Do zażalenia Strona dołączyła "Umowę wsparcia finansowego" zawartą
w Gdyni dnia 1 kwietnia 2019 r. oraz zapisy na koncie z wyszczególnionych dat.
2.4. Po rozpatrzeniu zażalenia Strony, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia
27 listopada 2025 r. nr 2201-IEE.7192.2.324.2025.EW utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy.
Organ odwoławczy podkreślił, że postanowienie o określeniu dłużnikowi zajętej wierzytelności wysokości nieprzekazanej kwoty wydaje się w oparciu o treść art. 71a § 9 u.p.e.a., po wcześniejszym stwierdzeniu przez organ egzekucyjny okoliczności świadczących o bezpodstawnym uchylaniu się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania jej organowi egzekucyjnemu. W przypadku stwierdzenia zaistnienia takich okoliczności, poprzez wydanie postanowienia
w oparciu o art. 71a § 9 u.p.e.a. następuje konkretyzacja obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu. Zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie wraz z przeprowadzonymi kontrolami, z których sporządzono protokoły 28 kwietnia 2023 r. i 15 kwietnia 2025 r. - stanowiły wystarczającą podstawę do stwierdzenia bezpodstawnego uchylania się przez Stronę od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Z analizy posiadanych informacji m.in. tj. z plików JPK_VAT (zarówno z listy transakcji podatników, którzy w JPK_VAT za wybrany okres wykazano sprzedaż
na rzecz kontrahenta jak i listy transakcji podatników, którzy w JPK_VAT za wybrany okres wykazano zakup do kontrahenta) wynika, że po 4 lutym 2020 r., tj. już po dokonaniu przez organ egzekucyjny zajęć wierzytelności zawiadomieniami
z 15 stycznia 2020 r., 8 czerwca 2021 r., 7 września 2021 r., 29 listopada 2021 r.
i 29 czerwca 2022 r., K. S.A. wystawiła faktury w łącznej wysokości 126.420,00 zł brutto na Stronę jako nabywcę. Tym samym potwierdzają one współpracę między Stroną a zobowiązaną Spółką, a także fakt posiadania wierzytelności wobec Skarżącej za wykonane usługi. Faktury te Strona wykazała
w rejestrze zakupów VAT i odliczyła podatek VAT naliczony od należnego – pomniejszając tym samym wysokość podatku VAT należnego do zapłaty.
W ocenie organu II instancji przesłanka bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu również została spełniona. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik PUS skierował do Strony zawiadomienia z 15 stycznia 2020 r., 8 czerwca 2021 r., 7 września 2021 r.,
29 listopada 2021 r. i 29 czerwca 2022 r. o zajęciu innej wierzytelności przysługującej "K." S.A. z tytułu wzajemnych rozliczeń finansowych, wzywając jednocześnie, aby wszelkie należne zobowiązanej Spółce kwoty, bez zgody organu, Skarżąca nie uiszczała zobowiązanej Spółce, lecz przekazała organowi egzekucyjnemu - zgodnie z dyspozycją art. 89 § 1 u.p.e.a. Zawiadomienia zostały doręczone odpowiednio
4 lutego 2020 r., 29 czerwca 2021 r. w trybie art. 44 k.p.a., 10 września 2021 r.
w trybie art. 44 k.p.a., 2 grudnia 2021 r. i 19 lipca 2022 r. w trybie art. 44 k.p.a. Biorąc pod uwagę powiązania osobowe K. S.A. i Skarżącej (funkcję prezesa zarządu obydwu spółek sprawuje K. R.) Strona miała wiedzę również o tych zajęciach, które zostały doręczone w trybie art. 44 k.p.a. Pomimo doręczenia ww. zawiadomień i prawidłowego pouczenia o skutkach zajęć oraz obowiązku Skarżącej, nie udzielono na nie odpowiedzi. Spółka nie złożyła wymaganego oświadczenia również po otrzymaniu ponagleń w pismach z 14.05.2020 r., 29.06.2022 r. i 16.09.2022 r. Dopiero podczas sporządzania protokołu z dnia 28 kwietnia 2023 r. M. R. - prokurent Spółki oświadczył, że Skarżąca nie uznaje zajęć wierzytelności ponieważ:
- nie jest i nie była dłużnikiem K. S.A. w dniu dokonania egzekucyjnych,
- spółka nie posiada długów wobec K. S.A., które mogłyby być wymagalne
w przyszłości,
- Spółka K. S.A. jest obciążana comiesięczną fakturą przez Stronę na kwotę 100 zł,
- zobowiązanie z tego tytułu Strona kompensuje tytułem rozliczeń wzajemnych.
