W jego ocenie zgromadzony materiał dowodowy wskazał, że analiza materiału dowodowego w postaci potwierdzeń przelewów nie potwierdziła, iż doszło do wpływu środków pieniężnych na jego konto, jak również tytuł wpłaty nie wykazał, że wpłacone środki pochodzą od S sp. komandytowo-akcyjna. Skarżący zarzucił przy tym, że organ pozostawał bierny wobec uzasadnionych jego twierdzeń co do niejasnej sytuacji finansowej tej spółki.
Końcowo Skarżący podniósł, iż brak wycofania decyzji przez Pierwszy Urząd Skarbowy w C. skutkuje pozostawieniem w obrocie prawnym decyzji wydanej z naruszeniem prawa oraz poświadczającą nieprawdę.
Konsekwencją wydanego protokołu było niezasadne żądanie zwrotu podatku, co stanowiło dla niego bardzo duże obciążenie finansowe i doprowadziło do problemów finansowych. Skarżący przy tym zaznaczył, że musiał wnosić o rozłożenie zobowiązania na raty oraz że bezzasadnie wzywano go wielokrotnie do urzędu skarbowego, bezzasadnie nałożono na niego odsetki, a niespłacenie jakiejkolwiek raty groziło oddaniem sprawy do komornika i naliczeniem następnych, niepotrzebnych kosztów.
2.6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna.
3.2. Na wstępie wskazać należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
3.3. Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie Dyrektor zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie o "wycofanie decyzji urzędu skarbowego".
3.4. Rozważając sporne zagadnienie w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 165a § 1 O.p. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis ten wylicza zatem enumeratywnie dwie przesłanki - przeszkody uniemożliwiające merytoryczne załatwienie (rozstrzygnięcie) sprawy, a więc w sytuacji Skarżącego załatwienie merytorycznie wniosku z 4 kwietnia 2025 r.:
1) podmiotową: wniosek/żądanie pochodzi od osoby niebędącej stroną (podmiot nie jest stroną postępowania),
2) przedmiotową: z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Wykładnia językowa normatywnego zwrotu z "jakichkolwiek innych przyczyn" wskazuje, że mieszczą się w nim wszelkie inne, niż brak statusu strony, okoliczności uniemożliwiające prawidłowe wszczęcie postępowania podatkowego. Przy czym ustawodawca nie wskazuje jednak na żadną z tych "innych przyczyn", co powoduje konieczność każdorazowego poszukiwania przyczyn niedopuszczalności zainicjowania postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2023 r., sygn. akt III FSK 1433/22 - CBOSA).
Natomiast użycie przez ustawodawcę sformułowania: "nie może być wszczęte", akcentującego termin "wszczęcie" wskazuje, że określona w art. 165a § 1 O.p. przyczyna przedmiotowa musi być znana już w chwili złożenia wniosku (żądania), a więc w istocie wynikać z treści wniosku lub też jest znana organowi z urzędu.
Podkreślenia wymaga, że dyspozycja normy wyrażonej w art. 165a § 1 O.p. stanowi wyłącznie podstawę do oceny formalnej, a nie rozstrzygania kwestii materialnoprawnych, które co do zasady zarezerwowane są dla rozstrzygnięcia kończącego postępowanie z przyczyn merytorycznych.
Okoliczności uniemożliwiające wszczęcie postępowania muszą przy tym istnieć już w momencie składania wniosku (żądania), być oczywiste i obiektywne, a zatem takie, których ustalenie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu.
Z treści art. 165a § 1 O.p. wynika też obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod kątem wystąpienia okoliczności uniemożliwiających jego merytoryczne rozpatrzenie. Ta wstępna analiza polega na ocenie wniosku pod względem istnienia przesłanek formalnoprawnych warunkujących dopuszczalność jego rozpoznania. Odmowa wszczęcia postępowania nie jest przy tym uzależniona od uznania organu podatkowego, ale stanowi obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Jest zatem obowiązkiem organu podatkowego w przypadku zaistnienia opisanej w omawianym przepisie sytuacji.
