Wyrok WSA z dnia 17 czerwca 2026, sygn. I SA/Gd 989/25

- wszystkie podane w częściach D1-D99 okresowe należności pieniężne uległy przedawnieniu. Skarżący podał, że nie uznaje ich, ani użytej do ich zmultiplikowania stawki odsetek w wysokości 11,25%, nawet gdyby w przeszłości były uzasadnione,

- ponadto Wierzyciel nigdy nie doręczył Skarżącemu wymaganego artykułem 15 § 1 u.p.e.a. upomnienia dotyczącego tej zaległości

W kontekście dokumentu o numerze [...] Skarżący wskazał, iż:

- przywołane w punktach 1. i 4. części D tego formularza art. 25 pkt 7, art. 39 pkt 11

i art. 116 Ustawy o izbach lekarskich nie spełniają wymogu określonego artykułem 27 § 1 pkt 3) u.p.e.a.

- treść przywołana w punkcie 2. części D tego formularza nie spełnia wymogu określonego artykułem 27 § 1 pkt 3) u.p.e.a., w szczególności egzekwowany obowiązek nie jest określony w sposób niewątpliwy, tj. taki, który wyklucza omyłki w tym zakresie,

a także potencjalne zdublowanie egzekwowanego obowiązku poprzez jego ponowne dochodzenie.

- podane w częściach D1 i D2 okresowe należności pieniężne uległy przedawnieniu

i Skarżący ich nie uznaje, nawet gdyby w przeszłości były uzasadnione

- Skarżący jest od roku 2023 zwolniony z opłacania składek członkowskich na podstawie złożonego Okręgowej Izbie Lekarskiej w [...] w trybie § 3 ust. 1 pkt 3 Uchwały nr [...] [...] z 5 września 2014r oświadczenia o nieuzyskiwaniu przychodów

z tytułu wykonywania zawodu

- Wierzyciel nigdy nie doręczył Skarżącemu wymaganego artykułem 15 § 1 u.p.e.a. upomnienia dotyczącego zaległości wymienionej w formularzu TW-1 o powyższym numerze,

- wypełniony formularz TW-1 nie spełnia też wymogu art. 27 § 1 pkt 2a) u.p.e.a.

w zakresie oznaczenia miejsca zamieszkania zobowiązanego, zawierając przypadkową kombinację miejscowości, numeru kodu pocztowego i nie związany z niczym numer domu.

W konsekwencji powyższego Skarżący podał, że ani dokument [...] ani [...] nie wypełnia przesłanek art. 27 § 1 pkt 2) lub 3) ustawy koniecznych do uznania ich za tytuł wykonawczy. Są dokumentami wadliwymi, a jakakolwiek egzekucja na ich podstawie jest po myśli art. 29 u.p.e.a. niedopuszczalna, o czym Skarżący kilkukrotnie informował organ.

Ponadto, w trakcie korespondencji z organem Skarżący odniósł wrażenie, że organ nie zwraca się bezpośrednio do niego tylko przesyła stek skomplikowanie brzmiących akapitów będących składanką typu copy-paste wyrwanych z różnych kontekstów, czego dowodem jest pismo Naczelnika US z 7 maja 2025 (znak: [...],[...]). W dalszej treści skargi Skarżący wymienił popełnione przez organ błędy wskazując, że jest to brak profesjonalizmu, który w jego ocenie czyni powyższe wady prawne wypełnianych formularzy TW-1 szczególnie istotnymi w obliczu podejmowanych na ich podstawie decyzji uszczuplających majątek jego rodziny. Skarżący podał, iż wadliwe tytuły wykonawcze zawierające błędy, nieprawdziwe informacje i niezgodne z myślą u.p.e.a nie mogą zastępować dokumentów prawidłowych.

