• 3 czerwca 2019 r. pomiędzy K.S., a P. Sp. z o.o. została podpisana umowa na wykonanie prac naprawczych udokumentowanych fakturami nr [...] i nr [...] na modułach kontenerowych zakupionych w 2019 r. przez K.S. m.in. od I. Sp. z o.o. P. Sp. z o.o. przy podpisaniu ww. umowy reprezentowała A.S. (żona K.S.). Po dokonaniu ww. transakcji w czerwcu i lipcu 2019 r. (sprzedaży na rzecz K.S. na kwotę 3.876.515,- zł, oraz zakupu od I. Sp. z o. o. na kwotę 4.285.320,- zł) w A. Sp. z o. o. K.S. wprowadził szereg zmian, które doprowadziły do zmiany siedziby Spółki z B. na G., a co za tym idzie do zmiany właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego, a także do zmiany wspólnika Spółki oraz jej Zarządu - uchwałą z 29 sierpnia 2019 r. wspólnik A.B. odwołał K.S. z Zarządu Spółki, jednocześnie nie powołując innych osób do jej reprezentacji. Natomiast dzień później czyli 30 sierpnia 2019 r. doszło do podpisania umowy kompensaty wierzytelności pomiędzy K.S., I. Sp. z o. o. oraz A. Sp. z o. o. reprezentowaną przez M.M. - pełnomocnika. Zatem do podpisania umowy kompensaty 30 sierpnia 2019 r. doszło w momencie braku osób upoważnionych do reprezentowania A. Sp. z o.o.;
• adres siedziby spółki po zmianie to ul. [...], G., gdzie mieściło się tzw. biuro wirtualne prowadzone przez M. Sp. z o.o. Z informacji uzyskanych od M. Sp. z o.o. wynikało, że Spółka ta nie miała pełnomocnictwa do odbioru korespondencji kierowanej do A. Sp. z o.o. oraz nikt ze strony A. Sp. z o.o. nie przebywał pod tym adresem. A. Sp. z o.o. została wykreślona z rejestru podatników VAT, a także uchylono jej Numer Identyfikacji Podatkowej [...];
• z zeznań A.B. wynika, że nie miał żadnej wiedzy na temat działalności A. Sp. z o.o., którą w rzeczywistości prowadził L.S. (ojciec K.S.), a A.B. nie decydował nawet o tym, że ta osoba będzie prezesem Spółki. Jak kupił udziały w Spółce to nie miała ona żadnego majątku, nie zatrudniała pracowników. Udziały kupił ze względu na markę, nazwę firmy P. jednak, jak wynika z KRS, w dniu zakupu udziałów spółka funkcjonowała już pod nazwą A. Sp. z o.o. A.B. wskazał, że udziały kupił z chęci rozwinięcia interesu, którego do dnia przesłuchania nie otworzył. Znamienne jest również to, że na dzień zakupu udziałów w spółce przysługiwała jej należność wynikająca z faktur wystawionych na rzecz K.S. w kwocie prawie 3.900.000,- zł, którymi A.B. też się nie interesował;
• regulowanie należności między podmiotami w większości nastąpić miało bezgotówkowe podmioty dokonały kompensat. Zapłata w takiej formie nie przesądza o braku realności transakcji między kontrahentami, jednak okoliczność ta, oceniana wraz z pozostałymi okolicznościami w sprawie przedstawionymi powyżej, stanowi wystarczający argument przemawiający za stwierdzeniem, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych między wymienionymi w ich treści podmiotami;
• w 2019 r. (okres od stycznia do lipca) K.S. posiadał pełnomocnictwa do dysponowania rachunkami bankowymi należącymi do wielu podmiotów, w tym m.in. do Spółki, P. Sp. z o.o. (obecnie A. Sp. z o. o.), A.S.. Nie przesądza to o braku realności transakcji między kontrahentami, jednak okoliczność ta, oceniana wraz z pozostałymi okolicznościami w sprawie przedstawionymi powyżej, stanowi wystarczający argument przemawiający za stwierdzeniem, że sporne faktury nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych między wymienionymi w ich treści podmiotami,
• w piśmie z 14 września 2020 r. K.S. oświadczył, że kwota wynikająca z faktury nr [...] została w całości rozliczona - w części przez kompensatę, w części przelewami od Spółki. Jak dowiódł organ pierwszej instancji, część płatności za ww. fakturę w kwocie 265.098,11 zł w dniu 27 listopada 2019 r. nastąpiła ośmioma przelewami od Spółki, jednak wartość ta "wygenerowana" została z kwoty około 50.000,- zł, która kolejnymi przelewami przekazywana była pomiędzy rachunkami bankowymi K.S., Spółki i A.S.. Co więcej, K.S. w momencie dokonywania tych przelewów miał prawo do dysponowania tymi rachunkami na podstawie posiadanych pełnomocnictw;
• K.S. zlikwidował działalność gospodarczą z dniem 31 sierpnia 2019 r.;
• została wydana ostateczna decyzja wobec K.S. kwestionująca transakcje zakupu sprzedaży kontenerów, utrzymana wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.
