Wyrok WSA z dnia 28 stycznia 2026, sygn. I SA/Gd 888/25

Sygnatura: I SA/Gd 888/25
Data orzeczenia: 28 stycznia 2026
Sąd: Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA)
Status: Nieprawomocne
Podatnik: spółka z o.o.

Streszczenie

A. Sp. z o.o. (spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) prowadzi działalność w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów, w szczególności olejów odpadowych. Spółka planuje rozszerzenie działalności o zbieranie, transport, przetwarzanie i recykling odpadów olejowych z warsztatów samochodowych i innych przedsiębiorstw. Transakcje z kontrahentami polegają na odbiorze odpadów, które z perspektywy kontrahentów nie mają wartości użytkowej, a ich przekazanie wynika z obowiązków środowiskowych. Strony zawierają pisemne umowy określające mechanizm ustalania ceny (na podstawie ilości i rodzaju odpadu) oraz warunki płatności – zapłata następuje w…

terminie 30 dni od otrzymania faktury przez Spółkę. Istnieje ryzyko, że kontrahenci, traktując przekazanie odpadów jako czynność marginalną, nie wystawią faktur, co uniemożliwi Spółce dokonanie zapłaty. Mimo to Spółka będzie posiadać dokumentację środowiskową (protokoły odbioru, BDO, SENT) potwierdzającą odbiór i ilość odpadów. Spółka zadała trzy pytania: 1) Czy w przypadku braku faktury może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wartość olejów odpadowych na podstawie innych dokumentów (np. protokołów odbioru)? 2) Czy jeśli tak, to będzie zobowiązana do korekty kosztów na podstawie art. 18f ustawy o CIT, gdy kontrahent nie wystawi faktury w terminie? 3) Czy powstanie przychód z tytułu przedawnionych zobowiązań (art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a) lub nieodpłatnych świadczeń (art. 12 ust. 1 pkt 2) w sytuacji braku płatności spowodowanego niewystawieniem faktury? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając stanowisko organu za prawidłowe. Sąd orzekł, że warunkiem uznania wydatku za koszt podatkowy jest jego rzeczywiste poniesienie z majątku podatnika. Skoro Spółka nie zapłaciła za oleje (z powodu braku faktury), nie doszło do faktycznego obciążenia jej majątku, więc wartość olejów nie może być kosztem. Pytanie o korektę stało się bezprzedmiotowe. Ponadto, skoro nie powstało zobowiązanie do zapłaty, nabycie olejów miało charakter nieodpłatny, co skutkuje obowiązkiem rozpoznania przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.

jeszcze 214 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 października 2025 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.391.2025.1.BD w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.

Uzasadnienie

1. W dniu 30 lipca 2025 r. wpłynął do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "Dyrektor KIS") wniosek złożony przez A. Sp. z o.o. (dalej "Wnioskodawca", "Spółka", "Skarżąca") o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.

2. We wniosku przedstawiono następujący opis zdarzenia przyszłego:

Spółka specjalizuje się w odbiorze odpadów z jednostek pływających oraz z obszarów portowych i stoczniowych. W ramach swojej podstawowej działalności Spółka odbiera wody zaolejone (bilge), pozostałości olejowe (szlam, sludge) i popłuczyny. Spółka przewiduje możliwość rozszerzenia działalności w obszarze zbierania, transportu, przetwarzania, recyklingu oraz/lub odzysku odpadów, w szczególności odpadów olejowych (tzw. olejów odpadowych), powstających w wyniku eksploatacji urządzeń i maszyn w przedsiębiorstwach, m.in. warsztatach samochodowych.

