W ocenie DKIS ponieważ nabyte przez Podatniczkę usługi gastronomiczne mieszczą się w zakresie usług wskazanych w art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u., do których nie stosuje się obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku, to nie przysługuje jej prawo do zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczonych przy nabyciu usług gastronomicznych, mimo że usługi te związane są z czynnościami opodatkowanymi, tj. usługą świadczoną na rzecz podmiotu zlecającego organizację wydarzenia. Podatniczka nie ma prawa do zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczonych przy nabyciu usług gastronomicznych ściśle i wyłącznie związanych z usługą świadczoną na rzecz podmiotu zlecającego organizację wydarzenia.
Wnioskodawczyni reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę z 20 sierpnia 2025 r. do tut. Sądu na wspomnianą interpretację indywidualną. Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie:
art. 14b § 1 o.p. poprzez dokonanie dowolnej interpretacji regulacji prawnych mających wpływ na prawidłową ocenę kwestii prawa zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu usług gastronomicznych ściśle i wyłącznie związanych z usługą świadczoną na rzecz podmiotu zlecającego organizację wydarzenia, jak również przedstawienie lakonicznego i niewyczerpującego uzasadnienia prawnego zaskarżonej interpretacji niezawierającego prawidłowej analizy stanu faktycznego przedstawionego w złożonym wniosku o interpretację i nie wskazującego faktycznych motywów i przesłanek jakimi kierował się Dyrektor uznając stanowisko skarżącej za nieprawidłowe;
art. 88 ust. 1 pkt 4 oraz art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zw. z art. 176 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - poprzez ich błędną wykładnię, a zarazem poprzez błędne zastosowanie, powodującą pozbawienia skarżącej prawa zmniejszenia podatku należnego o podatek naliczony przy nabyciu usług gastronomicznych ściśle i wyłącznie związanych z usługą świadczoną na rzecz podmiotu zlecającego organizację wydarzenia, mimo że przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny wskazuje na spełnienie przesłanek do zmniejszenia podatku należnego, pozbawiając Skarżącą tego prawa.
Strona skarżąca wniosła o:
a) uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości,
b) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że stanowisko organu wydającego interpretację indywidualną stoi w sprzeczności nie tylko z logicznym, opartym na dedukcji, sposobie rozumowania, ale przede wszystkim z utrwaloną linią orzecznictwa dotyczącą tego zagadnienia. Skarżąca przywołała wyroki NSA z 18 października 2019 r. sygn. akt I FSK 1921/16; z 22 listopada 2019 r. sygn. akt I FSK 1259/17, z 27 listopada 2019 r. sygn. akt I FSK 391/18, z 8 lipca 2021 r., sygn. akt I FSK 276/18, z 21 stycznia 2020 r., I FSK 1393/17, z 3 listopada 2020 r., I FSK 192/18, z 13 kwietnia 2023 r., I FSK 241/20, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2025 r., sygn. akt I FSK 1063/22.
Strona podkreśliła, że nie jest konsumentką nabywanej usługi gastronomicznej. Jako nabywca usługi gastronomicznej Skarżąca zostaje obciążona kosztami takiej usługi przez restaurację lub firmę cateringową (restauracja wystawi fakturę Skarżącej), a następnie sama obciąży poniesionymi kosztami uczestników wydarzenia doliczając pozostałe koszty organizacji eventu. Skarżąca nabywając usługi gastronomiczne spełnia przesłankę pozytywną zawartą w art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Nabywane usługi gastronomiczne są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Organ wydający interpretację indywidualną posłużył się literalną wykładnią przepisu prawa podatkowego, tj. art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. Jednak ten przepis stoi w sprzeczności z prawem unijnym. W obecnym brzmieniu znacznie ogranicza prawa podatników w stosunku do brzmienia przed zmianami wprowadzonymi w 2008 roku, kiedy Polska już należała do Unii Europejskiej, co burzy klauzulę stałości (standstill). Powołane w skardze wyroki sądów administracyjnych najczęściej dotyczą odliczenia podatku od nabywanych usług gastronomicznych przez podmioty świadczące usługi hotelarskie. Jednak w niniejszej sprawie mamy do czynienia z analogiczną konstrukcją i bliźniaczym działaniem w kontekście prawa podatkowego.