W tej sytuacji organ uznał, że udowodnionym zostało, że faktury nr [...] z 31 lipca 2019 r. oraz nr [...] z 31 lipca 2019 r. wystawione na rzecz strony przez K.S. nie dokumentują czynności faktycznie wykonanych a zatem - stosownie do art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT - Spółce I. nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z tych faktur.
W niniejszej sprawie - jak wynika to z przebiegu opisanych zdarzeń - Spółka I. brała udział w fakturowym obrocie kontenerami z udziałem podmiotów powiązanych i wraz z K.S. od samego początku tak układali zarówno przebieg zdarzeń gospodarczych, jak i czynności podejmowane w zakresie m.in. zapłaty za kontenery, aby uwiarygodnić, że nie miały one na celu otrzymania nienależnego podatku VAT. Przebieg tych zdarzeń jednak jednoznacznie wskazuje, że właśnie taki był zamiar. Bez powiązań występujących między wskazanymi wyżej podmiotami nie byłoby to możliwe. Sporne faktury nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, czego strony transakcji były w pełni świadome.
Chybione są zatem stawiane w odwołaniu zarzuty naruszenia art. 86 ust. 1 i 2, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Spółka I. nie była uprawniona do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez K.S., gdyż faktury te nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, co zostało dowiedzione w decyzji. W konsekwencji organ również prawidłowo zastosował art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, który podatnik naruszył poprzez ujęcie przedmiotowych "pustych" faktur w ewidencji zakupu VAT za czerwiec i lipiec 2019 r..
Kolejno organ stwierdził, że w niniejszej sprawie, jak wynika z dokonanych ustaleń, nienależne odliczenie przez Spółkę I. podatku naliczonego z faktur: nr [...] w kwocie VAT 6.394,- zł i nr [...] w kwocie VAT 190.900,- zł, wystawionych w lipcu 2019 r. na rzecz I. przez K.S. - było skutkiem celowego działania obu stron transakcji pozostających we wzajemnym porozumieniu. Ww. faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - co zostało szeroko przedstawione zarówno w decyzji organu pierwszej instancji, jak i w decyzji organu odwoławczego. Powtórzyć bowiem należy, że Spółka I. wiedziała, że transakcje, w których uczestniczyła nie miały miejsca w rzeczywistości, wiedziała również, że przyjmując ww. faktury wystawione przez K.S. bierze udział w oszustwie podatkowym. Spółka występowała w roli beneficjenta korzyści osiąganych w wyniku przedstawionego wyżej procederu, który miał na celu uniknięcie zapłaty należności podatkowych w kolejnych okresach rozliczeniowych. Zawyżenie przez Spółkę I. podatku naliczonego z tego tytułu z ww. faktur w łącznej kwocie 197.294,- zł spełnia zatem przesłanki, o których mowa w art. 112c ust. 1 ustawy o VAT o ustaleniu dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100%. W rezultacie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach analizując kwestię dodatkowego zobowiązania podatkowego prawidłowo ustalił Spółce I. dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 197.294,- zł.
W świetle powyższego nie może się ostać zarzut strony bezpodstawnego zastosowania sankcji. Natomiast odnośnie braku precyzyjnego wskazania podstawy prawnej dla ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego - wskazano, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach w sentencji decyzji przywołał art. 112c ust. 1 ustawy o VAT, a w treści decyzji przepis ten zacytował. Jednocześnie organ wykazał w uzasadnieniu, że zakwestionowane faktury wystawione w lipcu 2019 r. na rzecz Spółki przez K.S. stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane (faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych), co odpowiada art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Treść decyzji nie pozostawia zatem wątpliwości co do podstawy prawnej zastosowanych sankcji.
Przystępując do odpowiedzi na pozostałe zarzuty odwołania, dotyczące naruszenia przepisów postępowania - Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku stwierdził, że są one bezzasadne. Z akt sprawy wynika w szczególności, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach działając na podstawie przepisów prawa (art. 120 Ordynacji podatkowej) - w myśl art. 122 Ordynacji - podjął wszelkie niezbędne działania w celu rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Potwierdzeniem tego jest materiał dowodowy, ujęty w 14 tomach akt sprawy, zebrany w toku postępowania podatkowego prowadzonego wobec I., a także podczas czynności prowadzonych wobec K.S. i pozostałych podmiotów biorących udział w obrocie kontenerami.
