Ponadto, 27 lutego 2025 r. wpłynęło do organu odwoławczego pismo Spółki z 17 lutego 2025 r. zatytułowane "Skarga na działanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. dotycząca wyksięgowania wpłat z centralnej karty kontowej Spółki R Sp. z o.o. wpłat dokonanych na poczet zapłaty podatku VAT i PIT w okresie 2021-2024r." Pismem z 9 czerwca 2025r. tutejszy organ poinformował Spółkę, że ww. skarga w związku z zażaleniem na postanowienie z 4 marca 2025r., które wydane zostało w zakresie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, będzie załatwiona w toku postępowania zażaleniowego. Treść skargi pokrywa się z treścią przedmiotowego zażalenia z 28 marca 2025 r.
Dyrektor nie uwzględnił zażalenia i postanowieniem z 17 czerwca 2025 r. znak: [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika z 4 marca 2025 r.
Na wstępie przywołał art. 33, art. 34 § 1 i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 234 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a.
Dalej wskazał, że zarzuty stanowiące środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 § 2 u.p.e.a. W niniejszej sprawie wniesiono zarzut wygaśnięcia obowiązku dotyczącego egzekwowanych zobowiązań podatkowych z uwagi na ich zapłatę (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.).
Zdaniem organu nadzoru zobowiązania objęte przedmiotowymi tytułami nie wygasły ani w całości ani w części, gdyż E Sp. z o.o. nie mogła dokonywać skutecznie wpłat na poczet zobowiązań podatkowych strony w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz w podatku od towarów i usług.
W prawie podatkowym obowiązuje zasada, że zobowiązanie podatkowe powinno zostać spełnione przez podatnika. Zatem zapłata podatku przez inny podmiot, niezależnie od ewentualnych porozumień istniejących pomiędzy tym podmiotem a podatnikiem, nie jest skuteczna i nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 62b O.p. We wspomnianym art. 62b O.p. uregulowana jest zapłata podatku przez osoby inne niż podatnik, przy czym obejmuje ona trzy grupy podmiotów: członków najbliższej rodziny podatnika, aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli są oni dłużnikami rzeczowymi w odniesieniu do podatku, tj. jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym; inny podmiot, w przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 1000 zł.
Wskazana kompensata wzajemnych rozliczeń lub inny stosunek cywilnoprawny zawiązany pomiędzy Spółką a osobą trzecią nie ma zatem znaczenia dla zastosowania ww. przepisu, gdyż takie umowy między podatnikiem a osobą trzecią, nie zostały wskazane w art. 62 b O.p.
Fakt, iż R.D. - Prezes Przedsiębiorstwa R Sp. z o.o. - jest małżonkiem głównego udziałowca E Sp. z o.o. E.D., nie ma znaczenia w rozliczeniach pomiędzy podmiotami gospodarczymi, gdyż art. 62b O.p. nie przewiduje takiego powiązania. W analizowanej sytuacji, podatki były zapłacone z rachunku gospodarczego innej spółki. Regulacja z art. 62 b O.p. odnosi się natomiast do rozliczeń pomiędzy osobami fizycznym, a nie pomiędzy osobami prawnymi powiązanymi osobowo.
W związku z tym organ pierwszej instancji zasadnie wyksięgował wpłaty z centralnej karty kontowej Spółki dokonane przez E Sp. z o.o. Po wykonaniu tej czynności, na centralnej karcie kontowej Spółki pozostały do zapłaty ww. zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął. Zobowiązania te nie zostały zapłacone zarówno do dnia wystawienia przedmiotowych tytułów wykonawczych, jak i po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, a zatem nie sposób uznać, że zobowiązania te wygasły poprzez zapłatę.
Wobec powyższego oddalenie zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. było zasadne.
