Uzasadnienie
Decyzją z 16 września 2025 r., nr 2401-IOD-2.4102.37.2025 UNP: 2401-25-232312, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako organ odwoławczy, Dyrektor), po rozpoznaniu odwołania M. S (dalej jako podatnik, skarżący), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej jako O.p.) oraz przepisów ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 2019r. (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 1387 ze zm., dalej jako u.p.d.o.f.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej jako organ podatkowy) z 13 czerwca 2025 r. znak: [...], określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. w kwocie 228.988,00 zł.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W wyniku przeprowadzonej kontroli podatkowej i postępowania podatkowego organ podatkowy decyzją z 13 czerwca 2025 r. określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. w kwocie 228.988,00 zł.
W decyzji tej organ podatkowy wskazał, że aktem notarialnym z 24 października 2017r. Rep. A nr [...] podatnik zakupił udziały wynoszące ½ części w prawach własności 24 nieruchomości, stanowiących samodzielne, będące odrębnymi przedmiotami własności lokale mieszkalne i niemieszkalne (w tym 2 garaże). Lokale te znajdowały się w budynkach w K. przy zbiegu ul. [...] (budynek nr [...]) i ul. [...] (budynek nr [...]). W związku z tym, że na mocy wskazanego aktu notarialnego drugą połowę udziałów w tych lokalach nabyli R. i A. P., zaś cena zakupu tych lokali została ustalona w łącznej kwocie 1.600.000,00 zł, przypadającej w połowie na podatnika i w połowie na małżonków P., zatem nabycie przez podatnika przysługujących udziałów w powyższych lokalach nastąpiło za kwotę 800.000,00 zł. Na zakup tych nieruchomości podatnik i pozostali kupujący zaciągnęli kredyt w M. w M. na podstawie Umowy kredytu mieszkaniowego nr [...] z 23 października 2017 r. w kwocie 1.292.800,00 zł. Organ podatkowy ustalił także, że powyższy zakup miał miejsce w okresie, w którym podatnik prowadził działalność gospodarczą, która była prowadzona od 10 października 2011 r. do 31 grudnia 2017 r. Z wpisów w CEiDG wynika, że przeważającym rodzajem działalności było zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie, zaś jako dodatkowe rodzaje podatnik wskazał pośrednictwo w obrocie nieruchomościami, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek.
Następnie, tj. w 2018 r., spośród 24 udziałów zakupionych przez podatnika w 2017 r. w prawach własności lokali, znajdujących się w budynkach w K. przy zbiegu ul. [...] (budynek nr [...]) i ul. [...] (budynek nr [...]), podatnik dokonał 13 transakcji sprzedaży udziałów. Każda z tych transakcji nastąpiła na podstawie odrębnego aktu notarialnego. Łączna kwota przychodu uzyskana z tych 13 transakcji sprzedaży wyniosła 1.147.456,00 zł.
Także w 2018 r. został sporządzony akt notarialny z 20 sierpnia 2018 r. Rep. A nr [...], zatytułowany - "Zmiana oświadczenia o ustanowieniu odrębnej własności lokali oraz zmiana udziałów w nieruchomości wspólnej" dotyczący m.in. lokali, znajdujących się w budynkach w K. przy zbiegu ul. [...] i ul. [...]. W akcie tym na podstawie składanych m.in. przez podatnika oświadczeń, została określona prawidłowa powierzchnia użytkowa danego lokalu lub zmieniono wielkość powierzchni przez przypisanie dodatkowej powierzchni do lokalu lub jej odjęcie. Zabiegi te miały na celu przygotowanie lokali do dalszej odsprzedaży.
Ponadto w 2018 r. podatnik sprzedał zakupiony wcześniej w tym samym roku udział wynoszący 34 części w prawie własności lokalu mieszkalnego nr [...], położonego w budynku w K1. przy ul. [...] za cenę w kwocie 230.000,00 zł, na podstawie aktu notarialnego z 25 października 2018 r. Rep. A nr [...] oraz prawo użytkowania wieczystego gruntu, stanowiącego działki oznaczone numerami geodezyjnymi [...] oraz [...], położone w R. przy ul. [...], oraz prawo własności wzniesionej na tych działkach nieruchomości stanowiącej, będący odrębnym od gruntu przedmiotem własności budynek mieszkalny, dwukondygnacyjny, położony przy ul. [...], za kwotę 300.000,00 zł, na podstawie aktu notarialnego z 29 maja 2018 r. Rep. A nr [...].