Odpowiadając w tym miejscu do zarzutu strony oparcia rozstrzygnięcia na dowodach zgromadzonych w toku innych postępowań wskazać należy, iż w świetle art. 181 Ordynacji podatkowej nie ma przeszkód do poczynienia ustaleń dotyczących spornych transakcji z uwzględnieniem materiału dowodowego z innych postępowań. Korzystanie z takich materiałów samo w sobie nie narusza zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym ani też nie może naruszać jakichkolwiek innych przepisów Ordynacji podatkowej, nie jest przy tym konieczne ponowne przesłuchanie w toku postępowania podatkowego świadka, który zeznawał w postępowaniu karnym lub w innych postępowaniach podatkowych (por. wyrok NSA z 25.10.2023 r. sygn. I FSK 279/23). Tak więc chybiona jest argumentacja strony negująca dowody zebrane w postępowaniu, w którym nie była stroną m.in. dotycząca braku możliwości zadawania świadkom pytań. Na marginesie organ wskazuje, że w przesłuchaniach świadków, włączonych w materiał dowodowy niniejszej sprawy, przeprowadzonych w toku postępowania prowadzonego wobec K.S. - uczestniczyła jego pełnomocnik E.Z. (reprezentująca również A.S.1, P.S. w toku tamtych postępowań). W niniejszym postępowaniu E.Z. zapoznawała się z aktami sprawy w oparciu o pełnomocnictwo z 21 października 2024 r. udzielone przez Spółkę I.. Osoba pełnomocnik łączy zatem ww. podmioty z rodziny S.
Jak wskazano, wobec K., P. i A.S.1 organy podatkowe wydały decyzje. Decyzje wydane w stosunku do kontrahenta podatnika, jako dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzona. Wobec K.S. (jak i A.S.1) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał w październiku 2024 r. wyroki aprobujące ustalenia organów podatkowych, zbieżne z ustaleniami przedstawionymi w niniejszej decyzji.
Zarzut braku własnych ustaleń jest całkowicie chybiony, w szczególności wobec faktu, że to Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach prowadził postępowanie zarówno wobec K.S. jak i Spółki I..
Natomiast pozyskując informacje z akt innych prowadzonych przez ten organ spraw podatkowych powiązanych podmiotowo i przedmiotowo z przedmiotem prowadzonego postępowania, o czym Spółka była informowana w stosownych postanowieniach, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach uwzględnił także dyspozycję art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W ocenie organu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach także prowadził postępowanie z poszanowaniem zasad wskazanych w Ordynacji podatkowej, w tym zgodnie z zasadą zaufania (art. 2a, 121 Ordynacji), bez luk dowodowych i bez rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść podatnika. A.S. miała możliwość składania wyjaśnień na wezwania organu - jednak wielokrotnie wnosiła o przesunięcie terminu na udzielenie odpowiedzi ze względu na stan zdrowia bądź brak pracowników w Spółce. Na szereg wezwań nie udzieliła odpowiedzi. Zaznaczono, iż zasada in dubio pro tributario nie nakłada na organy obowiązku przyjęcia wersji najkorzystniejszej dla podatnika, lecz formułuje zakaz czynienia niekorzystnych domniemań w sytuacji, gdy stan dowodów nie pozwala na ustalenie faktów. Taka jednak sytuacja nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.
W złożonym odwołaniu strona zarzucało, iż organ pierwszej instancji w sposób nieuprawniony odmówił przeprowadzenia dowodów, o które wnioskowała. W związku z powyższym Spółka powtórzyła wnioski dowodowe o szereg przesłuchań, zobowiązanie I. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. do przedłożenia dokumentów, a także ZUS i US, skierowania zapytań do firm leasingowych, a także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego i przesłuchania świadków wskazanych firm.
Postanowieniem z 25 listopada 2014 r. - z przyczyn w nim wskazanych i uzasadnionych - organ odmówił przeprowadzenia tych dowodów.
Nie podzielono także zarzutu naruszenia art. 199a Ordynacji podatkowej.
W złożonym odwołaniu strona podnosi cyt. "w zakresie modułów zakupionych przez K.S. od B. A.B., a następnie sprzedanych Spółce, wskazano, że przedmiotowe stały uprzednio w Gdańsku". Przedstawiła w odwołaniu dokumentację fotograficzną, która miała potwierdzić tę okoliczność oraz transport kontenerów do B.
