Wyrok WSA z dnia 09 grudnia 2025, sygn. I SA/Gd 745/25

W ocenie Sądu pismo z dnia 25 maja 2006 r. (k.53 akt) o sposobie informowania od dnia 1 czerwca 2006 r. o posiedzeniach i rozpatrywanych na nich uwałach i zarządzeniach wyłącznie na stronie Biuletynu Informacji Publicznej RIO w Gdańsku potwierdza uprzednie poinformowania skarżącej o sposobie zawiadamiania o wszystkich postępowaniach nadzorczych. Z protokołu posiedzenia Kolegium RIO w Gdańsku z 7 sierpnia 2025 r. (k. 44- k.48 akt) wynika, że nie stawił się przedstawiciel skarżącej, mimo że informacja o toczącym się postępowaniu nadzorczym została zamieszczona na stronie RIO w Gdańsku w dniu 31 lipca 2025 r., z zachowaniem siedmiodniowego terminu poprzedzającego dzień posiedzenia wyznaczonego na 7 sierpnia 2025 r.

W ocenie Sądu nie zostało naruszone uprawnienie procesowe strony skarżącej umożliwienia udziału w procedurze zgodnie z art. 18 ust. 3 r.i.o..

Termin wydania rozstrzygnięcia nadzorczego został określny w art. 91 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem o nieważności uchwały organ nadzoru orzeka w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały w trybie określonym w art. 90 u.s.g. W rozpoznawanej sprawie organ wykonawczy strony skarżącej nie przekazał uchwały nr XV/290/25 organowi właściwemu (art. 90 ust. 2 u.s.g.). Uchwała skierowana do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku została przekazana RIO w Gdańsku w dniu 17 lipca 2025 r. Zaskarżona uchwała RIO z 7 sierpnia 2025 r. została podjęta w terminie ustawowym.

W zaskarżonej uchwale organ prawidłowo wskazał treść art. 82 ust. 1 u.o.z. uzasadniający przyjęcie, że przez pojęcie "zasady" należy rozumieć normy określające, komu mogą być udzielane dotacje, jakie czynności ma wykonać podmiot ubiegający się o dotację, aby mógł ją otrzymać, a także wskazujące zadania, na które może być udzielona dotacja. Zasady udzielania dotacji to także postępowanie z wnioskiem o udzielenie dotacji, wymagane dokumenty do rozpoznania wniosku oraz forma załatwienia wniosku. Swoboda przyznana organowi stanowiącemu gminy w określaniu zasad dotacji nie oznacza całkowitej dowolności. Regulacje zawarte w aktach prawa miejscowego muszą być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny tak, aby ich stosowanie nie skutkowało dyskryminacją niektórych osób uprawnionych. Dla tych przepisów wymagane są wyższe standardy jednoznaczności i określoności (por. wyrok NSA z 6 maja 2021 r. sygn. akt I GSK 169/21, wyroki dostępne w CBOiS www. orzeczenia .gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru na podstawie art. 91 ust. 1 u.s.g. orzekł o nieważności badanej uchwały w całości, wskazując, że uchwała gminy jest sprzeczna w prawem. Wymaga wskazania, że ustawodawca nie wprowadził definicji pojęcia "sprzeczności z prawem". Wykształciła się ona w drodze stosowania prawa. Przez sprzeczność taką przyjęło się rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującymi, a więc Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi, oraz powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2003 r., P 9/02, OTK-A, Nr 9, poz. 100, wyrok NSA z 22 sierpnia 1990 r., SA Gd 796/90). Nie ulega wątpliwości, że stwierdzenie nieważności uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego może nastąpić tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej, jednoznacznej, sprzeczności z określonym przepisem prawa. Sprzeczność ta musi być oczywista i bezpośrednia.

Sąd podziela stanowisko organu nadzoru, że taką wadą dotknięte są sporne w sprawie zapisy uchwały Rady Miejskiej w Gdańsku.

Zgodnie z art. 81 u.o.z. w trybie określonym odrębnymi przepisami dotacja na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków może być udzielona przez organ stanowiący gminy, powiatu lub samorządu województwa, na zasadach określonych w podjętej przez ten organ uchwale (pkt 1). Dotacja, w zakresie określonym w art. 77, może być udzielona w wysokości do 100% nakładów koniecznych na wykonanie przez wnioskodawcę prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków (pkt 2).

