Zdaniem organu, w związku z tym, że A. nie posiada nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski, to współczynnik procentowy w tym przypadku należy obliczyć jako proporcja wartości nieruchomości/praw do nieruchomości posiadanych przez P. z uwzględnieniem wielkości posiadanego udziału do wartości wszystkich aktywów A..
Ustalając wartość bilansową aktywów A. (tzw. mianownik) należy odwołać się ściśle/wyłącznie do bilansowej wartości aktywów prezentowanych w jej księgach rachunkowych, a więc bez powiększania ich o wartości bilansowe spółek zależnych i bez wyłączania wartości udziałów w spółkach zależnych posiadanych przez tę spółkę.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem Zainteresowanych, zgodnie z którym, współczynnik procentowy, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 3 ust. 4 u.p.d.o.p. na potrzeby analizy opodatkowania Transakcji w Polsce powinni oni obliczyć, jako proporcję wartości księgowej nieruchomości (w rozumieniu polskiego prawa cywilnego) położonych na terytorium Polski będących własnością P. oraz posiadanych przez tę spółkę praw do takich nieruchomości (A) w stosunku do wartości księgowej wszystkich aktywów P. (B), powiększonych o aktywa Spółki Nabywanej (C), ujawnionych w ich księgach rachunkowych, zgodnie z zasadami rachunkowości obowiązującymi te spółki, z wyłączeniem wartości udziałów w P. (D).
Organ interpretacyjny uznał stanowisko Zainteresowanych w zakresie pytania 2 i 3 - za prawidłowe.
Odwołał się do art. 6oraz art. 13 ust. 1 Umowy pomiędzy Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Francuskiej w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu w zakresie podatków od dochodu i majątku sporządzonej w Warszawie dnia 20 czerwca 1975 r. (dalej UPO).
Uznał, że dla celów kalkulacji współczynnika, o którym mowa w art. 13 ust. 1 UPO, należy uwzględnić stosunek wartości majątku nieruchomego (posiadanego bezpośrednio lub pośrednio) do łącznej wartości aktywów, co pokrywa się ze współczynnikiem procentowym, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 3 ust. 4 u.p.d.o.p.
Stwierdził, że zyski uzyskane przez Spółkę Nabywającą (F.) oraz Wspólnika (F.) z tytułu przeniesienia własności udziałów mogą być opodatkowane w Polsce, jeżeli w jakimkolwiek momencie w okresie 365 dni poprzedzających przeniesienie własności tych udziałów ich wartość pochodziła bezpośrednio lub pośrednio w więcej niż 50% z majątku nieruchomego (nieruchomości) położonego na terytorium Polski. Tak więc, jeżeli w każdym momencie w okresie 365 dni poprzedzających dzień Transakcji wartość udziałów będzie składała się bezpośrednio lub pośrednio z mniej niż 50% majątku nieruchomego (nieruchomości) położonego na terytorium Polski, Spółka Nabywająca oraz Wspólnik nie będą podlegać opodatkowaniu w Polsce z tytułu ww. Transakcji.
