3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 191 w zw. z art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p. polegające na dokonaniu błędnej analizy zgromadzonego w sprawie materiału oraz braku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w konsekwencji nierozważenia podniesionych przez stronę okoliczności dotyczących faktycznego posiadania nieruchomości we wskazanym okresie, w tym podmiotu zobowiązanego do złożenia deklaracji;
- art. 210 § 4 w zw. z art. 219 O.p. polegające na nieprzedstawieniu faktów pozwalających na stwierdzenie, iż Kolegium rozważyło okoliczności podniesione przez Skarżącego dotyczące braku doręczenia mu decyzji w 2023 r. i w konsekwencji pozbawienie go możliwości weryfikacji prawidłowości poczynionych ustaleń;
- art. 211 w zw. z art. 212 O.p. w zw. z art. 6o ust. 1 w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. poprzez zaniechanie doręczenia decyzji z dnia 23 listopada 2023 r. co skutkuje brakiem możliwości przyjęcia skuteczności, a zatem również wykonalności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 23 listopada 2023 r.;
- art. 120 w zw. z art. 121 § 2 w zw. z art. 123 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji w sytuacji braku umożliwienia jakiegokolwiek działania Skarżącemu w toku postępowania, wynikającego z braku uzyskiwania przez Skarżącego jakichkolwiek informacji o toczącym się postępowaniu, wskutek czego doszło do rażącego naruszenia prawa Skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu;
- art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 w zw. z art. 121 § 1 O.p. przez brak podjęcia przez organ wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności brak zebrania materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie osób rzeczywiście władających przedmiotową nieruchomością w okresie objętym decyzją, w tym zgromadzenia stosownej dokumentacji czy przeprowadzenia oględzin nieruchomości, bądź względnie brak wyciągnięcia w oparciu o zebrane przez organ dane prawidłowych w tym zakresie wniosków i w konsekwencji dokonanie podważającej zaufanie obywateli do organów pobieżnej analizy stanu faktycznego sprawy, skutkującej błędnym przyjęciem, iż Skarżący winien zostać uznany za adresata obowiązków związanych z gospodarowaniem odpadami w okolicznościach, w których nigdy (a zatem również w okresie objętym zaskarżaną decyzją) nie pozostawał w posiadaniu, nie władał rzeczoną nieruchomością i nie był w niej zameldowany, a zatem nie spoczywały na nim obowiązki związane ze złożeniem deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz zapłaty kwoty wynikającej z tego tytułu;
- art. 207, art. 21 § 3 O.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. przez wydanie decyzji w stosunku do osoby, która w 2021 r. nie władała przedmiotową nieruchomością, a zatem nie była stroną postępowania podatkowego w sprawie ustalenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w ww. nieruchomości.
4. W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
5.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Badając rozpoznawaną sprawę pod względem zgodności z prawem, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.).
5.2. W pierwszej kolejności, mając na uwadze zapadły w niniejszej sprawie prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 kwietnia 2025 r. sygn. akt I SA/Gd 12/25, zobowiązujący organ do bezspornego ustalenia daty odbioru przez Skarżącego przesyłki zawierającej decyzję Prezydenta Miasta z dnia 23 listopada 2023 r., Sąd wskazuje, że decyzja organu pierwszej instancji, wbrew wywodom Skarżącego, została mu doręczona w dniu 13 grudnia 2023 r., co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru, opatrzone powyższą datą oraz podpisami odbiorcy i wydającego. Powyższe czyni bezzasadnymi podniesione w tym przedmiocie zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych, ponieważ decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona Skarżącemu, wniósł on od niej skutecznie odwołanie, a zatem uczestniczył w toczącym się postępowaniu i miał o nim wiedzę, realizując aktywnie prawo do czynnego udziału w postępowaniu.
5.3. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie pozostaje prawidłowość ustalenia Skarżącemu, jako współwłaścicielowi przedmiotowej nieruchomości, wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w 2021 r., wobec zaniechania złożenia przez Skarżącego deklaracji w tym zakresie.
Zaskarżona decyzja dotycząca określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości została wydana na podstawie ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W świetle wskazanej regulacji, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1 u.c.p.g.). Z kolei właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h u.c.p.g.). W związku z powyższym, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych (art. 6m ust. 1 u.c.p.g.).