Czynności realizowane przez Spółkę w ramach bieżącej działalności, jak i po jej możliwym rozszerzeniu, obejmowałyby odbiór i dalsze zagospodarowanie odpadów stałych i płynnych z branży samochodowej. Spółka odbierałaby odpady tj.: zużyty olej odpadowy, smary, filtry olejowe, filtry powietrza, czyściwo, szyby, płyny hamulcowe, opony, płyny chłodnicze, tworzywa sztuczne, złom, a także wody zaolejone (bilge), szlam (sludge) i popłuczyn ze statków, portów i stoczni (dalej łącznie jako: "oleje odpadowe"). W ramach prowadzonej działalności odpady poddawane byłyby procesowi przetwarzania w celu recyklingu lub odzysku surowców wtórnych lub przekazywane do uprawnionych podmiotów.

Spółka realizuje transakcje wyłącznie z innymi przedsiębiorcami (dalej: kontrahenci), nie przewiduje obsługi klientów indywidualnych (osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej).

Przekazanie odpadów przez kontrahentów będzie następowało w związku z koniecznością ich prawidłowego zagospodarowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W związku z tym transakcje te będą mieć wyłącznie charakter usługowy – głównym celem kontrahentów będzie oddanie odpadów do uprawnionego podmiotu, a nie osiągnięcie korzyści majątkowej.

Z punktu widzenia podatkowego, w szczególności przepisów o VAT, będzie to jednak nabycie odpadów przez Spółkę za wynagrodzeniem. Transakcja będzie mieć na gruncie VAT charakter towarowy, bo nastąpi przejście prawa do rozporządzania olejami odpadowymi jak właściciel – z kontrahentów na Spółkę. Z punktu widzenia potencjalnych kontrahentów (przedsiębiorstw generujących oleje odpadowe w toku prowadzonej działalności) oleje odpadowe nie przedstawiają żadnej wartości użytkowej ani handlowej. Stanowią one wyłącznie odpad, którego konieczne jest przekazanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. W praktyce biznesowej zagospodarowanie takich odpadów często traktowane jest przez kontrahentów jako marginalny, obowiązkowy, lecz mało istotny element ich procesu operacyjnego. Spółka dostrzega to ryzyko i jest świadoma, że z perspektywy kontrahenta przekazanie oleju odpadowego może nie być traktowane jako transakcja gospodarcza sensu stricto, a raczej jako element obowiązku środowiskowego. Pomimo tego, Spółka planuje zapewnić najwyższy standard w zakresie dokumentowania każdej transakcji związanej z odbiorem odpadów. W tym celu zamierza zawierać z kontrahentami pisemne umowy określające zasady współpracy. Dodatkowo, po stronie Spółki prowadzona będzie pełna i rzetelna dokumentacja każdego przypadku odbioru olejów odpadowych.

Spółka planuje także wprowadzenie procedury obustronnego potwierdzania dostaw, w celu zapewnienia przejrzystości i zgodności operacji z obowiązującymi regulacjami. Przykładem takiej dokumentacji są protokoły przekazania odpadów, które po zakończonym odbiorze podpisywane są przez kierowcę i zawierają informacje dotyczące ilości oraz ceny odpadu.

Spółka identyfikuje istotne ryzyko związane z faktem, że inicjatywa wystawienia faktury – w modelu, w którym odpady są przekazywane Spółce przez kontrahenta leży po stronie przekazującego. W praktyce, ze względu na marginalną wartość odpadu z punktu widzenia kontrahenta, może on zaniechać wystawienia faktury sprzedaży lub uznać, że transakcja nie wymaga formalnego udokumentowania. Z perspektywy kontrahentów przekazanie oleju odpadowego Spółce może stanowić czynność uboczną wobec ich podstawowej działalności, a ze względu na znikomą wartość rynkową odpadu, bo nie traktują oni tego przekazania jako istotnej transakcji handlowej – w konsekwencji może dojść do sytuacji, w której kontrahenci nie wystawią faktury, ani nie będą oczekiwać zapłaty za przekazany towar mimo jednoznacznych postanowień umowy określających, że dochodzi do nabycia olejów odpadowych przez Spółkę.

