Wskutek złożonego na ww. postanowienie przez Spółkę zażalenia z dnia 3 października 2024 r., Dyrektor IAS postanowieniem z 15 listopada 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny Dyrektor IAS uznał, że wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości o nr [...] wraz z własnością budynków na niej wzniesionych, zostało poprzedzone spełnieniem obu przesłanek, o których mowa w 112b § 1 u.p.e.a. Organ odwoławczy zauważa, że przepis art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a to oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego w nim zakreślonego. Jeżeli więc postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, organ zobowiązany jest wydać postanowienie o przyznaniu własności (wyrok WSA w Gliwicach z 25 maja 2022 r. o sygn. akt I SA/GI 260/22).
Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez Spółkę w zażaleniu, organ odwoławczy wskazał, że odnoszą się one do etapów prowadzonej przez Naczelnika US egzekucji z przedmiotowej nieruchomości, poprzedzających etap wydania postanowienia z 9 września 2024 r. i były już podnoszone przez Spółkę na poprzednich etapach postępowania.
Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne z nieruchomości jest procesem składającym się z różnych i odrębnych etapów. Etap przyznania własności uregulowany został w Oddziale 8 Rozdziału 7 Egzekucja z nieruchomości u.p.e.a., a więc po zakończeniu etapów: zajęcia, opisu i oszacowania wartości nieruchomości, obwieszczenia o licytacji, uiszczenia wadium, licytacji, oraz przybicia. W każdym z przedstawionych etapów służą zobowiązanemu odrębne środki zaskarżania. Kwestie podnoszone przez Spółkę na etapie przyznania własności, wykraczają poza zakres zastosowania art. 112b u.p.e.a., dotyczą bowiem wcześniejszych etapów postępowania, nie mogą być zatem przedmiotem rozpoznania w niniejszym postanowieniu.
Dodatkowo Dyrektor IAS wskazał, że pomimo zarzutu organowi egzekucyjnemu nieuwzględnienie "szeregu dowodów", to żadnych dowodów Spółka nie przedstawiła.
Końcowo odnosząc się do wniosku o "unieważnienie całego procesu egzekucyjnego z nieruchomości z uwagi na ważny interes zobowiązanego i wierzyciela - Skarbu Państwa" Dyrektor IAS wskazał, że jakkolwiek "unieważnienie" egzekucji z przedmiotowej nieruchomości niewątpliwie leżałoby w interesie Spółki, to jednak z całą pewnością nie byłoby działaniem w interesie Skarbu Państwa, albowiem to właśnie działanie Spółki na szkodę Skarbu Państwa poprzez uchylanie się od dobrowolnego regulowania zobowiązań publicznoprawnych, było podstawą do wszczęcia egzekucji z przedmiotowej nieruchomości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuca naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego:
1. art. 7a § 1 u.p.e.a. poprzez brak rzeczowej i zmierzającej do prawidłowego wykonania obowiązku podlegającego egzekucji w administracji współpracy w postępowaniu egzekucyjnym tak aby zapewnić cenę, która w najwyższym stopniu zaspokoi wymagane zaległości;
2. art. 121 § 1 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania podatkowego wbrew zasadzie określonej w tym przepisie, w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych;
3. art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia działań mających na celu dokładne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, zwłaszcza braku analizy materiału dowodowego pod kątem uzyskania możliwie najwyższej ceny tak aby w najwyższym stopniu zaspokoić wymagane zaległości pomimo tego, że Skarżąca przedstawiła ku temu argumenty;
4. art. 227 k.p.a. poprzez zaniedbanie, a tym samym nienależyte wykonywanie zadań przez organ I i II instancji, jak również przez ich pracowników, naruszenie prawomocności i interesów skarżącej jak i Skarbu Państwa.
Ponadto Skarżąca zarzuca naruszenie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwą interpretacją art. 227 K.p.a., powoływanie się przez organ egzekucyjny na czynności prowadzone w procesie egzekucji, które nie miały miejsca; lekceważenie przedłożonego materiału dowodowego, a wręcz jego pominięcie; nieprawidłowe i niewyczerpujące ustalenie kręgu uczestników postępowania; niedoręczenie wszystkim uczestnikom postępowania kolejnych decyzji; naruszenie prawa skarżącej poprzez brak możliwości zaspokojenia wierzycieli; naruszenie praw pozostałych wierzycieli skarżącej poprzez uniemożliwienie ich zaspokojenia; odmawianie prawa do działania w istotnym interesie Skarżącej, która ma na celu uzyskane najwyższych kwot z egzekucji na zaspokojenie roszczeń organu egzekucyjnego; działanie organu egzekucyjnego na szkodę Skarbu Państwa.
Mając na uwadze powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia organu II instancji i poprzedzającego postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadnienie skargi stanowi rozwinięcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Działając w imieniu nabywcy nieruchomości A Prezes Zarządu uprawniony do jednoosobowej reprezentacji Spółki wniósł o oddalenie skargi w całości, jako oczywiście bezzasadnej, bezpodstawnej i złożonej wyłącznie w celu przedłużania (przewlekania) toczącego się postępowania, w pełni podzielając i popierając stanowisko Dyrektora IAS.
W piśmie procesowym z dnia 23 kwietnia 2025 r. Skarżąca powtórzyła dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, albowiem wbrew zarzutom skargi zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), jak również postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3).
W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, w trybie uproszczonym, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Wobec zarzutów sformułowanych w skardze w pierwszej kolejności należało wskazać na zakres przedmiotowy niniejszej sprawy. Kontroli sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora IAS utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie przyznania prawa własności nieruchomości.
