która ma służyć ustaleniu faktu uchylania się, ma ustalić istnienie wierzytelności i jej kwoty. Bez niej postanowienie nie mogło zostać wydane, chyba że "materiał dowodowy jest pełny". Tymczasem, organ oparł się na dokumentach sprzed lat, z innego postępowania podatkowego, o innym przedmiocie, bez ustalenia aktualnego stanu, bez ustalenia czy wierzytelność istnieje, jest wymagalna, nieprzedawniona i przysługująca właściwemu podmiotowi. Poza tym, organ nie oparł twierdzeń na dokumentacji likwidacyjnej podmiotu, który miałby posiadać ową wierzytelność, choć dokumenty wskazują na nieposiadanie majątku i żadnych wierzytelności.

Podnosząc zarzut błędnego ustalenia faktycznego – niesłusznego przyjęcia, że zapłata za nieruchomość w kwocie 1.200.000 zł nie nastąpiła Skarżąca wyjaśniła, że każde z twierdzeń organu w jej przekonaniu jest: ocenne, hipotetyczne, niepoparte dowodowo, oparte na analizie sprzecznych dokumentów i domysłów i można je określić jako "domniemane". Organ nie wykazał bowiem, że KP są fałszywe, gotówka nie mogła zostać wniesiona, środki nie mogły pochodzić z innych źródeł niż emerytura, majątek prywatny B. D.y nie pozwalał na darowizny lub wsparcie rodziny, czy pożyczki. W swojej ocenie organ pominął fakt przedstawienia umowy pożyczki, z której pochodziły środki finansowe na zakup nieruchomości. W żaden sposób też nie udowodnił, że nie doszło do realizacji umowy pożyczki. Z kolei, naruszenie art. 19 Prawa przedsiębiorców nie ma żadnego znaczenia dla istnienia zobowiązania cywilnoprawnego czy gospodarczego. Nawet jeśli transakcja powinna odbyć się przez rachunek, to zapłata dokonana gotówką jest ważna i skuteczna.

Przy błędach w ustaleniach faktycznych Skarżąca wytknęła, iż organ bezzasadnie uznał, że: B. D. (ówczesna właścicielka spółki kupującej nieruchomość) nie miała środków. Skarżąca natomiast podała, że to spółka jako osobny podmiot prawny ma posiadać środki finansowe, a nie wspólnik spółki jako osoba fizyczna. W żadnym postępowań nie podważono prawdziwości zapłaty gotówkowej, KP, zaś wszystkie twierdzenia organu w tym zakresie są tylko ocenami, a nie faktami.

Wskazując na wykreślenie zobowiązanego z KRS Skarżąca podniosła, iż postępowanie egzekucyjne prowadzono wobec spółki, która nie istniała i wobec której organ nie mógł wystawiać tytułów i która nie posiadała żadnego mienią wierzytelności ani praw zgodnie z dokumentacją likwidacyjną, w związku z czym organ naruszył prawo

w sposób rażący.

Poza tym, zdaniem Skarżącej organ dokonał błędnej interpretacji art. 554 K.C., gdyż nastąpiło przedawnienie roszczenia 31.12.2021 r. DIAS błędnie pominął fakt, iż faktura była z dnia 17.06.2019 r., a jej termin płatności upływał 19.06.2019 r. Zgodnie z art. 554 KC termin przedawnienia wynosi 2 lata, a więc upłynął on z dniem 19.06.2021 r., a najpóźniej 31.12.2021 r. (zgodnie z art. 118 KC po nowelizacji). Roszczenie było zatem przedawnione na długo przed zajęciem z 2023 r., a na pewno zajęciem z roku 2025. Organ pominął też, że przerwania biegu nie było, tytułów wykonawczych nie można wystawić wobec podmiotu wykreślonego, a Skarb Państwa nie miał tytułu wynikającego ze zobowiązania cywilnoprawnego, czy gospodarczego.