Natomiast w 2019 r. spośród pozostałych udziałów zakupionych przez Pana w 2017r. (i nie sprzedanych w 2018r.) w prawach własności lokali, znajdujących się w budynkach w K. przy zbiegu ul; [...] (budynek nr [...]) i ul. [...] (budynek nr [...]), podatnik zawarł dwie transakcje sprzedaży udziałów na podstawie dwóch odrębnych aktów notarialnych. Mianowicie aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 24 czerwca 2019 r. sprzedał udział wynoszący 34 części w prawie własności nieruchomości, stanowiącej będący odrębnym przedmiotem własności lokal mieszkalny nr [...], położony w budynku nr [...] w K. przy ul. [...], za kwotę 139.000,00 zł. Z kolei aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 24 czerwca 2019 r. sprzedał udział wynoszący 34 części w prawie własności nieruchomości, stanowiącej będący odrębnym przedmiotem własności lokal mieszkalny nr [...], położony w budynku nr [...] w K. przy ul. [...], za kwotę 80.000,00 zł. Łączna kwota przychodu uzyskana z tych 2 transakcji sprzedaży wyniosła 219.000,00 zł.
Organ podatkowy uznał, że uzyskane przez podatnika przychody ze sprzedaży udziałów w prawach własności nieruchomości (lokali mieszkalnych) w 2019 r. powinny zostać zakwalifikowane do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa wart. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik podatnika zarzucił naruszenie:
- art. 5a pkt 6 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.f., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy sprzedaż nieruchomości nie wypełniała definicji działalności gospodarczej,
- art. 122 i 187 § 1 oraz art. 191 O.p., poprzez niezebranie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a także przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło organ podatkowy do nieobiektywnej oceny dowodów i niezgodnych ze stanem rzeczywistym ustaleń, iż sprzedaż nieruchomości nastąpiła w ramach działalności gospodarczej.
W oparciu o powyższe zarzuty podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Utrzymując w mocy decyzję organu podatkowego Dyrektor wskazał, że istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny zagadnienia, czy dokonywane przez podatnika czynności kupna-sprzedaży, dotyczące udziałów w prawie własności szeregu nieruchomości lokalowych, przedstawionych w zaskarżonej decyzji należy uznać jako wykonywane w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, a więc czy przychody osiągnięte z tego tytułu zostały zasadnie zakwalifikowane do przychodów z działalności gospodarczej.
Oceniając ustalony w sprawie stan faktyczny organ odwoławczy wskazał na treść art. 10 ust. 1 pkt 3 i pkt 8 u.p.d.o.f. i wyjaśnił, że Pojęcie działalności gospodarczej i pozarolniczej działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 6 tej ustawy. Zdaniem Dyrektora Treść definicji zawartej w powołanym przepisie art. 5a pkt 6 daje podstawę by przyjąć, że dla uznania określonej działalności za działalność gospodarczą, konieczne jest m.in. łączne spełnienie kilku warunków:- dana działalność musi być działalnością zarobkową,
- prowadzoną we własnym imieniu,
- bez względu na jej rezultat,
- wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że działalność jest wtedy zarobkowa, gdy jest zdolna do potencjalnego generowania zysku, a jej przeznaczeniem jest zapewnienie określonego dochodu. Działalność musi być tak prowadzona i ukierunkowana, aby była w stanie zyski faktycznie osiągnąć. Jednakże, brak zysku z podjętych działań noszących znamiona działalności gospodarczej nie oznacza, że działalność taka nie była faktycznie prowadzona. Prowadzenie działalności gospodarczej zawsze wiąże się z ryzykiem nieosiągnięcia dochodów. Zarobkowego charakteru nie mają natomiast działania, których wyłącznym celem jest zaspokojenie własnych potrzeb osoby podejmującej określone czynności. Czynności w ramach działalności gospodarczej muszą być także