Zgodnie z art. 112 § 1 u.p.e.a. z chwilą gdy postanowienie o przybiciu stało się ostateczne, organ egzekucyjny wzywa nabywcę, który uzyskał przybicie, aby w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania wpłacił na rachunek organu egzekucyjnego cenę nabycia z potrąceniem złożonego wadium. Na wniosek nabywcy organ egzekucyjny może wyznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak 3 miesięcy.
Z kolei art. 112b § 1 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia albo postanowienie o ustaleniu ceny nabycia stało się ostateczne i jednostka lub osoba, o których mowa w art. 110n, uregulowała całą cenę nabycia, organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przyznaniu własności.
W niniejszej sprawie postanowienie z 5 kwietnia 2024 r., którym Naczelnik US udzielił przybicia na rzecz A , zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora IAS postanowieniem z 11 lipca 2024 r. W związku nabyciem przez postanowienie o przybiciu przymiotu ostateczności, Naczelnik US pismem z 16 sierpnia 2024 r. wezwał A do zapłacenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania - ceny nabycia. W piśmie organ egzekucyjny wyjaśnił, że od ceny zaoferowanej na licytacji, po odliczeniu wpłaconego wadium, A powinna wpłacić na rachunek depozytowy Urzędu Skarbowego kwotę 802.481,70 zł. Wezwanie doręczono Spółce 22 sierpnia 2024 r. W dniu 2 września 2024 r. A wpłaciła na rachunek organu egzekucyjnego kwotę 802.481,70 zł.
Tym samym stwierdzić należy, że wydanie przez organ egzekucyjny postanowienie o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego ww. nieruchomości zostało poprzedzone spełnieniem obu przesłanek, o których mowa w 112b § 1 u.p.e.a. Zauważyć należy, że przepis art. 112b § 1 u.p.e.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a to oznacza, że organ egzekucyjny jest związany tą normą w sytuacji wystąpienia stanu faktycznego w nim zakreślonego. Jeżeli więc postanowienie o przybiciu stało się ostateczne i nabywca uiścił cenę nabycia, organ zobowiązany jest wydać postanowienie o przyznaniu własności.
Podnoszone natomiast przez Skarżącą zarzuty w przedmiocie naruszenia ustawy o postępowaniu egzekucyjnym odnoszą się do etapów prowadzonej przez Naczelnika US egzekucji z przedmiotowej nieruchomości, poprzedzających etap wydania postanowienia z 9 września 2024 r. i były już podnoszone przez Skarżącą na poprzednich etapach postępowania.
Zarzut przeprowadzenia licytacji pomimo niewydania przez organ drugiej instancji rozstrzygnięcia w przedmiocie "odwołania" był podniesiony przez Skarżącą w skardze do WSA w Gdańsku na postanowienie Dyrektora IAS z 27 października 2023 r. w przedmiocie rozpoznania skargi Skarżącej na obwieszczenie o licytacji przedmiotowej nieruchomości (WSA w Gdańsku wyrokiem z 10 lipca 2024 r. o sygn. akt I SA/Gd 4/24 oddalił skargę Skarżącej wniesioną na ww. rozstrzygnięcie).
Zarzut dotyczący nieaktualnego operatu szacunkowego był podnoszony przez Skarżącą w skardze wniesionej do WSA w Gdańsku na postanowienie Dyrektora IAS z 19 października 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US z 30 marca 2022 r., którym organ pierwszej instancji uznał za nieuzasadnione zarzuty wniesione przez Skarżącą do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Skarga Skarżącej została oddalona przez WSA w Gdańsku wyrokiem z 18 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 11/23. Od powyższego wyroku Skarżąca złożyła skargę kasacyjną, która również została oddalona (wyrok z 22 lutego 2024 r. sygn. III FSK 1265/23).
Zarzut pominięcia E Spółki z o.o. przy doręczeniu postanowienia o przybiciu, który Skarżąca podniosła w zażaleniu na postanowienie z 5 kwietnia 2024 r., był przedmiotem oceny przez Dyrektora IAS w postanowieniu z 11 lipca 2024 r., gdzie wyjaśniono Skarżącej, że dzierżawca nieruchomości nie mieści się w katalogu podmiotów, o których mowa w art. 111r § 1 u.p.e.a. i których ustawodawca wymienia jako adresatów postanowienia o przybiciu.
Jak trafnie wskazał Dyrektor IAS w zaskarżonym postanowieniu postępowanie egzekucyjne z nieruchomości jest procesem składającym się z różnych i odrębnych etapów. Etap przyznania własności uregulowany został w Oddziale 8 Rozdziału 7 Egzekucja z nieruchomości u.p.e.a., a więc po zakończeniu etapów: zajęcia, opisu i oszacowania wartości nieruchomości, obwieszczenia o licytacji, uiszczenia wadium, licytacji, oraz przybicia. W każdym z przedstawionych etapów służą zobowiązanemu odrębne środki zaskarżania. Kwestie podnoszone przez Skarżącą na etapie przyznania własności, wykraczają poza zakres zastosowania art. 112b u.p.e.a., dotyczą bowiem wcześniejszych etapów postępowania, nie mogą być zatem przedmiotem rozpoznania w niniejszym postanowieniu, a - jak już wskazano wyżej - organ egzekucyjny prawidłowo zastosował przepis art. 112b u.p.e.a. i nie dopuścił się naruszeń prawa przy wydawaniu postanowienia z 9 września 2024 r.
Za bezprzedmiotowe uznać należy wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, albowiem nie mają one zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a. odpowiednie zastosowanie mają w nim przepisy K.p.a. Jednocześnie zauważyć należy, że zarówno Naczelnik US, jak i organ odwoławczy wydając swoje postanowienia kierowali się zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz zasadą pogłębienia zaufania (art. 8 K.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, w tym ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i zawiera rozstrzygnięcie wszystkich kwestii poruszonych w zażaleniu.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.