Sposób ustalania ceny będzie określony w treści umowy zawieranej z kontrahentem. Będzie tam opisany szczegółowo mechanizm jej ustalania, który opiera się na ilości przekazanego odpadu i cenie zależnej od rodzaju odpadu. W treści umowy zostanie opisany mechanizm płatności za odebrane oleje odpadowe, tj. że płatność za oleje odpadowe zostanie dokonana w terminie 30 dni od dnia otrzymania przez Spółkę faktury dokumentującej sprzedaż przez kontrahenta olejów odpadowych w ilościach zgodnych z protokołem odbioru odpadów.

W ocenie Spółki, w ramach takiego modelu współpracy istnieje ryzyko wystąpienia tzw. nierozliczonych dostaw – tj. sytuacji, w których oleje odpadowe zostaną rzeczywiście odebrane, udokumentowane pod kątem środowiskowym (BDO, SENT, dokumenty magazynowe i transportowe), a nawet przetworzone i wykorzystane w działalności operacyjnej Spółki, jednak nie dojdzie do wystawienia faktury ze strony kontrahenta i płatności za oleje odpadowe do czasu jej wystawienia.

W związku z powyższym, Spółka dąży do potwierdzenia, że mimo braku wystawienia faktury przez kontrahenta, co skutkuje brakiem zapłaty do czasu jej wystawienia, Spółka będzie uprawniona do ujęcia kosztów związanych z takimi transakcjami w kosztach uzyskania przychodów.

W związku z powyższym opisem Spółka zadała następujące pytania:

1) Czy w przypadku braku wystawienia przez kontrahenta faktury dokumentującej dostawę oleju odpadowego, Spółka może, na podstawie art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 4e ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej "ustawa o CIT"), rozpoznać jako koszt uzyskania przychodu wartość tego oleju ustaloną na podstawie protokołu przekazania odpadu lub innego posiadanego dokumentu potwierdzającego odbiór oleju odpadowego, z którego wynika w sposób jednoznaczny jego cena?

2) W przypadku uznania, że wartość nabytego oleju odpadowego może stanowić koszt uzyskania przychodu, czy Spółka będzie zobowiązana, na podstawie art. 18f ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, przychodu, lub też do skorygowania tego kosztu w oparciu o jakikolwiek inny przepis ustawy o CIT, jeżeli kontrahent nie wystawi faktury dokumentującej dostawę w terminach przewidzianych przepisami ustawy o podatku od towarów i usług, a termin płatności uzależniony jest od otrzymania przez Spółkę faktury?

3) Czy Spółka ma obowiązek rozpoznania przychodu z tytułu przedawnionych zobowiązań na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT w przypadku upływu terminu przedawnienia roszczenia po stronie kontrahenta na gruncie Kodeksu cywilnego lub też przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT w sytuacji, gdy brak płatności wynika z faktu niewystawienia przez kontrahentów faktury będącej podstawą do zapłaty?

Zdaniem Spółki, odnośnie pyt. nr 1, przepisy ustawy o CIT nie przewidują bezwzględnego wymogu posiadania faktury VAT jako warunku koniecznego dla ujęcia wydatku w kosztach uzyskania przychodów. W konsekwencji, Spółka uważa, że w sytuacji, w której – z uwagi na specyfikę branży związaną z przekazywaniem oleju odpadowego – kontrahent nie wystawi faktury VAT, możliwe będzie ujęcie tego rodzaju kosztu na podstawie innych dokumentów, takich jak: protokół przekazania odpadu, dokument BDO (potwierdzający przejęcie odpadu niebezpiecznego), dokument magazynowy, dokument transportowy lub SENT (jeśli dotyczy). W ocenie Spółki, przedstawione dokumenty – przy zachowaniu ich wiarygodności i spójności z rzeczywistym przebiegiem zdarzenia – stanowią wystarczającą podstawę dowodową umożliwiającą rozpoznanie kosztu uzyskania przychodu w świetle art. 15 ust. 1 i 4e ustawy o CIT. Brak płatności nie pozbawia wydatku charakteru kosztu podatkowego. Ustawa o CIT nie uzależnia rozpoznania kosztu od faktycznego uregulowania należności. W ocenie Spółki, nawet w sytuacji braku wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż przez kontrahenta, co skutkuje brakiem zapłaty za oleje odpadowe przez Spółkę, wartość olejów odpadowych może zostać rozpoznana jako kosztu uzyskania przychodów na podstawie protokołu odbioru odpadów lub innego dokumentu, z którego jednoznacznie wynika ich wartość.