wykonywane w sposób zorganizowany i ciągły, przy czym możliwe jest osiąganie dochodów z tego rodzaju działalności bez spełnienia niektórych formalnych elementów organizacji (np. rejestracji urzędowej), gdyż prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną, niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych. Na pojęcie "zorganizowania" w rozumieniu art. 5a pkt 6 ww. ustawy składa się zespół celowych, uporządkowanych czynności o charakterze profesjonalnym, realizowanych w ramach mniej lub bardziej wyodrębnionej struktury, mieszczących się zarówno w tzw. fazie przygotowawczej, związanej z uruchomieniem określonych działalności, jak i w fazie realizacji. Odnosząc się do kryterium ciągłości w wykonywaniu działalności gospodarczej, Dyrektor wyjaśnił, że jego wprowadzenie przez ustawodawcę miało na celu wyeliminowanie z pojęcia tej działalności przedsięwzięć o charakterze incydentalnym i sporadycznym. Ciągłość w wykonywaniu działalności gospodarczej oznacza względnie stały zamiar jej prowadzenia. Nie wyklucza on jednak możliwości prowadzenia tej działalności tylko sezonowo lub do czasu osiągnięcia postawionego przez dany podmiot celu i to bez względu na okres, w którym cel ten miałby być realizowany. Do zachowania ciągłości wystarczające jest, aby z całokształtu okoliczności sprawy wynikał zamiar powtarzania określonego zespołu konkretnych działań w celu osiągnięcia efektu w postaci zarobku. Natomiast przez powtarzalność rozumie się cały szereg wielokrotnie powtarzanych czynności podejmowanych w konkretnym celu. Taki zespół wielokrotnie powtarzanych czynności w dziedzinie wytwórczej, usługowej lub handlowej, podejmowanych w celach zarobkowych i na własny rachunek, należy uznać za prowadzenie działalności gospodarczej.
Zatem każde działanie spełniające wskazane wyżej przesłanki stanowi w rozumieniu przepisów ustawy podatkowej pozarolniczą działalność gospodarczą, niezależnie od tego, czy podatnik dokonał jej rejestracji. W szczególności działania podatnika wypełniają definicję działalności gospodarczej, gdy podejmuje on pośrednio lub bezpośrednio aktywne czynności w zakresie sprzedaży nieruchomości (zarówno w fazie przygotowawczej, jak i w okresie realizacji), angażując środki podobne do wykorzystywanych przez przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą. Istotne znaczenie mają również poszczególne elementy zdarzenia przyszłego, będące efektem aktywnych działań podatnika, np. to, w jaki sposób i w jakim celu zostaną nabyte lub wytworzone składniki majątku będące przedmiotem sprzedaży (w drodze zakupu, spadku, darowizny), to czy zostaną nabyte na cele inwestycyjne celem czerpania zysków ze sprzedaży, czy przede wszystkim na potrzeby osobiste podatnika i jego najbliższej rodziny.
Analizując zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził, że działania podatnika polegające na dokonywaniu w latach 2017-2019 transakcji zakupu i sprzedaży udziałów w prawach własności nieruchomości, miały znamiona działalności gospodarczej, bowiem w pełni realizowały ustawowe przesłanki charakteryzujące tę działalność.
Organ odwoławczy wskazał, że od 10 października 2011 r. do 31 grudnia 2017 r. podatnik prowadził zarejestrowaną działalność gospodarczą. Pomimo, że przeważającym rodzajem tej działalności było zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie, to jako dodatkowe rodzaje prowadzonej działalności podatnik wskazał również m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek - 68.10.Z.
Ponadto czynności związane ze sprzedażą nieruchomości podatnik prowadził nie tylko w latach 2018-2019 (jak to zostało już opisane wyżej), ale także kontynuował je w latach następnych po 2019 r., co wynika z danych, które organ podatkowy wykazał w wydanej decyzji, a uprzednio w protokole kontroli, wskazujące, że podatnik także w latach 2020-2023 osiągał przychody ze sprzedaży nieruchomości.