Powyższego nie potwierdza pismo K.S. z 31 marca 2020 r., w którym wskazał, że cyt. "sprzedaż kontenerów zakupionych od B. dokumentuje faktura wystawiona na C. sp. z o.o. (...)". Ponadto, w piśmie z 4 listopada 2019 r., K.S. napisał cyt. "natomiast, jak sprzedawałem moduły, to te zakupione przez C. sp. z o.o. znajdowały się już w G. i nie były transportowane. Moduły zakupione przez I. sp. z o.o. - 4 szt. połączone nie podlegały transportowi i znajdują się w miejscu gdzie były uprzednio, pozostałe kupujący przetransportował samodzielnie (transport z sąsiednich działek na rolkach)".
Ponadto, z załączonych do akt wydruków zdjęć przedstawiających kontenery nie wynika: kiedy zdjęcia te zostały zrobione, do kogo należały kontenery, a w przypadku podnoszenia kontenera przez dźwig umieszczony na samochodzie ciężarowym, czy kontener/kontenery zostały tylko przestawione w inne miejsce czy przewiezione, jeżeli zostały przewiezione, to dokąd.
Również wydruki zdjęć, które miały dokumentować kontenery zakupione przez Spółkę, które stały w B., nie zostały opatrzone datą ich wykonania, co więcej jedno zdjęcie przedstawia same ramy kontenerów, a przecież Spółka miała zakupić w lipcu 2019 r. kontenery, które w tym samym miesiącu i miesiącu poprzedzającym zostały poddane pracom przystosowującym/naprawczym za ponad 95.000,- zł netto za sztukę, o czym szczegółowo mowa w treści decyzji. Ponadto, z faktury wystawionej przez K.S. nr [...] wynika, ze przedmiotem sprzedaży było 8 kontenerów handlowo-usługowych, kontener budowlany i stróżówka. W wyjaśnieniach składanych przez K.S. dotyczących nabycia, naprawy i zbycia kontenerów, które miały zostać zakupione od I. Sp. z o.o. i A.B., brak jakichkolwiek informacji, aby przedmiotem transakcji miały być ramy kontenerów.
W dalszej kolejności A.S. argumentuje, że kontenery zakupione od K.S. były przedmiotem dalszej sprzedaży przez Spółkę. Odnosząc się do tego argumentu wskazano, że przedmiotem postępowania było rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2019 r. do czerwca 2020 r. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że w tym okresie Spółka nie dokonała sprzedaży żadnych kontenerów. Z uwagi na fakt, że A.S. w toku postępowania przed organem pierwszej instancji w piśmie z 8 sierpnia 2023 r. podniosła, że kontenery zostały odsprzedane, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach wielokrotnie wzywał m.in. do złożenia dokumentów potwierdzających ten fakt oraz do wskazania do jakich celów kontenery były przez Spółkę wykorzystywane w okresie pomiędzy ich nabyciem i zbyciem - o czym była już mowa w treści tej decyzji. W toku postępowania podatkowego - do dnia wniesienia pisma z 2 sierpnia 2024 r., a więc przez rok A.S. nie udzieliła odpowiedzi w tym zakresie.
Na dowód dokonania sprzedaży, w złożonym odwołaniu A.S. przedstawiła zdjęcia oraz kserokopie faktur i umów sprzedaży. W tym wypadku również brak daty wykonania zdjęć, brak możliwości ustalenia czyje to były kontenery, kiedy i dokąd zostały przewiezione/przestawione. W tej sytuacji trudno potwierdzić stanowisko A.S., że zdjęcia potwierdzają zakup i sprzedaż kontenerów zakupionych od K.S. w oparciu o sporne faktury, szczególnie, że na wezwania organu nie przedstawiała żadnych dowodów sprzedaży, uniemożliwiając tym samym jakąkolwiek weryfikację ewentualnych stwierdzeń. Obecnie, przed upływem terminu przedawnienia, przy piśmie z 2 sierpnia 2024 r. Strona przedkłada dokumenty sprzedaży (do odwołania ich nie załączyła, pomimo stwierdzenia o ich załączeniu), z których wynika, że Spółka:
- 19 marca 2021 r. na podstawie umowy sprzedaży zbyła 2 kontenery o przeznaczeniu handlowo-usługowym, połączone w funkcjonalną całość, wyposażone w klimatyzatory, ścianę działową, WC i aneks kuchenny za cenę 60.000,- zł netto (czyli 30.000 zł za sztukę);
- 1 czerwca 2021 r. na podstawie umowy sprzedaży zbyła 3 używane pozalaniowe regenerowane ramy z rozbiórki modułów kontenerowych o przeznaczeniu gospodarczym oznaczone numerami 3/8, 4/8 i 5/8 do wykonania samodzielnego montażu za kwotę 10.000,- zł netto za sztukę; z załączonej do tej umowy faktury nr [...] z 6 lipca 2021 r. wynika natomiast, że przedmiotem sprzedaży były 3 ramy z rozbiórki kontenera o nr [...],
- 8 lipca 2021 r. zbyła 2 kontenery handlowo-usługowe nr 6/8 i 7/8 za kwotę 25.000,- zł netto za sztukę w oparciu o fakturę nr [...] z 8 lipca 2021 r.,
- 15 czerwca 2015 r. zbyła 1 kontener handlowo-usługowy za cenę netto 36.000,- zł w oparciu o fakturę nr [...] z 15 czerwca 2021 r..