Zdaniem Spółki, odnośnie pyt. nr 2, nie ma ona obowiązku powiększenia podstawy opodatkowania o wartość olejów odpadowych, która została rozpoznana jako koszt uzyskania przychodów, mimo braku płatności z tego względu, że nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 18f ustawy o CIT. W ustawie o CIT nie ma również innego przepisu, który przewidywałby obowiązek korekty kosztów uzyskania przychodów ze względu na brak płatności. Z uwagi na brak faktury oraz brak faktycznego, biegnącego terminu płatności (termin ten w ogóle się nie zmaterializował), nie dochodzi do ziszczenia się warunków zastosowania art. 18f ust. 1 ustawy o CIT. Z tego względu, Spółka nie powinna być zobowiązana do dokonania korekty kosztów uzyskania przychodów, ani do zwiększenia podstawy opodatkowania na podstawie art. 18f ustawy o CIT.

Zdaniem Spółki, odnośnie pyt. nr 3, ze względu na to, że po stronie kontrahenta nie istnieje formalna podstawa do żądania zapłaty ze względu na brak wystawienia faktury będącej podstawą do zapłaty i rozpoczęcia biegu terminu zapłaty, Spółka nie ma obowiązku rozpoznania przychodu z tytułu przedawnionych zobowiązań na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT. Brak jest podstaw do przyjęcia, że po stronie Spółki powstało zobowiązanie mogące ulec przedawnieniu, ponieważ nie istnieje formalna ani faktyczna podstawa roszczenia o zapłatę. Kontrahent Spółki nie ma podstaw do dochodzenia jakichkolwiek należności z tego względu, że to on nie wypełnił wymogów wynikających z umowy, które stanowiłyby podstawę dokonania płatności. Brak faktury oznacza brak formalnej podstawy do zapłaty, a tym samym brak podstaw do zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT. Z tej perspektywy Spółka stoi na stanowisku, że przychód z tytułu przedawnionych zobowiązań nie powstanie, jeżeli zobowiązanie to faktycznie nie zaistniało w sensie prawnym i gospodarczym.

Przechodząc na grunt przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, Spółka wskazała, że transakcja ta będzie miała charakter odpłatny, gdyż zgodnie z umową Spółka będzie zobowiązana do zapłaty wynagrodzenia za nabyte oleje odpadowe. Jedynie ze względu na brak wystawienia faktury przez kontrahenta nie dojdzie realnie do zapłaty.

W konsekwencji, skoro nie zaistnieje żadna formalna ani faktyczna podstawa do uznania, że Spółka jest zobowiązana do zapłaty, ale również nie można jest uznać, że przekazanie olejów odpadowych ma charakter nieodpłatny, nie dojdzie do powstania przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń ani przedawnionych zobowiązań.

3. W dniu 1 października 2025 r. Dyrektor KIS wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko Skarżącej za w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, warunkiem uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu jest między innymi jego rzeczywisty charakter, prowadzący do faktycznego obciążenia majątku podatnika świadczeniem na rzecz odrębnego od niego podmiotu. Co istotne, wydatek ten powinien zostać poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika.