Organ nadzoru ustosunkował się także do zarzutów skargi złożonych w piśmie z 17 lutego 2025 r., która, zgodnie z zasadą nadrzędności postępowania jurysdykcyjnego nad skargowym, w sprawie w której toczy się postępowanie administracyjne, podlega rozpatrzeniu w tym postępowaniu. Uznał częściowo skargę za zasadną, stwierdzając, że Naczelnik nie podjął odpowiednio wcześnie działań zmierzających do zbadania kwestii wpłat podatków należnych od Spółki, a dokonywanych przez nieuprawniony podmiot. Wpłaty na poczet zobowiązań podatkowych Spółki dokonywane były od początku 2021 r. W trakcie wszczętej 21 czerwca 2023 r. kontroli przeprowadzonej u skarżącej w zakresie poprawności wyliczenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia pracowników kontrolujące miały wgląd w potwierdzenia zapłat podatków skarżącej z konta E Sp. z o.o. Wprawdzie organ podatkowy ma możliwość podejmowania czynności sprawdzających wobec podatnika do momentu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jednak nie oznacza to, że w przypadku powzięcia informacji o okolicznościach wskazujących na nieprawidłowości w rozliczeniach podatnika, nie powinien podjąć działań zmierzających do ich weryfikacji. Tymczasem czynności sprawdzające w tym zakresie zostały przeprowadzone dopiero 23 października 2024 r.
Jednocześnie stwierdzono, że obowiązkiem podatnika jest między innymi prawidłowe naliczanie podatków oraz terminowe i prawidłowe ich wpłacanie. To na podatniku ciąży obowiązek znajomości przepisów i wynikających z nich praw i obowiązków. Z akt sprawy nie wynika, by strona miała wątpliwości co do prawidłowości dokonywania wpłat podatków przez inny podmiot lub że występowała o wyjaśnienie tych wątpliwości, czy interpretację przepisów w tym zakresie.
Zastosowany sposób dokonywania wpłat okazał się jednak błędny. W tej sytuacji przypisywanie wyłącznie organowi podatkowemu odpowiedzialności za wykazaną przez podatniczkę nieznajomość przepisów i niewłaściwe ich stosowanie, nie zasługuje na aprobatę.
Pozostałe zarzuty skargi uznano za bezzasadne. Działania, które podjął Naczelnik były bowiem zgodne z przepisami art. 64 - 64c u.p.e.a. dotyczącymi pobierania opłat stanowiących koszty egzekucyjne oraz zgodne z art. 53 O.p., który stanowi że § 1 od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, § 4 naliczane są odsetki za zwłokę od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego. Organ podatkowy po stwierdzeniu nieprawidłowości w dokonywanych wpłatach na mikrorachunku Spółki oraz po ich wyksięgowaniu, wystosował upomnienie oraz pismo wyjaśniające o zaistniałych okolicznościach. Strona nie uregulowała zaległości, wobec czego uprawnione było wystawienie tytułów wykonawczych obejmujących te należności. Wystawiając tytuł wykonawczy, organ zobowiązany jest zgodnie z ww. przepisami naliczyć odsetki od nieuregulowanego zobowiązania na dzień wystawienia tego tytułu oraz pobrać opłaty stanowiące koszty egzekucyjne.
Odnosząc się natomiast do kwestii dokonanego na majątku strony zabezpieczenia w trakcie trwania postępowania sądowego wyjaśniono, że organ I instancji prowadził postępowanie podatkowe wszczęte postanowieniem z 5 maja 2021 r. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od marca 2017 r. do sierpnia 2017 r. W związku z ujawnionymi nieprawidłowościami, w toku tego postępowania wydana została decyzja z 14 grudnia 2021 r. nr [...] o dokonaniu zabezpieczenia na majątku Spółki przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2017 r. Na jej podstawie zostały wydane zarządzenia zabezpieczenia, które przekazane zostały do realizacji organowi egzekucyjnemu.
14 stycznia 2022 r. organ egzekucyjny podjął na ich podstawie czynności w postaci zabezpieczenia środków na dwóch rachunkach bankowych, a uzyskane w wyniku tego środki zabezpieczono na koncie depozytowym. Pismem z 19 stycznia 2022 r. strona zwróciła się do organu z wnioskiem o zamianę środka zabezpieczającego, tj. uchylenie zajęć rachunków bankowych i dokonanie zajęć ruchomości w postaci maszyn i urządzeń. Wniosek ten został uwzględniony postanowieniem z 18 lutego 2022 r. nr [...]. Natomiast pismem z 16 marca 2022 r. strona zawnioskowała o zaliczenie zabezpieczonych środków na rachunkach bankowych na poczet częściowej spłaty zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (płatnik) za 2021 r., co uwzględniono postanowieniem z 7 kwietnia 2022 r. Brak jest więc podstaw do uznania, że organ I instancji wykazywał wobec strony nieżyczliwość czy wrogość.