Poza tym, Skarżący podał, że Naczelnik US zarówno w ww. piśmie z dnia 7 maja 2025 r. jak i w piśmie z dnia 29 maja 2025 r. informuje, iż przeprowadził z urzędu badanie tytułów wykonawczych i dopuszczalności egzekucji. Tej czynności, zdaniem Skarżącego, organ odwoławczy nie zbadał i nie zajął stanowiska, w związku z czym określony w artykule 54 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego został przez takie działanie organu odwoławczego wypaczony. Ocena zaś skargi w aspektach doraźnie dobieranych przez organ odwoławczy zawsze prowadziłaby do "przyklepania" decyzji organu kontrolowanego.

W związku ze sformułowanymi zarzutami wniesiono: o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika US z dnia 4 września 2025 r., o uchylenie czynności egzekucyjnych dokonanych przez Naczelnika US w sprawach oznaczonych numerami systemowymi sprawy organu egzekucyjnego [...] i [...] oraz umorzenie tych postępowań, o uchylenie i wyeliminowanie

z obrotu prawnego wadliwie wypełnionych formularzy TW-1 noszących numery [...]

i [...] nazywanymi przez organ tytułami wykonawczymi, o zwrot niesłusznie odebranej małżonce Skarżącego nadpłaty podatku dochodowego a także o zwolnienie w całości od kosztów sądowych, opłat sądowych, kosztów procesowych, kosztów zastępstwa procesowego i innych kosztów, wydatków i opłat, które zostaną ustalone w toku dalszego postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Z kolei pismem z dnia 25 stycznia 2026 r. Skarżący udzielił odpowiedzi na pismo organu stanowiące odpowiedź na skargę, w której wypowiedział się, że cała dotychczasowa korespondencja z organem egzekucyjnym zawiera w większości sformułowania wymijające wskazujące czego organ nie musi robić, a nie odnosi się

do oceny tego, do czego jest zobowiązany przepisami u.p.e.a. Organ egzekucyjny nie wyjaśnił dlaczego przedstawione mu formularze TW-1 o numerach [...] i [...] uznał

a priori i bez przeprowadzenia ich oceny za tytuły wykonawcze. Żaden z dokumentów na podstawie, którego organ prowadzi egzekucję nie określa wynikających z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy treści podlegającego egzekucji obowiązku ani podstawy prawnej tego obowiązku.

Skarżący zwrócił uwagę, iż wielokrotnie podnosił, że przedstawione formularze TW-1 tych wymogów nie spełniają. Pomimo jego argumentacji, organ ani na wcześniejszych etapach postępowania ani też w odpowiedzi na skargę nie zbadał wynikającej z powyższego przepisu dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Nie zbadał tego także po tym, jak Skarżący przywołał orzeczenia zarówno Naczelnego jak

i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych.

Ponadto stwierdzenie organu egzekucyjnego jakoby organ ten nie został poinformowany, że zajęta kwota zwrotu podatku należna była małżonce Skarżącego, Skarżący uznał za wybieg techniczny. Organ egzekucyjny w osobie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego jest bowiem tożsamy z Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego, który przyjął wspólne rozlicznie podatkowe obojga małżonków, z którego wynika, że to właśnie małżonka Skarżącego nadpłaciła podatek dochodowy.

Końcowo Skarżący wskazał, iż podtrzymuje swoje wnioski i ich uzasadnienie przedstawione w skardze z dnia 13 grudnia 2025 r.

Zarządzeniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gdańsku z dnia 23 marca 2026 r. pozostawiono wniosek Strony o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania (sygn. akt I SPP/Gd 284/25).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przepis art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026r. poz. 143 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a." stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane

w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty a także na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi

w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części w myśl art. 151 p.p.s.a.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

W myśl tego przepisu prawa, sprawa może być rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora IAS wydane dnia 5 listopada 2025r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. W związku z tym, Sąd w oparciu o podany wyżej art. 119 pkt 3 p.p.s.a. rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, co z kolei odpowiada treści art. 120 p.p.s.a.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd kontrolując zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, nie jest związany wnioskami i zarzutami sformułowanymi w skardze (zastrzeżenia w tym zakresie nie dotyczą kontrolowanego postanowienia). Tym samym na sądzie spoczywa ustawowy obowiązek uwzględnienia wszystkich naruszeń prawa istotnych z punktu widzenia wyniku sprawy, niezależnie od stanowisk i toku argumentacji stron sporu zawisłego przed sądem.