Przy sprzedaży w 2019 r. dwóch udziałów w prawach własności lokali, która w ocenie organu odwoławczego stanowiła w oczywisty sposób dalszą kontynuację sprzedaży prowadzonej w 2018 r., podatnik osiągał przychody zdecydowanie wyższe (wg końcowych wyliczeń organu podatkowego w zaskarżonej decyzji - przynajmniej czterokrotnie) od kwot wydatkowanych na ich nabycie. Organ podatkowy obliczył koszty zakupu lokalu położonego w K. przy ul. [...] w wysokości 30.535,87 zł i lokalu przy ul. [...] w wysokości 19.350,71 zł. Łącznie koszty te wynoszą 49.886,58 zł. Po zestawieniu ich z przychodem uzyskanym ze sprzedaży tych udziałów (219.000 zł) dochód wynosi 169.113,42 zł, a zyskowność w stosunku do przychodu wyraża się wartością 77,22%. Znaczne dochody podatnik uzyskał także ze sprzedaży nieruchomości w 2018 r. i w latach 2020-2023. Łączna wartość dochodów w 2018 r. pochodzących z 15 transakcji wyniosła 927.727,05 zł, a zyskowność w stosunku do przychodu wyraża się wartością 55,30%. Z kolei łączna wysokość dochodów za lata 2020-2023 wyniosła 2.237.255,00 zł, a w poszczególnych latach: 2020 r. - 629.321,97 zł (zyskowność w stosunku do przychodu 48,97%), 2021 r. - 412.555,84zł (zyskowność w stosunku do przychodu 76,39%), 2022 r. - 852.480,42 zł (zyskowność w stosunku do przychodu 40,21%) i 2023r. - 342.896,77 zł (zyskowność w stosunku do przychodu 57,15%). Zatem działalność ta była wysoce dochodowa. Razem w latach 2018-2023 podatnik osiągnął dochody ze zbycia nieruchomości (udziałów) w wysokości 3.334.095,47 zł, a zyskowność w stosunku do przychodu (6.441.456,00 zł) wyniosła 51,76 %. Niewątpliwie zatem cel zarobkowy był przez podatnika nie tylko zakładany, ale i osiągnięty.
Okoliczność ta wskazuje jednoznacznie, że działania podatnika związana z kupnem i sprzedażą udziałów w nieruchomościach i praw miały charakter zarobkowy i wygenerowały wysoki realny zysk, a więc ich celem było osiągnięcie dochodu. Spełniona została zatem jedna z istotnych przesłanek zawartych w definicji działalności gospodarczej, decydujących o zakwalifikowaniu omawianego rodzaju działalności (tu: handlu nieruchomościami) do działalności gospodarczej, tj. jej zarobkowy charakter.
Odnosząc się do kryterium ciągłości, organ odwoławczy wyjaśnił, że przejawia się on we względnie stałym zamiarze wykonywania. Zdaniem Dyrektora, o elemencie ciągłości prowadzenia tej działalności świadczy przede wszystkim fakt nabycia przez podatnika w latach 2017-2018 25 udziałów w prawach własności nieruchomości (24 udziałów w lokalach przy ul. [...] i [...] w K. i jednego udziału w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K1.) oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności wzniesionego na tym gruncie budynku mieszkalnego, położonego w R. przy ul. [...]. A następnie zawieranie transakcji sprzedaży udziałów w tych nieruchomościach w 2018 r. – 14 transakcji, w 2019 r. – 2 transakcji oraz w latach następnych. Organ odwoławczy zaznaczył, że sprzedaże te następowały sukcesywnie w stosunkowo krótkim czasie (generalnie w 2018 r. w okresie przed upływem roku) od momentu zakupu udziałów w lokalach oraz prawa użytkowania wieczystego gruntu. Pierwsze transakcje sprzedaży miały miejsce już w maju 2018 r. Przy czym przykładowo prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynku mieszkalnego, które podatnik zakupił w dniu 17 maja 2018 r., sprzedał już w dniu 29 maja 2018 r., a więc już po 12 dniach. Powyższe okoliczności dowodzą, że działania te nie miały ze swej istoty charakteru przypadkowego, incydentalnego. Wymagały one od podatnika podejmowania w przeciągu lat 2017-2023 szeregu zaplanowanych oraz przemyślanych działań i czynności, które wykonują profesjonalni przedsiębiorcy, aby osiągnąć zysk. Wykonywane przez niego czynności wielokrotnego zakupu i sprzedaży udziałów w nieruchomościach, z uwagi na częstotliwość i powtarzalność działań należy zatem uznać jako niewątpliwie spełniające wskazaną wyżej cechę ustawowej definicji pozarolniczej działalności gospodarczej, tj. cechę ciągłości. Działalnością w zakresie handlu nieruchomościami podatnik trudnił się bowiem - jak wynikałoby z informacji przedstawionych przez organ pierwszej instancji - przez co najmniej kilka lat. Organ odwoławczy zastrzegł, że z uwagi na specyficzny charakter handlu nieruchomościami, ich kupno i sprzedaż nie przebiega z taką częstotliwością, jak towarów powszechnego użytku. Stąd też okres czasu, który podlega ocenie musi być dłuższy, niż jeden rok. Niekiedy dopiero analiza kilku lat pozwala stwierdzić, czy czynności kupna i sprzedaży nieruchomości mają charakter incydentalny, czy też ciągły. Z tego względu w rozpatrywanej sprawie nie ma też oczywiście znaczenia - wbrew temu, co podatnik sugeruje w odwołaniu - że będąca przedmiotem sporu sprzedaż w czerwcu 2019 r. dwóch udziałów w lokalach mieszkalnych została dokonana po ponad półtorej roku od ich zakupu w październiku 2017 r. Dla oceny dokonania tej sprzedaży w ramach działalności gospodarczej istotny jest bowiem fakt zachowania powtarzalności i ciągłości działań, poprzez wielokrotną sprzedaż nieruchomości (udziałów) w latach 2018-2023.