Powołanie się organu z kolei na okoliczność, że Skarżąca Spółka nie była przedsiębiorcą w rozumieniu literalnym jest kolejnym błędem interpretacyjnym, gdyż przepis dotyczy spółki zbywającej, a nie nabywcy. Przedsiębiorca to osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna (np. spółka), która prowadzi we własnym imieniu działalność gospodarczą w sposób zorganizowany i ciągły, dążąc do osiągnięcia zysku, działając na własne ryzyko i ponosząc pełną odpowiedzialność. Definicja obejmuje szerokie spektrum podmiotów, zatem, każdy podmiot, który prowadzi działalność jest przedsiębiorcą. Interpretacja organu jest wadliwa, nie tylko ze względu na brak odpowiedniej kwalifikacji przedsiębiorstwa, ale ze względu na analizę podmiotu będącego nabywcą.

Skarżąca podała także, że organ powołał się na art. 25e KRS, ale ignoruje dokumentację likwidacyjną spółki i brak wierzytelności oraz majątku. Ignoruje też, że rzekome zobowiązania miały charakter cywilny, gospodarczy - nie podatkowy, organ nie wykazał także przejścia zobowiązań prywatnoprawnych na Skarb Państwa. W związku z tym organ wystawił tytuły: wobec podmiotu wykreślonego, na podstawie roszczeń cywilnych, które nie zostały udowodnione, ani nie należały się Skarbowi Państwa.

Końcowo Skarżąca podniosła, że organ naruszył w podanych wyżej zarzutach wymienione przepisy prawa, bo nie zweryfikował dokumentów przedstawionych przez Spółkę, pominął dowody potwierdzające zapłatę i oparł się na przypuszczeniach, dokonał selektywnej oceny materiału dowodowego, nie ustalił przesłanek materialnych do wydania postanowienia. W związku z tym, wydane przez organ rozstrzygnięcie nie może się ostać

w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c PPS A. Kwota natomiast 22.301,97 zł nie została nigdy wyliczona ani udowodniona. Do skargi dołączono załączniki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.

Z kolei w piśmie z dnia 26.01.2026 r. Skarżąca nadesłała uzupełnienie skargi

w postaci dodatkowych zarzutów i ich rozwinięcia wskazując na: 1) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej z uwagi na nieistnienie zobowiązanego (art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., 2) brak zobowiązania materialnoprawnego i brak przedmiotu egzekucji (art. 59 § 1 u.p.e.a.), 3) nieważność czynności egzekucyjnych (actus non existens) (art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.), 4) brak legitymacji wierzycielskiej organu – domniemanie kompetencji (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 § 1 k.p.a.), 5) rażąco błędną wykładnię art. 25e ustawy o KRS poprzez błędną wykładnię prowadzącą do kreowania nieistniejących wierzytelności, 6) przekroczenie właściwości rzeczowej (działanie ultra vires), 7) niedopuszczalnego obejścia drogi sądowej (art. 45 i 77 Konstytucji RP), 8) sprzeczności działań organu – dowodu złej wiary, 9) naruszenia art. 59 § 1 pkt 1 i pkt 7 u.p.e.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, 10) bezskuteczności zajęcia innej wierzytelności jako czynności pochodnej.

Powołując się na ww. zarzuty Strona sformułowała wnioski: o stwierdzenie nieważności wszystkich czynności egzekucyjnych podjętych po dniu 13.10.2022 r.,

o potwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne było i jest bezprzedmiotowe ex lege a także ponownie o uchylenie zaskarżonych postanowień w całości i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Do pisma dołączono załącznik.

Odpis pisma procesowego Strony z dnia 26.01.2026 r. przesłano do Dyrektora IAS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, sąd oddala skargę w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Rozpoznanie niniejszej sprawy nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Jak stanowi przepis, sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia 27 października 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US

z dnia 5 września 2025 r. w którym określono Skarżącej jako dłużnikowi zajętej wierzytelności na dzień wydania postanowienia wysokość nieprzekazanej kwoty.