Dalej wyjaśniono, że po przeprowadzonym postępowaniu wymiarowym, Naczelnik wydał wobec Spółki decyzję nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za okresy miesięczne od marca 2017 r. do sierpnia 2017 r., która utrzymana została w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. Na podstawie ostatecznej decyzji organu odwoławczego wystawiono tytuły wykonawcze nr 2406-SEW.723.66642.2024 i nr 2406-SEW.723.176311.2024. Tym samym postępowanie zabezpieczające prowadzone na podstawie zarządzeń zabezpieczeń zgodnie z art. 154 § 4 u.p.e.a. przekształciło się w postępowanie egzekucyjne. Wbrew zarzutom Spółki w tym przypadku organ nie naliczył po raz kolejny odsetek za zwłokę, odsetki zostały naliczone zgodnie z art. 53 O.p.
Jednocześnie nadmieniono, że sprawa sądowa w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od marca do maja i od lipca do sierpnia 2017 r. została zakończona wyrokiem z 5 listopada 2024 r. (sygn. akt I SA/GI 322/24) wydanym na korzyść skarżącej. Wyrok ten nie jest prawomocny, gdyż organ wniósł w tej sprawie skargę kasacyjną. Wszystkie wyżej opisane działania Naczelnika, w tym czynności sprawdzające podjęte wobec E Sp. z o.o. miały miejsce przed ogłoszeniem wyroku 5 listopada 2024 r. Twierdzenie, że działania te noszą znamiona osobistego rewanżu za przegraną sprawę sądową są zatem bezpodstawne. Zdaniem organu nadzoru opisane działania Naczelnika podejmowane były w granicach i zgodnie z przepisami prawa.
W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucono:
1. naruszenie przepisów:
a) art. 122, art. 123, art. 124, art. 210 § 4 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez przyjęcie tezy, że obowiązek podatkowy Spółki nie wygasł mimo, że organ przez ostatnie lata akceptował wpłaty dokonywane przez podmiot trzeci,
b) art. 120 i art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie fundamentalnej zasady, zgodnie z którą działanie organów powinno być zgodne z prawem i prowadzone w sposób nie budzący zaufania do tych organów – gdyż niezgodność wpłat podatków przez inny podmiot stwierdzono pomimo wieloletniego akceptowania takich wpłat przez Naczelnika.
2. naruszenie art. 18 w zw. z art. § 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie i nieuznanie, że obowiązek podatkowy wygasł.
Wobec powyższych zarzutów wniesiono o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika z 4 marca 2025 r.
2. zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że podtrzymuje argumentację przytoczoną w korespondencji z organami obu instancji dotyczącą sprzeciwu Spółki wobec wyksięgowania wpłat z centralnej karty kontowej skarżącej dokonanych tytułem zapłaty podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z zestawieniem przesłanym przez Naczelnika w piśmie z 24 stycznia 2025 r. nr [...] na kwotę 1.584.483,80 zł oraz naliczenie odsetek od zaległości w kwocie 440.475,00 zł i kosztów egzekucyjnych w kwocie 129.258,68 zł.
