Wyrok WSA z dnia 24 marca 2026, sygn. I SA/Gd 87/26

1) Za marzec 2022 r. w wysokości 12.928,63 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 6.529 zł,

2) Za kwiecień 2022 r. w wysokości 8.169 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 4.038 zł,

wynikających z decyzji orzekającej o odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe V. sp. z o.o..

Mając powyższe na uwadze, zaskarżonej decyzji na podstawie art. 57 § i pkt 3) p.p.s.a. zarzucono:

I. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 67a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sprawie nie występuje ważny interes podatnika uzasadniający rozłożenie należności podatkowej na raty, podczas gdy zebrany materiał dowodowy oraz okoliczności faktyczne jednoznacznie potwierdzają istnienie takiego interesu, a organ zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, bezpodstawnie uznał, że skarżący dysponuje środkami umożliwiającymi jednorazową spłatę zobowiązania, nie dokonując rzetelnej i kompleksowej analizy jego rzeczywistej sytuacji finansowej, w szczególności bieżących wydatków, kosztów utrzymania oraz innych zobowiązań finansowych, co doprowadziło do błędnego wniosku o braku przesłanek do zastosowania ulgi, podczas gdy rozłożenie należności na raty umożliwiłoby spłatę zobowiązania w całości bez uszczerbku w konieczności utrzymania się.

II. Naruszenie prawa procesowego tj.:

1) art. 120 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wydanie decyzji przez organy z naruszeniem zasady praworządności oraz zasady budzenia zaufania obywateli do organów podatkowych, polegające na nieproporcjonalnym uprzywilejowaniu interesu fiskalnego kosztem interesu publicznego i indywidualnego interesu skarżącego, podczas odmowa rozłożenia należności na raty w sytuacji faktycznej niemożności jednorazowej zapłaty narusza zasadę proporcjonalności oraz racjonalnego działania organów podatkowych,

2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nierzetelne rozpatrzenie przez organy obu instancji materiału dowodowego, polegające na pominięciu lub marginalnym potraktowaniu dokumentów i wyjaśnień przedstawionych przez skarżącego, w szczególności dowodów potwierdzających brak wolnych środków finansowych oraz wysokość stałych kosztów utrzymania, co skutkowało dokonaniem dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego oraz błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy,

3) art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez niewystarczające uzasadnienie odmowy, które nie zawiera logicznego i przekonującego wyjaśnienia, dlaczego przedstawione argumenty i dowody nie uzasadniają zastosowania ulgi.

Mając powyższe na uwadze wniesiono o:

1. uchylenie decyzji organu drugiej instancji oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji,

2. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

3. na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu pierwszej instancji,

4. rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) - dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a..

Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji podejmowanych przez organy administracji publicznej z przepisami prawa, to jest, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy albo naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przypomnieć należy, że organ podatkowy - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem publicznym - może rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetek od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek (art. 67a § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowe).

Ww. regulację stosuje się odpowiednio do należności przypadających od osób trzecich (art. 67c § 2 Ordynacji podatkowej).

Jak trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji poprzez ważny interes podatnika (osoby trzeciej) należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami jego egzystencji, a więc sytuacje, gdy z powodu nieprzewidzianych, losowych przypadków, podatnik (osoba trzecia) nie jest w stanie uregulować należności podatkowych, czy też sytuacje, w których niemożność spłaty należności wynika z działania czynników, które są niezależne od sposobu jego postępowania. Pojęcie ważnego interesu podatnika uwzględnia także normalną sytuację ekonomiczną podatnika (osoby trzeciej), wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz ponoszonych wydatków, w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego oraz członków najbliższej rodziny. Ponadto ustawodawca określił ten interes przymiotnikiem "ważny", co podkreśla jego wyjątkowość. Subiektywne przeświadczenie podatnika (osoby trzeciej), iż taki właśnie jest jego interes w uzyskaniu ulgi nie jest wystarczające do uznania tej przesłanki za spełnioną, jeżeli obiektywnie istniejące okoliczności faktyczne nie potwierdzają tego. Przez interes publiczny należy rozumieć zasadę postępowania nakazującą mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo oraz zaufanie obywateli do organów. Decyzje organów podatkowych w sprawie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych – na co słusznie zwrócił uwagę organ w decyzji - mają charakter uznaniowy, są podejmowana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może, ale nie musi wydać decyzji pozytywnej. Zastosowanie ustanowionych w ww. regulacjach ulg jest prawem, a nie obowiązkiem organów podatkowych.