Zdaniem Dyrektora IAS o ścisłej współpracy gospodarczej pomiędzy Stroną
a K. S.A. jest wystawienie 75 faktur, dokumentujących sprzedaż Stronie towarów/usług od 4 lutego 2020 r. do sierpnia 2025 r. na łączną kwotę co najmniej 126.420,00 zł. Również w zażaleniu na zaskarżone postanowienie potwierdzono fakt wystawionych faktur od 1.08.2021 r. do 1.01.2023 r. i nie zakwestionowano istnienia pozostałych wymienionych wyżej faktur. Organ odwoławczy zauważył, że w ocenie Skarżącej, fakt ich wystawienia nie jest równoznaczny z zobowiązaniem do zapłaty jakichkolwiek kwot z tych faktur na rzecz K. S.A., ponieważ jako wierzyciel dokonywano kompensat z tytułu wymagalnego długu jaki miał K. S.A. wobec Strony. Skarżąca przyznała również fakt dokonywania płatności S. sp. z o.o.
za zobowiązania K. S.A. powołując się na zawartą w 2019 r. "Umowę wsparcia finansowego." Z powyższego zatem wynika, że istnienie wymienionych
w zaskarżonym postanowieniu faktur VAT wystawionych przez K. S.A. na świadczone towary/usługi nie jest kwestią sporną.
Dyrektor IAS uznał, że organ egzekucyjny słusznie stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które stanowiłyby podstawę prawną do nieprzekazywania organowi egzekucyjnemu kwot zajętych wierzytelności. Za taką podstawę nie można bowiem uznać twierdzenia o wzajemnej kompensacie. Przekazanie wydruku konta zespołu 2, ukazującego zapisy na koncie przeciwstawnym [...] potwierdza zaistnienie zdarzenia gospodarczego polegającego na wypłacie środków z rachunku bankowego dłużnika zajętej wierzytelności. Środki te były przekazywane w imieniu K. S.A. na rachunek S. sp. z o.o. w ramach zapłaty za usługę najmu adresu w okresach kwartalnych. Protokół kontroli potwierdza zaś, że K. S.A. wystawiał na rzecz Strony faktury miesięczne m.in. tytułem "upoważnienia do korzystania z adresu". Zapisy na koncie 130-1 wskazują też na dokonywanie płatności z tytułu realizacji umowy
o wsparciu finansowym.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że z treści umowy wsparcia finansowego z dnia 1 kwietnia 2019 r. wynika, że jej konstrukcja prawna jest bardzo zbliżona do umowy pożyczki, której zasady reguluje kodeks cywilny, co również Strona potwierdziła w zażaleniu. Organ II instancji zauważył, że wypłaty środków
z tytułu umowy wsparcia finansowego z 1 kwietnia 2019 r. dokonywane były również po doręczeniu zajęć wierzytelności Strony z tytułu wszelkich rozliczeń finansowych, zatem również z tej umowy z 1 kwietnia 2019 r.
W ocenie organu II instancji przesłane wyciągi z ksiąg rachunkowych nie zmieniają faktu, że Skarżąca była zobowiązana do przekazania kwot zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Fakt wystawiania faktur przez "K." S.A. na Spółkę i dokonywanie zapłaty przez Stronę Spółce z o.o. S.