Zdaniem Dyrektora działalność podatnika była prowadzona w sposób zorganizowany. W 2017r., a więc w okresie kiedy podatnik nabył udziały w lokalach, miał zarejestrowaną działalność gospodarczą, a jako dodatkowe rodzaje tej działalności wskazał również m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek. W tym przypadku nie ulega zatem wątpliwości, że zarejestrowanie tego rodzaju działalności służyło jej przygotowaniu, a więc stanowiło niewątpliwie jeden z elementów jej zorganizowania. Pomiędzy zakupem a sprzedażą udziałów we własności lokali podatnik podejmował szereg kolejnych działań, mających na celu przygotowanie ich do dalszej odsprzedaży i podnoszenie wartości nieruchomości. Celowi temu służyło ponoszenie wydatków m.in.:
- związanych z remontem kamienicy położonej w K. przy ul. [...] i [...] i znajdujących się w niej lokali,
- na wykonanie operatu szacunkowego, określającego wartości rynkowe lokali położonych w tej lokalizacji, na podstawie faktury z 3 grudnia 2018r. Nr [...],
- związanych z usługami pośrednictwa sprzedaży lokali mieszkalnych i niemieszkalnych, świadczonymi przez podmiot: R R. G..
z kolei w 2019 r. dokonywał Pan wpłat na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej w K. przy ul. [...] i [...]. Wpłaty te - jak wskazują dane zawarte w wyciągu z rachunku bankowego - następowały na rzecz funduszu remontowego i eksploatacyjnego, a więc były związane m.in. z kosztami remontu lokali, w tym lokalu nr [...] przy ul. [...]i lokalu nr [...] przy ul. [...].
Powyższe działania, w tym fakt korzystania w 2018 r. z usług biura pośrednictwa sprzedaży nieruchomości, zdaniem Dyrektora, jednoznacznie świadczą o zorganizowanym i planowym charakterze prowadzonej przez podatnika działalności. Podatnik sprzedawał lokale różnym klientom, a więc musieli oni uzyskać wcześniej informacje o ofertach sprzedaży. Oferty te wymagały odpowiedniego przygotowania. Przedstawianiem i promowaniem tych ofert zajmowało się w 2018 r. m.in. biuro pośrednictwa sprzedaży nieruchomości R R. G.. Z kolei wykonywanie prac remontowych wiązało się m.in. z podniesieniem wartości lokali i ich uatrakcyjnieniem w celu odsprzedaży. Temu celowi służyło także zapewnienie przez podatnika w 2019 r. środków na utrzymanie tych lokali w dobrym i atrakcyjnym stanie, poprzez dokonywanie wpłat na rzecz funduszu remontowego i eksploatacyjnego dla Wspólnoty Mieszkaniowej w K. przy ul. [...] i [...]. Istotne jest także to, że przed 2018 r. podatnik prowadził oficjalnie przez kilka lat profesjonalną działalność gospodarczą, co najmniej - jak wynika z CEIDG - w zakresie zarządzania nieruchomościami. Oprócz tego, w okresie od 12 czerwca 2014 r. do 19 stycznia 2021 r. podatnik był wiceprezesem zarządu w spółce A Sp. z o.o., której przedmiot działalności stanowiły m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi oraz szeroko pojęte roboty budowlane. W związku z tym niewątpliwie - również z racji pełnienia funkcji wiceprezesa zarządu, a więc osoby zobowiązanej do zarządzania powyższą spółką - posiadał on orientację na rynku nieruchomości i trudno uznać, że nie był przygotowany do handlu nieruchomościami. Na tym tle bezpodstawne jest twierdzenie zawarte w odwołaniu, jakoby fakt posiadania przez podatnika tylko udziałów w spółkach zajmujących się obrotem nieruchomościami (A Sp. z o.o., G Sp. z o.o. i inne) miałby w ocenie organu podatkowego stanowić okoliczność przemawiającą za uznaniem sprzedaży nieruchomości za działalność gospodarczą. W tym zakresie Dyrektor zaznaczył, że organ podatkowy tylko przytoczył tę okolicznością w decyzji i