Dyrektor odpowiadając pismem z 17 września 2025 r. na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Organ podatkowy rozwinął argumentację dotyczącą odrębności i specyfiki opodatkowania usług turystycznych podkreślając, że nie ma przesłanek do stosowania klauzuli "stand still" ponieważ uchylony po dniu 30 listopada 2008 r. przepis art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.t.u. był w praktyce martwy. Mógł on bowiem być zastosowany do przypadku świadczenia usług turystyki, które podatnik świadczył we własnym zakresie (tzw. usługi własne) podlegających opodatkowaniu na zasadach ogólnych podczas, gdy usługi turystyczne opodatkowane były w mechanizmie "vat marża".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga wniesiona została na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 134 – dalej "p.p.s.a."), a zatem podlegała kontroli sądowej wykonywanej przez sądy administracyjne. Stosownie do art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, z zastrzeżeniem przypadków w których ustawy stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. Stosownie do treści art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przywołany powyżej art. 57a p.p.s.a. stanowi odstępstwo od reguły wyrażonej w art. 134 § 1 tej samej ustawy, który to przewiduje że sąd przy rozpoznaniu skargi nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Spór w sprawie dotyczy prawa do odliczenia przez podatnika podatku naliczonego z faktur dokumentujących usługi hotelarskie (wynajem sali hotelowej) i gastronomiczne. Skarżąca akcentując, że zakupione usługi stanowią element świadczonych przez nią na rzecz innych podatników usług kompleksowych polegających na organizowaniu przez nią wydarzeń (w tym artystycznych), stoi na stanowisku o przysługującej możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony ze wspomnianych faktur. Natomiast organ podatkowy wskazuje, że na mocy art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. w odniesieniu do podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup wspomnianych faktur wnioskodawczyni nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia, gdyż wykonywana przez wnioskodawczynię działalność nie wyłączonym spod stosowania tego przepisu.
Zarysowany problem był wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi sądów administracyjnych. Za uzasadnieniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2025 r. sygn. akt I FSK 1036/22 oraz stanowiskiem wyrażonym w powołanych w nim orzeczeniach wskazać należy, że że zakaz odliczenia VAT od nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych (art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług) nie może dotyczyć tych podatników, którzy nabywają te usługi w celu ich odsprzedaży konsumentom lub innym podatnikom, gdyż w takim przypadku poniesione na nie wydatki są w ścisłym związku z działalnością gospodarczą takiego podatnika.
Uchylenie z dniem 1 grudnia 2008 r. regulacji zawartej w art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.t.u., dającej podstawę do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych, w przypadku gdy usługi te zostały nabyte przez podatników świadczących usługi turystyki, jeżeli w skład usługi turystyki, opodatkowanej na zasadach innych niż określone w art. 119 ustawy o podatku od towarów i usług, wchodzą usługi noclegowe lub gastronomiczne albo jedne i drugie, stanowi naruszenie wynikającej z art. 176 Dyrektywy 112 klauzuli "stand still" (stałości), poprzez rozszerzenie stosowania ograniczeń w zakresie prawa odliczenia podatku w stosunku do sytuacji istniejącej przed dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.).
