4. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej "p.p.s.a.").
Badając rozpoznawaną sprawę Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, ani poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.
5.2. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy organ zgodnie z prawem uznał za nieuzasadniony zarzut Skarżącego dotyczący prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istota niniejszej sprawy koncentruje się więc na kwestii istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu dotyczącego postępowania egzekucyjnego, a zatem dotyczy oceny, czy organ prawidłowo uznał zarzut podniesiony przez Skarżącego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. za bezzasadny.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł zarzut nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania na miejscu dla niepełnosprawnych. Podstawą twierdzeń strony jest prawidłowość umieszczenia przez niego karty parkingowej przy przedniej szybie pojazdu oraz kwestionowanie istnienia obowiązku uiszczenia opłaty wobec nieprawidłowości oznakowania miejsca parkingowego.
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji administracyjnej.
Stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in.: nieistnienie obowiązku (pkt 1). Zawarte w art. 33 § 2 u.p.e.a. wyliczenie podstaw zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej ma charakter enumeratywny. Zobowiązany jest bowiem uprawniony do wniesienia zarzutów tylko w zakresie podstaw przewidzianych w art. 33 u.p.e.a. Oznacza to, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko i wyłącznie okoliczności ściśle określone przez ustawodawcę w tym przepisie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 1421/21, wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w CBOSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto zarzuty to sformalizowany środek zaskarżenia także z tego powodu, że korzystanie z tego środka ochrony związane jest z inicjatywą zobowiązanego. Oznacza to, że zobowiązany zgłaszając zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej wskazuje, jakie okoliczności są podstawą wnoszonych zarzutów, czy zarzuty dotyczą całości egzekucji czy tylko części i przedstawia dowody uzasadniające zgłaszane zarzuty (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Kr 845/22).
Nieistnienie obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał (np. z mocy prawa) albo nie wydano/nie wysłano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana/wysłana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też gdy obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 30 marca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1595/22).
Zobowiązany, podnosząc zarzut "nieistnienia obowiązku" (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2022 r. sygn. akt III FSK 1222/22).
W ocenie Sądu, podniesiony przez Skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku został prawidłowo przez organy uznany za nieuzasadniony.
Należy wskazać, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania wynika z ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1693, dalej "u.d.p."). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Na mocy art. 13b ust. 3 u.d.p. strefę taką może ustalić ustala rada gminy (rada miasta) w stosownej uchwale. Opłatę, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie pobiera się zgodnie z art. 13b ust. 1 u.d.p., za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Zgodnie z art. 13b ust. 2 u.d.p. strefę ustala się na obszarach charakteryzujących się znacznym deficytem miejsc postojowych, jeżeli uzasadniają to potrzeby organizacji ruchu, w celu zwiększenia rotacji parkujących pojazdów samochodowych lub realizacji lokalnej polityki transportowej, w szczególności w celu ograniczenia dostępności tego obszaru dla pojazdów samochodowych lub wprowadzenia preferencji dla komunikacji zbiorowej.
Zgodnie z art. 13b ust. 6 u.d.p. organ właściwy do zarządzania ruchem na drogach w uzgodnieniu z zarządcą drogi: 1) wyznacza w strefie płatnego parkowania miejsca przeznaczone na postój pojazdów, w tym stanowiska przeznaczone na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową; 2) może wyznaczać w strefie płatnego parkowania zastrzeżone stanowiska postojowe (koperty) w celu korzystania z nich na prawach wyłączności w określonych godzinach lub całodobowo. Przez ustalenie strefy płatnego parkowania należy rozumieć określenie granic obszaru, który charakteryzuje się znacznym deficytem miejsc postojowych i w związku z tym za postój w tym obszarze pobiera się opłatę. Ustawodawca nakazuje organowi właściwemu do zarządzania ruchem wyznaczenie w tej strefie, w uzgodnieniu z zarządcą drogi, miejsc przeznaczonych na postój pojazdów, w tym stanowisk przeznaczonych na postój pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową (art. 13b ust. 6 pkt 1 u.d.p.).