W skardze Wnioskodawca (reprezentowany przez doradcę podatkowego) wniósł o uchylenie interpretacji w części, w jakiej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając jej naruszenie:
I) przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 3 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 3 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 4 u.p.d.o.p. - poprzez:
- błędną wykładnię przepisu polegającą na przyjęciu przez Organ, że współczynnik procentowy, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy należy ustalić jako proporcję sumy wartości nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski, posiadanych bezpośrednio przez A. oraz wartości nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski posiadanych pośrednio przez A. (czyli wartości nieruchomości/praw do nieruchomości posiadanych przez P. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.) z uwzględnieniem wielkości posiadanego udziału, do wartości wszystkich aktywów A., podczas gdy Współczynnik procentowy należy obliczyć jako proporcję wartości księgowej nieruchomości położonych na terytorium Polski, będących własnością P., oraz posiadanych przez tę spółkę praw do takich nieruchomości w stosunku do wartości księgowej wszystkich aktywów P., powiększonych o aktywa A., ujawnionych w ich księgach rachunkowych, zgodnie z zasadami rachunkowości obowiązującymi te spółki, z wyłączeniem wartości udziałów w P.. a przyjęcie przez Organ błędnego sposobu obliczenia Współczynnika procentowego może w praktyce prowadzić do nieprawidłowego uznania, że Transakcja podlega opodatkowaniu w Polsce, mimo że - przy zastosowaniu prawidłowej metody - nie powstałby przychód podlegający opodatkowaniu,
- błędną wykładnię przepisu polegającą na przyjęciu, że należy dokonać oceny statusu podatkowego jednej spółki tj. A., w sytuacji gdy dla celów kalkulacji Współczynnika procentowego należy uwzględnić aktywa obu spółek uczestniczących w Transakcji, tj. P. oraz Spółki Nabywanej, z korektą o wartość udziałów w P.. Takie podejście jest zgodne z brzmieniem i celem przepisu, ponieważ odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną substancję Transakcji, a wyłączenie wartości udziałów w P. zapobiega ich podwójnemu uwzględnieniu, co również znajduje uzasadnienie w logice ekonomicznej;
2) art. 2a O.p. - poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy - pomimo iż zdaniem Spółki wykładania przepisów art. 3 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 3 ust. 4 Ustawy o CIT nie powinna budzić wątpliwości - Organ jednak powziął wątpliwość, a więc powinien był w świetle zasady in dubio pro tributarió rozstrzygnąć niedające się usunąć wątpliwości, co do treści przepisu prawa podatkowego na korzyść Spółki;
II) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 120, art. 121 § 1 w zw. z art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14b § 1 i § 3 oraz w zw. z art. 14h O.p. - poprzez:
- prowadzenie postępowania w sprawie wydania Interpretacji z naruszeniem zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz wydanie interpretacji zawierającej wadliwie sporządzone uzasadnienie prawne, m.in. z uwagi na nieuzasadnione pominięcie przez Dyrektora KiS przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji z 7 lipca 2025 r." interpretacji indywidualnych potwierdzających stanowisko Spółki przedstawione we Wniosku i wydanie Interpretacji w oparciu o subiektywną ocenę Organu pozostającą w sprzeczności z dotychczasową utrwaloną linią interpretacyjną, w sytuacji gdy stan prawny nie uległ zmianie, a więc nie było podstaw do zmiany sposobu interpretacji przepisów, a w konsekwencji Organ nie miał uzasadnionych podstaw do pominięcia interpretacji indywidualnych wskazanych przez Spółkę, które potwierdzały zasadność jej stanowiska.
Spółka za istotę sporu uznała prawidłową wykładnię art. 3 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 3 ust. 2 w związku z art. 3 ust. 4 u.p.d.o.p., w szczególności sposób obliczenia Współczynnika procentowego, o którym mowa w tym przepisie. Rozbieżność interpretacyjna pomiędzy Skarżącą a organem dotyczy metodyki kalkulacji współczynnika, co prowadzi do odmiennego określenia jego wartości i w konsekwencji skutków podatkowych Transakcji.
Kluczowe znaczenie ma ustalenie, jakie elementy powinny zostać uwzględnione w matematycznym wzorze służącym do jego kalkulacji. W celu przejrzystego przedstawienia stanowisk oraz wskazania, na czym polega rozbieżność interpretacyjna, Spółka przedstawiła sposób rekonstrukcji wzoru według podejścia przyjętego przez każdą ze stron.
Metodyka Spółki
Współczynnik procentowy na potrzeby analizy opodatkowywania Transakcji w Polsce należy obliczyć jako proporcję:
- wartości księgowej nieruchomości (w rozumieniu polskiego prawa cywilnego) położonych na terytorium Polski będących własnością P. oraz posiadanych przez tę spółkę praw do takich nieruchomości (A) w stosunku do:
- wartości księgowej wszystkich aktywów P. (B), powiększonych o aktywa Spółki Nabywanej (C), ujawnionych w ich księgach rachunkowych, zgodnie z zasadami rachunkowości obowiązującymi te spółki, z wyłączeniem wartości udziałów w P. (D) na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc Transakcji.