Skarżąca ponownie wskazała, że wywiązała się, jako podatnik ze swojego obowiązku, prawidłowo naliczając w rozpatrywanym okresie podatki oraz przekazując środki należne budżetowi Państwa. Dokonała tego poprzez wpłaty spółki E Sp. z o.o. z tytułu istnienia wzajemnych rozrachunków pomiędzy podmiotami. Wpłat tych dokonano za zgodą obu podmiotów, a zatem mogły być realizowane w trybie art. 62 O.p. Spółka płacąc należne podatki w prawidłowej wysokości i terminach nie posiadała zaległości podatkowych, w związku z czym budżet Państwa był regularnie zasilany środkami, z których mogły być płynnie realizowane cele budżetowe Państwa. Ponadto Spółka zwróciła uwagę, że działała w dobrej wierze, nie uchylając się od spełniania swoich obowiązków podatkowych. Urząd Skarbowy na przestrzeni tych lat prowadził kontrole podatkowe (m.in. za czerwiec 2023 r.), podczas których jego eksperci skarbowi żądali przedkładania potwierdzeń zapłaty za należne Urzędowi Skarbowemu podatki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Dalej Spółka zwróciła uwagę, że przedkładała wydruki z systemu bankowego E sp. z o.o. potwierdzenia zapłaty, wysyłając je mailem bezpośrednio do osób przeprowadzających kontrolę, jak i na adres mailowy sekretariatu Urzędu Skarbowego w C. (wskazując na wydruki w załączeniu skargi). Spółka nigdy nie utajniała faktu, że jej zobowiązania podatkowe płacone są przez inny podmiot, gdyż nie miała świadomości, iż fakt ten może stanowić jakikolwiek problem prawny. Skarżąca zarzuciła, że organ mając wiedzę o tak dokonywanych wpłatach przez okres czterech lat, nie zgłaszał jakichkolwiek zastrzeżeń. Skarżąca pozostawała zatem w uzasadnionym przekonaniu, że należności te są uiszczane prawidłowo. Opisane działania Naczelnika zburzyły zaufanie podatnika do organów skarbowych. Zdecydowany sprzeciw Spółki budzi również fakt, iż Naczelnik obciążając skarżącą kwotą należności głównej wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi (łącznie 2.154.217,48 zł) był i jest do dnia dzisiejszego w posiadaniu kwoty należności głównych, tj. 1.584.483,80 zł środków wyksięgowanych z centralnej karty kontowej skarżącej i przeksięgowanych na mikrorachunek E sp. z o.o. Tym samym środki uznane za niewłaściwie wpłacone, nie wróciły do obrotu gospodarczego żadnej ze spółek, tylko zostały zajęte i są do dnia dzisiejszego przetrzymywane przez organ skarbowy. W tym stanie rzeczy naliczenie odsetek i kosztów egzekucyjnych jest bezzasadne i niesprawiedliwe.
Jak wskazała skarżąca, Naczelnik poprzez niewyjaśnienie nieprawidłowości i i akceptowanie dokonywania wpłat przez inny podmiot naraził Spółkę na ogromne straty finansowe. Skarżąca na potwierdzenie akceptacji wpłat dokonywanych w jej imieniu przez inny podmiot wskazała, że cyt.:
"Spółka pismem z dnia 28.05.2024 roku (w zał.) zwróciła się do naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o wyjaśnienia dotyczącego sprzeciwu spółki z dnia 16.04.2024 roku na zajęcie znak sprawy: [...] w którym żądała od Naczelnika pisemnych wyjaśnień przeksięgowania środków z tytułu podatku VAT-7 za 12/2023 w kwocie 39.286,59 zł oraz VAT-7 za 01/2024 roku w kwocie 14.027 na poczet zajęcia egzekucyjnego doręczonego spółce 6 marca 2024 znak sprawy [...]. Pomijając w tej chwili zasadność ww. zajęcia Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia wpłat dokonanych przez spółkę E Sp. z o.o. w imieniu spółki R za podatki VAT 12/2023 i 01/2024 czyli dokonanych zgodnie z jego oceną niewłaściwie w konsekwencji czego nieskutecznie, ponownie utwierdzając spółkę R Sp. z 0.0. iż zapłacone przez inny podmiot jej zobowiązania podatkowe przyjmuje za faktycznie istniejące i dokonane.
Pełny wyraz akceptacji zaistniałego stanu przekazał w odpowiedzi z dnia 9 lipca 2024 roku UNP: [...] (w załączeniu) zaliczając wpłaty dokonane przez E Sp. z o.o. w imieniu R Sp. z o.o. na poczet zajęcia dotyczącego toczącej się wówczas sprawy spornej podatku VAT za 2017 rok - Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt I SA/GI 322/24) z dnia 5 listopada 2024 roku rozstrzygającego na korzyść podatnika."
Powyższe działania, zdaniem strony, jednoznacznie wskazują na dowolność interpretacji przepisów podatkowych, w szczególności art. 62b O.p.