wcale nie wyprowadził z niej skutków w postaci zakwalifikowania sprzedaży przez podatnika lokali w 2019 r. do przychodów z działalności gospodarczej. Celem organu było natomiast wykazanie, że pełniąc funkcję wiceprezesa zarządu w dwóch wymienionych wyżej spółkach, które zajmowały się kupnem i sprzedażą nieruchomości, podatnik był przygotowany do handlu nieruchomościami na własny rachunek i prowadził tę działalność w sposób planowy I zorganizowany. Poza tym posiadał także odpowiednie umiejętności i wiedzę, jak znaleźć najkorzystniejsze oferty zakupu nieruchomości, w jakim są one stanie, czy wymagają remontu, czy nadają się do szybkiej odsprzedaży oraz w jaki sposób dotrzeć do potencjalnych klientów i uzyskać najkorzystniejszą cenę odsprzedaży. Korzystał również, przynajmniej w 2018 r., z usług pośrednictwa profesjonalnego podmiotu przy sprzedaży nieruchomości (udziałów).
Okoliczności te świadczą, że niewątpliwie podatnik miał umiejętności takiego planowania i kierowania swoimi działaniami, aby każdorazowo osiągać z nich zysk, w czym właśnie przejawia się zorganizowany i profesjonalny charakter handlu nieruchomościami. W tym kontekście za niezasadną uznał organ odwoławczy argumentację odwołania, że w działaniach podatnika brak było elementów typowych dla działalności gospodarczej, takich jak profesjonalna reklama, promocja na rynku, czy systematyczne poszukiwanie klientów. Zdaniem organu odwoławczego dla uznania, że działalność miała charakter zorganizowany nie jest konieczne, aby wystąpiły takie elementy, jak szerzej prowadzona profesjonalna reklama, czy promocja na rynku, skoro dla efektywnego dokonania transakcji sprzedaży wystarczające okazało się korzystanie przez podatnika z posiadanych umiejętności prowadzenia działań, które zostały przedstawione powyżej, a więc np. umiejętności dotarcia do potencjalnych klientów, oferowania kilkunastu lokali do sprzedaży i korzystania z usług biura pośrednictwa sprzedaży nieruchomości. Poza tym już samo oferowanie kilkunastu lokali i korzystanie z usług biura pośrednictwa należy niewątpliwie uznać za formę promocji na rynku i poszukiwania klientów, świadczącą o zorganizowanym charakterze działalności gospodarczej. Zaznaczono, że w okresie kiedy podatnik dokonywał transakcji w 2018 r. został także sporządzony wspomniany już wcześniej akt notarialny z 20 sierpnia 2018 r. Rep. A nr [...] zatytułowany - "Zmiana oświadczenia o ustanowieniu odrębnej własności lokali oraz zmiana udziałów w nieruchomości wspólnej". W akcie tym określona została prawidłowa powierzchnia użytkowa danego lokalu lub zmieniono wielkość powierzchni przez przypisanie dodatkowej powierzchni do lokalu lub jej odjęcie. Zabiegi te miały na celu przygotowanie lokali do dalszej odsprzedaży, poprzez określenie powierzchni lub zmianę wielkości powierzchni użytkowej lokalu zgodnie ze stanem faktycznym. Za przygotowanie lokali do dalszej odsprzedaży i za element ciągłości działalności gospodarczej trzeba też uznać fakt, że podatnik - wraz z pozostałymi właścicielami udziałów - zwrócił się pismem z 12 marca 2018r. do Zarządu M możliwość sprzedaży poszczególnych lokali oraz o wyrażenie zgody na bezciężarowe wydzielenie lokali w momencie sprzedaży, proponując jednocześnie cenę sprzedaży nie mniejszą niż 2.500 zł za metr kwadratowy. W efekcie tego pisma został podpisany aneks nr 1 z 10 kwietnia 2018r. do umowy kredytu mieszkaniowego, w którym bank w § 2 tego aneksu wyraził zgodę na wykreślenie hipoteki obciążającej nieruchomość zastrzegając, że cena za 1 m2 zbywanej nieruchomości nie może być niższa, niż 2.500 zł.
