W postępowaniu skargowym prowadzonym w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące sią do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, mając na względzie przepisy regulujące sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.
Zatem skarga składana w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. powinna dotyczyć konkretnej czynności egzekucyjnej, a organ dokonuje w tym trybie oceny zgodności z prawem czynności faktycznych podjętych przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego.
Dokonując tej oceny Dyrektor stwierdził, że postanowienie organu i instancji nie narusza prawa, gdyż czynności egzekucyjne dokonane zostały prawidłowo.
Z akt sprawy wynika, że w celu zastosowania ww. środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przede wszystkim w/w zawiadomienia skutecznie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności. Z akt sprawy wynika również, że wydruki tytułów wykonawczych (w oparciu o które dokonano zajęć) doręczono stronie wraz z wydrukami zawiadomień. Tym samym organ egzekucyjny dopełnił wszystkich wymogów wynikających z przepisów art. 79 u.p.e.a. i art. 79 § 1 u.p.e.a.
Zawiadomienia o zajęciu spełniają też ustawowe wymogi formalne, o których mowa w art. 67 § 2 u.p.e.a. i zawierają wszystkie wymagane elementy.
Zastosowane środki egzekucyjne znajdują się w katalogu środków wymienionych w art. 1a pkt 12 lit. a) tiert 3 u.p.e.a., a zastosowanie przedmiotowego środka egzekucyjnego było zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
Dodatkowo Dyrektor wskazał, że w tożsamych sprawach w innych postępowaniach WSA w Gliwicach oddalił skargi tej samej skarżącej (sygn. akt: I SA/GI 349/22, I SA/GI 531/23, I SA/GI 532/23).
W ostatnim z wymienionych wyroków Sąd (powołując się na orzecznictwo sądowe) stwierdził, że przepis art. 19 § 4 u.p.e.a. wprost wskazuje na dyrektora oddziału ZUS jako na organ egzekucyjny uprawniony do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych m.in. z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek. Z kolei z art. 22 § 2 u.p.e.a. wynika, że właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego z zastrzeżeniem § 3 (ten ostatni przepis nie ma w sprawie znaczenia). Zatem właściwość rzeczowa i terytorialna w prowadzeniu przeciwko skarżącej egzekucji znajdowała oparcie w obowiązujących przepisach.
Zgodnie natomiast z art. 73 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych do zakresu działania Prezesa ZUS należy m.in. tworzenie, przekształcanie i znoszenie terenowych jednostek organizacyjnych oraz określenie ich siedziby, właściwości terytorialnej i rzeczowej. Wykonanie powyższego upoważnienia przez Prezesa ZUS w drodze aktu wewnętrznego, jakim jest zarządzenie tego organu nie ma żadnego znaczenia w sprawie ze względu na treść wyżej przywołanych przepisów u.p.e.a. W ich świetle nie nasuwa wątpliwości, że egzekucja należności pieniężnych wobec skarżącej była prowadzona przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ tj. przez Dyrektora Oddziału ZUS w Z. Szczegółowe, w istocie wewnątrzorganizacyjne, zakreślenie właściwości terytorialnej i rzeczowej dla poszczególnych oddziałów ZUS nie wprowadza nic nowego w ukształtowane przepisem art. 22 § 2 u.p.e.a. zasady określenia właściwości dyrektora określonego oddziału ZUS, bowiem tę właściwość identyfikuje się poprzez miejsce zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, która to zasada w rozpoznawanej sprawie nie została naruszona. W konsekwencji brak jest podstaw do twierdzenia, że doszło do naruszenia art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Dyrektor Oddziału ZUS był zatem organem egzekucyjnym właściwym rzeczowo i miejscowo do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik skarżącej podniósł jedynie, że zaskarża powyższe postanowienie w całości z powodu rażącego naruszenia prawa oraz wnoszę o jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z dnia 6 sierpnia 2025 r., którym organ nadzoru utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. z dnia 25 czerwca 2025 r. oddalające skargę na czynności organu egzekucyjnego dokonane zawiadomieniami z dnia 23 maja 2025 r.
Dokonując tej kontroli Sąd posłuży się argumentacją przedstawioną m.in. w wydanych w tożsamej sprawie prawomocnych wyrokach WSA w Gliwicach z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 1222/24 oraz z dnia 5 listopada 2025 r. sygn. akt I SA/Gl 256/25 (wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), którą w pełni podziela i uznaje za własną.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 54 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą takiej skargi jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Stosownie do art. 1a pkt 2 ustawy egzekucyjnej, przez czynność egzekucyjną rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
Powołany środek zaskarżenia ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wykonawczym i technicznym.
Podkreślić należy, że w postępowaniu skargowym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia, nie ocenia się postępowania wymiarowego, które jest odrębnym postępowaniem od postępowania egzekucyjnego, czy należność jest wymagalna, czy egzekucja jest niedopuszczalna czy istnieją okoliczności do umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz czy zostało doręczone upomnienie (por. wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. II FSK 1324/18, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. I SA/Gd 944/20 oraz WSA w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Po 609/20).