Jak wcześniej wskazano, przedmiotem tego postępowania nie jest ocena transakcji sprzedaży zawartych przez Spółkę w 2021 r. Jednak na uwagę zasługuje fakt, że cena sprzedaży kontenerów i ram kontenerów znacząco odbiega od ceny zakupu kontenerów wynikającej z faktury nr [...] z 31 lipca 20219 r. Wówczas Spółka miała nabyć od K.S. kontenery handlowo-usługowe za kwotę 90.000, zł netto za sztukę. Zaś w czerwcu i lipcu 2019 r., jak już wielokrotnie wskazywano, kontenery te miały zostać poddane pracom przystosowującym/naprawczym przeprowadzonym przez wykwalifikowanych pracowników P. Sp. z o.o., w której Prezesem Zarządu wówczas był K.S. za kwotę ponad 95.000,- zł netto za sztukę. Ponadto z umowy zawartej 3 czerwca 2019 r. pomiędzy K.S., a P. Sp. z o.o. (reprezentowanym wówczas przez A.S.) wynika, że P. Sp. z o.o. w związku z wykonanymi pracami polegającymi na usunięciu wady konstrukcyjnej miało udzielić przedłużonej gwarancji na robociznę na okres 60 miesięcy.
Reasumując, organ podniósł, że nie negował produkcji kontenerów przez I. Sp. z o.o. przed 2019 r. i tego, że w rezultacie tej produkcji istniały/istnieją kontenery, które mogły ostatecznie zostać sprzedane podmiotom spoza rodziny S. Organy zanegowały jednak ww. konkretne transakcje, których przedmiotem miały być kontenery, de facto niedookreślone, jako zakupione przez K.S. i dalej przez niego odsprzedane m.in. Spółce I.. K.S. miał dostęp do produktu (kontenera) i wygenerował sztuczny fakturowy obrót nimi, którego beneficjentami (poprzez odliczenie nienależnego podatku) byli członkowie rodziny S.
W tej sytuacji w opisanym stanie faktycznym i prawnym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. Sp. z o.o. zarzuciło:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 86 ust. 2 w zw. z art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy o VAT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Spółka nie była uprawniona do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z otrzymanych faktur VAT w sytuacji, gdy doszło do faktycznego nabycia, a w konsekwencji bezpodstawne określenie zobowiązań podatkowych i ustalenie dodatkowego zobowiązania w VAT,
b) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) w związku z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pozbawieniu prawa do odliczenia przez Spółkę podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez J. K.S. pomimo, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, bezpodstawne określenie zobowiązań podatkowych i ustalenie dodatkowego zobowiązania w podatku VAT,
c) art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu z góry, iż wystawione przez J. K.S. faktury VAT na rzecz Spółki w całości stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, co nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a w konsekwencji bezpodstawne określenie zobowiązań podatkowych i ustalenie dodatkowego zobowiązania w VAT,
d) art. 86 ust. 1 i 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię i nieuzasadnione niezastosowanie polegające na odmowie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu, a w konsekwencji bezpodstawne określenie zobowiązań podatkowych i ustalenie dodatkowego zobowiązania w VAT,
e) art. 109 ust. 3 ustawy o VAT poprzez niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, że faktury wystawione J. K.S. na rzecz Spółki nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, a w konsekwencji bezpodstawne określenie zobowiązań podatkowych i ustalenie dodatkowego zobowiązania w VAT,
f) art. 112c ust. 1 ustawy o VAT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Spółka podjęła celowe działania polegające na obniżeniu kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktury, w sytuacji gdy doszło do faktycznego nabycia towarów i transakcje stanowiące podstawę zastosowania przez organ sankcji nie spełniają przesłanek określonych w art. 112c ust. 1 ustawy o VAT, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie sankcji,
g) art. 112c ust. 1 ustawy o VAT poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku wskazania w sposób precyzyjny podstawy prawnej przyjętej przez organ, a w konsekwencji bezpodstawne zastosowanie sankcji,
2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 2a, art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3, § 4 pkt 2, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 193, art. 199a O.p., które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
a) poprzez naruszenie zasady budzenia zaufania do organów podatkowych, przez prowadzenie postępowania w sposób mający jedynie udowodnić brak prawa do obniżenia przez Spółkę podatku należnego o podatek naliczony
b) poprzez uchybienie obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,
c) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na wydaniu rozstrzygnięcia w danej sprawie na podstawie części materiału dowodowego, z pominięciem kluczowych okoliczności faktycznych,
d) posługiwanie się możliwie najprostszymi środkami, które w ocenie organu, miały doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o podjętą na początku postępowania tezę, jakoby Spółce nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony,
e) naruszenie zasady in dubio pro tributario poprzez potraktowanie wszystkich wątpliwości z profiskalnego punktu widzenia,
f) dokonanie przez organ podatkowy pierwszej instancji błędnych ustaleń co do treści czynności prawnej, uwzględniając zgodny zamiar stron i cel czynności.
Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji a także decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kartuzach z 12 sierpnia 2024 r. nr 2210-SPO.4103.20.2023.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwany dalej ppsa). Ponadto zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że nie narusza ona prawa.
Przedmiotem sporu w zasadniczej części jest kwestia, czy Spółka I. ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z dwóch faktur, których wystawcą jest J. K.S.. Zdaniem organów, faktury mające dokumentować nabycie towarów, w tym 10 kontenerów - nie stwierdzają czynności, które zostały faktycznie dokonane pomiędzy ich stronami, z czym nie zgadza się strona.
Sąd podziela ocenę, że odnośnie zakupu kontenerów w oparciu o fakturę nr [...] z 31 lipca 2019 r. I. Sp. z o.o. brała udział w fakturowanym - a nie rzeczywistym - obrocie kontenerami. Jak wynika z zaskarżonej decyzji organy nie zakwestionowały samego istnienia kontenerów, ale faktyczny obrót tymi kontenerami pomiędzy określonymi podmiotami, które były podmiotami powiązanymi. Elementem tego obrotu był fikcyjny zakup od K.S. 10 kontenerów przez Spółkę I., której prezesem i wspólnikiem jest A.S. - żona K.S.. Zdaniem Sądu organy wskazały, że czynności te nie miały faktycznie miejsca.
Z przeprowadzonych dowodów jednoznacznie wynika, że za tranakcję przewidziano płatność przelewem, jednak nie doszło do zapłaty w tej formie, jak i nie doszło również do zapłaty w innej formie. Jak wyjaśniła A.S. do zapłaty miało dojść poprzez kompensatę wierzytelności - jednak zgromadzony materiał dowodowy temu przeczy. Jak bowiem wynika z zapisów przedłożonej umowy kompensaty, trójstronnej, w jej rezultacie Spółka I. była dłużna dwóm podmiotom tj. K.S. oraz A. Sp. z o.o. tj. Spółce, w której Prezesem Zarządu był K.S., L.S. (ojciec K.S.).
Spółka I. zatem nie udokumentowała płatności (powstałej w wyniku umowy pensaty) na rzecz A. Sp. z o.o., zaś zapłata przez Spółkę I. na rzecz K.S. odbyła się poprzez przepływ tych samych środków finansowych. Te same "pieniądze" (pochodzące z pożyczki) krążyły pomiędzy rachunkiem Spółki I., rachunkiem K.S. a także rachunkiem A.S..
Należy zauważyć, że do dnia wydania decyzji A.S., choć była wzywana, nie udzieliła pełnej odpowiedzi w zakresie uregulowania płatności wynikającej z faktury za zakup kontenerów. Również w skardze strona nie odnosi się do zarzutu braku zapłaty z tytułu tej transakcji.
W tej sytuacji Sąd podziela ocenę, że brak zapłaty jest zatem wystarczającą przesłanką do zakwestionowania wskazanej transakcji . Jednak Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach zgromadził szerszy materiał dowodowy obrazujący całościowy obrót kontenerami, w tym brak nabycia przez K.S. (skoro K.S. nie zakupił kontenerów to nie mógł ich dalej odsprzedać).
Ustalenia te zostały potwierdzone wyrokiem WSA w Gdańsku sygn. I SA/Gd 541/23 z 23 października 2024 r., którym Sąd oddalił skargę K.S. na decyzję organu nr 2201-IOV-1[1].4103.31-34.2022/10/11/ 2201-IOV-1.4103.32-35.2022/10/11 z 28 marca 2023 r.
Wbrew zarzutowi skargi, wydanie zaskarżonej decyzji nie wynika tylko z wydania decyzji przeciwko kontrahentom Spółki, ale jest konsekwencją starannego postępowania ustalającego rzeczywisty przebieg zdarzeń - stan faktyczny sprawy świadczy o rzetelności ustaleń organu.