W odpowiedzi na skargę organ nadzoru podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. W szczególności wskazał, że zgodził się ze skarżącą, iż Naczelnik winien wcześniej zweryfikować prawidłowość wpłat dokonywanych przez inny podmiot na poczet należności podatkowych skarżącej. Nie ma to jednak wpływu na fakt, że w zaistniałej sytuacji organ był zobowiązany do podjęcia działań korygujących i zasadnie wyksięgował wpłaty dokonane przez inny podmiot na rzecz podatków Spółki, przez co po stronie skarżącej pozostały do uregulowania zobowiązania objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skargę należało uwzględnić.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z 17 czerwca 2025 r., mocą którego organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika z 4 marca 2025 r. nr [...] o oddaleniu zarzutu wygaśnięcia obowiązku.
Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej w razie wygaśnięcie obowiązku w całości lub w części.
Wygaśnięcie obowiązku może być skutkiem jego wykonania, umorzenia względnie przedawnienia.
W przedmiotowej sprawie formułując zarzut wygaśnięcia obowiązku skarżąca wskazała, że wygasł on wskutek zapłaty dokonanej przez E Sp. z o.o.
Nie był zatem wymagalny, a tym samym wszczęcie postępowania egzekucyjnego było bezpodstawne.
Bezsporne jest, iż na poczet należności podatkowych skarżącej w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych (płatnik) zostały dokonane (na mikrorachunek strony) wpłaty przez podmiot niebędący podatnikiem na łączną kwotę 1.584.483,80 zł.
Spór koncentruje się natomiast wokół kwestii, czy tak realizowane płatności skutkują wygaśnięciem zobowiązania podatkowego skarżącej w rozumieniu art. 59 § 1 pkt 1, art. 61 § 1, art. 62 § 1 oraz art. 62b § 1 O.p.
Posługując się w poniższych wywodach argumentacją przedstawioną m.in. w wyrokach NSA z 15 września 2022 r., sygn. akt III FSK 770/21 i III FSK 902/21, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazać należy, że zagadnienie zapłaty (wpłaty) zobowiązania podatkowego przez inny podmiot budziło poważne wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ich odzwierciedleniem jest uchwała siedmiu sędziów NSA z 26 maja 2008 r., I FPS 8/07, w której stwierdzono, że: "Zapłata, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 w związku z art. 60 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...) w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., dokonana przez inny podmiot w imieniu podatnika nie powoduje wygaśnięcia zobowiązania podatkowego tego podatnika." W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono jednak, że odmiennie należy oceniać sytuację, gdy osoba wpłacająca podatek dokonuje tego ze środków powierzonych mu przez podatnika. Osoba ta dokonuje wówczas czynności technicznej - wpłaca podatek za podatnika, lecz działa jedynie jako "posłaniec", "wyręczyciel".
Trzeba podkreślić, że przywołana uchwała dotyczyła wykładni przepisów prawa obowiązujących w 2004 r. Tymczasem 1 stycznia 2016 r., na mocy ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1649), wszedł w życie art. 62b O.p., który ma kluczowe znaczenie w rozstrzygnięciu powstałego w tej sprawie sporu. Otóż w § 1 tego artykułu ustawodawca przyjął, że zapłata podatku może nastąpić także przez:
1) małżonka podatnika, jego zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę;
2) aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym;
3) inny podmiot, w przypadku gdy kwota podatku nie przekracza 1000 zł.
W myśl § 2 tego artykułu, w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 1 i 3, jeżeli treść dowodu zapłaty nie budzi wątpliwości co do przeznaczenia zapłaty na zobowiązanie podatnika uznaje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika. Zgodnie zaś z § 3, w przypadkach, o których mowa w § 1 pkt 1-3, przepisy dotyczące zapłaty podatku przez podatnika stosuje się odpowiednio.
Przywołana regulacja prawna nie zmienia podstawowej zasady, że obowiązki podatkowe mają publicznoprawny charakter, są obowiązkami osobistymi i nie mogą być znoszone przez umowy cywilnoprawne zawierane między podatnikiem a osobą trzecią. Zapłata podatku - co do zasady - może nastąpić jedynie ze środków podatnika. Potwierdza to treść art. 62b § 2 O.p., ustanawiającego domniemanie, że jeżeli treść dowodu zapłaty nie budzi wątpliwości co do przeznaczenia zapłaty na zobowiązanie podatnika uznaje się, że wpłata pochodzi ze środków podatnika. Dotyczy to wpłat dokonywanych przez osoby wymienione w art. 62b § 1 pkt 1 O.p., bądź "inny podmiot", o którym mowa w art. 62b § 1 pkt 3 O.p.