3.5. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, że Skarżący wnioskiem z 4 kwietnia 2025r. wystąpił o "wycofanie decyzji urzędu skarbowego" a jak dalej ww. wskazał "o wycofanie z obrotu prawnego decyzji wydanej na podstawie Protokołu z czynności sprawdzających przeprowadzonych w dniach 22 października oraz 6 i 7 listopada 2018r." m. in. "przez pracownika Drugiego Działu Czynności Analitycznych i Sprawdzających oraz Wymiany Informacji Międzynarodowej w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w C., gdzie dokonano czynności sprawdzających (...)"
Nie budzi wątpliwości również to, że Skarżący składając wniosek z 4 kwietnia 2025 r. posiada przymiot strony, gdyż żądanie dotyczy należnego od niego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r.
Zdaniem Sądu zasadnie uznał Dyrektor, że w sprawie występuje druga przesłanka wskazana w tym przepisie, tj. przesłanka przedmiotowa odmowy wszczęcia postępowania.
Z akt sprawy Skarżącego oraz informacji udzielonych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. i Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w C. jednoznacznie wynika, że Drugi Dział Czynności Analitycznych i Sprawdzających Pierwszego Urzędu Skarbowego w C. dokonał czynności sprawdzających w dniach 22 października, 6 i 7 listopada 2018r. na okoliczność sprawdzenia rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2012-2013 z tytułu wystawionych przez Skarżącego faktur VAT na rzecz S S.K.A i otrzymanych przez niego wpłat, na okoliczność których został spisany stosowny protokół. Protokół ten został przez Skarżącego podpisany 9 listopada 2018 r. i nie wniósł on do niego uwag oraz zastrzeżeń.
Podkreślenia przy tym wymaga, że czynności sprawdzające stanowią odrębną procedurę o charakterze kontrolnym i nie kończą się sformalizowanym rozstrzygnięciem administracyjnym.
W rezultacie przeprowadzonych czynności sprawdzających, korzystając z przysługującego prawa do korekty deklaracji Skarżący 16 listopada 2018 r. złożył korektę zaznania rocznego PIT-36L za 2013 r. zgodną z ustaleniami zawartymi w ww. protokole z czynności sprawdzających, tj. uwzględnił w przychodzie 60.000,00 zł, tj. kwoty zachowanych zaliczek od S S.K.A., stanowiących przysporzenie majątkowe skutkujące powstaniem u niego przychodów za 2013 r. Korekta zeznania rocznego PIT-36L za 2013 r. zastąpiła zatem dotychczasowe zeznanie PIT-36L za ten rok.
W związku z tym nie wystąpiła konieczność wszczynania postępowania podatkowego i w konsekwencji wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, o której mowa w art. 21 § 3 O.p., tj. mającej na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Dlatego organ podatkowy pierwszej instancji w ogóle nie wydał wobec Skarżącego decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Skoro zaś w obrocie prawnym nie funkcjonuje decyzja określająca skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. (nie została wydana wobec niego taka decyzja), to w istocie brak było podstaw do żądania przez Skarżącego wycofania z obrotu prawnego decyzji wydanej na podstawie "Protokołu z czynności sprawdzających przeprowadzonych w dniach 22 października oraz 6 i 7 listopada 2018 r."
W realiach niniejszej sprawy powyższe stanowiło "jakąkolwiek" inną przyczynę odmowy wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 165a § 1 O.p.
W konsekwencji bezpodstawny okazał się zarzut skargi, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 165a § 1 O.p. poprzez nieprawidłową jego wykładnię i przyjęcie, iż zachodzi przesłanka "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".
Niezrozumiałe jest przy tym powołanie się skarżącego, że wniosek oraz inne pisma i zawarte w nich wnioski dowodowe obiektywnie uzasadniają wszczęcie postępowania celem "wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji niezgodnej z prawem" skoro jak wskazano powyżej wobec skarżącego nie została wydana decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r.
W tym miejscu wskazać należy, że Naczelnik już na etapie wstępnego badania żądania skarżącego (wniosku z 4 kwietnia 2025 r. o wycofanie decyzji urzędu skarbowego) stwierdził, że nie ma możliwości wdrożenia żądanej procedury w tym zakresie i w związku z tym był nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany na podstawie art. 165a § 1 O.p. odmówić wszczęcia postępowania.