Wzór przyjęty przez Skarżącą przedstawia się następująco:
A
W = ---------------
B + C - D
A - wartość księgowa nieruchomości (w rozumieniu polskiego prawą cywilnego) położonych na terytorium Polski będących własnością P. oraz posiadanych przez tę spółkę praw do takich nieruchomości,
B - wartość księgowa wszystkich aktywów P.,
C - wartość księgowa aktywów Spółki Nabywanej, ujawnionych w jej księgach rachunkowych zgodnie z obowiązującymi ją zasadami rachunkowości,
D - wartość udziałów w P. posiadanych przez Spółkę Nabywaną.
Zdaniem Spółki celem jest uwzględnienie rzeczywistej, ekonomicznej substancji Transakcji. Jednocześnie pozwala ono uniknąć podwójnego uwzględnienia wartości udziałów w P., co mogłoby prowadzić do zniekształcenia wyniku kalkulacji.
Wzór przyjęty przez organ przedstawia się następująco:
A
W = -------
B
A – suma wartości księgowej nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski:
- bezpośrednio posiadanych przez A.,
- pośrednio posiadanych przez A. poprzez P., z uwzględnieniem procentowego udziału w tej spółce.
Jeśli A. nie posiada nieruchomości bezpośrednio, to: A=U*P, gdzie:
U - wartość księgowa nieruchomości/praw do nieruchomości posiadanych przez P.,
P - procentowy udział A. w P.,
B – wartość bilansowa wszystkich aktywów A., zgodnie z jej księgami rachunkowymi, bez korekt (czyli bez konsolidacji aktywów spółek zależnych i bez wyłączania udziałów w tych spółkach).
Wskazano, że metodologia ustalania licznika Współczynnika procentowego przyjęta przez Skarżącą i organ prowadzi do tej samej konkluzji. W obu przypadkach w liczniku Współczynnika procentowego należy uwzględnić wartość nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski posiadanych bezpośrednio/pośrednio przez A.. Natomiast, różnica (istota sporu) sprowadza się do zakresu aktywów uwzględnianych w mianowniku wzoru pozwalającego obliczyć Współczynnik procentowy:
- Spółka stoi na stanowisku, że dla celów kalkulacji współczynnika należy uwzględnić aktywa obu spółek uczestniczących w transakcji (P. oraz Spółki Nabywanej), z korektą o wartość udziałów w P.. Takie podejście jest zgodne z celem przepisu, ponieważ odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną substancję Transakcji. Wyłączenie wartości udziałów w P. zapobiega ich podwójnemu uwzględnieniu, co również znajduje uzasadnienie w logice ekonomicznej;
- organ natomiast uważa, że ustalając współczynnik należy pominąć aktywa Spółki Nabywanej (C). Ponadto nie dokonuje korekty o wartość udziałów (D), ograniczając analizę wyłącznie do aktywów A., bez konsolidacji i korekt.
Dokonując wykładni językowej art. 3 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. Spółka uznała, że w żadnych okolicznościach wartość Współczynnika procentowego nie może przekroczyć 100%. Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby, że część aktywów podmiotu mogłaby mieć wartość przekraczającą 100% jego całkowitych aktywów, co jest sprzeczne z zasadami logiki i rachunkowości.
Wykładnia ta prowadzi do wniosku, że przy kalkulacji Współczynnika procentowego należy uwzględniać składniki majątku spółek uczestniczących w Transakcji, z wyłączeniem wartości udziałów.
Za takim podejściem dodatkowo przemawiają rezultaty wykładni celowościowej, która ukazuje zgodność tej interpretacji z celem regulacji - tj. opodatkowaniem transakcji, których rzeczywistym przedmiotem są nieruchomości położone na terytorium RP.
Uzasadniając wykładnię celowościową ww. przepisu, Spółka podniosła, że celem tej regulacji jest umożliwienie opodatkowania w Polsce dochodów uzyskiwanych przez nierezydentów z tytułu transakcji, których rzeczywistym przedmiotem są nieruchomości położone na terytorium RP, a tym samym przeciwdziałanie obchodzeniu opodatkowania. Taka konstrukcja – choć formalnie dotyczy udziałów – ekonomicznie odpowiada transakcji zbycia nieruchomości. Dlatego ustawodawca wprowadził mechanizm, zgodnie ż którym dochód z tytułu przeniesienia udziałów w spółce, której co najmniej 50% wartości aktywów stanowią nieruchomości położone w Polsce, traktowany jest jako dochód osiągany na terytorium RP i podlegający opodatkowaniu w Polsce - niezależnie od miejsca siedziby sprzedającego.