W rozpatrywanej sprawie w sytuacji braku wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż przez kontrahenta mamy do czynienia z brakiem dokonania zapłaty za oleje odpadowe przez Spółkę. Zatem nie sposób uznać, że wartość oleju odpadowego będzie mogła stanowić koszt uzyskania przychodów Spółki, bowiem w tym przypadku nie dojdzie do rzeczywistego poniesienia kosztu. W konsekwencji przepis art. 15 ust. 1 ustawy o CIT wyklucza możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów podatnika wydatku, który nie został rzeczywiście i definitywnie poniesiony z majątku podatnika. Skoro Spółka nie poniesie wydatku na nabycie oleju odpadowego, to nie zostanie spełniony podstawowy warunek uprawniający zaliczenie ich do podatkowych kosztów uzyskania przychodu zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Niezasadne zatem jest odnoszenie się do dokumentowania ww. wydatków, które nie zostały przez podatnika faktycznie poniesione. Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki, że nawet w sytuacji braku wystawienia faktury dokumentującej sprzedaż przez kontrahenta, co skutkuje brakiem zapłaty za oleje odpadowe przez Spółkę, wartość olejów odpadowych może zostać rozpoznana jako kosztu uzyskania przychodów na podstawie protokołu odbioru odpadów lub innego dokumentu, z którego jednoznacznie wynika ich wartość. Uznając, iż wartość oleju odpadowego nie będzie stanowiła kosztów uzyskania przychodów, odniesienie się do kwestii momentu zaliczenia tych wydatków do kosztów podatkowych - stało się bezzasadne. Zatem, stanowisko Spółki do pytania nr 1 jest nieprawidłowe.

Z uwagi na uznanie stanowiska Spółki dotyczącego pytania numer 1, w zakresie odnoszącym się do możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu ww. wydatków, za nieprawidłowe - odpowiedź na pytanie numer 2 stała się bezzasadna.

Odnośnie pytania nr 3, organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie, kontrahent nie wystawi faktury z określonym terminem płatności, w związku z czym nie dojdzie do zapłaty, ani do powstania zobowiązania o określonej wysokości oraz wymagalności. Z powyższego wynika, że po stronie Spółki, w tym przypadku nie powstanie wymagalne zobowiązanie, które mogłoby ulec przedawnieniu. Tym samym, nie ma możliwości zastosowania przepisu art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT, bowiem brak wystawienia faktury będącej podstawą do zapłaty i rozpoczęcia biegu terminu zapłaty sprawi, że Spółka nie będzie miała obowiązku rozpoznania przychodu z tytułu przedawnionych zobowiązań. W konsekwencji, Spółka nie będzie zobowiązana do rozpoznania przychodu z tytułu przedawnionych zobowiązań na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o CIT. Zatem, stanowisko Spółki w tym zakresie jest prawidłowe.

Jednakże, zdaniem Dyrektora IAS, w rozpatrywanej sprawie, w momencie nabycia olejów odpadowych Spółka posiada już wiedzę, że nie będzie zobowiązana do zapłaty za te oleje i do zapłaty tej nigdy nie dojdzie. Ponadto, Spółka uzasadniając brak powstania przychodu z przedawnionych zobowiązań twierdzi, że nie doszło do powstania zobowiązania. Skoro nie powstało zobowiązanie z tytułu kosztów nabycia oleju to zasadne jest twierdzenie, że nabycie to miało charakter nieodpłatny. W konsekwencji, Spółka będzie miała obowiązek rozpoznania przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. Zatem, stanowisko Spółki w tym zakresie jest nieprawidłowe.

4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżyła ww. interpretację indywidualną w części, w jakiej organ uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzucono naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego poprzez dopuszczenie się przez organ:

1) błędu wykładni art. 15 ustawy o CIT poprzez uznanie, że warunkiem zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest zapłata;

2) błędu wykładni art. 18f ustawy o CIT poprzez uznanie, że przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie w sytuacji, gdy nie dochodzi do zapłaty a tym samym nie ma podstaw do uwzględnienia należności w kosztach uzyskania przychodu i przez to pozostawienie stanowiska Spółki w zakresie pytania drugiego bez rozpoznania;