Za nieuiszczenie tej opłaty pobierana jest opłata dodatkowa (art. 13f ust 1 u.d.p.). Opłatę dodatkową pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13f ust. 3 u.d.p). Zgodnie z art. 40d ust. 2 u.d.p. opłata dodatkowa podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Obowiązek egzekwowany w niniejszej sprawie wynika zatem bezpośrednio z mocy prawa: z przepisów ustawy o drogach publicznych jak i z prawa miejscowego (Uchwały Rady Miasta Gdańska Nr XX/524/20 z dnia 27 lutego 2020 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania i śródmiejskiej strefy płatnego parkowania na drogach publicznych na terenie Miasta Gdańska oraz ustalenia stawek i sposobu poboru opłat za postój pojazdów samochodowych w tych strefach). Wymaga również podkreślenia, że w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty nie prowadzi się odrębnego postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga się jej w drodze decyzji administracyjnej. Nie prowadzi się również postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Skoro obowiązek uiszczenia opłaty powstaje z mocy prawa przyjąć należy, że możliwość dochodzenia swych racji przez korzystającego z drogi publicznej powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego poprzez złożenie zarzutu nieistnienia obowiązku czy błędu, co do osoby zobowiązanego (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2017r. sygn. akt II GSK 435/16). W konsekwencji w tym zakresie nie jest wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 6 grudnia 2012r., II GSK 1859/11; z dnia 16 stycznia 2014r., II GSK 1816/12; z dnia 22 czerwca 2017r., II GSK 2783/15).
Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Przepis art. 18 u.p.e.a. stanowi podstawę do stosowania przez organy egzekucyjne przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi, organy te podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie z art. 126 k.p.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy art. 107 § 2-5. Natomiast na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji (postanowienia) powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone przepisami prawa.
W niniejszej sprawie Skarżący podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku wskazywał, że organy błędnie przyjęły, że nie umieścił on karty parkingowej w prawidłowym miejscu pojazdu, co pozbawiło go uprawnienia do skorzystania z ustalonej dla osób niepełnosprawnych zerowej stawki opłaty za parkowania w strefie płatnego parkowania. Kolejno Skarżący podnosił, że z samego faktu posiadania karty parkingowej wydanej osobie niepełnosprawnej winien wynikać brak obowiązku ponoszenia opłaty w strefie płatnego parkowania, a nadto, że brak prawidłowego oznakowania miejsca parkingowego dla osób niepełnosprawnych zwalnia go z obowiązku uiszczenia jakiejkolwiek opłaty.
Organy prawidłowo uznały podniesioną w uzasadnieniu wniesionych zarzutów argumentację Skarżącego za niezasługującą na uwzględnienie.
Wbrew wywodom skargi, w aktach sprawy oraz w treści uzasadnień postanowień organów znajdują się dowody (w aktach sprawy w pełnym wymiarze, zaś w treści uzasadnienia postanowienia Prezydenta Miasta umieszczone w formie pomniejszonej) w postaci dokumentacji fotograficznej, z których wprost wynika jaki pojazd, w jakim dniu, o jakiej godzinie, w jakim miejscu (podane współrzędne geograficzne na zdjęciach) był zaparkowany w strefie płatnego parkowania, na miejscu parkingowym przeznaczonym dla osób niepełnosprawnych przy jednoczesnym braku prawidłowego, widocznego wyłożenia karty parkingowej, wydanej dla osoby niepełnosprawnej, uprawniającej do skorzystania z zerowej stawki opłaty za parkowanie.
Jak wskazały organy, z treści § 10 ust. 5 Uchwały wynika, że kierujący pojazdem jest zobowiązany do umieszczenia oryginału karty parkingowej za przednią szybą pojazdu na desce rozdzielczej, w sposób eksponujący widoczne zabezpieczenia karty oraz umożliwiający odczytanie jej numeru i daty ważności. Co istotne, tożsamy tekst został umieszczony na samej karcie parkingowej. Odnosząc się do zarzucanej sprzeczności treści Uchwały z przepisami u.d.p., wskazania wymaga, że również art. 8 ust. 3 u.d.p. odnosi się do umieszczenia karty parkingowej za przednią szybą pojazdu w sposób eksponujący widoczne zabezpieczenia karty oraz umożliwiający odczytanie jej numeru i daty ważności. W związku z tym, wbrew wywodom skargi, nie istniała wątpliwość co do sposobu umieszczenia w pojeździe karty, w celu skorzystania z uprawnień przewidzianych dla osób niepełnosprawnych, w tym z zerowej stawki opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania na miejscu dla osób niepełnosprawnych.