Spółka wywodziła, że aby uchwycić ekonomiczną substancję transakcji - tj. ustalić, czy w wyniku transakcji następuje przeniesienie kontroli nad majątkiem nieruchomym położonym w Polsce, konieczne jest:
- uwzględnienie aktywów spółek uczestniczących w transakcji,
- wyłączenie wartości udziałów, które reprezentują te same aktywa (by uniknąć podwójnego ujęcia),
- oparcie się na danych bilansowych, które wiernie odzwierciedlają strukturę majątkową.
W ocenie Skarżącej, prawidłowa wykładnia art. 3 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p., uwzględniająca cel tego przepisu, prowadzi do wniosku, że dla celów obliczenia Współczynnika procentowego należy posługiwać się wartościami bilansowymi, wynikającymi z ksiąg rachunkowych podmiotów uczestniczących w transakcji. Takie podejście przede wszystkim pozwala na realizację celu przepisu - opodatkowanie transakcji, których rzeczywistym przedmiotem są nieruchomości położone na terytorium RP.
Organ zaś przy ustalaniu wartości bilansowej aktywów Spółki Nabywanej (tzw. "mianownika" Współczynnika procentowego) odwołuje się wyłącznie do wartości aktywów prezentowanych w jej indywidualnych księgach rachunkowych - bez uwzględniania wartości bilansowej aktywów spółek zależnych oraz bez wyłączenia wartości udziałów w tych spółkach. Takie przyjęcie metodyki kalkulacji proponowanej przez Organ może skutkować błędnym ustaleniem proporcji, w tym wykazaniem współczynnika przekraczającego 100%, co jest niedopuszczalne.
Spółka uzasadniła także konieczność uwzględnienia art. 2a O.p. oraz naruszenie przepisów prawa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji.
Zdaniem organu współczynnik procentowy, o którym mowa art. 3 ust. 3 pkt 4 ustawy, powinien być obliczony jako proporcja sumy wartości nieruchomości położonych na terytorium Polski (także: praw do tych nieruchomości), posiadanych bezpośrednio przez podmiot oraz wartości nieruchomości położonych na terytorium Polski posiadanych pośrednio również przez ten podmiot z uwzględnieniem wielkości posiadanego udziału, do wartości wszystkich aktywów tego podmiotu. Z kolei przez "podmiot" należy rozumieć spółkę, spółkę niebędącą osobą prawną, fundusz inwestycyjny, instytucję wspólnego inwestowania lub osobę prawną.
Zatem sposób wyliczenia współczynnika procentowego, o którym mowa w ww. przepisie, jako proporcji sumy wartości nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski posiadanych bezpośrednio przez A. oraz wartości nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski posiadanych pośrednio przez A. z uwzględnieniem wielkości posiadanego udziału, do wartości wszystkich aktywów A., jest prawidłowy.
W związku z faktem, że A. nie posiada nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski posiadanych bezpośrednio przez A., a posiadane pośrednio przez A. nieruchomości to jedynie nieruchomości P. Sp. z o.o. (udział w nieruchomości P. wynosi 100%) to sposób wyliczenia ww. współczynnika w przypadku Skarżącej będzie przedstawiał się następująco:
wartość nieruchomości lub praw do nieruchomości położonych na
terytorium Polski posiadanych przez P.
W = --------------------------------------------------------------------------------------------------
wartość wszystkich aktywów A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej P.p.s.a.) – podlegała indywidualna interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 września 2024 r. w części w jakiej organ interpretacyjny uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe, tj. w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytanie 1. Wniesiona skarga na ten akt okazała się zaś niezasadna.
Zgodnie z art. 57a P.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Postępowanie w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega m.in. na tym, że organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i § 2 O.p.
