Wyrok WSA z dnia 29 lipca 2026, sygn. I SA/Gl 113/26

3) art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 o.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, polegające na pominięciu istotnych okoliczności przemawiających za brakiem winy skarżącej, w tym charakteru uchybienia jako nieznacznego (jeden dzień), braku bierności strony oraz niezwłocznego przekazania sprawy pełnomocnikowi; naruszenie to miało charakter istotny, gdyż doprowadziło do wadliwej oceny przesłanki decydującej o odmowie przywrócenia terminu.

4) art. 210 § 4 o.p. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niewystarczający, bez wskazania konkretnych przyczyn przypisania skarżącej winy w uchybieniu terminowi; naruszenie to miało charakter istotny, gdyż uniemożliwia skuteczną kontrolę sądowoadministracyjną zaskarżonego postanowienia;

5) art. 127 § 1 oraz art. 220 § 1 o.p. w zw. z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 poz. 483, ze zm.) poprzez pozbawienie skarżącej realnego prawa do dwuinstancyjnego postępowania podatkowego, polegające na odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w oparciu o nadmiernie formalistyczną wykładnię przepisów o przywracaniu terminów, skutkującą brakiem merytorycznej kontroli decyzji organu pierwszej instancji;

6) art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2016.202.389; dalej: KPP UE) poprzez odmowę przywrócenia terminu skutkującą pozbawieniem skarżącej prawa do kontroli decyzji podatkowej o charakterze quasi-represyjnym, przy jednoczesnym oparciu rozstrzygnięcia na minimalnym, niezawinionym uchybieniu terminowi procesowemu; naruszenie to miało charakter istotny, gdyż standard należytej staranności nie może zamykać drogi do obrony praw, co w konsekwencji prowadzi do nieproporcjonalnego ograniczenia prawa do skutecznej ochrony prawnej.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

2.5. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

3. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, ze zm.).

4. Niniejsza sprawa dotyczy tego, czy DIAS zasadnie stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji NUS z 1 września 2025 r., określającej skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2021 r. oraz wysokość odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek za kwiecień, czerwiec i listopad 2021 r.

Sąd zauważa, że skarżąca zdecydowała się na wniesienie wspólnej skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi, jak i postanowienie odmawiające przywrócenia terminu. Skarga dotycząca tego drugiego zagadnienia została zarejestrowana pod odrębną sygnaturą, a Sąd wyrokiem z 29 lipca 2026 r., I SA/Gl 114/26 także oddalił skargę spółki.

5. W treści skargi w odniesieniu do postanowienia z 26 listopada 2025 r. stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania spółka nie podniosła jednak żadnych konkretnych zarzutów. Wskazała jedynie, że:

"1) oba postanowienia zostały wydane w tej samej sprawie podatkowej i dotyczą tego samego odwołania od decyzji organu I instancji;

2) postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi stanowi konieczną przesłankę wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu i determinuje jego treść;

3) odmowa przywrócenia terminu nie może być oceniona w oderwaniu od prawidłowości wcześniejszego stwierdzenia uchybienia terminowi, gdyż oba rozstrzygnięcia tworzą nierozerwalny ciąg procesowy, prowadzący do pozbawienia skarżącego prawa do merytorycznego rozpoznania odwołania;

4) łączne zaskarżenie obu postanowień jest dopuszczalne i celowe, gdyż pozwala na pełną kontrolę działań organu II Instancji i na ocenę czy w realiach sprawy doszło do ograniczenia prawa skarżącego do ochrony sądowej" (str. 4 skargi).

6. Kluczowy w sprawie jest fakt, że decyzja NUS została doręczona spółce 12 września 2025 r. (piątek), zaś odwołanie od tej decyzji zostało wniesione przez jej pełnomocnika 29 września 2025 r. (poniedziałek), zatem po upływie zakreślonego przepisami prawa (art. 223 § 2 pkt 1 o.p.) czternastodniowego terminu do jego wniesienia, który - z uwzględnieniem regulacji wynikającej z art. 12 § 1 o.p. - upływał 26 września 2025 r. (piątek).

Przekroczenie terminu do złożenia odwołania, przy jednoczesnym braku jego przywrócenia, uniemożliwiało organowi merytoryczne rozpatrzenie odwołania. W takim przypadku DIAS zobowiązany był wydać na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

7. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ nie dopuścił się nadmiernie formalistycznej wykładni przepisów. Upływ terminu jest kategorią obiektywną i nie ma przy tym znaczenia w jakim czasie po jego upływie odwołanie zostało złożone. Każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia w sprawie uchybienia terminowi. Kwestia jego przywrócenia stanowi sprawę odrębną. W związku z tym zarzuty skargi odnoszące się do przesłanek warunkujących przywrócenie terminu, w szczególności braku winy w jego niezachowaniu, tj. dotyczące naruszenia art. 162 § 1 o.p., art. 78 Konstytucji RP, jak również art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej Sąd poddał ocenie w sprawie dotyczącej tej problematyki (I SA/Gl 114/26).

Zarzuty podniesione względem postanowienia zostały oparte ponadto na twierdzeniu, że DIAS dopuścił się uchybień proceduralnych polegających na naruszeniu art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 210 § 4 o.p. W tej mierze Sąd stwierdza, że organ poddał analizie stan faktyczny sprawy i dokonał jego prawidłowej oceny. Zaskarżone postanowienie zawiera wszystkie wymagane ustawą elementy, a argumentacja organu jest logiczna, spójna oraz zawiera wystarczające uzasadnienie rozstrzygnięcia i zastosowanej podstawy prawnej.

8. W świetle przedstawionej powyżej argumentacji Sąd oddalił skargę.