Zasadnie zatem Skarżący został wezwany do zapłaty należności z tytułu opłaty dodatkowej, skoro nie spełnił warunków uprawniających go do zastosowania stawki zerowej opłaty za parkowania w strefie płatnego parkowania (nie wyłożył w sposób prawidłowy karty parkingowej), a tym samym był zobowiązany do uiszczenia opłaty za parkowanie własnego pojazdu, we wskazanym miejscu i czasie. Wobec zaś braku jej uiszczenia, z samej mocy prawa powstał obowiązek uiszczenia przez Skarżącego opłaty dodatkowej, której – wobec braku wykonania tego obowiązku – dotyczy przedmiotowa egzekucja. Wbrew wywodom Skarżącego, zarówno wskazany na zdjęciach, jak i przywołany w skardze sposób umieszczenia karty parkingowej nie odpowiadał wymogom wskazanym w przywołanym przepisie. Zgodnie z § 10 ust. 7 Uchwały, jedynie karta parkingowa umieszczona zgodnie z przywołanym powyżej ust. 5, uprawnia do skorzystania z zerowej stawki opłaty przez osoby niepełnosprawne o obniżonej sprawności ruchowej [...] tylko na wyznaczonym w tym celu zastrzeżonym miejscu postojowym, oznakowanym zgodnie z § 2 pkt 12. W przypadku braku wolnego miejsca przeznaczonego dla osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej, nawet gdy miejsce takie zajęte jest przez pojazd osoby nieuprawnionej, posiadacz karty parkingowej unieruchamiając pojazd na innym płatnym miejscu w OPP zobowiązany jest do uiszczenia opłaty zgodnie z taryfą właściwą w danym sektorze. A zatem treść § 10 ust. 7 Uchwały potwierdza stanowisko organów, że to nie sam fakt posiadania karty parkingowej wydanej dla osoby niepełnosprawnej uprawnia do skorzystania z zerowej stawki opłaty za parkowanie, lecz jej wyłożenie w sposób prawidłowy w pojeździe pozostawionym w miejscu wyznaczonym dla osób niepełnosprawnych. Z przepisów u.d.p. nie wynika, że osoba niepełnosprawna, legitymująca się przewidzianą w tej ustawie kartą parkingową, może parkować w strefie płatnego parkowania bez obowiązku ponoszenia opłat (por. wyrok NSA z dnia 12.10.2023 r. sygn. akt II GSK 2057/22, LEX nr 3630526).
Organ dokonał oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego uwzględniając również wyjaśnienia złożone przez Skarżącego w składanych pismach procesowych, który w istocie nie kwestionuje faktu nieuiszczenia opłaty. W ocenie Sądu nie jest skuteczne twierdzenie o braku podstaw prawnych do żądania uiszczenia opłaty za parkowanie na przedmiotowym miejscu dla niepełnosprawnych. Obowiązujące w Polsce przepisy prawa powszechnego oraz akt prawa miejscowego, który nie został uchylony, stanowią prawidłowo wskazaną przez organ prawną podstawę poboru opłaty. W tym kontekście, odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącego zarzutów, wskazać należy, że zasadnie uznał organ, że nawet uznanie nieprawidłowości oznaczenia miejsc do parkowania dla osób niepełnosprawnych, nie zwalnia z obowiązku uiszczenia opłaty, co wynika również z przywołanego powyżej § 10 ust. 7 Uchwały.
W świetle powyższego, zasadnie organy uznały podniesiony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. zarzut za bezzasadny.
Z tego względu należało stwierdzić, że organy nie dopuściły się uchybień wskazywanych w skardze i prawidłowo oddaliły zarzut zobowiązanego. W niniejszej sprawie organy w sposób wyczerpujący zgromadziły i rozpatrzyły cały zebrany w sprawie materiał dowodowy. W toku postępowania organy działały na podstawie i w granicach przepisów prawa, podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Natomiast sam fakt, że podjęte rozstrzygniecie nie jest zgodne z oczekiwaniami Strony, nie świadczy, że organy naruszyły przepisy proceduralne.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym u.p.e.a. oraz K.p.a. i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu. Zaskarżone postanowienie zawiera ponadto wszystkie elementy postanowienia wymienione w art. 124 § 1 i § 2 K.p.a., w tym zarówno uzasadnienie prawne jak i faktyczne.
W ocenie Sądu podniesione w skardze zarzuty nie mają uzasadnionych podstaw, jako że sprawa została rozpoznana prawidłowo i w sposób przypisany prawem poprzez uznanie, iż zarzut nieistnienia obowiązku jest niezasadny. Potwierdza to także uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia, które szczegółowo wyjaśnia zasadność przesłanek, którymi kierował się organ. W świetle powyższego Sąd uznaje za niezasługujące na uwzględnienie wszystkie podniesione w skardze zarzuty.
5.3. Po dokonaniu kontroli, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu, a ocena przeprowadzonego postępowania nie ujawniła wad, o których mowa w art. 145 p.p.s.a., dających podstawę do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając na uwadze przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.