Podnoszone w zażaleniu rażące naruszenia prawa również nie zostało stwierdzone na etapie postępowania zażaleniowego.
2.6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższe postanowienie organu drugiej instancji, Skarżąca wskazała, że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo.
2.7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Uwzględnienie skargi następuje bowiem w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.). Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku Skarżącej o wstrzymanie czynności w sprawie zlecenia wyceny pojazdu marki Nissan Miera nr rej. [...].
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa, a zarzuty Skarżącej okazały są bezzasadne.
3.3. Uzasadniając takie stanowisko w pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd mając na uwadze powołany wyżej przepis art. 134 p.p.s.a., dokonał kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w ramach tego przepisu, pomimo, że w treści wniesionej skargi Skarżąca nie zawarła żadnych zarzutów odnoszących się bezpośrednio do treści postanowienia Dyrektora 18 lipca 2025 r.
W tych ramach przypomnieć należy, że zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Art. 7 k.p.a. stanowi natomiast, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zgodnie z art. 23 § 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1997 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2026, poz. 268, dalej: u.p.e.a.), że organy sprawujące nadzór nad egzekucją administracyjną mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. Z brzmienia tego przepisu w sposób jednoznaczny wynika, że określone w nim działanie organu nadzoru może zostać podjęte jedynie z urzędu, a nie na wniosek zobowiązanego. Złożenie takiego wniosku nie wszczyna postępowania, lecz może być potraktowane jedynie w kategoriach niewiążącego prawnie organu nadzoru impulsu (sygnału) do podjęcia takiego działania przez ten organ z urzędu (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2017 r. II FSK 1504/15). Jak zaznaczył w powołanym wyroku Sąd, przepisy ustawy egzekucyjnej nie znają instytucji wstrzymania postępowania egzekucyjnego na wniosek zobowiązanego, a art. 23 § 6 tej ustawy nie daje dłużnikowi poddanemu egzekucji żadnych bezpośrednich uprawnień do występowania na jego podstawie o wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego. Tryb przewidziany w ww. przepisie nie przysługuje zobowiązanemu, lecz reguluje uprawnienia organu sprawującego nadzór do działania z urzędu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji art. 61a k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie m.in. w sytuacji wniesienia żądania, które na drodze administracyjnej nie może być rozpoznane, czy też, gdy dochodzi do wniesienia przez zobowiązanego wniosku nieprzewidzianego przepisami prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2017 r. II FSK 1504/15; wyrok WSA we Wrocławiu z 22 marca 2016 r., SA/Wr 1915/15; wyroki WSA w Warszawie z 29 listopada 2016 r. III SA/Wa 2741/15 i III SA/Wa 2742/15, wyrok WSA w Gdańsku z 26 października 2021 r. I SA/Gd 2065/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 12 stycznia 2017 r. I SA/Rz 907/16).
Stosownie do art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten wskazuje na dwie przyczyny odmowy wszczęcia postępowania: pierwsza ma charakter podmiotowy (wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną), a druga - przedmiotowy ("inne uzasadnione przyczyny"). Druga sytuacja występuje, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ "z innych uzasadnionych przyczyn". Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Odmowa wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym. Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. wyklucza jednoczesne analizowanie sprawy pod kątem materialnoprawnym - jeżeli organ zaczyna oceniać, czy żądanie jest zasadne według przepisów prawa materialnego, to de facto wchodzi w rozpoznanie merytoryczne, do czego tryb odmowy wszczęcia nie jest przeznaczony. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, a wobec powyższego w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania strony. Na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania te kwestie nie mogły być przedmiotem oceny organu.
3.4. W niniejszej sprawie, wniesienie żądania z 29 kwietnia 2025 roku wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania czynności w sprawie zlecenia wyceny pojazdu marki Renault Laguna nr rej. [...], w przypadku, gdy przepis prawa nie przewiduje zainicjowania go na wniosek strony, uzasadniało odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. z powodu określonej w tym przepisie przesłanki mającej charakter przedmiotowy. Brak jest bowiem regulacji prawnych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz w Kodeksie postępowania administracyjnego pozwalających na merytoryczne rozstrzygnięcie żądania. Organ prawidłowo ocenił wniosek i dokonał subsumpcji opisanych ustaleń faktycznych do obowiązującego stanu prawnego, co każe uznać za nieuzasadnione powołane w zażaleniu zarzuty naruszenia prawa.
Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzająca odpowiadają prawu.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
3.5. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.