Z akt sprawy wynika, że źródłem pochodzenia kontenerów, w tym rzekomo zakupionych przez I., była I. Sp. z o.o. tj. Spółka założona przez K.S.. Spółka I. "sprzedała" 29 szt. kontenerów na rzecz K.S., a także 4 szt. na rzecz A.B., który niespełna miesiąc później sprzedał je K.S.. Łączna cena za te 33 kontenery wyniosła 2,5 mln złotych, z czego K.S. "zapłacił" - poprzez umowę kompensaty wierzytelności - jedynie A.B., a Spółce I. w kwocie ponad 2 milionów złotych nie zapłacił w ogóle. K.S. odliczył natomiast z tytułu tych zakupów podatek VAT w kwocie ponad pół miliona złotych.
Z akt sprawy wynika także, że I. Sp. z o.o. nie uregulowała należności podatkowych wynikających z faktur na sprzedaż kontenerów i dodatkowo została wykreślona z rejestru podatników VAT.
Zakupione kontenery, wg pierwszych wyjaśnień K.S., były w bardzo dobrym stanie jednak okazało się, że ciekły. Słusznie jednak organy dostrzegły, że K.S. rozmija się jednak w czasie stwierdzonych wad. W związku z powyższym K.S. wyjaśnił, że "przebudował/wyremontował" kontenery. Koszt przebudowy wyniósł blisko 4 milionów złotych i był wyższy, niż koszt ich zakupu. Przebudowa miała być wykonana z materiałów sprzed 8 lat, w tym pozostałych z remontu domu K.S. - na co nie ma dowodów. Przebudowy/remontu miała dokonać firma, w której K.S. był wówczas jedynym wspólnikiem i Zarządem tj. P. Sp. z o.o., które zmieniło nazwę na A. Sp. z o.o.. Do zapłaty miało dojść w formie kompensaty. Wykazane koszty poniesione na przebudowę kontenerów pozwoliły K.S. obniżyć podatek należny związany ze sprzedażą kontenerów.
Z kolejnych ustaleń organów wynika, że K.S. nie podjął realizacji swoich planów, dla których kupił i przebudował kontenery i niedługo po zakupie sprzedał je spółkom, z którymi był związany tj. C. Sp. z o.o. i I. Sp. z o.o., a także swojemu bratu – P.S. (zapłata wekslami z terminami płatności na 2030 r. i dalsze lata) i kuzynowi – A.S.1 (zapłata wekslami z terminami płatności na 2030 r. i dalsze lata).
W wyniku przeprowadzonych oględzin kontenerów u A. i P.S. trzy miesiące po ich zakupie okazało się, że stan okazanych kontenerów znacząco odbiegał od deklarowanego i jakiego należałoby oczekiwać po remoncie za 4 miliony złotych.
Z ustaleń w niniejszej sprawie wynika, że także transakcje sprzedaży przez K.S. na rzecz P. i A.S.1 również zostały zakwestionowane. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach wydał decyzje wobec tych osób.
Jak wynika z ustaleń zaskarżonej decyzji, P. i A.S.1 nie wykazali w tym okresie sprzedaży na rzecz I. Sp. z o.o. (odpowiednio: I. nie wykazała zakupu kontenerów od A. i P.S.). Zatem zarzuty skargi, że w zakresie kontenerów zakupionych przez stronę od P. i A.S.1 organ nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, są niezasadne.
W złożonej skardze strona zarzuciła, iż organ przyjmuje, że o ile nabycie modułów kontenerowych przez Spółkę nie miało faktycznie miejsca, o tyle sprzedaży modułów organ już nie kwestionuje. Sprzedaż kontenerów przez I. została zakwestionowana w decyzji nr 2210-SPO.4103.2.2024 z 9 grudnia 2024 r. wydanej w podatku VAT za kolejne okresy rozliczeniowe tj. od lutego do listopada 2021 r.. Natomiast przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją było rozliczenie podatku VAT od lipca 2019 r. do czerwca 2020 r. W tym okresie Spółka nie dokonała sprzedaży żadnych kontenerów. Tym niemniej trafnie, zdaniem Sądu, organ dostrzega, że wynikająca z przedłożonych materiałów cena sprzedaży kontenerów przez I. (poniżej 40.000,- zł netto za sztukę) i ram kontenerów (10.000,- zł netto za sztukę), znacząco odbiega od ceny zakupu kontenerów wynikającej ze spornej faktury z 31 lipca 2019 r.