W kontrolowanej sprawie zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym Sąd stwierdził, że nie doszło do naruszeń przepisów, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Stosownie do treści przepisu art. 71b ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (dalej: u.p.e.a.) w przypadku, gdy dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w drodze egzekucji administracyjnej. Podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego jest wówczas postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty. Wskazane postanowienie wydaje się w oparciu o treść art. 71a § 9 powołanej ustawy, po wcześniejszym przeprowadzeniu kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności stwierdzającej bezpodstawne uchylanie się od przekazania zajętej wierzytelności. W przypadku stwierdzenia zaistnienia tych okoliczności, poprzez wydanie postanowienia w oparciu o art. 71a § 9 u.p.e.a. następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu.

Przepis art. 71b u.p.e.a. stosuje się odpowiednio w przypadku egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych stosownie do treści art. 91 u.p.e.a.

Postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. może być wydane

w konsekwencji dokonania zajęcia wierzytelności nie tylko w ramach postępowania egzekucyjnego, ale również zabezpieczającego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 września 2022 r., sygn. akt I SA/Po 455/22).

Do uznania postanowienia wydanego na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. za zgodne z obowiązującym prawem, konieczne jest stwierdzenie, że zostały spełnione warunki wynikające z tego przepisu. Pierwszym z nich jest fakt bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu w całości bądź w części. Drugim natomiast - co do zasady - przeprowadzenie czynności kontrolnych, na podstawie których organ dojdzie do przekonania, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od wpłaty zajętej wierzytelności na konto wskazane przez organ egzekucyjny, w konkretnej kwocie.

W niniejszej sprawie niesporne jest, że organ egzekucyjny nie przeprowadził kontroli, o której mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a. jednak wbrew zapatrywaniu Skarżącej spółki organ egzekucyjny wydając postanowienie w przedmiocie określenia Skarżącej spółki wysokości nieprzekazanej kwoty w zaistniałych okolicznościach sprawy mógł wykorzystać m.in. dokumenty przedłożone przez dłużnika, trzeciodłużnika, jak również pozyskane przez organ we własnym zakresie. Dokumenty te zostały zgromadzone przy zajęciu zabezpieczającym tej samej wierzytelności na podstawie zarządzeń zabezpieczenia

w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym do tego samego podmiotu. Również wówczas Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku w postanowieniu nr 2205-SEE-2.711.12.154.2022.2 z 25 października 2025r. określił wysokość nieprzekazanej kwoty przez Skarżącą jako dłużnika zajętej wierzytelności. Postanowienie to zostało utrzymane przez Dyrektora tut. Izby postanowieniem nr 2201-IEE.711.91.324.2022.AR z 14 grudnia 2022 roku. Postępowanie to zakończyło się wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt: I SA/Gd 986/23 i I SA/Gd 987/23 oddalającymi skargi E Sp. z o.o. w G. Skargi kasacyjne od nich zostały oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokami z dnia 5 listopada 2024 r., sygn. akt: III FSK 792/24 i III FSK 793/24. Konsekwencję tego stanowiła zatem konieczność zastosowania art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Uregulowanie zawarte w cytowanym przepisie oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie.

Związanie z kolei samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne

z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu

w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Przepis powyższy ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie.

Z dokumentów zgromadzonych ww. postępowaniach wynika, że zobowiązanej spółce pod firmą P Sp. z o.o. przysługuje wierzytelność od Skarżącej spółki.