W doktrynie wskazuje się, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym "dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może polegać na zastosowaniu niedopuszczalnego środka egzekucyjnego. Niedopuszczalność zastosowanego środka egzekucyjnego nie jest tożsama z niedopuszczalnością egzekucji. Ustawa dopuszcza stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały wyliczone w art. 1a pkt 12 ustawy egzekucyjnej, a przy tym mają to być środki egzekucyjne przewidziane do egzekwowania obowiązków danego rodzaju. Środek egzekucyjny będzie zatem niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto jeżeli wprawdzie został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju. (...) Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy może polegać na zastosowaniu dopuszczalnego środka egzekucyjnego, ale w sposób naruszający ustawę. Można również wskazywać na naruszenie innych ustaw niż komentowana ustawa. Rozumując a contrario, należy uznać, że nie może stanowić podstawy skargi na czynność egzekucyjną naruszenie przepisów rozporządzenia. (...) Skoro skarga na czynność egzekucyjną określa zaskarżoną czynność egzekucyjną, to nie ma podstaw do oceny formalnej poprawności wszystkich czynności egzekucyjnych podjętych w postępowaniu, których prawidłowość nie została zakwestionowana daną skargą. Tak więc przedmiotem oceny są wyłącznie kwestie odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora lub poborcy skarbowego w świetle przepisów ustawy regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych" (P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, LEX/el. 2023).
W ocenie Sądu organ egzekucyjny dokonując zajęć nie naruszył przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo dokonał zajęć w oparciu o wzór zawiadomienia stanowiący załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów z 18 marca 2024 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2024, poz. 426). Druk zawiadomienia zawiera wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 tej ustawy. Zajęcie zostało dokonane w zgodzie z zapisami art. 79 § 1 ww. ustawy i zgodnie z art. 26e § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Potwierdzenie odbioru wydruku zawiadomień, o których mowa wyżej, potwierdził pełnomocnik strony 5 czerwca 2025 r.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącą w toku postępowania kwestii właściwości rzeczowej i miejscowej Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako organu egzekucyjnego, wskazać należy, że art. 19 § 4 i art. 22 § 2 u.p.e.a. stanowi, iż zasięg terytorialny działania w tej sferze, tak określonego organu, wynika z przepisów regulujących funkcjonowanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako osoby prawnej i jego struktury organizacyjnej, tak w randze ustawy czy rozporządzenia podlegających ogłoszeniu w odpowiednim Dzienniku Urzędowym, jak i regulaminów czy aktów wewnętrznych, nie podlegających stosownej publikacji.
Egzekucja należności pieniężnych wobec skarżącej jest prowadzona przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ tj. przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. Szczegółowe, w istocie wewnątrzorganizacyjne, określenie właściwości terytorialnej i rzeczowej dla poszczególnych oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie wprowadza niczego nowego w ukształtowane przepisem art. 22 § 2 ustawy egzekucyjnej zasady określenia właściwości Dyrektora danego Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, bowiem tę identyfikuje się poprzez miejsce zamieszkania lub siedziby zobowiązanego, która to zasada w rozpoznawanej sprawie nie została naruszona.
Zgodnie z art. 19 § 4a u.p.e.a. i Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej Dyrektorów Oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Z. wyznaczony jest do działania jako organ egzekucyjny uprawniony do stosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej wobec skarżącej.
Zdaniem Sądu przepis art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej wyznacza nie tylko właściwość rzeczową organu egzekucyjnego tam wymienionego, lecz również jego właściwość miejscową skoro do egzekucji należności pieniężnych uprawniony jest Dyrektor tego Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako jednostki organizacyjnej Zakładu, który dokonuje wypłat danych świadczeń, a więc i poboru składek. Nie ulega zatem wątpliwości, że wierzycielem wymienionych w art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej należności pieniężnych jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych jako państwowa jednostka organizacyjna posiadająca osobowość prawną, której w oznaczonym zakresie, przysługują środki prawne właściwe organom administracji państwowej. Organem egzekucyjnym jest zaś Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego kompetencje, zakres i sposób działania wyznaczają przepisy ustawy egzekucyjnej. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działa jako organ egzekucyjny z mocy samego prawa (art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej). Jego usytuowanie w strukturach organizacyjnych Zakładu w powiązaniu z wypełnieniem obowiązków organu egzekucyjnego powoduje, że jest on podmiotem personifikującym Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W ocenie Sądu zaskarżone czynności egzekucyjne dokonane została w sposób prawidłowy, zgodnie z przepisami regulującymi sposób oraz formę ich dokonania, a uchylenie zajęć z przyczyn wskazanych przez skarżącą byłoby całkowicie bezpodstawne.
Takie też stanowisko zajął w analogicznych stanach faktycznych tut. Sąd w wyrokach: z dnia 21 lipca 2022 r., sygn. I SA/GI 524/22, z dnia 18 października 2023 r., sygn. I SA/GI 771/23, z dnia 14 stycznia 2025 r., sygn. I SA/Gl 946/24, oddalając skargi zobowiązanej w przedmiocie skarg na czynności egzekucyjne.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.