Odnosząc się jednak do rozliczeń objętych zaskarżoną decyzją należy podkreślić, że organ nie negował produkcji kontenerów przed 2019 r. i tego, że w rezultacie tej produkcji istniały kontenery, które mogły ostatecznie zostać sprzedane podmiotom spoza rodziny S. Organy zanegowały jednak ww. konkretne transakcje, których przedmiotem miały być kontenery jako zakupione przez K.S. i dalej przez niego odsprzedane m.in. Spółce I.. K.S. miał dostęp do produktu (kontenera) i wygenerował sztuczny fakturowy obrót nimi, którego beneficjentami (poprzez odliczenie nienależnego podatku) byli członkowie rodziny S. W rzeczywistości nie miał miejsca obrót kontenerami jaki wynika z zakwestionowanych faktur.
Natomiast odnosząc się do faktury nr [...] z 31 lipca 2019 r. wystawionej przez K.S. dla I., Sąd zauważa, że nabycie nie wszystkich towarów objętych tą fakturą zostało zakwestionowane. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach zakwestionował jako rzeczywiście dokonany zakup następujących towarów: agregatu prądotwórczego, telefonów [...], rusztowań. Strona nie zgadzając się z tym nie podważa jednak argumentacji, a wzywana przez organ nie przedstawiła dowodów przeprowadzenia transakcji i - jak wynika z zeznań prezesa I. G.D. - nie doszło do zapłaty.
W tej sytuacji Sąd uznał, że przedstawione w zaskarżonej decyzji okoliczności świadczą, że sporne nabycia przez I. od K.S. faktycznie nie miały miejsca, a strona wiedziała, że bierze udział w oszustwie podatkowym. I. Sp. z o.o. nie była zatem uprawniona - w myśl art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT - do odliczenia podatku naliczonego ze wskazanych faktur zakupu z 31 lipca 2019 r.: nr [...] oraz w części faktury nr [...]. Zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego zastosowania art. 86, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) ustawy o VAT są zatem chybione.
Sąd podziela ocenę, że zawyżenie przez Spółkę I. podatku naliczonego z ww. faktur stwierdzających czynności, które nie miały miejsca, w czym strona świadomie uczestniczyła, spełnia przesłanki, o których mowa w art. 112c ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT o ustaleniu dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100%. W rezultacie uznać należy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kartuzach prawidłowo ustalił Spółce dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości 197.294zł.
Zdaniem Sądu, niezasadne są także zarzuty naruszenia art. 2a, art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 193, art. 199a Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się w tym kontekście do stwierdzenia strony, że organy w sposób nieuprawniony odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych przez nią dowodów (strona wnioskowała o szereg przesłuchań, zobowiązanie I. Sp. z o.o. oraz A. Sp. z o.o. do przedłożenia dokumentów, a także ZUS i US, skierowania zapytań do firm leasingowych, a także o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego).
Sąd zwraca uwagę, że organ w postanowieniu z 25 listopada 2014 r. szeroko omówił i uzasadnił przyczyny odmowy. Odnośnie przesłuchania K.S., a także A.S., uznano że w aktach sprawy wystarczająco zgromadzono materiały, które zawierają informacje o stanie i cechach modułów - w tym szereg pism, wyjaśnień i dokumentów złożonych właśnie przez K.S..
Istotne też są informacje, na które osoby te się powoływały, dotyczące ich stanu zdrowia.
W tej sytuacji Sąd uznał, że zgromadzony materiał dowodowy pozwolił wyjaśnić okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Akta sprawy obejmują dokumenty wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia.
Zatem, wbrew stanowisku strony skarżącej Sąd wskazuje, że organy podjęły wszelkie niezbędne działania i zebrały szeroki materiał dowodowy, który przeanalizowały w jego całokształcie, wyjaśniając motywy i przesłanki podjętego rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji. Spójna i logiczna ocena dowodów nie naruszała granic swobodnej ich oceny, zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej. Natomiast okoliczność, iż ocena ustaleń faktycznych organu jest odmienna od wyrażanej przez stronę postępowania, nie narusza zasady zaufania i nie stanowi o wadliwości zaskarżonej decyzji z uwagi na istniejące w sprawie wątpliwości. Nie zmienia tego stanowiska stwierdzenie strony, że K.S. padł ofiarą oszustwa w jednej ze Spółek, w których był prezesem, polegającego na m.in. wyprowadzeniu środków finansowych i fałszowaniu podpisów.
Ponadto Sąd zauważa, że strona zaskarżając decyzję organu odwoławczego w całości nie stawia zarzutów dotyczących ustaleń w zakresie błędnego ewidencjonowania faktur. W tym zakresie Sąd jednak uznał, że decyzja także jest prawidłowa i nie narusza prawa.
Mając to na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.