Spór w sprawie, w związku z zaskarżeniem interpretacji indywidulanej w zakresie pytania 1, sprowadza się do wykładni przepisu art. 3 ust. 3 pkt 4 w związku z ust. 4 u.p.d.o.p., a dokładniej rzecz ujmując rozstrzygnięcia sposobu obliczenia wskaźnika procentowego wynikającego z ust. 3 pkt 4 ww. przepisu.
Zdaniem Skarżącej (stanowisko zajęte we wniosku o wydanie interpretacji) kalkulacja współczynnika musi uwzględniać cały majątek (w tym również nieruchomości), posiadany zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio, na potrzeby obliczenia, czy ewentualny dochód z transakcji podlegałby opodatkowaniu w Polsce, w następujący sposób:
a) wartość księgowa nieruchomości (w rozumieniu polskiego prawa cywilnego) położonych na terytorium Polski będących własnością P. oraz posiadanych przez tę spółkę praw do takich nieruchomości ("A") w stosunku do
b) wartości księgowej wszystkich aktywów P. ("B"), powiększonych o aktywa Spółki Nabywanej - "C" (inne niż udziały w P. - "D"), ujawnionych w ich księgach rachunkowych, zgodnie z zasadami rachunkowości obowiązującymi te spółki.
W skardze zaznaczono, że kluczowe znaczenie ma uchwycenie ekonomicznej substancji transakcji - tj. ustalenie, czy w wyniku transakcji następuje przeniesienie kontroli nad majątkiem nieruchomym położonym w Polsce; konieczne jest więc:
- uwzględnienie aktywów spółek uczestniczących w transakcji,
- wyłączenie wartości udziałów, które reprezentują te same aktywa (by uniknąć podwójnego ujęcia),
- oparcie się na danych bilansowych, które wiernie odzwierciedlają strukturę majątkową.
Na etapie skargi zobrazowano sposób wyliczenia współczynnika poprzez wzór, którym winien być zastosowany w sprawie, który z kolei porównano z wzorem zastosowanym przez organ.
Zdaniem organu współczynnik procentowy, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4 w zw. z art. 3 ust. 4 u.p.d.o.p. należy obliczyć jako proporcja sumy wartości nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski, posiadanych bezpośrednio przez A. oraz wartości nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski posiadanych pośrednio przez A. (czyli wartości nieruchomości/praw do nieruchomości posiadanych przez P.) z uwzględnieniem wielkości posiadanego udziału, do wartości wszystkich aktywów A.. Współczynnik procentowy należy ustalić na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc transakcji. Innymi słowy jako:
- proporcję wartości nieruchomości/praw do nieruchomości posiadanych przez P. z uwzględnieniem wielkości posiadanego udziału do
- wartości wszystkich aktywów A..
W przedstawionego przez Skarżącą opisu zdarzenia przyszłego wynika, że:
- spółka P. (polski rezydent podatkowy) jest spółką nieruchomościową w rozumieniu art. 4a pkt 35 u.p.d.o.p., natomiast nie jest nią spółka posiadająca 100% udziałów w P. - czyli A. (francuski rezydent podatkowy),
- jedynym udziałowcem A. jest Wspólnik, czyli skarżąca Spółka (francuski rezydent podatkowy),
- Skarżąca zamierza wnieść posiadane przez siebie 100% udziałów w A., jako wkład niepieniężny do Spółki nabywającej, czyli drugiego zainteresowanego w sprawie (F1. - francuski rezydent podatkowy).