W takich okolicznościach przeprowadzenie kontroli nie jest niezbędne w każdym przypadku, gdyż na podstawie już zgromadzonego materiału dowodowego istnieje możliwość ustalenia, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności. Powyższe potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt III FSK 1377/23 z dnia 17 grudnia 2020 r, sygn. akt II FSK 1632/20, czy z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt III FSK 984/24). W ocenie WSA

w Gdańsku zgromadzony materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę do stwierdzenia bezpodstawnego uchylania się Skarżącej od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Druga przesłanka, tj. fakt bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu, również została spełniona. Mając na względzie art. 71a § 9 u.p.e.a., w którym mowa jest o bezpodstawnym uchylaniu się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Podstawą do uchylania się przez dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu mogą być tylko takie okoliczności prawne, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia itp.). Użyte

w ww. przepisie określenie "bezpodstawnie uchyla się" oznacza zatem tyle, co "bez podstawy prawnej" (por. obok w/w wyroków, także wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt III FSK 984/24). W niniejszej sprawie nie zaszły jednak żadne okoliczności, które stanowiłyby tak rozumianą podstawę prawną do nieprzekazania organowi egzekucyjnemu kwoty zajętej wierzytelności.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku skierował do E Sp. z o.o. zawiadomienie z dnia 30 lipca 2025r.

o zajęciu wierzytelności pieniężnej przysługującej Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta Gdańska wykonującemu zadania z zakresu administracji rządowej jako Starosta będącego następcą prawnym P Sp. z o.o. z tytułu sprzedaży Skarżącej nieruchomości wzywając jednocześnie, aby wszelkie należne zobowiązanej P Sp. z o.o. a obecnie Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta Gdańska kwoty z tytułu zawartej umowy kupna-sprzedaży bez zgody organu egzekucyjnego Skarżąca nie uiszczała zobowiązanemu ale przekazała organowi egzekucyjnemu - zgodnie z dyspozycją art. 89 § 1 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. Zawiadomienie zostało Skarżącej doręczone 13 sierpnia 2025 r. W zawiadomieniu wskazano tytuły wykonawcze obejmujące należności pieniężne w łącznej wysokości 22.129,80 zł.

W ocenie WSA w Gdańsku na dzień dokonania zajęcia, tj. 5 września 2025 r. istniała wierzytelność, która podlegała zabezpieczeniu. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku ustalił bowiem, że do uregulowania należności za zakup nieruchomości od P Sp. z o.o. udokumentowanej aktem notarialnym z dnia 10 czerwca 2019r. nigdy nie doszło. Wobec tego, że ww. zapłata nie została zrealizowana, a wierzytelność jest wymagalna, to po wykreśleniu z KRS spółki P sp. z o.o. przysługuje ona zgodnie z art. 25e pkt 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta Gdańska. Istnienie tej wierzytelności organ egzekucyjny ustalił przy zajęciu tej samej wierzytelności w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym do P Sp. z o.o. w likwidacji na podstawie zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającego z dnia 19 września 2022r.

Z ustaleń wynika, że na mocy wyżej wskazanej umowy sprzedaży P Sp. z o.o. sprzedała Skarżącej nieruchomość położoną przy ul. S. w G., objętą księgą wieczystą nr [...], za cenę 1200 000,00 zł brutto. W akcie notarialnym znalazło się oświadczenie P Sp. z o.o., zgodnie z którym część ceny w kwocie 600 000,00 zł została już zapłacona. Natomiast pozostałą część należności tj. 600 000,00 zł Skarżąca zobowiązała się uregulować przelewem na rachunek bankowy P Sp. z o.o. w terminie do dnia 19 czerwca 2019 r. Z kolei z dokumentów przedstawionych przez Skarżącą w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku na podstawie upoważnienia do kontroli nr 2205-SKP.500.26.21.1 z 9 listopada 2021r., w przeciwieństwie do zapisów umowy notarialnej wynika, że kwota 1 200 000,00 zł na rzecz P Sp. z o.o. miała zostać zapłacona w gotówce - jako dowody płatności za nabytą nieruchomość przedstawiono dowody KP wystawione przez P Sp. z o.o. (podpisane przez Prezesa Zarządu M. D.). Źródłem finansowania płatności za zakupioną nieruchomość miały być środki własne ówczesnego wspólnika E Sp. z o.o. - B. D. Na tę okoliczność Skarżąca spółka wystawiła dowód wpłaty z dnia 4 czerwca 2019 r. kwoty 1 210 000,00 zł dokonanej przez B. D. tytułem: "zasilenie konta spółki, wpłata własna do kasy firmy". Jednak organ podatkowy ustalił, że rachunek Skarżącej Spółki prowadzony przez BANK S.A. w okresie od 1 czerwca 2019 r. do 30 czerwca 2019 r. nie został zasilony kwotą 1210 000,00 zł. W ramach przeprowadzonej kontroli ustalono, że Skarżąca spółka nie posiadała na rachunku bankowym środków pozwalających sfinansować zakup nieruchomości przy ul. S. w G. Ponadto, w trakcie kontroli podatkowej ustalono, że B. D. (ówczesny wspólnik E Sp. z o.o.) w latach 2010 - 2019 osiągała dochody z emerytury, które wyniosły łącznie mniej niż 1/5 kwoty 1 210 000,00 zł, a więc nie była w stanie zasilić konta Spółki ww. kwotą. Z kolei w okresie od 2010 roku B. D. nie osiągnęła dochodów z innych źródeł w kwotach, które pozwoliłyby sfinansować nabycie nieruchomości przez E Sp. z o.o. Tym samym, zasadnie organ ustalił, że B. D. nie mogła sfinansować zakupu nieruchomości ze środków znajdujących pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu. Na marginesie zauważyć należy, że zapłata za nieruchomość w formie gotówkowej w łącznej kwocie 1200 000,00 zł stanowiłaby naruszenie art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców, który stanowi, że dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy.

Organ egzekucyjny zwrócił również uwagę, że E sp. z o.o. oraz P sp. z o.o. były podmiotami powiązanymi - Prezesem zarządu i jedynym wspólnikiem P Sp. z o.o. od momentu jej powstania jest M. D. (córka B. D.) natomiast B. D. do dnia 12 maja 2021 r. była jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu E sp. z o.o.

Organ zauważył też, że trudno nie mieć wątpliwości co do rzetelności

i wiarygodności dokumentów takich jak dowodów wpłaty kp i faktury a stanowiących

o zapłacie ceny sprzedaży, tym bardziej, że dokumenty te są podpisane jedynie przez M. D., reprezentującą wówczas zobowiązaną P Sp. z o.o. a obecnie Skarżącą spółkę.

Trudno zakwestionować racjonalność takiego stanowiska organu.

Oświadczenie z dnia 7 maja 2022r., w którym M. D. jako likwidator P sp. z o.o. w likwidacji oświadcza, że strony z tytułu umowy sprzedaży z 10 czerwca 2019r. są rozliczone w dacie transakcji bowiem faktura z 17.06.2019r. została całkowicie opłacona przez nabywcę A sp. z o. a obecnie E sp. z o.o. - było również przedłożone przez Skarżącą

w postępowaniu określającym wysokość nieprzekazanej przez Skarżącą kwoty na podstawie zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym z dnia 19 września 2022r. Zatem również w niniejszym postępowaniu Skarżąca nie przedstawiła nowych dowodów i nie udowodniła faktu dokonania zapłaty za nieruchomość.

Biorąc pod rozwagę te okoliczności, prawomocnie już przesądzone, należało przyjąć że do zapłaty należności za zakup nieruchomości nigdy nie doszło, a tym samym na dzień otrzymania przez Skarżącą zawiadomienia o zajęciu z dnia 30 lipca 2025r. wierzytelność istniała, w wyniku czego doszło do skutecznego jej zajęcia. Pomimo zawartego w nim wezwania do przekazania przez Skarżącą kwoty wynikającej z tytułu kupna nieruchomości, Skarżąca nie dokonała żadnych wpłat tytułem dokonanego zajęcia wierzytelności.

W ocenie tut. Sądu zgromadzony materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie istnienia zajętej wierzytelności, tym samym nie zostały naruszone przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i art. 81a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Skoro zapłata za nieruchomość nie została zrealizowana, to wierzytelność jest

w dalszym ciągu wymagalna i po wykreśleniu z KRS spółki P sp. z o.o. przysługuje Skarbowi Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta Gdańska na podstawie art. 25e ustawy z 20 sierpnia 997r. o Krajowym Rejestrze Skarbowym.

Skoro - na mocy art. 67a § 1 ww. ustawy, stanowiącego, że organ egzekucyjny może z mocy samego zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego albo ruchomości wykonywać wszelkie prawa zobowiązanego w zakresie niezbędnym do prowadzenia egzekucji - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdańsku zajmując

u Skarżącej kwoty należne Skarbowi Państwa - Prezydentowi Miasta Gdańska wykonującemu zadania z zakresu administracji Rządowej jako Starosta i następca prawny wstąpił w prawa i obowiązki zobowiązanego - P sp. z o.o., to Skarżąca miała obowiązek przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty wynikającej z zajętej wierzytelności.

Z akt sprawy nie wynika, aby w niniejszej sprawie zaszły okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazywania organowi egzekucyjnemu kwot zajętych wierzytelności. Wbrew twierdzeniom - do przedawnienia zajętej wierzytelności nie doszło. W ocenie tut. organu nie ma zastosowania do transakcji udokumentowanej fakturą nr 3/06/2019 z 17 czerwca 2019 r. powoływany przez Skarżącą przepis art. 554 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c). Zgodnie z treścią tego przepisu roszczenie z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy przedawniają się

z upływem dwóch lat. Skrócony termin przedawnienia przewidziany tym przepisem dotyczy roszczeń tylko sprzedawcy prowadzącego działalność w formie przedsiębiorstwa, rzemieślnika w zakresie sprzedaży jego wyrobów oraz sprzedaż prowadzących gospodarstwo rolne w zakresie sprzedaży płodów rolnych i leśnych.

Jak słusznie zauważył organ podatkowy z akt sprawy wynika natomiast, że nieruchomość przy ul. S. w G., będąca przedmiotem sprzedaży udokumentowanej fakturą z 17 czerwca 2019 r. była nieruchomością (wolno stojący dom jednorodzinny) zamieszkiwaną przez B. D. i nie była związana z działalnością gospodarczą E Sp. z o.o. Powyższe wynika z oświadczenia B. D. znajdującego się w akcie notarialnym Rep. A nr [...], jak również z oględzin przedmiotowej nieruchomości dokonanych w ramach przeprowadzonej kontroli podatkowej. W trakcie oględzin stwierdzono, że na budynku nie było żadnych oznak funkcjonowania w tym miejscu firmy E Sp. z o.o. ponadto, wśród okazanych kontrolującym przez Skarżącą dokumentów znajdowały się liczne dowody wskazujące, że nieruchomość ta w okresie objętym kontrolą podatkową stanowiła dla B. D. i M. D. miejsce pobytu. W trakcie przeprowadzonej kontroli podatkowej organ podatkowy ustalił, że "nieruchomość przy ul. S. w G. wraz z jej wyposażeniem, w okresie objętym kontrolą podatkową wykorzystywana była przez B. i M. D. do celów osobistych. Ciężar ekonomiczny wynikający z kosztów użytkowania i wyposażenia nieruchomości spoczywał na ww. osobach i obciążał ich majątek prywatny, dlatego tylko te osoby czerpały korzyści z użytkowania nieruchomości, polegające na wykorzystaniu jej jako stałego lub czasowego miejsca pobytu. Kontrolowana E Sp. z o.o. nie osiągnęła żadnych przychodów bezpośrednio lub pośrednio związanych z użytkowaniem tej nieruchomości".

Te ustalenia wykluczają zastosowanie skróconego terminu przedawnienia roszczenia z tytułu jej sprzedaży, wynikającego z przepisu art. 554 k.c. kwestia ta zresztą już podlegała ocenie sądowej. 

Z kolei odnośnie zarzutu braku podstawy prawnej i dowodowej do określenia nieprzekazanej kwoty, a także braku podstaw do przyjęcia istnienia zaległości po stronie pierwotnego wierzyciela należy zgodzić się z organem egzekucyjnym, że dłużnik zajętej wierzytelności nie jest uprawniony do weryfikowania należności objętych tytułami wykonawczymi wystawionymi na następcę prawnego.

Odnośnie wystawionych tytułów wykonawczych wobec podmiotu wykreślonego

z KRS organ egzekucyjny prawidłowo wskazał, że zgodnie z wyżej wymienionym art. 25e pkt 7 ustawy z 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym : jeżeli tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko podmiotowi wykreślonemu z Rejestru, wierzyciel wystawia nowy tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa i kieruje go do organu egzekucyjnego bez potrzeby dołączania dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko Skarbowi Państwa stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu wykreślonego z Rejestru, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy.

W piśmie z dnia 26 stycznia 2026 r. Skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności i bezskuteczności czynności egzekucyjnych. Ten wniosek oparła na przepisie art. 156 § 1 k.p.a. oraz art. 7 i art. 159 § 1 u.p.e.a. Przepisy te nie dotyczą postępowania sądowego i WSA w Gdańsku nie jest władny do orzekania w kwestiach nimi regulowanych.

Natomiast argumentacja Strony skarżącej w odniesieniu do uzupełnienia skargi stanowi w istocie powtórzenie wcześniejszej argumentacji i abstrahuje od zasady niekonkurencyjności środków zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. Kwestie podniesione w w/w piśmie dotyczą w znacznej mierze kwestii będącej już przedmiotem prawomocnych orzeczeń organu egzekucyjnego i sądów administracyjnych i jak wyżej podano nie mogą być przedmiotem ponownej oceny bez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawa ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Uregulowanie zawarte w cytowanym przepisie oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie.

Związanie z kolei samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne

z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Przepis powyższy ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji, a obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej wyroku sądu administracyjnego jest wyłączony jedynie w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (por. np. wyrok NSA z 5 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 3044/18, czy wyrok NSA z 12 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1751/17.

Wobec argumentacji użytej przez Stronę skarżąca dla uzupełnienia skargi, w tym miejscu należy podkreślić, że w sprawach zakończonych wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 986/23 i I SA/Gd 987/23, od których skargi kasacyjne zostały oddalone wyrokami NSA z dnia 5 listopada 2024 r. sygn. akt III FSK 792/24 i III FSK 793/24 sądy wypowiedziały się wiążąco

w szeregu kwestiach nadal podnoszonych w niniejszej sprawie. Poddana kontroli sądowej była argumentacja Strony skarżącej odnośnie nieuznania przez nią zajętej wierzytelności P Sp. z o.o. jako całkowicie rozliczonej, twierdzenia odnośnie rzekomej pożyczki zawartej pomiędzy M. D. a B. D. na potwierdzenia posiadania przez Stronę skarżącą środków na zapłatę ceny nieruchomości i zagadnienie przedawnienia wierzytelności z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości z uwagi na treść art. 554 k.c. (dwuletni termin przedawnienia). Rozważana była też kwestia skierowania postępowania prowadzonego do majątku strony skarżącej. Sądy nie zakwestionowały skuteczności tego postępowania. Postanowienie z dnia 31 października 2022 r. określające Stronie skarżącej wysokość nieprzekazanej kwoty w postępowaniu zabezpieczającym nie zostało skutecznie zaskarżone.

Zawarty w art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" nie wymaga aby dla poprawności postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty, każdorazowo w toku kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego, prowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie wymagalności wierzytelności (por. wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt III FSK 1026/24).

W niniejszej sprawie nie istnieje podstawa prawna, która umożliwia trzeciodłużnikowi skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela (np. zarzut przedawnienia, potrącenia, przelewu wierzytelności), a to ze względu na brak takiej przesłanki, a to z uwagi na prawomocne rozstrzygnięcie takiej przesłanki.

Mając zatem na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.