W świetle powyższych okoliczności Dyrektor stwierdził, że działalność niewątpliwie przybrała formę zorganizowaną, miała charakter uporządkowany i planowy. Podejmowane działania były podporządkowane określonym regułom i normom postępowania, służącym osiągnięciu określonego celu, a zatem spełniały cechy zorganizowanego działania w obrocie nieruchomościami. W ramach tej działalności podatnik nie tylko dokonywał różnych czynności osobiście, ale także zaangażował szereg podmiotów realizujących różne usługi, mające na celu przygotowanie nieruchomości do dalszej odsprzedaży, co zostało także szczegółowo przedstawione w protokołach kontroli za 2018 i 2019 r. oraz w zaskarżonej decyzji. W rozpatrywanej sprawie spełnione zostały zatem przesłanki wykonywania przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej, wynikające z definicji tej działalności zawartej w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. działalności handlowej, zarobkowej, wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzonej przez podatnika we własnym imieniu, z której przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ww. ustawy. W konsekwencji powyższego, przychody uzyskane przez podatnika w 2019 r. ze sprzedaży udziałów w prawach własności lokali zostały prawidłowo zaliczone przez organ podatkowy do źródła przychodów określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, tj. do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania Dyrektor uznał, że nie znajdują one uzasadnienia. Stwierdził, że przytoczone okoliczności nie wskazują, aby podatnik podejmując decyzję o zakupie i sprzedaży udziałów w nieruchomościach celem dalszej ich odsprzedaży zorganizował swoje przedsięwzięcie w ramach rozporządzania majątkiem prywatnym i celem długoterminowego wynajmu, bądź też zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych. Podatnik czynił to z zamiarem ciągłego prowadzenia handlu nieruchomościami i uzyskiwania dochodów ze sprzedaży nieruchomości - i dochody te rzeczywiście uzyskał.
Organ odwoławczy podkreślił, że u.p.d.o.f. nie definiuje pojęcia majątku prywatnego. W kontekście opodatkowania sprzedaży nieruchomości zastosowanie mają m.in. przepisy art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) tej ustawy. Stosownie do tych przepisów, zbycie nieruchomości przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku, w którym nastąpiło jej nabycie. Przepisy te wchodzą jednak w rachubę, jeżeli sprzedaż nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej, której cechy ustawodawca sformułował w przepisie art. 5a pkt 6 tej ustawy. Zatem nietrafnie pełnomocnik podatnika wskazuje, że sprzedawane udziały w nieruchomościach stanowiły "majątek prywatny", skoro czynności dokonywane w zakresie zakupu i sprzedaży tych udziałów posiadały znamiona pozarolniczej działalności gospodarczej. Dla oceny, czy dokonywane przez podatnika czynności spełniają kryteria działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., rozstrzygające znaczenie miały okoliczności, w jakich były one realizowane. O prowadzeniu działalności gospodarczej przesądzają obiektywne i zewnętrzne jej przejawy, a nie twierdzenia i kwalifikacja podatnika. W tym sensie nie ma znaczenia, że określony podmiot prowadzący konkretną działalność nie ocenia jej subiektywnie jako działalności gospodarczej. Nie może zatem w sposób dowolny w zależności od stanu swojej świadomości, czy przewidywanych korzyści podatkowych dokonywać swobodnej kwalifikacji poszczególnych kategorii przychodów do określonych źródeł przychodów. Dla uzyskiwania przychodów z działalności gospodarczej nie jest również konieczne, aby podatnik miał formalnie status przedsiębiorcy i nie jest wymagana rejestracja tej działalności w sposób przewidziany w odrębnych przepisach. Z tego punktu widzenia nie ma znaczenia powoływanie się przez podatnika na fakt, że w 2017 r., czyli w dacie nabycia