Z akt sprawy wynika, że skarżący składając wniosek o ulgę w spłacie powołał się na brak możliwości jednorazowej zapłaty należności. Do wniosku skarżący załączył wypełnione oświadczenie o sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej. Z uwagi na nie załączenie do wniosku żadnych dokumentów potwierdzających informacje wskazane w ww. oświadczeniu, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni wezwał stronę do przedłożenia dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków, udokumentowania ewentualnych obciążających skarżącego zobowiązań, przedłożenia wyciągu z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, wskazania i udokumentowania źródła spłaty wnioskowanych rat oraz wypełnienia oświadczenia o nieruchomościach i prawach majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej i rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych (ORD-HZ), które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. W odpowiedzi na ww. wezwanie - skarżący przedłożył jedynie wypełnione oświadczenie ORD-HZ oraz wyciągi z rachunku bankowego.

Jak wynikało z przedłożonego oświadczenia o sytuacji finansowej, skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W dniu 4 maja 2023 r. skarżący rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej, której przedmiotem jest obróbka mechaniczna elementów metalowych (i w tym samym dniu doszło do zawieszenia wykonywania działalności). Oświadczył też, że uzyskuje dochody z prac dorywczych oraz pomocy rodzinie w wysokości 2.500 zł miesięcznie.

Równocześnie w złożonym oświadczeniu skarżący zadeklarował, że ponosi miesięczne wydatki w łącznej kwocie 2.450 zł, które wyszczególnił.

Z przedstawionego organowi wyciągu rachunku bankowego wynika też, że 9 czerwca 2025 r. skarżący otrzymał na konto środki w kwocie 1.500 zł tytułem pożyczki. Równocześnie skarżący nie jest właścicielem nieruchomości oraz nie posiada pojazdów.

Mając to na uwadze organ wywiódł, że według oświadczeń skarżącego miesięczny dochód w gospodarstwie domowym skarżącego wynosiłby 2.500 zł, zaś koszty utrzymania 2.450 zł. Zatem słusznie w ocenie Sądu zwrócono uwagę, iż z deklaracji skarżącego wynikałoby, iż uzyskiwane dochody pokrywają wszystkie zadeklarowane przez niego wydatki.

Jednak skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, które potwierdzałyby te deklaracje, i to pomimo wezwania Naczelnika Urzędu Skarbowego z 9 września 2025 r.. Również na przedstawionym przez skarżącego wyciągu rachunku bankowego nie ma informacji dotyczących uzyskiwanych dochodów oraz zadeklarowanych kosztów utrzymania. Trafnie organ zauważył, że K.K. pełni funkcję prezesa zarządu V. Sp. z o.o., jednak także nie wskazał czy uzyskuje jakieś środki z tytułu sprawowanej funkcji.

Mając to na uwadze Sąd przypomina, iż w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na stronie, która z tego faktu wywodzi określone skutki prawne. Z uwagi na nieudokumentowanie przez skarżącego aktualnego położenia finansowego należy więc stwierdzić, że skarżący nie wykazał, iż w jego przypadku zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika (osoby trzeciej) lub interesu publicznego, które uzasadniałoby przyznanie wnioskowanej ulgi w spłacie. Sprawia to, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w aspekcie poruszonym w skardze.

Równocześnie trafnie w zaskarżonej decyzji organ podkreślił, że ewentualnie ustalony układ ratalny powinien być realny, czyli możliwy do zrealizowania przez podatnika (osobę trzecią), ponieważ tylko wtedy udzielona ulga w spłacie stanowi faktyczną pomoc w wykonywaniu zobowiązań podatkowych. Realność układu występuje wówczas, gdy ilość i wysokość rat oraz okres ich spłaty uwzględnia możliwości finansowe wnioskodawcy. Zatem to podatnik powinien umożliwić organowi podatkowemu przeprowadzenie dokładnej analizy jego stanu finansowego w celu ustalenia czy aktualne możliwości finansowe umożliwiają terminową realizację ewentualnie przyznanego układu ratalnego. Jak wynika z akt sprawy, w treści wniosku o ulgę skarżący wskazał, że prosi o rozłożenie zaległości na 40 rat. Zauważyć należy, że zaległości skarżącego wraz z odsetkami za zwłokę wynoszą łącznie 31.644,63 zł, zatem w przypadku rozłożenia ich płatności na 40 rat wysokość pojedynczej raty wynosiłaby około 791,62 zł (i to bez opłaty prolongacyjnej). Natomiast z deklaracji skarżącego wynikało, że po opłaceniu miesięcznych wydatków do dyspozycji pozostałaby skarżącemu kwota 50 zł. Skarżący nie wskazał również - pomimo wezwania - źródła spłaty wnioskowanych rat. Z kolei jak wynika z CEiDG pomimo zarejestrowania działalności gospodarczej 4 maja 2023 r., tego samego dnia skarżący dokonał jej zawieszenia, więc również nie uzyskuje środków z tego tytułu. Co więcej w złożonym odwołaniu skarżący sam oświadczył, że zarówno jego dochody jak i wydatki nie pozostają na stałym poziomie w każdym miesiącu. W konsekwencji słusznie organ wywiódł , że nie ma gwarancji, że skarżący dysponuje środkami pozwalającymi na terminową regulację układu ratalnego we wnioskowanej formie.