za zobowiązania K. S.A. nie zezwalał na dokonywanie kompensat. Z kolei po otrzymaniu zajęć wypłaty środków z tytułu umowy wsparcia finansowego mogły nastąpić wyłącznie do organu egzekucyjnego. Zatem nie można zgodzić się
z twierdzeniem, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni zajął nieistniejącą wierzytelność. Każde środki wypłacane na korzyść zobowiązanego po zajęciu, stanowią naruszenie obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności,
tj. "nieuiszczania zobowiązanemu należności bez zgody organu egzekucyjnego ..." Jak bowiem słusznie zauważył organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu,
z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnych, jako dłużnik zajętych wierzytelności Strona straciła wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętymi wierzytelnościami, a jej rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
3. Działając w imieniu własnym, Strona wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc
o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS, uchylenie w całości poprzedzającego je postanowienia Naczelnika PUS oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 71a § 9 u.p.e.a., poprzez nieprzeprowadzenie kompletnego i wyczerpującego postępowania dowodowego, polegające w szczególności na:
a) całkowitym pominięciu weryfikacji oświadczenia złożonego przez Skarżącą w toku kontroli, zgodnie z którym B.Sp. z o.o. nie było i nie jest dłużnikiem spółki K.S.A.,
b) zaniechaniu jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia rzeczywistego istnienia, źródła oraz charakteru wzajemnych zobowiązań pomiędzy spółkami, w tym:
- niewezwania Skarżącej do przedłożenia umów pożyczek lub innych dokumentów niefakturowych,
- nieprzeprowadzenia kontroli ksiąg rachunkowych Skarżącej w zakresie wzajemnych rozliczeń,
c) ograniczenia ustaleń faktycznych wyłącznie do analizy plików JPK_VAT, mimo
że organy miały wiedzę, iż nie wszystkie zobowiązania pieniężne podlegają ewidencji
w JPK, co czyniło ten materiał niewystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy;
2) naruszenie art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej (stosowanych odpowiednio), poprzez błędne i przedwczesne przyjęcie, że sam fakt wystawienia
i ujęcia faktur VAT przesądza o istnieniu wymagalnej wierzytelności pieniężnej po stronie K. S.A. wobec Skarżącej, podczas gdy:
a) organy nie ustaliły czy zobowiązania te nie zostały:
- skompensowane, potrącone,
- objęte umową wsparcia finansowego,
- rozliczone w innej formie prawnie dopuszczalnej.
b) organy nie wykazały, aby na dzień zajęcia istniała konkretna, wymagalna
i niesporna wierzytelność pieniężna, która mogłaby być przedmiotem skutecznego zajęcia;
3) naruszenie art. 71a § 9 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że "bezpodstawne uchylanie się" dłużnika zajętej wierzytelności może być ustalone bez uprzedniego, rzetelnego ustalenia, czy po stronie dłużnika w ogóle istniał obowiązek zapłaty zajętej wierzytelności, podczas gdy przepis ten ma charakter sankcyjny i jego zastosowanie wymaga uprzedniego jednoznacznego wykazania istnienia obowiązku przekazania konkretnej wierzytelności, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono, tym bardziej że Skarżąca podnosiła wielokrotnie, że dokonano potrącenia (kompensat) wzajemnych wierzytelności;
4) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. (zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) poprzez:
a) całkowite zignorowanie oświadczeń Skarżącej, bez próby ich weryfikacji,
b) przyjęcie z góry tezy o istnieniu długu i podporządkowanie jej całego postępowania dowodowego,
c) przerzucenie na Skarżącą negatywnych konsekwencji zaniechań dowodowych organu, mimo że to na organie ciąży obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego;
5) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które:
a) nie odnosi się merytorycznie do kluczowego zarzutu Skarżącej, tj. braku istnienia długu,
b) nie wyjaśnia, dlaczego organ uznał analizę JPK_VAT za wystarczającą, mimo oczywistej wiedzy o istnieniu innych tytułów zobowiązań,
c) ma charakter aprioryczny, a nie analityczny – uzasadnienie służy potwierdzeniu tezy, a nie jej sprawdzeniu.
4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
5.2. Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.
z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Przepisy art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako: "p.p.s.a.") stanowią, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS z dnia 27 listopada 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika PUS z dnia 9 października 2025 r. określające Skarżącej – jako dłużnikowi zajętej wierzytelności – wysokość nieprzekazanej kwoty w łącznej wysokości 62.499,66 zł zajętej w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku "K." S.A. z siedzibą w G..