Z powyższego wynika, że art. 62b § 1 pkt 3 O.p. dopuszcza wskazaną wcześniej w uchwale siedmiu sędziów NSA z 26 maja 2008 r., sygn. akt I FPS 8/07, możliwość dokonania zapłaty podatku przez tzw. "wyręczyciela", jeżeli wpłacane środki pochodzą ze środków podatnika. Z drugiej jednak strony, w przepisie tym ustawodawca wyraźnie ograniczył możliwość zapłaty (wpłaty) podatku przez "inny podmiot" tylko do kwoty 1000 zł. Jeżeli "inny podmiot" dokona zapłaty podatku przewyższającego kwotę 1000 zł, będzie to działanie nieskuteczne i to niezależnie od tego, czy wpłata została dokonana ze środków własnych, czy środków podatnika (podobnie NSA w wyroku z 21 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 902/19).
W świetle tych uwag prawidłowa jest ocena organów, że w wyniku wpłaty dokonanej przez E Sp. z o.o. na poczet należności skarżącej spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2020 r.– 2023 r. nie doszło do wygaśnięcia tych zobowiązań podatkowych. W art. 62b § 1 pkt 3 O.p. ustawodawca wyraźnie ograniczył możliwość zapłaty (wpłaty) podatku przez "inny podmiot" tylko do kwoty 1000 zł. Jeżeli "inny podmiot" dokona zapłaty podatku przewyższającego kwotę 1000 zł, będzie to działanie nieskuteczne i to niezależnie od tego, czy wpłata została dokonana ze środków własnych środków, czy środków podatnika (por. wyrok NSA z 15 września 2022 r., sygn. akt III FSK 770/21). W realiach tej sprawy, nie ulega wątpliwości, że E Sp. z o.o. jest wspomnianym "innym podmiotem" niezależnie od akcentowanego przez skarżącą faktu, że właściciel skarżącej jest małżonkiem głównej udziałowczyni E sp. z o.o. Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia regulacja z art. 62 b O.p. odnosi się do rozliczeń pomiędzy osobami fizycznym, a nie pomiędzy osobami prawnymi powiązanymi osobowo.
Odmiennie ocenić należy dopuszczalność zapłaty dokonanej przez E Sp. z o.o. na poczet zobowiązania skarżącej jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, co zostanie wykazane z uwzględnieniem argumentacji przedstawionej w wyroku WSA w Łodzi z 16 października 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 446/24, którą skład orzekający w niniejszej sprawie podziela.
Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 O.p. zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Z kolei po myśli art. 59 § 2 pkt 1 O.p. zobowiązanie płatnika lub inkasenta wygasa w całości lub w części wskutek wpłaty.
Z powyższych przepisów wynika, że ustawa różnicuje pozycję podatnika, którego zobowiązanie wygasa na skutek zapłaty (§ 1 punkt 1) i płatnika, którego zobowiązanie wygasa na skutek wpłaty (§ 2 punkt 1).
Zakładając racjonalność prawodawcy należy przyjąć, że różnica ta nie jest przypadkowa, lecz stanowi wynik założonej odmienności reżimów prawnych dotyczących wygaśnięcia zobowiązań podatkowych podatnika i płatnika.
Dla ustalenia znaczenia użytych przez ustawodawcę pojęć zapłata i wpłata należy w pierwszym rzędzie posługiwać się wykładnią językową, jako najbliższą tekstowi prawnemu. I tak, według Słownika Języka Polskiego PWN - zapłata - to uiszczenie należności za coś, należność za coś, odpłacenie komuś za coś. Z kolei - wpłata - to wpłacenie pieniędzy, wpłacona suma pieniędzy.
Wpłata jest więc pojęciem bardziej ogólnym od zapłaty, odrywającym się od konkretnej czynności, która w przypadku zapłaty jest jej przyczyną.
Wniosek powyższy jest tym bardziej zasadny, jeśli zważyć, że ustawa różnicuje sytuację prawną podatnika i płatnika także w innych przepisach rozdziału 7 Działu III obowiązującej Ordynacji podatkowej, dotyczącego wygaśnięcia zobowiązań podatkowych. I tak zgodnie z art. 61 § 1 O.p. zasadą jest, że zapłata podatków podatników prowadzących działalność gospodarczą, następuje w formie polecenia przelewu lub za pomocą innego instrumentu płatniczego - w przypadku, gdy zapłata jest dokonywana za pośrednictwem konta w e-Urzędzie Skarbowym. Jednocześnie jednak w myśl art. 61 § 3 punkt 3 O.p., wyżej cytowanego przepisu (art. 61 § 1) nie stosuje się do pobierania podatków przez płatników lub inkasentów.