W rezultacie nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skarżącego, iż okoliczności dotyczące jego aktualnej sytuacji zostały wystarczająco potwierdzone złożonymi oświadczeniami o sytuacji finansowej, rodzinnej i majątkowej oraz oświadczeniem dotyczącym posiadanych nieruchomości i praw majątkowych.

Podatnik (osoba trzecia) wnioskujący o ulgę w spłacie zaległości powinien bowiem umożliwić organowi podatkowemu przeprowadzenie dokładnej analizy jego stanu finansowego w celu ustalenia czy aktualne możliwości finansowe umożliwiają mu wywiązanie się z obowiązku zapłaty należności podatkowych.

Tymczasem skarżący błędnie oczekuje, że organ podatkowy powinien opierać się wyłącznie na samych jego oświadczeniach, bez ich weryfikowania.

A z nich bezspornie wynika, że także brak jest możliwości zrealizowania kolejnych rat.

Za bezpodstawny należy uznać zarzut, jakoby organy oczekiwały przedstawienia dodatkowych, bliżej nieokreślonych dowodów, bez jednoczesnego wskazania, jakie konkretnie dokumenty mogłyby zostać jeszcze przedłożone. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Gdyni w wezwaniu z 9 września 2025 r. wyraźnie wskazał, że skarżący powinien przedłożyć m.in. dokumenty potwierdzające dochody uzyskiwane z prac dorywczych, pomocy rodziny oraz z tytułu pełnionej funkcji w spółce, a także ponoszone wydatki poprzez przedłożenie faktur, rachunków, umów czy potwierdzeń zapłaty. Pomimo tak sformułowanego wezwania skarżący ograniczył się jedynie do przedstawienia wyciągu z rachunku bankowego, który nie zawierał informacji dotyczących uzyskiwanych dochodów oraz zadeklarowanych kosztów utrzymania.

Ponadto słusznie organ zauważył, że skarżący nie wykorzystuje wszystkich swoich możliwości zarobkowych mimo, że jest osobą młodą, a w trakcie prowadzonego postępowania nie wykazywał, aby w jego przypadku istniały jakieś przeciwstawiania (w tym zdrowotne) do podjęcia stałego zatrudnienia.

W tej sytuacji Sąd uznał, że w okolicznościach faktycznych sprawy zarówno tak deklarowana przez stronę (i nieudokumentowana) sytuacja finansowa, jak i postawa, nie wpisują się w przesłanki ważnego interesu podatnika (osoby trzeciej) lub interesu publicznego uzasadniające przyznanie ulgi w spłacie we wnioskowanej formie. Istotne jest także, że obciążające skarżącego zaległości nie powstały na skutek zaistnienia szczególnych okoliczności i zdarzeń, lecz są wynikiem zaniechań w ramach pełnienia funkcji prezesa zarządu Spółki.

W ocenie Sądu zarzuty dotyczące niezebrania całego materiału dowodowego lub też niewyczerpującego jego rozpatrzenia należy uznać za pozbawione podstaw. Z akt sprawy bezspornie bowiem wynika, że skarżący nie przedstawił istotnych dla sprawy dokumentów dotyczących jego aktualnej sytuacji finansowej.

W ocenie Sądu więc w przedmiotowej sprawie nie doszło do wskazywanych przez skarżącego naruszeń. Organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przesłanki ważnego interesu podatnika (osoby trzeciej) i interesu publicznego oraz wyczerpująco rozpatrzył cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a wnioski wynikające z tej analizy zostały zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Uzasadniając odmowę udzielenia wnioskowanej ulgi w spłacie organ wskazał powody, dla których podjął takiego rodzaju rozstrzygnięcie, a swoje stanowisko w niniejszej sprawie umotywował. Fakt, że wydana decyzja nie była zgodna z oczekiwaniami skarżącego nie oznacza, że organ naruszył przywoływane przez skarżącego przepisy Ordynacji podatkowej.

W tym stanie Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.