W kontrolowanej sprawie zaistniały zatem warunki do jej rozpoznania w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa
w art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
W związku z powyższym, Sąd w oparciu o podany wyżej przepis prawa rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, co z kolei odpowiada treści art. 120 p.p.s.a.
5.3. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 71b u.p.e.a., jeżeli dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, zajęta wierzytelność albo część wierzytelności może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego jest postanowienie, o którym mowa w art. 71a § 9. Tytuł wykonawczy wystawia organ egzekucyjny, który dokonał u dłużnika zajętej wierzytelności zajęcia wierzytelności.
Zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a., jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty.
Przyjąć należy, za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 26 maja 2022 r. sygn. akt III FSK 618/21 ( dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako ,,CBOSA’’), że niezbędną przesłankę dopuszczalności określenia wysokości kwoty nieprzekazanej wierzytelności stanowi stwierdzenie bezzasadności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności, natomiast przesłanka uprzedniego przeprowadzenia kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności ma charakter dodatkowy, rzutujący jedynie na ocenę wykazania przez organ egzekucyjny wystąpienia przesłanki pierwszej.
Postanowienie wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi konsekwencję dokonania uprzednio przez organ egzekucyjny zajęcia wierzytelności zobowiązanego u jego dłużnika i stwierdzenie, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. W tym postanowieniu organ egzekucyjny dokonuje konkretyzacji obowiązku dłużnika zajętej wierzytelności, określenie jego charakteru i zakresu.
Przepis art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowi prawną podstawę do przypisania odpowiedzialności dłużnikowi zajętej wierzytelności za bezpodstawne uchylanie się od przekazania organowi egzekucyjnemu całej lub części zajętej wierzytelności. Zatem przesłankami do określenia dłużnikowi wysokości nieprzekazanych (organowi egzekucyjnemu) wierzytelności przysługujących zobowiązanemu są: fakt ich zajęcia przez organ egzekucyjny (w stosownym trybie) oraz bezpodstawne uchylanie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.
Wyjaśnić też należy, że użyty w art. 71a § 9 u.p.e.a. zwrot normatywny "bezpodstawnie uchyla się" był wielokrotnie interpretowany przez sądy administracyjne. W orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, że wskazany zwrot należy interpretować jako przesłankę prawną, a nie faktyczną. Innymi słowy, uchylanie się przez dłużnika zajętej wierzytelności od jej przekazania organowi egzekucyjnemu z przyczyn faktycznych, na przykład trudnej sytuacji ekonomicznej, będzie stanowiło podstawę do wydania postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty
(por. wyroki: NSA z 21 czerwca 2007 r., sygn. akt I FSK 984/06; z 14 czerwca
2007 r., sygn. akt II FSK 751/06, CBOSA). Pogląd ten wyrażony jest również w piśmiennictwie ( zob. R. Hauser, A. Skoczylas (red), Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, Warszawa 2011, s. 370; D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym, Komentarz, Wrocław 2011, s. 780).
O braku bezpodstawności uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności można mówić tylko w tych przypadkach, które umożliwiają
mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela
(np. zarzut przedawnienia, potrącenia, przelewu wierzytelności). Pojęcie to oznacza tyle, co "bez podstawy prawnej" (tak m.in. w wyrokach NSA: z 2 października 2024 r., III FSK 389/24; z 7 września 2023 r., III FSK 2664/21; z 8 kwietnia 2025 r., III FSK 1026/24, CBOSA).
Podkreślenia wymaga, że celem instytucji opisanej w tym przepisie jest dodatkowe zdyscyplinowanie dłużników zajętej wierzytelności do wykonywania spoczywających na nich powinności i przeciwdziałanie nieuprawnionemu wpływowi na skuteczność zastosowanych środków egzekucyjnych. Dłużnik zajętej wierzytelności powinien się bowiem liczyć z tym, że w razie bezpodstawnego uchylania się od wykonania zajęcia, będzie odpowiadać ze swojego majątku za obowiązek dochodzony wobec zobowiązanego.