3) błędu wykładni art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 4, 4d, 4e i art. art. 18f ustawy o CIT poprzez uznanie, że pojęcie "poniesiony" jest równoważne z pojęciem "zapłacony", a tym samym, jeżeli Spółka nie zapłaci za nabyte oleje odpadowe to nie ma możliwości rozpoznania ich wartości jako kosztu uzyskania przychodu;

4) niewłaściwej oceny co do zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT poprzez uznanie, że Spółka powinna rozpoznać przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń, co wynikało z nieuprawnionej interpretacji opisu zdarzenia przyszłego i oparcia stanowiska organu o okoliczności, które nie zostały przez Spółkę wskazane we wniosku, tj. uznanie, że "w momencie nabycia olejów odpadowych Wnioskodawca posiada już wiedzę, że nie będzie zobowiązany do zapłaty za te oleje i do zapłaty tej nigdy nie dojdzie";

II. przepisów postępowania poprzez dopuszczenie się przez organ naruszenia:

1) art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.; dalej: "O.p.") poprzez bezpodstawne rozszerzenie zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Skarżącą i dodanie do niego elementów, o których nie było mowy we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej;

2) art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. polegającego na braku odniesienia się przez organ do całości przedstawionej przez Skarżącą argumentacji;

3) art. 120 w zw. z art. 14c § 1 i § 2 O.p. poprzez wydanie interpretacji, która nie zawiera uzasadnienia stanowiska organu ani też przedstawienia uzasadnienia, dlaczego stanowisko Spółki zostało uznane za nieprawidłowe.

5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

6.1. Dokonawszy kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej, będąc związanym granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

6.2. Kwestia sporna w tej sprawie dotyczy interpretacji przepisów u.p.d.o.p. regulujących zasady powstania i rozliczania kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 i 4e, art. 18f ust. 1 pkt 2 oraz art. 12 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. a ustawy o CIT w opisanym we wniosku w ramach zdarzenia przyszłego przypadku braku wystawienia przez kontrahenta faktury dokumentującej dostawę oleju odpadowego.

Skarżąca nie zgadza się z uznaniem przez organ, że w przypadku braku wystawienia przez kontrahenta faktury dokumentującej dostawę oleju odpadowego, skutkującego brakiem zapłaty, Spółka nie może rozpoznać jego wartości jako kosztu uzyskania przychodu, według przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, na podstawie protokołu odbioru odpadów lub innego dokumentu.

Sąd uznaje prawidłowość stanowiska organu interpretacyjnego w powyższym (zaskarżonym skargą) zakresie i nie podziela argumentacji Skarżącej.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 zd. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Definicja sformułowana przez ustawodawcę w tym przepisie ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania. Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),

- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,

- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

- poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

- został właściwie udokumentowany,

- nie znajduje się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Podkreślenia wymaga jednak, że ciężar udowodnienia faktu poniesienia kosztu oraz wykazania związku przyczynowo-skutkowego między jego poniesieniem a uzyskaniem przychodu z danego źródła, bądź też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów spoczywa na podatniku, jako odnoszącym ewidentną korzyść z faktu zaliczenia określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

W świetle powyższych rozważań, prawidłowo uznał organ interpretacyjny, że w przypadku braku wystawienia przez kontrahenta faktury oraz braku zapłaty przez Spółkę, wartość oleju odpadowego nie będzie stanowiła kosztów uzyskania przychodów Skarżącej. Nie dojdzie bowiem do faktycznego obciążenia majątku Spółki na rzecz kontrahenta, wydatek ten nie zostanie pokryty z zasobów majątkowych Spółki. Brak zapłaty stanowić będzie o braku ziszczenia się przesłanki poniesienia kosztu. Rację ma organ, że wartość oleju odpadowego nie będzie mogła stanowić kosztu uzyskania przychodów Spółki, gdyż nie dojdzie do rzeczywistego i definitywnego poniesienia kosztu. Irrelewantny dla prawidłowości powyższej konstatacji pozostaje sposób ewentualnego udokumentowania wartości przedmiotowego oleju. Tym samym zasadnie uznał organ za nieprawidłowe stanowisko Spółki, zgodnie z którym mogłaby ona rozpoznać, w warunkach opisanego zdarzenia przyszłego, wartość oleju odpadowego jako kosztu uzyskania przychodów. Wartość oleju odpadowego nie będzie mogła stanowić kosztu uzyskania przychodów Skarżącej, bowiem w przedstawionych okolicznościach nie dojdzie do rzeczywistego poniesienia kosztu. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy o CIT wyklucza możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów podatnika wydatku, który nie został rzeczywiście i definitywnie poniesiony z majątku tego podatnika.