Realizując wspomniany wyżej ustawowy obowiązek, w pierwszej kolejności należy odnotować, że spór w sprawie dotyczy oceny prawidłowości wydanego przez Dyrektora IAS postanowienia o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną – zajęcia innej wierzytelności – nadpłaty w podatku dochodowym - realizowaną w oparciu o tytuły wykonawcze nr [...] oraz nr [...] i w konsekwencji odmowy uchylenia dokonanej czynności egzekucyjnej oraz zwrotu pobranej kwoty.

Skarżący kwestionuje prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego - zajęcia innej wierzytelności na podstawie wspomnianych tytułów wykonawczych, gdyż jak twierdzi: tytuły te nie spełniają wymogów określonych art. 27 § 1 pkt 2, 3 u.p.e.a., zawierając przy tym błędy, nieprawdziwe informacje, w związku z czym egzekucja prowadzona na ich podstawie była niedopuszczalna w myśl przepisów u.p.e.a. Dochodzone należności pieniężne uległy przedawnieniu (Skarżący ich nie uznaje, jak również nie uznaje użytej przy nich stawki odsetek). W ocenie Skarżącego, nie było podstaw do wystawienia tychże tytułów wykonawczych, ponadto nie doręczono mu wymaganych art. 15 u.p.e.a. upomnień dotyczących dochodzonych zaległości.

Organy natomiast twierdzą, że rzeczona czynność egzekucyjna została przeprowadzona w sposób uzasadniony, prawidłowy, zgodny z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami u.p.e.a., zaś podnoszona przez Stronę skarżącą argumentacja pozostaje na tle sprawy niezasadna, bądź wykracza poza zakres postępowania.

Na tle przedstawionego sporu rację należy przyznać organom administracyjnym.

Na wstępie rozstrzygnięcia zaznaczenia wymaga, iż przedmiotem zaskarżenia

w przypadku skargi na czynność egzekucyjną są czynności egzekucyjne, przez które zgodnie z legalną definicją zawartą w art. 1a pkt 2 u.p.e.a, rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Z kolei, przez środek egzekucyjny rozumie się

w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych, egzekucję: m.in.

z rachunków bankowych, z innych wierzytelności pieniężnych co odpowiada art. 1a pkt 12 lit. a cytowanej ustawy.

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym – rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają.

Przechodząc na grunt złożonej skargi na czynność egzekucyjną wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, zakres żądania

i jego uzasadnienie (art. 54 § 2 u.p.e.a.).

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w postępowaniu skargowym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, czy dotyczących decyzji podatkowej. Sam zaś proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W związku z tym, w ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Skarga na czynności egzekucyjne ma charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego.

Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia.

Odpowiadając na zarzuty skargi w kwestii nieprawidłowości wystawienia tytułów wykonawczych (tj. nieprawidłowym ich wypełnieniu w poszczególnych – wskazanych przez Skarżącego - rubrykach), w oparciu o nieprawidłową podstawę prawną, bez doręczenia wymaganego prawem upomnienia zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a.) wskazać należy, iż w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynności egzekucyjne, nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, braku upomnienia czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Nie ma podstaw, aby skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania. (zob. wyroki NSA z dnia 24 kwietnia 2019 r., II FSK 1370/17, z dnia 22 sierpnia 2024 r., III FSK 161/24, wszystkie orzeczenia publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzecznictwo.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA").

W związku z tym, niedopuszczalnym jest podnoszenie w skardze na czynności egzekucyjne okoliczności stanowiących podstawę zarzutów wskazanych w art. 33 u.p.e.a. Skarżący, nie może również oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, podnosząc na okoliczność zaskarżenia postanowienia wydanego w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt III FSK 4361/21, CBOSA).

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się bowiem, że w postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem

i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych.