Reasumując, zasadne okazało się stanowisko organów podatkowych, zgodnie z którym w sprawie ma zastosowanie art. 165a § 1 O.p., co w konsekwencji doprowadziło do odmowy wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego z 4 kwietnia 2025 r. "o wycofanie decyzji urzędu skarbowego".
3.6. Sąd nie doszukał się również naruszeń przepisów prawa procesowego.
W tych ramach przypomnieć należy, że organ odwoławczy w ramach prowadzonego postępowania, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 127 O.p., dokonał powtórnego przeanalizowania sprawy, zaakceptował w całości poczynione ustalenia organu pierwszej instancji, szczegółowo określił jakie ustalenia faktyczne legły u podstaw wydanego postanowienia (rozstrzygnięcia) wskazując na wnioski płynące z przeprowadzonej analizy i przedstawił na jakiej podstawie prawnej się oparł i odniósł się do przedstawionych w zażaleniu zarzutów. Natomiast fakt, że ustalenia i wnioski, jakie zostały wyprowadzone przez organ odwoławczy nie są zgodne z oczekiwaniami Skarżącego, a mianowicie że wystąpiły przesłanki dla odmowy wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie "wycofania decyzji urzędu skarbowego" pozostają zbieżne z ustaleniami i argumentacją organu pierwszej instancji nie oznacza, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Wbrew twierdzeniu strony skarżącej zaskarżonemu postanowieniu nie można również przypisać naruszeń powodujących jego nieważność z uwagi na rażące naruszenie prawa. Naruszenie prawa tylko wtedy powoduje nieważność postanowienia (decyzji) gdy ma charakter "rażący", tzn. gdy postanowienie zostało wydane wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisach prawa, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa lub ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek.
Cechą rażącego naruszenia prawa jest więc to, że treść postanowienia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie ze sobą. Naruszenie prawa, uznane za rażące, może dotyczyć przepisów prawa materialnego, przepisów o charakterze kompetencyjnym, jak również prawa procesowego. W każdym jednak przypadku musi to być wada tkwiąca w samym postanowieniu.
Taka sytuacja nie miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Zaskarżone postanowienie utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie zostało wydane wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisach prawa, nie wystąpiła również żadna sprzeczność między treścią obowiązujących przepisów a rozstrzygnięciem zawartym w treści postanowienia. Nie nastąpiło zatem naruszenie prawa procesowego, które prowadziłoby do podjęcia wadliwego rozstrzygnięcia zarówno przez organ pierwszej instancji jak i organ odwoławczy.
Zdaniem Sądu nie można także przyjąć, jak chce tego Skarżący, że organ w sposób nieprawidłowy zgromadził materiał dowodowy w sprawie oraz dokonał błędnej jego oceny poprzez przyjęcie za organem pierwszej instancji, że nie zachodzą przesłanki do "cofnięcia" protokołu z czynności sprawdzających przeprowadzonych w dniach 22 października, 6 i 7 listopada 2028r. oraz podniesionych w skardze kwestii związanych z analizą zgromadzonego materiału dowodowego w postaci potwierdzeń przelewów (z 28.02.2012r. na kwotę 25.000,00 zł, z 8.05.2012r. na kwotę 5.000,00 zł, z 25.10.2012r. na kwotę 30.000,00 zł), która zdaniem skarżącego nie potwierdziła, że doszło do wpływu środków pieniężnych na jego konto, jak również że tytuł wpłaty nie wskazywał, iż środki pochodzą od spółki S Sp. K.A., a także - jego zdaniem - niekorzystnych konsekwencji wydanego protokołu (niezasadne żądanie zwrotu podatku, co stanowiło dla niego bardzo duże obciążenie finansowe i doprowadziło do problemów finansowych), organ odwoławczy uznaje je za niezasadne.