Wbrew stanowisku Skarżącej, jej wywód w przedmiocie konieczności stosowania w powyższym zakresie przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. nie zasługuje na uwzględnienie, a organ nie dopuścił się zarzucanego błędu wykładni tego przepisu.

Skoro zaś w ogóle nie wystąpiła możliwość zaliczenia wartości przedmiotowego oleju do kosztów uzyskania przychodu, to bezzasadne jest rozważanie kwestii momentu zaliczenia tych wydatków do kosztów podatkowych. Powyższe czyni bezpodstawnym zarzut dopuszczenia się przez organ błędnej wykładni przepisów art. 15 ust. 4, 4d i 4e ustawy o CIT, nie podlegały one bowiem wykładni w zaskarżonej interpretacji. Organ nie mógł dokonać naruszenia powyższych przepisów, bowiem odnoszą się one do momentu potrącalności wydatków uznanych za koszty uzyskania przychodów podatnika, co nie zaistniało w niniejszej sprawie.

Zasadnie również uznał Dyrektor KIS, wbrew zarzutom skargi, że wobec wykluczenia możliwości uznania wartości nabytego oleju odpadowego za koszty uzyskania przychodów Spółki, odpowiedź na pytanie nr 2 stała się bezzasadna, albowiem uwarunkowana była uznaniem za prawidłowe stanowiska Spółki w zakresie pytania nr 1. Podkreślenia wymaga bowiem, że organ interpretacyjny jest związany nie tylko w zakresie przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, ale także w zakresie sposobu sformułowania przez wnioskodawcę pytań oraz odniesienia ich do wskazanych przepisów prawa. Tym samym, organ nie udzielając w zaskarżonej interpretacji odpowiedzi na pytanie nr 2, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, w tym błędu wykładni przepisu art. 18f ustawy o CIT. Dyrektor KIS nie mógł dokonać naruszenia przepisu art. 18f ustawy o CIT, bowiem nie podlegał on ocenie w ramach procedury wydawania interpretacji indywidualnej, organ w ogóle nie odnosił się do oceny spełnienia przesłanek zawartych w tym przepisie.

Sąd nie zgadza się również z zarzutem Skarżącej dotyczącym niewłaściwej oceny co do zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT poprzez uznanie, że Spółka powinna rozpoznać przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń, co wynikać miało z nieuprawnionej interpretacji opisu zdarzenia przyszłego i oparcia stanowiska organu o okoliczności, które nie zostały przez Spółkę wskazane we wniosku, tj. uznanie, że "w momencie nabycia olejów odpadowych Wnioskodawca posiada już wiedzę, że nie będzie zobowiązany do zapłaty za te oleje i do zapłaty tej nigdy nie dojdzie".