W art. 81 ust. 2 u.o.z. ustawodawca wprowadził ograniczenie wskazując na górną granicę możliwej do uzyskania dotacji, kierując się zatem tym ograniczeniem, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego powinien określić zasady udzielania dotacji w sposób odpowiadający wymogom jasności i precyzyjności regulacji prawnych, tak aby ich stosowanie nie skutkowało dyskryminacją niektórych z uprawnionych osób. Zgonie z art. 81 ust. 1 u.o.z. zasady udzielania dotacji obejmują ustalenie wysokości udzielanej dotacji, co jest wyłączną kompetencją organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego.

Poprzestanie w § 6 pkt 1, 2 i 3 regulaminu na wskazaniu procentowej wartości nakładu planowanego jako górnej granicy dotacji przyznanych w procedurze podstawowej, przedawaryjnej i awaryjnej prowadzi do utworzenia wadliwej normy prawa miejscowego pozostawiającej swobodę ustalania kwoty udzielanej dotacji bez wskazania dolnej granicy środków, o które może ubiegać się beneficjent.

Zasady przyznania dotacji nie stanowią prostego powtórzenia metody przyjętej w art. 81 ust.1 i 2 u.o.z. W powołanym przepisie ustawodawca nie określał pełnych limitów przyznanych dotacji za wyjątkiem górnego limitu dotacji w zakresie art. 77 u.o.z., pozostawiając organowi stanowiącemu gminy kompetencje określania zasad przyznawania dotacji.

Należy podkreślić, że uchwała w sprawie zasad udzielania dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków lub znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków jest aktem prawa miejscowego, zawiera bowiem przepisy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym adresowane do podmiotów pozostających na zewnątrz struktury samorządu terytorialnego. Regulacje zawarte w aktach prawa miejscowego muszą być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, aby ich stosowanie nie skutkowało dyskryminacją niektórych osób uprawnionych. Dla tych przepisów są wymagane wysokie standardy jednoznaczności i określoności, czemu treść zapisów spornej uchwały nie odpowiada.

Z tej przyczyny stanowisko strony prawne wywodzone z brzmienia art. 81 ust. 1 i 2 u.o.z. nie jest uzasadnione. Powtórzenie zapisów ustawowych nie stanowi wykonania obowiązku wskazania w uchwale zasad przyznawania dotacji w sposób precyzyjny i jasny dla adresatów normy prawa miejscowego. Twierdzenie strony skarżącej, że § 4 ust. 6 ma znaczenie wyłącznie informacyjne, zatem nie narusza prawa materialnego nie jest zasadne. Organ nadzoru prawidłowo wskazał, że zakwestionowany przepis prawa miejscowego zawiera treść zastrzeżoną do kompetencji organu wykonawczego gminy. Prawidłowo powołano, że zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 u.s.g. projekty uchwał o udzieleniu dotacji wskazanym beneficjentom są podejmowane przez organ wykonawczy gminy.

W ocenie Sądu organ nadzoru prawidłowo dostrzegł wadliwość § 7 pkt 1 lit. a uchwały w zakresie przyznania organowi wykonawczemu uprawnienia do wyznaczania dodatkowego terminu składania wniosków w sytuacji niepełnego wykorzystania puli środków przeznaczonych na dotacje. Sąd podziela pogląd, że wyznaczanie terminu składania wniosków należy do kompetencji organu stanowiącego, do którego wnioski są składane. Określenie terminu składania wniosków mieści się w określaniu zasad udzielania dotacji, zakres kompetencji wyznacza treść art. 81 ust. 1 u.o.z.

Zakwestionowany przez organ nadzoru § 8 uchwały, w którym w pkt 4 i 6 zawarto odesłanie do wzoru sprawozdania stanowiącego załącznik nr 2 został wydany bez ustawowego upoważnienia organu stanowiącego jednostek samorządu terytorialnego w zakresie rozliczenia i kontroli zadań dotowanych. Przepis art. 81 u.o.z. upoważnia jedynie do ustalania zasad udzielania dotacji celowych, a nie przyjmowania sprawozdań z wykonania prac. Z naruszeniem kompetencji organu wykonawczego określonych w art. 30 ust. 2 pkt 2 u.s.g. wyprowadzono w akcie prawa miejscowego w § 10 uchwały regulacje dotyczące elementów umowy zawieranej z jednostkami dotowanymi. Wykonanie uchwały w zakresie przyznania dotacji to zawarcie przez organ wykonawczy umowy z beneficjentem. Treść umowy zawieranej przez organ wykonawczy nie stanowi materii zasad przyznawania dotacji zastrzeżonej w art. 81 u.o.z.

Zakres naruszeń uzasadniał wyeliminowanie z obrotu uchwały Nr XV/290/25 Rady Miasta Gdańska z 24 kwietnia 2025 r. w sprawie Regulaminu udzielania dotacji celowych z budżetu Gminy Miasta Gdańska na prace przy zabytku w całości.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.