W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych (por. wyroki NSA: z 1 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1255/13, z 24 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1377/13; z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FSK 778/13; z 18 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1688/13; z 5 października 2017 r., sygn. akt II FSK 1202/17; z 8 grudnia 2017 r., sygn. akt II FSK 3048/15; z 25 października 2023 r., sygn. akt III FSK 2935/21, CBOSA).

Również w piśmiennictwie akcentuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz do art. 54, wyd. IX, publ. WKP 2021).

Zatem, skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej, zindywidualizowanej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.

Dodać też na tle sprawy należy, iż jak organ podał, podniesione przez Stronę zarzuty wobec tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzycieli – Krajową Izbę Diagnostów Laboratoryjnych w [...] oraz Okręgową Izbę Lekarską w [...] w kwestii m. in. nieistnienia obowiązku, braku podstawy prawnej do wystawienia tytułu wykonawczego, wystawienia go przedwcześnie, bo przed doręczeniem upomnienia, które było wymagane, wygaśnięcia obowiązku i w związku z tym braku podstaw do jego wystawienia, jak i braku wymagalności tego obowiązku – zostały przedstawione wierzycielom.

W konsekwencji powyższego, Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych w dniu 9 lipca 2025 r. wydała postanowienie nr [...], w którym stwierdziła niedopuszczalność zarzutu w zakresie odmowy przekazania organowi egzekucyjnemu kwoty na pokrycie należności wskazanych w tytule wykonawczym nr [...] oraz oddaliła zarzuty, których podstawę stanowił art. 33 u.p.e.a., uznając je za bezzasadne. Okręgowa Izba Lekarska natomiast, pismem z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr [...] wyjaśniła, że zarzuty Strony są niezrozumiałe i nielogiczne, bowiem zasady funkcjonowania samorządów zawodowych i obligatoryjny charakter członkostwa w nich są fundamentem wykonywania wolnego zawodu lekarza. W ocenie wierzyciela brak jest więc podstaw do uwzględnienia zarzutów.

Wobec powyższego zarzuty czynione w powyższej materii należało uznać za bezzasadne.

Rozpoznanie z kolei skargi na czynność egzekucyjną - zajęcia innej wierzytelności dokonanej zawiadomieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r. mogło obejmować jedynie prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania przedmiotowej czynności egzekucyjnej (art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), ewentualnie kwestia zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej (art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).

Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że Dyrektor IAS zasadnie dokonał oceny zajęcia ww. wierzytelności przez pryzmat przepisów określających wymagania formalnoprawne danej czynności egzekucyjnej.

Nie budzi wątpliwości, że na taką czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego przysługuje skarga przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a., sam zaś środek, jak zostało to już wcześniej przedstawione wymieniony został w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami

z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie: 1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym również

o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego; 3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych należności pieniężnych, zawiadomił

o zbiegu egzekucji.

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane

z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne: 1) których nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia,

a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia; 2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 pkt 1 i 2).

Według zaś art. 80 § 3 u.p.e.a., jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia,

o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku

o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.

Zgodnie dalej z art. 89 § 1 i § 3 u.p.e.a, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności pieniężnej innej, niż określona w art. 72-85, przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego

i jednocześnie wzywa dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, organ egzekucyjny: 1) wzywał dłużnika zajętej wierzytelności, aby w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia złożył oświadczenie dotyczące tego, czy: a) uznaje zajętą wierzytelność zobowiązanego, b) przekaże organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności lub z jakiego powodu odmawia tego przekazania, c) - i w jakim sądzie lub przed jakim organem toczy się albo toczyła się sprawa o zajętą wierzytelność; 2) zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać ani też rozporządzać nią lub ustanowionym dla niej zabezpieczeniem; 3) doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony,

a także odpis wniosku, o którym mowa w art. 90 § 1 § 3.

Zajęcie wierzytelności jest dokonane z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 (art. 89 § 2 zd. 1).