Stanowisko podobne przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 stycznia 2022 r., I FSK 1053/18, stwierdzając, że "z treści art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.t.u. nie wynika, aby odsyłał on do definicji usług turystyki, zawartej w art. 119 u.p.t.u., natomiast wynika z niego, że prawo do odliczenia podatku naliczonego od usług noclegowych mają podatnicy, którzy nabywali takie usługi świadcząc usługi turystyki, które nie były opodatkowane według reguł określonych w art. 119 u.p.t.u., to jest nie będące kompleksowymi usługami, jakie świadczone są przez biura podróży i które obejmują transport, zakwaterowanie, wyżywienie, ubezpieczenie turystów". W licznych orzeczeniach wyjaśniono, że usługi, w ramach których świadczone są usługi gastronomiczne lub usługi noclegowe są usługami turystyki, o których stanowi art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług (wyroki NSA z: 4 września 2009 r., I FSK 1252/07, 20 czerwca 2011 r., I FSK 897/10, 18 października 2019 r., I FSK 1921/16; 22 listopada 2019 r., I FSK 1259/17; 27 listopada 2019 r., I FSK 391/18, 21 stycznia 2020 r., I FSK 1393/17, 3 listopada 2020r., I FSK 192/18 czy 8 lipca 2021 r., I FSK 276/18). Judykatura obrała zatem odmienne od prezentowanego w odpowiedzi DKIS na skargę podejście do sposobu rozumienia i granic stosowania klauzuli stałości w kontekście art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.t.u.
Na szczególną uwagę zasługują wyjaśnienia zamieszczone w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 lipca 2025 r. dotyczące art. 176 Dyrektywy 112. Przepis ten stanowi, że Stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, Rada określa wydatki, które nie dają prawa do odliczenia VAT. W żadnym przypadku prawo do odliczenia VAT nie dotyczy wydatków, które nie są ściśle związane z działalnością gospodarczą, takich jak wydatki na artykuły luksusowe, rozrywkę lub wydatki reprezentacyjne. Do czasu wejścia w życie przepisów, o których mowa w akapicie pierwszym, państwa członkowskie mogą utrzymać wszystkie wyłączenia przewidziane w prawie krajowym w dniu 1 stycznia 1979 r. lub, w odniesieniu do państw członkowskich, które przystąpiły do Wspólnoty po tym terminie, przepisy obowiązujące w dniu ich przystąpienia.
Powinien on być interpretowany w powiązaniu z wyrażającym zasadę neutralności podatku art. 168 Dyrektywy VAT (odpowiednikiem którego w polskiej ustawie jest art. 86 ust. 1 u.p.t.u.) stanowiącym, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia w zakresie, w jakim towary i usługi wykorzystywane są do działalności opodatkowanej. Oznacza to, że – co do zasady – prawo do odliczenia podatku nie przysługuje w odniesieniu do wydatków na artykuły luksusowe, rozrywkę lub wydatki reprezentacyjne, za wyjątkiem jednak przypadków, gdy wydatki te są ściśle związane z działalnością gospodarczą (nie można bowiem pozbawiać prawa do odliczenia podatku naliczonego podatnika nabywającego towary uznane przez państwo za towary luksusowe w ujęciu art. 176 Dyrektywy 112, który np. handluje tymi towarami). Przepis powyższy, wobec wskazanej w nim kategorii towarów i usług (artykuły luksusowe, rozrywka lub wydatki reprezentacyjne) stwierdza, że dla odliczenia związanego z nimi podatku naliczonego konieczne jest aby te towary i usługi były "ściśle związane z działalnością gospodarczą" podatnika, a nie tylko wykorzystywane w jego działalności opodatkowanej, w rozumieniu art. 168 Dyrektywy 112. Tylko wtedy, gdy jest brak tego "ścisłego związku z działalnością gospodarczą" podatnika, nie przysługuje mu prawo do odliczenia podatku związanego z tymi wydatkami, nawet gdy podatnik wykaże jakiś związek tych wydatków z jego działalnością opodatkowaną. Celem zatem tego przepisu jest zakaz odliczenia podatku naliczonego od wydatków, które są lub mogą być faktycznie wykorzystywane na konsumpcję prywatną.
Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, co Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, powyższy sposób rozumienia art. 176 i art. 168 Dyrektywy VAT wyznacza kontekst w jakim należy interpretować sformułowany w art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. zakaz odliczenia VAT od nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych. Zakaz ten nie może dotyczyć tych podatników, którzy nabywają te usługi w celu ich odsprzedaży konsumentom lub innym podatnikom, gdyż w takim przypadku poniesione na nie wydatki pozostają w ścisłym związku z działalnością gospodarczą takiego podatnika.
Przegląd orzecznictwa w sprawach w jakich występuje podobne stanowisko wskazuje, że organ interpretacyjny przyjmuje do stosowania wyeksponowane wyżej zapatrywanie odnośnie reguł stosowania art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. w kontekście rozliczenia usług gastronomicznych zakupionych na potrzeby ich odsprzedaży jako składnika usługi kompleksowej polegającej na organizacji wydarzenia - por. wyrok WSA w Rzeszowie z 10 czerwca 2025 r. sygn. akt I SA/Rz 136/25. Przedmiotem rozpoznania w sprawie zakończonej ostatnio powołanym wyrokiem była interpretacja indywidualna, w której organ podatkowy zaakceptował prawo do odliczenia VAT z faktur za organizację wydarzenia (m.in. wynajem sal, noclegi, usługi gastronomicznej) lecz z wyłączeniem tej części usługi na którą składał się zakup alkoholu.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy stwierdzić przychodzi, że słuszne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. oraz art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Przedstawiona przez Dyrektora wykładnia tego przepisu, a ściślej art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. b i c u.p.t.u., okazała się wadliwa, podobnie jak ocena odnośnie jego stosowania na tle niniejszej sprawy. Wnioskodawczyni w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego zadeklarowała wyraźnie, że po pierwsze zakupione przez nią usługi, wśród których były m.in. usługi gastronomiczne związane są ze sprzedażą opodatkowaną, po drugie że nie będzie występować względem nich jako konsument. W świetle utrwalonego stanowiska sądów administracyjnych podatnikowi przysługuje wówczas prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT utrwalających nabycie usług gastronomicznych lub noclegowych. Na marginesie dostrzec trzeba, że w zaskarżonej interpretacji organ podatkowy formułując ocenę stanowiska wnioskodawczyni nie wskazał dalszych jednostek redakcyjnych tego przepisu, strona skarżąca w skardze również nawiązała wyłącznie do art. 88 ust. 1 pkt 4 u.p.t.u. Jednakże w kontekście jednoznaczności stanowiska stron umożliwiającego niebudzące wątpliwości zidentyfikowanie przepisu prawa materialnego, uchybień organu (brak dokładności) w tym względzie oraz mając na względzie zasadę favorem actiones możliwe było przeprowadzenie merytorycznej kontroli stanowiska organu.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 14b § 1 o.p. Przepis ten stanowi, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Dyrektor zastosował ten przepis prawidłowo. Wydał interpretację indywidualną na wniosek strony odnosząc się do przedstawionego przez nią problemu dotyczącego wykładni i stosowania przepisów prawa podatkowego. Wydanie interpretacji o treści odmiennej od oczekiwanej przez stronę, a w niniejszej sprawie nieprawidłowej merytorycznie, nie stanowi samo w sobie naruszenia powołanego przepisu ustawy podatkowej. W skardze nie sprecyzowano innych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania mogących znaleźć odniesienie do zgłaszanych przez stronę okoliczności takich jak nie respektowanie krajowego i unijnego dorobku orzeczniczego.
W tym stanie rzeczy skarga okazała się zasadna i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. zaskarżoną interpretację indywidualną należało uchylić. Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy związany będzie stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
Sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. Nr 1687) orzekł o zwrocie na rzecz strony skarżącej od organu tytułem kosztów procesu kwoty 697 zł. Na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi (200 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – doradcy podatkowego (480 zł) oraz kwota uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).