Przepis art. 6o ust. 1 u.c.p.g. stanowi z kolei, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.
Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obciąża właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, co wynika wprost z art. 6h u.c.p.g. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., K 17/12), nakładanej w drodze ustawy. W konsekwencji, każdy kto znajdzie się w sytuacji opisanej w ustawie (zrealizuje daninowy stan faktyczny), zobowiązany jest do zapłaty opłaty na takich samych zasadach.
Pojęcie właściciela nieruchomości dla potrzeb u.c.p.g. zostało zdefiniowane przez ustawodawcę w art. 2 ust. 1 pkt 4 omawianej ustawy. Zgodnie z tym przepisem ilekroć w ustawie jest mowa o właścicielach nieruchomości - rozumie się przez to także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością.
Powyższa definicja ma charakter zakresowy, zostały w niej wymienione poszczególne kategorie podmiotów, które mogą zostać uznane za właścicieli nieruchomości w znaczeniu ustawowym, przy czym zamieszczona w u.c.p.g. definicja "właścicieli nieruchomości" i "nieruchomości" jest odmienna od tych stosowanych w prawie cywilnym i odbiega od ścisłego znaczenia tych pojęć w tej gałęzi prawa. Zatem, sformułowana w u.c.p.g. definicja "właścicieli nieruchomości" odnosi się jedynie do regulacji tej ustawy (i aktów wykonawczych do niej) i nie może być skutecznie podnoszona w postępowaniach opartych na przepisach innych ustaw. Jest to definicja stricte przypisana do jednej regulacji (por. wyrok NSA z 7 maja 2019 r., II FSK 3847/18, dostępny podobnie jak pozostałe powołane orzeczenia sądów administracyjnych na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis zatem formułuje zatem zasadę, że współwłaściciel nieruchomości dla potrzeb u.c.p.g. traktowany jest jak właściciel. Wymaga zaakcentowania, że ustawa w tym zakresie nie zawiera żadnych wyjątków różniących obowiązki współwłaścicieli w zależności od wielkości posiadanego udziału. Nie zawiera też uregulowań, które wyłączałyby obowiązki jednego ze współwłaścicieli z uwagi na szczególne ukształtowane wzajemnych relacji majątkowych. Takie normatywne rozwiązanie przesądza o tym, że w każdej sytuacji bycia współwłaścicielem nieruchomości zamieszkałej współwłaściciel obciążony jest obowiązkiem złożenia deklaracji i ponoszenia opłat z tytułu wytwarzanych na tej nieruchomości odpadów.
Takie ukształtowanie przez ustawodawcę zasady współodpowiedzialności wszystkich współwłaścicieli za publiczne obciążenia nieruchomości wspólnej ma w zamierzeniu ustawodawcy chronić organy i budżety podmiotów, na rzecz których opłaty są pobierane. Opłaty winni w myśl u.c.p.g. uiszczać wszyscy współwłaściciele, natomiast kwestia ich wzajemnego rozliczenia pomiędzy sobą, w sytuacji gdy jeden ze współwłaścicieli ponosi większe koszty w stosunku do ilości wytwarzanych odpadów, lub ponosi je mimo iż nie wytwarza odpadów, albowiem nie zamieszkuje na danej nieruchomości - pozostaje ich wewnętrzną sprawą (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1385/19, wyrok WSA w Łodzi z 27 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Łd 568/19).
Zasadnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że dopóki przedmiot opodatkowania stanowi współwłasność organ, opodatkowując współwłaścicieli, wydaje jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości, bez wyszczególnienia udziałów poszczególnych współwłaścicieli, a warunkiem powstania solidarnej odpowiedzialności jest doręczenie decyzji wymiarowej (art. 92 § 1 O.p.). Nieruchomość stanowiąca współwłasność jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy obciąża solidarnie wszystkich współwłaścicieli. Istota zaś solidarnego obowiązku podatkowego sprowadza się do tego, że wszyscy współwłaściciele są zobowiązani do płacenia podatku od nieruchomości wspólnej, ale zapłacenie całego podatku przez jednego lub kilku z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego w stosunku do wszystkich.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd stwierdza, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, które pozwoliło na ustalenie, że Skarżący jest współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, wraz z dwiema innymi osobami, a także, że żaden ze współwłaścicieli nie złożył deklaracji w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ani nie uiścił tej opłaty za wskazany w zaskarżonej decyzji okres. Ustalenia te nie były kwestionowane przez Skarżącego. W związku z tym, zasadne było wydanie wobec współwłaścicieli, w tym Skarżącego, decyzji w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z przedmiotowej nieruchomości za badany okres. Zdaniem Sądu organy obu instancji, na podstawie prawidłowo ocenionego materiału dowodowego sprawy, dokonały właściwych ustaleń określając wysokość należnej opłaty, obciążając nią wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Wbrew wywodom Skarżącego, organy prawidłowo, zgodnie z przywołanymi przepisami, ustaliły krąg osób zobowiązanych do złożenia deklaracji w zakresie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz do uiszczenia tejże opłaty, tj. współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości, w tym Skarżącego.
Odnosząc się do zarzucanego w skardze braku uwzględnienia przez organy okoliczności, że Skarżący nie pozostawał w posiadaniu przedmiotowej nieruchomości, nie władał nią ani nie był w niej zameldowany, Sąd stwierdza, że okoliczności te pozostają irrelewantne dla prawidłowości wskazania Skarżącego oraz dwóch pozostałych współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości jako adresatów zaskarżonej decyzji. W przypadku, gdy nieruchomość stanowi współwłasność kilku podmiotów, stosownie do treści art. 6h w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g., opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić współwłaściciele tej nieruchomości.
W rozpatrywanej sprawie nie ma też zastosowania przepis art. 2 ust. 2a zd. 1 u.c.p.g., zgodnie z którym, jeżeli obowiązki wskazane w ustawie mogą jednocześnie dotyczyć kilku podmiotów spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4, obowiązany do ich wykonania jest podmiot lub podmioty faktycznie władające nieruchomością. Przepis ten wskazuje kto powinien ponosić opłatę za gospodarowanie odpadami, w sytuacji gdy obowiązek jej uiszczenia może ciążyć na kilku podmiotach spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4. Ustawodawca przesądził, że wówczas opłatę ponosi podmiot (podmioty) faktycznie władający nieruchomością. Skoro zatem w art. 2 ust. 2a mowa jest o "podmiotach spośród wskazanych w ust. 1 pkt 4", na których może ciążyć obowiązek ponoszenia opłaty, to przyjąć trzeba, że normą tego przepisu objęte są sytuacje, gdy obowiązek ponoszenia opłaty ciąży nie tylko na właścicielach (współwłaścicielach) nieruchomości uwidocznionych w księgach wieczystych, ale również na innych wymienionych ust. 1 pkt 4 podmiotach władających nieruchomością. Wówczas spośród tych podmiotów obowiązek uiszczenia opłaty ciąży na podmiotach faktycznie władających nieruchomością. Jeśli zaś do poniesienia opłaty zobowiązani są wyłącznie współwłaściciele nieruchomości, wówczas ponoszą oni odpowiedzialność solidarną (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt III FSK 540/22, LEX nr 3757635), jak słusznie wskazały organy. U.c.p.g. nie normuje sposobu rozliczeń wewnętrznych pomiędzy podmiotami, które zobowiązane są do uiszczenia opłaty. Kwestia rozliczenia kosztów opłaty jest wewnętrzną sprawą współwłaścicieli nieruchomości. Organy administracji publicznej nie są właściwe do rozstrzygania sporów, powstałych pomiędzy nimi w związku z istnieniem tego obowiązku.
5.4. Ocena zaskarżonej decyzji nie dała Sądowi podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w sposób mogący odnieść wpływ na istotę rozstrzygnięcia, zaś Skarżący poza podjęciem polemiki, nie konkretyzuje żadnych dowodowo potwierdzonych faktów lub okoliczności, które świadczyłyby, że stan faktyczny odbiega od ustalonego. Konsekwencją przyjęcia zaprezentowanej wykładni wyżej omówionych przepisów, jest aprobata podjętych przez organ czynności. Stąd zarzuty Skarżącego należało uznać za chybione.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.