5.4. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że w trakcie przeprowadzonej kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego u dłużnika zajętej wierzytelności tj. skarżącej Spółki, reprezentujący ją Prokurent oświadczył, że Spółka nie jest i nie była dłużnikiem K.S.A. w dniu dokonania czynności egzekucyjnych. Spółka ta jest obciążana comiesięczna fakturą przez Skarżącą na kwotę 100 zł netto. Zobowiązanie z tego tytułu Skarżąca kompensuje tytułem rozliczeń wzajemnych.
Ponadto Skarżąca do zażalenia złożonego na postanowienie organu pierwszej instancji dołączyła umowę wsparcia finansowego z dnia 1 kwietnia 2019 r. zawartą pomiędzy Skarżącą , a K.n S.A. oraz wyciągi z ksiąg rachunkowych Skarżącej, wskazujące na dokonywania płatności za spółkę K.z tytułu umowy wsparcia.
Natomiast Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że konstrukcja prawna tej umowy jest bardzo zbliżona do umowy pożyczki, której zasady reguluje kodeks cywilny. Organ odwoławczy podkreślił, że wypłaty środków z tytułu umowy dokonywane były również po doręczeniu zajęć wierzytelności Strony z tytułu wszelkich rozliczeń finansowych, zatem również z umowy z 1 kwietnia 2019 r. Zdaniem organu odwoławczego nie można uznać, że w rozpatrywanym przypadku mogło dojść do kompensaty, bowiem zgodnie z definicją kompensaty zawartą w kodeksie cywilnym – dochodzi do niej pomiędzy stronami, a w rozpatrywanym przypadku pojawia się dodatkowo podmiot – S. sp. z o.o., której należności nie mogą być poddane kompensacie.
Ponadto Dyrektor IAS uznał, że przesłane wyciągi z ksiąg rachunkowych nie zmieniają faktu, że Skarżąca była zobowiązana do przekazania kwot zajętych wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Zdaniem organu odwoławczego fakt wystawiania faktur przez K. S.A. na Spółkę i dokonywanie zapłaty przez Stronę Spółce z o.o. S. za zobowiązania K. S.A. nie zezwalał na dokonywanie kompensat.
W ocenie Sądu powyższe stanowisko Dyrektora IAS, zostało wydane bez analizy przedłożonej przez stronę umowy jak i z pominięciem wyjaśnień i dowodów złożonych przez Skarżącą w trakcie prowadzonego postępowania.
Jak wynika z treści umowy wsparcia w jej art. 1 ust. 1 wskazano, że Akcjonariusz (Skarżąca) zobowiązuje się finansować działalność bieżącą Spółki (K. S.A.) oraz udzielać wsparcia finansowego niezbędnego do utrzymania umowy przedwstępnej nabycia nieruchomości przy ul. [...], utrzymania nieruchomości przy ul. [...] w stanie niepogorszonym, finansowania kosztów biura i innych kosztów, które są niezbędne dla utrzymania działalności Spółki. Z kolei w art. 2 (zwrot kwot wypłacanych w ramach umowy) stwierdzono, że strony dopuszczają wzajemne potrącenie wierzytelności zgodnie z postanowieniami KPC.
Powyższe znajduje potwierdzenie w wyjaśnieniach strony skarżącej zawartych w protokole kontroli prawidłowości realizacji zajęć wierzytelności z dnia 15 kwietnia 2025 r., gdzie przedstawiciel Skarżącej oświadczył, że wykonywała płatności do wirtualnego biura, które obciążało spółkę K. S.A., jak i inne płatności które obciążały K. S.A. związane z postępowaniem zażaleniowym na postanowienie Prokuratury o wszczęciu postępowania zabezpieczającego wobec K. S.A. Skarżąca wyjaśniła również, że realizacja płatności związanych z utrzymaniem biura oraz usług telekomunikacyjnych była niezbędna, aby utrzymać formalną działalność K. S.A. do dnia dzisiejszego.
W związku z powyższym, skoro na podstawie załączonej umowy Skarżąca zobowiązała się finansować bieżącą działalność K. S.A. to w sytuacji dokonywania płatności za zobowiązania tej Spółki, mogły istnieć pomiędzy wymienionymi podmiotami wzajemne wierzytelności, które następnie podlegały kompensacie.