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Na tle określenia co stanowi "nieodpłatne świadczenie" w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 16 października 2006 r., II FPS 1/06 ONSAiWSA 2006, Nr 6, poz. 153; uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 października 2010 r., II FPS 1/10, ONSAiWSA 2010, Nr 4, poz. 58), jak i orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyrok SN z dnia 6 sierpnia 1999 r., III RN 31/99, OSNP 2000, Nr 13, poz. 496; wyrok SN z dnia 13 czerwca 2002 r., III RN 106/09, OSNP 2003, Nr 11, poz. 261) utrwalił się pogląd, że należy przez nie rozumieć "wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku osobie, mające konkretny wymiar finansowy". Aby konkretne świadczenie można było uznać za nieodpłatne, stanowiące źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, musi dojść do zdarzenia prawnego, w wyniku którego jeden podmiot dokonuje określonego świadczenia, drugi natomiast to świadczenie otrzymuje nieodpłatnie, zwiększając w ten sposób swoje przychody objęte opodatkowaniem. Nieodpłatne świadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., nie musi wynikać z zobowiązania cywilnoprawnego. Polega ono jedynie na uzyskaniu przez podatnika przychodu bez ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego. Musi zatem nastąpić po stronie otrzymującego świadczenie korzyść majątkowa, która nie jest związana z jakimikolwiek kosztami lub inną formą ekwiwalentu na rzecz dającego świadczenie. Otrzymujący odnosi więc określoną korzyść pod tytułem darmym (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2008 r., II FSK 1578/06). Podstawową cechą nieodpłatnego świadczenia jest to, że otrzymujący przysporzenie nie jest zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. Aby zatem dane świadczenie mogło być uznane za świadczenie nieodpłatne, konieczne jest, by polegało ono wyłącznie na jednostronnym przysporzeniu po stronie podmiotu, który świadczenie to uzyskał (por. wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., II FSK 1007/11). Innymi słowy, aby uznać dane świadczenie za świadczenie nieodpłatne, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p., musi wystąpić jednostronne przysporzenie po stronie podmiotu uzyskującego świadczenie, przysporzenie musi mieć charakter majątkowy i jednocześnie nie może ono być powiązane z istnieniem żadnego zobowiązania o charakterze wzajemnym.

Jak wskazano w pytaniu nr 3 zadanym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Spółka nie dokona płatności z uwagi na fakt niewystawienia przez kontrahentów faktury będącej podstawą do zapłaty. Skoro zaś, jak twierdzi sama Spółka, nie doszło do powstania zobowiązania, to zasadne jest stanowisko organu, że nabycie oleju odpadowego będzie miało charakter nieodpłatny. Tym samym, Spółka będzie miała obowiązek rozpoznania przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń, o którym mowa w powyższym przepisie. Dodanie przez organ sformułowania, którego treść jest zbieżna z opisem zdarzenia przyszłego wynikającego z przedstawionego we wniosku opisu, nie stanowi naruszenia przepisów powodującego niewłaściwą ocenę co do zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT. Wbrew wywodom Skarżącej, organ nie dokonał dowolnej, nieopartej na treści wniosku interpretacji zdarzenia przyszłego, ale odniósł się do okoliczności sprawy.

Z powyższych względów twierdzenia Skarżącej odnośnie błędu wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisów prawa materialnego są nieuzasadnione, a zarzuty dotyczące ich naruszenia należy uznać za pozbawione podstaw prawnych.

Wbrew zarzutom Skarżącej, przy wydawaniu interpretacji nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, w postaci art. 14b § 3 oraz art. 14c § 1 i 2 w zw. art. 120 oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. Organ odniósł się do całości przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego oraz argumentacji Skarżącej zawartej w jej stanowisku, nie wychodząc poza granice tego opisu, ani nie dodając elementów, które by z niego nie wynikały. Zaskarżona interpretacja zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z jego kompletnym i obszernym uzasadnieniem prawnym, wskazującym przyczyny, dla których stanowisko Skarżącej jest nieprawidłowe.

6.3. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja nie narusza prawa. Organ w prawidłowy sposób bowiem uznał, że w zaskarżonej skargą części stanowisko Spółki zaprezentowane we wniosku o wydanie interpretacji było nieprawidłowe. W związku z tym uznać należało za niezasadne podniesione w skardze zarzuty błędnej wykładni i niewłaściwej oceny co do zastosowania ww. przepisów prawa materialnego, a także zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), skargę oddalił.

jeszcze 3060 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo