Wyrok WSA z dnia 08 kwietnia 2026, sygn. I SA/Gd 70/26

Postanowienia nr: 2218-SEE.7112.17.2024.52.2 oraz 2218-SEE.7112.17.2024.53.2 z 24 września 2025 roku doręczono skarżącej 25 września 2025 roku.

Pismem z 30 września 2025 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim nr 2218-SEE.7112.17.2024.52.2 z 24 września 2025 roku w przedmiocie przybicia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez stronę, postanowieniem nr 2201-IEE.7192.2.350.2025.2.AK z 17 listopada 2025 roku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim.

Wyżej wymienione postanowienie doręczono stronie 1 grudnia 2025 roku. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie naruszono prawa i nie wystąpiła przesłanka z art. 111n § 1 pkt 3 u.p.e.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżono w całości postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku ("DIAS") z dnia 17 listopada 2025 r. znak sprawy: 2201-IEE.7192.2.350.2025.2.AK utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim z dnia 24 września 2025 r. nr 2218-SEE.7112.17.2024.52.2 w przedmiocie przybicia, na rzecz licytanta, udziału wynoszącego 2/64 we współwłasności prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, położoną w miejscowości K., dla której Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

- art. 111 m § 1 w zw. z art. 111 n § 2 oraz z art. 115 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 24, poz. 151 ze zm.; "u.p.e.a.") w zw. z art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. Nr 19, poz. 147 ze zm.; "u.k.w.h.") w zw. z art. 34 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926; "O.p.") polegające na wydaniu postanowienia o przybiciu pomimo, że udział nr 4 wynoszący 2/64 części w prawie użytkowania wieczystego i własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, należący do P.K. (KW nr [...]), był obciążony hipoteką przymusową do kwoty [...] zł na rzecz Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku na zabezpieczenie zaległości P.K. w zryczałtowanym podatku od dochodów (przychodów) za 2014 rok (wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia kosztami egzekucyjnymi), korzystającej z pierwszeństwa zaspokojenia z praw będących przedmiotem hipoteki, gdzie wstrzymano wykonanie decyzji z której wynikała zaległość za rok 2014 oraz zawieszono postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości za rok 2014;

- naruszenie przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ na skutek udzielenia przybicia doszło do usunięcia praw objętych przybiciem, spod potencjalnej egzekucji zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2014, dla zabezpieczenia której na tych prawach ustanowiono hipotekę przymusową.

Wskazując na powyższe naruszenia prawa wniesiono o:

1) przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie - na podstawie art. 122 p.p.s.a.;

2) uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o uchylenie w całości postanowienia wydanego w pierwszej instancji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.;

3) zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych - na podstawie art. 200 p.p.s.a.,

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim nr 2218- SEE.7112.17.2024.52.2 z 24 września 2025 roku, którym organ ten udzielił przybicia, na rzecz licytanta - Spółki Komandytowej B. z siedzibą w Z. ul. [...], reprezentowanej przez D.B., która podczas licytacji udziału wynoszącego 2/64 we współwłasności prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, położoną w miejscowości K., dla której Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim prowadzi księgę wieczystą nr [...], zaoferowała najwyższą cenę tj. 180.000 zł, nie narusza prawa, a zatem brak jest podstaw, aby wyeliminować je z obrotu prawnego.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 września 2025 roku o godz. 9.00 rozpoczęła się pierwsza licytacja - należącego do skarżącej udziału wynoszącego 2/64 we współwłasności prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, położoną w miejscowości K., dla której Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Jak wynika z protokołu sporządzonego z przebiegu licytacji nieruchomości z 24 września 2025 roku, do licytacji przystąpiło 6 osób, które dokonały wpłaty wadium, w tym D.B. Zaoferowała ona w drodze postąpień cenę w wysokości 180.000 zł. Kwota ta, wobec braku dalszych postąpień, po trzykrotnym jej obwieszczeniu, została przez prowadzącego licytację uznana za najwyższą. Licytacja została zamknięta o godz. 9:08.

Mając na uwadze treść art. 111m § 1 u.p.e.a., postanowienie o przybiciu nr 2218- SEE.7112.17.2024.52.2 zostało wydane bezpośrednio po zamknięciu licytacji tj. 24 września 2025 roku.

Należy się zgodzić, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki do odmowy udzielenia przybicia, które może nastąpić jedynie w przypadkach wskazanych w art. 111 n § 1 u.p.e.a. gdy:

1. ostateczne rozstrzygnięcie wydane w sprawie skargi bądź zażalenia, wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdza naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji nieruchomości i jeżeli stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji (a obie wymienione przesłanki muszą wystąpić łącznie);

2. uczestnik postępowania nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że był on obecny na licytacji i nie wniósł skargi na to uchybienie;

3. postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu lub zawieszeniu.