Przepis art. 4a pkt 35 u.p.d.o.p. definiuje spółkę nieruchomościową, którą oznacza jako podmiot inny niż osoba fizyczna, obowiązany do sporządzania bilansu na podstawie przepisów o rachunkowości, w którym:
a) na pierwszy dzień roku podatkowego, a w przypadku gdy spółka nieruchomościowa nie jest podatnikiem podatku dochodowego - na pierwszy dzień roku obrotowego, co najmniej 50% wartości rynkowej aktywów, bezpośrednio lub pośrednio, stanowiła wartość rynkowa nieruchomości położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw do takich nieruchomości oraz wartość rynkowa tych nieruchomości przekraczała 10 000 000 zł albo równowartość tej kwoty określoną według kursu średniego walut obcych, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego pierwszy dzień roku podatkowego - w przypadku podmiotów rozpoczynających działalność,
b) na ostatni dzień roku poprzedzającego rok podatkowy, a w przypadku gdy spółka nieruchomościowa nie jest podatnikiem podatku dochodowego - na ostatni dzień roku poprzedzającego rok obrotowy, co najmniej 50% wartości bilansowej aktywów, bezpośrednio lub pośrednio, stanowiła wartość bilansowa nieruchomości położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw do takich nieruchomości i wartość bilansowa tych nieruchomości przekraczała 10 000 000 zł albo równowartość tej kwoty określoną według kursu średniego walut obcych, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego ostatni dzień roku podatkowego poprzedzającego odpowiednio rok podatkowy albo rok obrotowy oraz w roku poprzedzającym odpowiednio rok podatkowy albo rok obrotowy przychody podatkowe, a w przypadku gdy spółka nieruchomościowa nie jest podatnikiem podatku dochodowego - przychody ujęte w wyniku finansowym netto, z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy, leasingu i innych umów o podobnym charakterze lub z przeniesienia własności, których przedmiotem są nieruchomości lub prawa do nieruchomości, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4, oraz z tytułu udziałów w innych spółkach nieruchomościowych, stanowiły co najmniej 60% ogółu odpowiednio przychodów podatkowych albo przychodów ujętych w wyniku finansowym netto - w przypadku podmiotów innych niż określone w lit. a.
Kluczowy dla rozpoznania badanej sprawy przepis art. 3 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. stanowi: za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2, uważa się w szczególności dochody (przychody) z tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji) w spółce, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną lub tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym, instytucji wspólnego inwestowania lub innej osobie prawnej i praw o podobnym charakterze lub z tytułu należności będących następstwem posiadania tych udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw - jeżeli co najmniej 50% wartości aktywów tej spółki, spółki niebędącej osobą prawną, tego funduszu inwestycyjnego, tej instytucji wspólnego inwestowania lub osoby prawnej, bezpośrednio lub pośrednio, stanowią nieruchomości położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa do takich nieruchomości.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 4a u.p.d.o.p., za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, których mowa w ust. 2, uważa się w szczególności dochody (przychody) z tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw o podobnym charakterze w spółce nieruchomościowej.
W myśl art. 3 ust. 4 u.p.d.o.p. - wartość aktywów, o której mowa w ust. 3 pkt 4, ustala się na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc uzyskania przychodu, o którym mowa w tym przepisie. W przypadku spółek będących emitentami papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym wartość aktywów może być ustalana na podstawie aktywów bilansowych ujętych w raportach okresowych publikowanych na koniec ostatniego kwartału poprzedzającego kwartał roku kalendarzowego, w którym doszło do uzyskania przychodu.
Współczynnik procentowy, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. odnosi się do tzw. ograniczonego obowiązku podatkowego w Polsce i służy on do weryfikacji, czy sprzedaż zagranicznych udziałów, akcji lub innych praw podlega opodatkowaniu polskim podatkiem dochodowym od osób prawnych. Współczynnik określi więc, w jakim procencie majątek spółki, której udziały są sprzedawane, stanowią nieruchomości (lub prawa do nich) położone w Polsce. Z ww. przepisu wynika również, że będzie on miał zastosowanie, jeżeli wartość tych nieruchomości wynosi bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 50% wszystkich aktywów spółki. Przekroczenie tego progu (lub osiągnięcie minimum 50%) powoduje, że dochód ze sprzedaży udziałów uznaje się za osiągnięty w Polsce, a co za tym idzie będzie podlegał opodatkowaniu.
Strony są zgodne, że wartość aktywów (i wyliczenie współczynnika) ustala się na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc uzyskania przychodu (tu: przeniesienia udziałów).
Mając na uwadze art. 3 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p., a w szczególności tę część przepisu, który mówi o "co najmniej 50% wartości aktywów tej spółki", należy odnieść do przepisów ustawy o rachunkowości.