Wskazane powyżej obowiązki w analizowanej sprawie zostały przez organ egzekucyjny wykonane. Jak wynika z akt sprawy, zawiadomieniem z dnia 4 lutego 2025 r. organ egzekucyjny - na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]

- dokonał wpierw zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Strony prowadzonego

w [...] w [...]. Wydruk ww. zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego organ egzekucyjny skierował w dniu 4 lutego 2025 r. na zgłoszony przez Stronę adres rejestracyjny - [...],[...], a następnie (w wyniku zwrotu korespondencji z uwagi na podanie niepełnego adresu) - w dniu 15 maja 2025 r., na adres: ul. [...],[...]. Doręczenie Skarżącemu podanego odpisu tytułu wykonawczego nastąpiło w dniu 21 maja 2025 r.

Natomiast, zawiadomieniem z dnia 3 kwietnia 2025 r., organ egzekucyjny na podstawie drugiego tytułu wykonawczego - dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Strony prowadzonego w [...] w [...]. Organ przyjął, iż wydruk zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego, doręczono w dniu 22 kwietnia 2025 r.

Zawiadomienie zaś o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 9 kwietnia 2025 r. doręczono w dniu 28 kwietnia 2025 r. Ostatnie dwa wymienione doręczenia dokonano w trybie art. 43 k.p.a - osobie uprawnionej do reprezentacji – M.T.2 (na co wskazują czytelne podpisy pokwitowania odbioru zawarte na odwrocie raportów PUH obu przesyłek).

Powyższe oznacza, że doręczenie zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostało dokonane prawidłowo i w sposób skuteczny.

Zajęcie wierzytelności, dokonane wskazanym zawiadomieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r. spełnia również wszelkie wymogi określone w art. 67 i art. 89 u.p.e.a.

Organ wprawdzie przy realizacji czynności zajęcia innej wierzytelności nie doręczył zobowiązanemu odpisów ww. tytułów wykonawczych, jednakże zostały one wcześniej doręczone, co wykazano powyżej.

W art. 67 § 2 u.p.e.a. z kolei ustawodawca wymienił konieczne elementy, które powinno zawierać zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego zobowiązanego

u dłużnika zajętej wierzytelności. Mianowicie, zawiadomienie to powinno zawierać: 1) dane zobowiązanego będącego: a) osobą fizyczną: imię i nazwisko oraz adres jego miejsca zamieszkania, numer PESEL, NIP lub numer REGON, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, a jeżeli numer PESEL, NIP i numer REGON nie są znane organowi egzekucyjnemu, to imię ojca i imię matki zobowiązanego oraz datę jego urodzenia albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu, b) osobą prawną lub jednostką organizacyjną niebędącą osobą prawną: nazwę i adres jego siedziby, NIP, numer REGON lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, jeżeli zobowiązany taki numer posiada, albo inny numer identyfikacyjny ze wskazaniem jego rodzaju, o ile jest znany organowi egzekucyjnemu; 1a) nazwę wierzyciela; 1b) nazwę i adres siedziby organu egzekucyjnego; 2) oznaczenie dłużnika zajętej wierzytelności; 3) określenie stosowanego środka egzekucyjnego; 4) numer tytułu wykonawczego stanowiącego podstawę zajęcia,

a w przypadku jednolitego tytułu wykonawczego lub zagranicznego tytułu wykonawczego - również wskazanie jego rodzaju; 5) kwotę należności, okres, za który należność została ustalona lub określona, termin płatności należności, rodzaj i stopę odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz kwotę odsetek naliczonych do dnia wystawienia zawiadomienia; 6) kwotę kosztów egzekucyjnych: a) opłaty manipulacyjnej, b) opłaty za czynności egzekucyjne, c)wydatków egzekucyjnych, d) opłaty egzekucyjnej, e) powstałych w postępowaniu egzekucyjnym umorzonym

z przyczyny określonej w art. 59 § 2 w przypadku, o którym mowa w art. 64ca § 2; 7) wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności do realizacji zajęcia lub powiadomienia organu egzekucyjnego o przeszkodzie w realizacji zajęcia; 8) pouczenie o skutkach zajęcia; 9) datę wystawienia zawiadomienia, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci organu egzekucyjnego.