nieruchomości prowadził w rzeczywistości jedynie działalność gospodarczą w zakresie zarządzania nieruchomościami. Sprzedaż udziałów w nieruchomościach, jaką prowadził podatnik w latach 2018-2019 nie była sprzedażą okazjonalną, mieszczącą się w zwykłym zarządzie własnym majątkiem (tzn. zarządzie mającym na celu zwyczajowo przyjęte reguły gospodarowania prywatnym majątkiem w zakresie spraw osobistych lub najbliższej rodziny, a więc nie związanych z działalnością gospodarczą), lecz była realizowana w sposób wypełniający kryteria działalności gospodarczej. Nie można pominąć tutaj faktu, że już w piśmie z 12 marca 2018 r., czyli zaledwie po ponad 4 miesiącach od zakupu udziałów w prawach własności lokali, mieszczących się w budynkach w K. przy ul. [...] i [...], podatnik (wraz z pozostałymi współwłaścicielami) do Zarządu M o możliwość sprzedaży poszczególnych lokali oraz o wyrażenie zgody na bezciężarowe wydzielenie lokali w momencie sprzedaży, proponując jednocześnie cenę sprzedaży nie mniejszą niż 2.500 zł za metr kwadratowy. Prośba ta została skierowana - jak wynika to wprost z powyższego pisma z 12 marca 2018r. - w związku z podjętą decyzją odnośnie sprzedaży lokali i mieszkań przy ul. [...] i [...]. Powyższa okoliczność ewidentnie wskazuje, że już znacznie wcześniej przed złożeniem do banku pisma z 12 marca 2018 r. podatnik planował szybką sprzedaż posiadanych przez siebie udziałów we własności lokali. O tym, że taka decyzja o sprzedaży musiała być zaplanowana, przygotowywana i podjęta znacznie wcześniej świadczy także fakt, że wymagała ona uprzedniego porozumienia z Państwem P., a następnie finalnie wspólnego złożenia w tym zakresie wniosku do banku, zwłaszcza w kontekście tego, że podatnik był wspólnie z tymi osobami obciążony wysokim kredytem bankowym. Na tym tle podatnik nie może się także powoływać na fakt, że na zakup nieruchomości zaciągnął kredyt mieszkaniowy (na podstawie wspomnianej wyżej umowy kredytu mieszkaniowego z 23 października 2017 r.), a nie kredyt biznesowy czy inwestycyjny, zaś banki udzielają kredytów mieszkaniowych wyłącznie na cele mieszkaniowe i związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. W tym zakresie w pierwszym rzędzie podkreślono, że dla uznania sprzedaży nieruchomości za działalność gospodarczą nie ma znaczenia źródło finansowania nabycia tych nieruchomości, a więc, czy środki finansowe przeznaczone na zakup pochodzą z własnych zasobów, czy też zostały np. pożyczone. Trzeba przy tym zaznaczyć, że jak sam podatnik stale twierdził zarówno w wyjaśnieniach i zastrzeżeniach do protokołu kontroli z 30 grudnia 2024 r., jak i w złożonym obecnie odwołaniu, intencją zakupu lokali wcale nie były własne cele mieszkaniowe, lecz długoterminowa inwestycja z przeznaczeniem na wynajem. Już zatem samo to stwierdzenie jest sprzeczne z celem, któremu miał rzekomo służyć kredyt nazwany "mieszkaniowym", czyli w założeniu przeznaczonym na własne cele mieszkaniowe i związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. W rzeczywistości bowiem, jak się potem okazało, lokale wcale nie zostały nabyte dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych podatnika, lecz wprost przeciwnie - dla ich późniejszej szybkiej odsprzedaży, a więc całkowicie sprzecznie z podstawowym celem umowy kredytu "mieszkaniowego". W tym przypadku zupełnie chybione jest zatem powoływanie się w odwołaniu na nazwę umowy kredytu mieszkaniowego w sytuacji, gdy w istocie uzyskał on charakter kredytu inwestycyjnego. O takim jego charakterze świadczy również chociażby powyższe pismo z 12 marca 2018 r. do Zarządu M, a następnie w efekcie tego pisma podpisanie aneksu nr 1 z 10 kwietnia 2018 r. do umowy kredytu mieszkaniowego, w którym bank w § 2 tego aneksu wyraził zgodę na wykreślenie hipoteki obciążającej nieruchomość zastrzegając, że cena za 1 m2 zbywanej nieruchomości nie może być niższa, niż 2.500 zł.