Zdaniem Sądu, postanowienie organu egzekucyjnego spełniało wymogi formalne nałożone ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. zawierało wszystkie obligatoryjne elementy postanowienia o przybiciu wskazane w art. 111m § 5 u.p.e.a., do których zaliczono wskazanie:

• imienia i nazwiska nabywcy - Spółka Komandytowa B. NIP: [...] z siedzibą w Z., ul. [...], reprezentowana przez D.B.,

• oznaczenia nieruchomości - nieruchomość stanowiąca udział wynoszący 2/64 we współwłasności prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, położoną w miejscowości K., dla której Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim prowadzi księgę wieczystą nr [...];

• daty licytacji - 24 września 2025 roku;

• ceny nabycia - 180.000 zł.

Także postanowienie o przybiciu doręczone zostało zgodnie z art. 111 r u.p.e.a.:

• skarżącej jako zobowiązanej w dniu 25 września 2025 roku;

• nabywcy - Spółce Komandytowej B. w dniu 24 września 2025 roku;

• wierzycielowi - Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku - 24 września 2024 roku;

• wierzycielowi - Wójtowi Gminy [...]- w dniu 24 września 2025 roku;

• wierzycielowi hipotecznemu - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych w [...]- w dniu 24 września 2025 roku.

W tej sytuacji uznać należy, że postanowienie o przebiegu potwierdza prawidłowość czynności dokonanych w toku postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej Sąd przypomina, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Starogardzie Gdańskim prowadzi egzekucję z udziału skarżącej wynoszącego 2/64 we współwłasności prawa użytkowania wieczystego gruntu i budynku stanowiącego odrębną nieruchomość, położoną w miejscowości K., dla której Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim prowadzi księgę wieczystą nr [...], na podstawie dalszego tytułu wykonawczego nr 2206- SEW.723.90703.2024/D/3 wystawionego przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku, obejmującego należność z tytułu podatku od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2018 rok. Zatem nie ulega wątpliwości, że w sprawie nie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 111n § 1 pkt 3 u.p.e.a..

We wniesionej skardze, skarżąca ponadto wskazuje, że postępowanie egzekucyjne, którego podstawą było wydanie przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku postanowienia z 6 sierpnia 2025 roku nr 2206-SEW.4251.8.2025. o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Gdyni z 4 czerwca 2025 roku nr 328000-CKK2-8.4102.1.2025.68 ustalającej w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekającej co do istoty sprawy, tj. ustalającej P.K. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2014 rok w wysokości 894.900 zł do dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu administracyjnego, zostało zawieszone postanowieniem 2206-SEE.7113.1209.2025.1 z 6 sierpnia 2025 roku. Jak wskazuje skarżąca, należność ta została zabezpieczona wpisem hipoteki przymusowej przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku na przedmiotowej nieruchomości. Odnosząc się do powyższego należy się zgodzić z oceną, że wpis hipoteki nie jest przeszkodą w egzekucji z nieruchomości, lecz stanowi zabezpieczenie, które daje wierzycielowi pierwszeństwo zaspokojenia z licytacji, przy czym komornik może zająć i sprzedać nieruchomość obciążoną wpisem hipoteki przymusowej, a uzyskane środki zaspokajają wszystkich wierzycieli hipotecznych, nawet tych, których wierzytelność nie jest jeszcze wymagalna.

Natomiast kwestię kolejności zaspakajania kwoty uzyskanej z egzekucji administracyjnej reguluje art. 115 u.p.e.a. Kolejność tę ustawodawca określił na podstawie kryterium przedmiotowego. Zaspokojenie należności zaliczonych przez ustawodawcę do bliższej kategorii następuje przed należnościami umieszczonymi w dalszej kategorii. W przypadku zatem podziału kwoty uzyskanej z egzekucji z nieruchomości lub egzekucji przejętej po wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową, po kosztach egzekucyjnych i kosztach upomnienia zaspokaja się należności alimentacyjne, a następnie należności za pracę za okres 3 miesięcy, do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę określonego w odrębnych przepisach, oraz renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i koszty zwykłego pogrzebu zobowiązanego, a po należnościach zabezpieczonych hipoteką morską, przywilejem na statku morskim, hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym i zastawem skarbowym albo korzystających z ustawowego pierwszeństwa oraz prawach, które ciążyły na nieruchomości przed dokonaniem w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji lub przed złożeniem do zbioru dokumentów wniosku o dokonanie takiego wpisu - należności za pracę niezaspokojone w kolejności wcześniejszej (art. 115 § 2 u.pe.a.).

W tej sytuacji, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Zatem orzeczono o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.