W ocenie Sądu, wystosowane zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności

spełnia wszystkie warunki formalne. Zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Tym samym kwestionowaną czynność zajęcia innej wierzytelności ocenić należało, jako zgodną z przepisami prawa oraz, jako prawidłowo dokonaną.

Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego

z chwilą dokonania zajęcia wierzytelności pieniężnej, dłużnik zajętej wierzytelności traci wszelkie uprawnienia do dysponowania zajętą wierzytelnością, a jego rola ogranicza się jedynie do przekazania kwoty zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu (por. wyrok NSA z dnia z dnia 31 maja 2022 r. sygn. akt III FSK 632/21, z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt II FSK 204/08, CBOSA). Stąd, uzasadnionym było powiadomienie przez organ dłużnika zajętej wierzytelności – [...] Urząd Skarbowy w [...], aby bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał Skarżącemu jako Zobowiązanemu kwoty zajętej wierzytelności, co wbrew twierdzeniu Skarżącego, nie narusza przepisów dotyczących tajemnicy skarbowej ani ustawy o ochronie danych osobowych.

Odnosząc się natomiast do podniesionej kwestii możliwości i tym samym prawidłowości zajęcia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet długu Zobowiązanego, gdzie jak Skarżący wskazał – w piśmie z dnia 25 stycznia 2026 r. że "dotyczy ono wspólnego rozliczenia podatkowego obojga małżonków, a to właśnie małżonka Skarżącego nadpłaciła ten podatek" należy zauważyć, iż bez znaczenia dla dokonanego zajęcia innej wierzytelności pozostaje okoliczność, że nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych wynikała ze wspólnego rozliczenia podatkowego obojga małżonków, a zaległość podatkowa, na poczet której dokonano zajęcia, ciążyła jedynie na jednym z nich.

W tym miejscu należy wskazać, iż z art. 92 § 3 O.p. wynika, że małżonkowie opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów na podstawie odrębnych przepisów ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe oraz solidarna jest ich wierzytelność o zwrot nadpłaty podatku od sumy dochodów małżonków,

z zastrzeżeniem § 3a.

Z kolei, zgodnie z ustawą z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie niektórych ustaw

w celu automatyzacji załatwiania niektórych spraw przez Krajową Administrację Skarbową, został dodany przez art. 7 pkt 10 - art. 92 § 3b O.p. zgodnie z którym, zajęcie wierzytelności z tytułu nadpłaty dokonane przez organ egzekucyjny wobec jednego z małżonków obejmuje również wierzytelność o zwrot nadpłaty, o której mowa w § 3. Natomiast, według § 4 przepisu do wierzytelności o zwrot nadpłaty, o której mowa w § 3, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o wierzytelnościach cywilnoprawnych.

Instytucję łącznego opodatkowania małżonków reguluje art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f., zgodnie z którym małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej: 1) przez cały rok podatkowy albo 2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego - w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego - mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.

Jak już wcześniej zauważono, Skarżący wprost i jednoznacznie w piśmie z 25 stycznia 2026 r. wskazał, że nadpłata w podatku dochodowym dotyczy wspólnego rozliczenia podatkowego obojga małżonków. Tym samym składając wspólne zeznanie

o wysokości osiągniętego dochodu, małżonkowie wyrazili wolę łącznego opodatkowania swoich dochodów, co oznacza wszelkie konsekwencje z tego wynikające. W przypadku bowiem, gdy zgodnie z art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. małżonkowie wybiorą łączne opodatkowanie, ich należność z tytułu nadpłaty podatku będzie należnością solidarną. Do solidarności tej będą miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego regulujące solidarność wierzycieli. W praktyce oznacza to, że do zwrotu nadpłaty współmałżonkom opodatkowanym łącznie znajdzie zastosowanie przepis art. 367 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z tym przepisem prawa, kilku wierzycieli może być uprawnionych w ten sposób, że dłużnik może spełnić całe świadczenie do rąk jednego z nich, a przez zaspokojenie któregokolwiek z wierzycieli dług wygasa względem wszystkich (solidarność wierzycieli). Natomiast według § 2 tego przepisu, dłużnik może spełnić świadczenie, według swego wyboru, do rąk któregokolwiek z wierzycieli solidarnych. Jednakże w razie wytoczenia powództwa przez jednego z wierzycieli dłużnik powinien spełnić świadczenie do jego rąk.