Zgodnie z art. 3 pkt 12 u.o.r. ilekroć w ustawie jest mowa o aktywach - rozumie się przez to kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych. Aktywa spółki to wszystkie posiadane przez nią zasoby majątkowe o określonej wartości, które są przez nią kontrolowane i mają na celu przynoszenie korzyści ekonomicznych. W bilansie firmy dzielą się one na aktywa trwałe oraz aktywa obrotowe.
Strony są także zgodne, co do wartości które należy przyjąć w "liczniku" omawianego współczynnika, tj. wartość nieruchomości/praw do nieruchomości położonych na terytorium Polski posiadanych przez spółkę P.. Spór konkretyzuje się przy wyliczeniu "mianownika" omawianego współczynnika.
W ocenie składu orzekającego w sprawie decydujące znaczenie ma wykładnia normy prawnej z art. 3 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. przez zbadanie sensu użytych w niej słów.
Z przepisu nie wynika sposób wyliczenia współczynnika, w sposób proponowany przez Skarżącą. Wręcz odwrotnie w sytuacji, gdy co najmniej 50% wartości aktywów Spółki zależnej, bezpośrednio lub pośrednio, stanowią nieruchomości położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa do takich nieruchomości, to Skarżąca powinna obliczyć współczynnik, jako proporcję wartości księgowej nieruchomości położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a więc należących bezpośrednio lub pośrednio do Spółki P., do wartości księgowej wszystkich aktywów należących bezpośrednio lub pośrednio do Spółki A., ujawnionych w księgach rachunkowych, zgodnie z zasadami rachunkowości obowiązującymi, na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc zbycia udziałów (akcji), bez pomniejszania aktywów o jej zobowiązania wynikające z ksiąg rachunkowych. Przepis odnosi się bowiem do aktywów posiadanych "bezpośrednio lub pośrednio", co nakazuje konsekwentne i symetryczne podejście do proporcji, zarówno w liczniku (wartość nieruchomości) jak i w mianowniku (aktywa ogółem). Potwierdzeniem tego stanowiska jest ujęcie sensu przepisu art. 3 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. systemowo. Skoro w przepisie mowa o aktywach spółki, to należy uwzględnić wszystkie jej aktywa, zgodnie z ustawą o rachunkowości.
Wykładnię literalną wspiera także wykładnia celowościowa, lecz nie w ujęciu proponowanym przez Skarżącą. Przepis art. 3 ust. 3-5 u.p.d.o.p. został wprowadzony do porządku prawnego na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1550, następnie był nowelizowany). W uzasadnieniu projektu do tej ustawy wskazano, że "podatnicy niemający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu (nierezydenci) podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych wyłącznie od dochodów uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tzw. ograniczony obowiązek podatkowy, określony w art. 3 ust. 2 ustawy updop). Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie konkretyzuje, co należy uznać za "dochód uzyskany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej". Brak normatywnej definicji tego pojęcia (lub choćby przykładowego katalogu rodzaju dochodów) może prowadzić do niewykazywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochodów przez nierezydentów, np. w przypadku zbycia udziałów/akcji (ogółu praw i obowiązków) w polskiej spółce kapitałowej (osobowej), której majątek składa się w przeważającej części z nieruchomości, pomimo iż prawo do opodatkowania tego rodzaju dochodu przyznawane jest Polsce na mocy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Brak korespondencyjnej regulacji w zakresie określenia źródła dochodów w ustawie updop, wymieniających wprost przykładowe kategorie takich dochodów, może skutkować brakiem realizacji tego prawa do opodatkowania. Celem proponowanej zmiany jest wskazanie - w katalogu otwartym - przykładowych sytuacji, w których dochód nierezydenta uznaje się jednoznacznie za osiągnięty "na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej", dla celów ustalania ograniczonego obowiązku podatkowego."
Niezależnie od powyższego należy także uwzględnić cel wprowadzenia definicji spółki nieruchomościowej - ustawą z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2020 r., poz. 2123). W uzasadnieniu projektu do tej ustawy wskazano, że wprowadzenie tej definicji związane jest ze szczególnymi regulacjami w tym zakresie, dostosowującymi przepisy krajowe do przepisów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, z uwagi na nieefektywność egzekwowania zobowiązań podatkowych od wspólników spółek nieruchomościowych. Wyjaśniono, że regulacja w zakresie spółek nieruchomościowych jest kolejnym elementem pakietu uszczelniającego rozwiązania ułatwiające dochodzenie należności podatkowych w przypadku dochodu ze sprzedaży udziałów (akcji) w spółkach nieruchomościowych przez nierezydentów.