Jak wskazano wcześniej czynności sprawdzające stanowią odrębną procedurę o charakterze kontrolnym i nie kończą się sformalizowanym rozstrzygnięciem administracyjnym (nie kończą się żadnym formalnym aktem administracyjnym, tj. ani decyzją, ani postanowieniem). Co więcej, pomimo, że jak wynika z art. 177 O.p. służy on odwzorowaniu i utrwaleniu czynności mających istotne znaczenie dla sprawy, to jednak protokół z czynności sprawdzających nie pełni funkcji orzeczenia, zwłaszcza zaś nie kreuje żadnych obowiązków obciążających stronę. Nie można go "wycofać z obrotu prawnego" w żadnym trybie, gdyż przepisy prawa nie przewidują w ogóle takiej procedury.
Podkreślić także należy, że celem postępowania zainicjowanego zażaleniem było rozstrzygnięcie kwestii czy istniały przyczyny z powodu których Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w C., w następstwie jego "wniosku o wycofanie decyzji urzędu skarbowego" zobligowany był do zastosowania regulacji z art. 165a § 1 O.p.
Skarżący nie wykazał także aby doszło do naruszenia przepisów postępowania Ordynacji podatkowej poprzez złamanie zasady obiektywizmu organ odwoławczy stoi na stanowisku, że jest on nieuzasadniony.
Zgodnie z art. 122 O.p. organy podatkowe mają obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W przedmiotowej sprawie, kierując się zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w tym przepisie ustalono rzeczywiste okoliczności stanu faktycznego. Następnie dokonano pełnej jego analizy oraz oceny w kontekście obowiązujących przepisów prawa, co pozwoliło w sposób jednoznaczny stwierdzić, że - jak wskazano wcześniej - już w momencie składania przez skarżącego wniosku z 4 kwietnia 2025 r. istniała okoliczność (przyczyna - brak decyzji wydanej w stosunku do Skarżącego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013r.) uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w sprawie "o wycofanie decyzji urzędu skarbowego" i w konsekwencji zasadnie odmówiono Skarżącemu wszczęcia postępowania podstawie art. 165a § 1 O.p.
Brak jest również podstaw do uznania zarzutu skargi, tj. naruszenia przepisów postępowania poprzez ograniczenie praw strony poprzez zatajanie dokumentów czy utrudnianie dostępu do pełnych akt sprawy. W tej kwestii wskazać należy, że z uwagi na zmianę właściwości organu, sprawa Skarżącego została rozpatrzona przez Naczelnika na podstawie czynności i dokumentów dokonanych i zgromadzonych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w C., które są potwierdzone za zgodność z oryginałem i bazą danych przez pracowników tego urzędu, a następnie przekazanych przy pismach z 3 lipca 2025 r., z 15 lipca 2025 r.
Jak stanowi art. 178 § 1 O.p. strona ma prawo do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Przy czym stosownie do § 2 ww. art. 178 O.p. czynności określone w § 1 dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu. W sprawie doszło do ograniczenia uprawnień Skarżącego wynikających z tego przepisu i nic nie stało zatem na przeszkodzie, aby Skarżący z tego uprawnienia korzystał. Ponadto Skarżącemu wszelkie okoliczności sprawy.
Bez znaczenia dla sprawy pozostają podniesione w skardze zarzuty co do tego, że organ nieprawidłowo zgromadził materiał dowodowy, intencjonalnie ignorował wnioski dowodowe strony m. in. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2025 r. III SA/Wa 2499/24. W tej kwestii zaznaczyć należy, że w zaskarżonym postanowieniu wyjaśniono, że przywołanie przez Naczelnika w postanowieniu z 31 lipca 2025 r., będącym przedmiotem zażalenia, wyroku WSA w Warszawie z 23 stycznia 2025 r. III SA/Wa 2499/24 i jego odniesienie do treści protokołu z czynności sprawdzających było całkowicie zbytecznym i nie miało podstaw, zważywszy na treść wydanego przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia, a po drugie pozostają one dla sprawy bezprzedmiotowe
Ponadto ww. wyrok zapadł w całkiem innej sprawie, dotyczy on mianowicie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez Skarżącego treści, co zresztą on sam potwierdził w zażaleniu.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
3.7. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.