Konsekwencją stosowania art. 92 § 3 O.p. i art. 367 § 1 Kodeksu cywilnego będzie to, że jeżeli organ podatkowy będzie dokonywał zwrotu nadpłaty podatku, może on zasadniczo dokonać zwrotu nadpłaty któremukolwiek z małżonków. Zwrot ten będzie skutkował wygaśnięciem zobowiązania z tytułu nadpłaty (por. R. Dowgier - komentarz zaktualizowany do art. 92 ustawy - Ordynacja podatkowa. Lex/el 2025).

Skoro zatem z jednej strony organ podatkowy ma prawo do dokonania zwrotu całej nadpłaty na rzecz jednego z małżonków, jako jednego z wierzycieli solidarnych,

a z drugiej strony, każdy ze współmałżonków, jako wierzyciel solidarny - jest uprawniony do otrzymania całej nadpłaty - to dopuszczalne jest zarówno zaliczenie jej na poczet zaległości podatkowej jednego z małżonków (tak: NSA w wyroku z 12 września 2017 r., sygn. akt I FSK 2199/15, CBOSA), jak i skierowanie do niej egzekucji należności cywilnoprawnej jednego z małżonków.

W konsekwencji, w sytuacji jak w niniejszej sprawie, gdy na jednym z małżonków ciąży zaległe zobowiązanie, nadpłata wykazana we wspólnym zeznaniu rocznym małżonków podlega zaliczeniu z urzędu na zaległość jednego z małżonków

(w rozpoznawanej sprawie na zaległość pieniężna Skarżącego z tytułu nieuiszczonych składek członkowskich, opłaty za wpis na listę diagnostów).

Odnosząc się natomiast do jedynie wspomnianego przez Skarżącego w skardze stwierdzenia, że brak precyzyjnego określenia obowiązku odbiera też możliwość oceny, że zastosowany środek egzekucyjny jest w związku z art. 54 § 1 pkt 3 u.p.e.a. zbyt uciążliwy, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego, co jednak możliwe jest w przypadku możliwości wyboru w tym zakresie.

Z przepisu tego wynikają dwie zasady, tj. zasada celowości (stosowania środków egzekucyjnych prowadzących bezpośrednio do wykonania zobowiązania) oraz zasada stosowania najłagodniejszego środka. Nie ma przy tym przeszkód prawnych do stosowania równocześnie kilku środków egzekucyjnych, lecz ich wybór powinien zostać dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania środków kolejnych. Specyfika postępowania egzekucyjnego sprawia przy tym, że zastosowanie jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jawić się będzie dla zobowiązanego jako dokuczliwe. Przepisy nie określają, które ze środków są mniej lub bardziej uciążliwe. W toku danego postępowania egzekucyjnego organ prowadzący postępowanie winien zatem w konkretnym przypadku ocenić, który z przewidzianych

w ustawie środków egzekucyjnych zapewni skuteczne wykonanie ciążącego na zobowiązanym obowiązku, jednocześnie będąc środkiem dla zobowiązanego najmniej dolegliwym.

Tut. Sąd zauważa, iż wbrew twierdzeniu Strony precyzyjnie określony został obowiązek Strony. Zajęcie zaś innej wierzytelności stanowi przy zajęciu wierzytelności

z rachunku bankowego jeden z najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych.

W konsekwencji należy uznać, że organ zastosował dostępny środek egzekucyjny, który jest jednym ze środków ocenianych jako mniej uciążliwy dla Zobowiązanego.

W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się niezasadna. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, bowiem przy jego wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając zatem na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.