Podsumowując, należy uznać stanowisko organu interpretacyjnego za zasadne. Współczynnik procentowy, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p., należy obliczyć jako proporcję wartości nieruchomości/praw do nieruchomości posiadanych przez P. z uwzględnieniem wielkości posiadanego udziału do wartości wszystkich aktywów A.. Ustalając wartość bilansową aktywów A. (mianownik) należy odwołać się ściśle/wyłącznie do bilansowej wartości aktywów prezentowanych w jej księgach rachunkowych, a więc bez powiększania ich o wartości bilansowe spółek zależnych i bez wyłączania wartości udziałów w spółkach zależnych posiadanych przez tę spółkę. Proponowany przez Skarżącą sposób ustalania wartości mianownika − poprzez jego podwyższenie − nie znajduje uzasadnienia w wykładni omawianego przepisu. Z tych względów należało uznać za niezasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 3 ust. 2 i ust. 4 u.p.d.o.p.
Niezasadny był także zarzut naruszenia art. 2a O.p. Regulacja tego przepisu zawiera dyrektywę, aby niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego, były rozstrzygane na korzyść podatnika (in dubio pro tributario). Naruszenie tej reguły miałoby miejsce wówczas, gdyby wyniki wykładni przepisów prawa podatkowego doprowadziły do wyłonienia kilku hipotez interpretacyjnych, z których żadna nie byłaby przekonująca, przy jednoczesnym wyborze opcji niekorzystnej dla podatnika. Nieusuwalna wątpliwość dotycząca wykładni przepisu oznacza tylko taką wątpliwość, która pozostaje aktualna po zastosowaniu reguł interpretacji językowej oraz systemowej (por. wyrok NSA z 28 marca 2023 r., I FSK 2261/18). Taka sytuacja zaś nie miała miejsce w badanej sprawie.
W omówionym aspekcie sprawy organ interpretacyjny nie naruszył również przepisów postępowania (art. 120, art. 121 § 1 O.p. w związku z art. 14c § 1 i § 2 oraz art. 14b § 1 i § 3 i art. 14h O.p.), w sposób mogący prowadzić do uchylenia kontrolowanego aktu w sytuacji, gdy organ wyjaśnił treść przepisów i ocenił stanowisko Skarżącej, w odniesieniu do jej poglądu co do skutków podatkowo-prawnych podanych okoliczności zdarzenia przyszłego. Na rozstrzygnięciu niniejszej sprawy nie mogły także zaważyć powołane przez Skarżącą indywidualne interpretacje podatkowe, w których przedstawiono odmienne stany faktyczne/zdarzenia przyszłe, zaś organ uznał stanowisko za prawidłowe odstępując każdorazowo od uzasadnienia swojego stanowiska. Organ zaś – w ramach procedury interpretacyjnej – nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku tylko do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku winno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i § 2 O.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że organ interpretacyjny nie ma obowiązku ustosunkowywania się do wszystkich argumentów wnioskodawcy, zawartych we wniosku o wydanie interpretacji. Do uprawnień organu należy wybór racji argumentacyjnych, które jego zdaniem będą wystarczające dla merytorycznej oceny problemu podatkowego objętego wnioskiem o wydanie interpretacji. Ponadto, wynikający z art. 14c § 1 O.p. obowiązek przedstawienia oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, nie oznacza konieczności dokonywania oceny innych interpretacji oraz orzeczeń sądów administracyjnych, przywołanych przez zainteresowanego dla wzmocnienia prezentowanej przez niego argumentacji (por. wyroki NSA z 17 maja 2019 r., II FSK 2041/17 oraz z 4 września 2025 r., I FSK 1886/22).
Zaskarżona interpretacja indywidualna w zarysowanym sensie jest kompletna, zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny oraz właściwą interpretację przepisów materialnego prawa podatkowego, będących przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji.
Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a