W ocenie Sądu oznacza to, że wpłata podatku przez płatnika nie podlega rygorom przewidzianym w § 1 dla zapłaty podatku przez podatników.
Zauważenia wymaga, że gdy ustawodawca wprowadzając powyższe zróżnicowanie w pozycji podatnika i płatnika chciał zrównać ich sytuację w określonym zakresie, wskazał to wyraźnie definiując w art. 60 § 1-1c O.p. terminy dokonania zapłaty podatku i jednocześnie stanowiąc, że powyższe przepisy § 1-1c stosuje się również do wpłat dokonywanych przez płatnika lub inkasenta (art. 60 § 2).
Powyższe wywody uprawniają do stwierdzenia, że art. 62b § 1 O.p. nie ma zastosowania do wpłat podatku dokonywanych przez płatnika.
W O.p. brak zatem przepisu nakładającego na płatnika obowiązek własnoręcznej (z pominięciem innych osób) wpłaty podatku jak (co do zasady) w przypadku zapłaty podatku przez podatnika.
Stanowisko Sądu w tym zakresie wzmacnia także treść art. 62 b § 3 O.p., który przewiduje możliwość zapłaty podatku przez osoby trzecie zamiast podatnika, który dopuszcza odpowiednie stosowanie w takich przypadkach przepisów dotyczących zapłaty podatku przez podatnika a nie przewiduje takiej możliwości w przypadku wpłat podatku przez płatnika.
Jak wskazał NSA w wyroku z 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II FSK 3305/19 unormowania wynikające z art. 60 § 1 pkt 2 O.p. dotyczą wyłącznie terminu dokonania i formy zapłaty podatku, a tym samym nie wymagają dla wygaśnięcia zobowiązania płatnika, o którym stanowi art. 59 § 2 pkt 1 tej ustawy, bezpośredniej wpłaty z rachunku bankowego prowadzonego dla płatnika.
Tym samym zarzut wygaśnięcia obowiązku skarżącej jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych wymaga ponownej oceny organów. O jego oddaleniu rozstrzygnięto bowiem bezpodstawnie przyjmując, że wygaśnięcie tego obowiązku należy weryfikować w świetle art. 62 b O.p.
Odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy, że niewątpliwie weryfikacja uiszczania podatków należnych od Spółki powinna nastąpić znacznie wcześniej niż w październiku 2024 r., kiedy to podjęto w tym zakresie czynności sprawdzające. Omawiane wpłaty były realizowane od początku 2021 r. W trakcie kontroli wszczętej 21 czerwca 2023 r. u skarżącej w zakresie poprawności wyliczenia zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu zatrudnienia pracowników osoby kontrolujące miały wgląd w potwierdzenia zapłat podatków skarżącej z konta E Sp. z o.o. Wskazane zaniechanie miało istotny, negatywny wpływ na sytuację majątkową skarżącej, która przez kilka lat mogła pozostawać w przekonaniu, że organ akceptuje przyjęty sposób uiszczania należności podatkowych, a więc jest on prawidłowy. W konsekwencji naliczono odsetki w kwocie 440.475,00 zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie 129.258,63 zł. Pomimo to podjęte w sprawie działania były uprawnione, gdyż do czasu upływu terminu przedawnienia organ miał możliwość weryfikacji stanu zaległości podatkowych skarżącej oraz wszczęcia i prowadzenia procedury zmierzającej do ich wyegzekwowania. Wskazane odsetki i koszty egzekucyjne mogą być ewentualnie objęte wnioskiem Spółki o ich umorzenie na podstawie art. 67 a § 1 pkt 3 O.p., które to żądanie podlega weryfikacji właściwego organu w postępowaniu opartym na uznaniu administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. Zalecenia co do dalszego postępowania wynikają z przedstawionej przez Sąd argumentacji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł stanowiącą uiszczony wpis od skargi.