W związku z powyższymi wyjaśnieniami, organ powinien wezwać Skarżącą spółkę do wykazania wzajemnych wierzytelności ze Spółką K. i czy wzajemne roszczenia podlegały rozliczeniu w drodze kompensaty lub innych dopuszczalnych prawnie form rozliczeń.
Natomiast Dyrektor IAS bez przeprowadzenia dodatkowego wyjaśnienia, jak i bez głębszej analizy przedłożonej umowy wsparcia oraz wyjaśnień strony uznał, że samo pojawienie się innego podmiotu tj. spółki z o.o. S. ( na rzecz której dokonywano płatności), wyklucza możliwość istnienia kompensaty wzajemnych roszczeń pomiędzy Skarżącą, a spółką K.
Powyższa ocena w żaden sposób nie odnosi się do argumentacji strony skarżącej, a przede wszystkim jest błędna bowiem dokonywanie płatności przez Skarżącą z tytułu zobowiązań K. S.A. na rzecz podmiotów trzecich, nie wyklucza istnienie wzajemnych wierzytelności pomiędzy Skarżącą, a tą spółką właśnie z tytułu dokonanych płatności.
W związku z tym konieczne jest przeprowadzenie prawidłowego i pełnego postępowania dowodowego, w tym poprzez zobowiązanie strony do przedłożenia stosownych dowodów, które jednoznacznie wykażą czy w dacie zajęcia u dłużnika zajętej wierzytelności, pomiędzy Skarżącą, a K.S.A. istniały wzajemne wierzytelności i czy spółki te dokonywały wzajemnych rozliczeń w drodze kompensaty, lub innej prawnie dopuszczalnej formie.
Jeszcze raz bowiem należy podkreślić, że w świetle art. 71a § 9 u.p.e.a. skuteczne uchylenie się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności ma miejsce w sytuacji wystąpienia okoliczności natury prawnej, które umożliwiają mu skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela.
Natomiast w niniejszej sprawie okoliczności podniesione przez stronę, które jej zdaniem umożliwiały skuteczne uchylanie się od wykonania zobowiązania względem wierzyciela nie zostały wyjaśnione i ocenione przez organy.
5.5. W konsekwencji zdaniem Sądu zasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. mające odpowiednie zastosowanie w rozpatrywanej sprawie z mocy art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stosownie do art. 7 k.p.a. - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., która winna uwzględniać wymogi logicznego rozumowania i zasady doświadczenia życiowego.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy przeprowadził postępowanie z naruszeniem powołanych przepisów, bowiem swoje stanowisko o spełnieniu przesłanki bezpodstawnego uchylania się dłużnika od przekazania zajętej wierzytelności oparł wyłącznie na informacjach wynikających z plików JPK-VAT o istnieniu wierzytelności K. S.A. wobec Skarżącej, a jednocześnie nie dokonał prawidłowej analizy przedłożonej umowy wsparcia oraz dowodów w postaci wyciągów z ksiąg rachunkowych, jak i nie podjął żadnych działań mających na celu zweryfikowanie stanowiska strony co do istnienia wzajemnych wierzytelności.
Brak przeprowadzenia prawidłowego postepowania wyjaśniającego, jak i ustosunkowania się do stanowiska strony czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. zawierającego zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
Jednocześnie zaskarżone postanowienie nie spełnia wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a., ze względu na brak pełnej analizy podniesionych zarzutów w złożonym zażaleniu, w szczególności co do braku po stronie skarżącej istnienia wymagalnego obowiązku zapłaty ze względu na wzajemne rozliczenia wynikające z zawartej umowy wsparcia finansowego.
Sąd podkreśla, że ze względu na wskazaną wadliwość przeprowadzonego postępowania nie przesądza w niniejszej sprawie kwestii oceny istnienia przesłanki bezpodstawnego uchylania się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania zajętej wierzytelności. Bowiem Sąd nie zastępuje organu, który powinien w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy zweryfikować stanowisko Skarżącej, przede wszystkim odnosząc się do argumentacji i dowodów przedłożonych przez stronę.
5.6. Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni ocenę prawną oraz wskazania zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
5.7. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł
na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się uiszczony wpis od skargi.