Uzasadnienie
Decyzją z 12 września 2024 r., nr SKO.F/41.4/628/2024/11047, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej jako Kolegium, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651, ze zm., dalej jako O.p.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania A.M. (dalej jako podatnik, skarżący), utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy N. (dalej jako organ podatkowy) z 3 lutego 2023 r. nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2023 r.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Decyzją z 3 lutego 2023 r. nr [...] organ podatkowy ustalił podatnikowi i A1.M. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2023 na kwotę 1915 zł.
W piśmie z 7 marca 2023 r., uzupełnionym pismem z dnia 3 kwietnia 2023 r., podatnik wniósł odwołanie od ww. decyzji, wskazując jedynie, że "wyszczególnione w decyzji składniki nieruchomości nie są zgodne z rzeczywistością".
Pismem z dnia 14 kwietnia 2023 r. Kolegium wezwało podatnika do uzupełnia braków formalnych odwołania o zarzuty przeciw zaskarżonej decyzji, określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywanie dowodów uzasadniające to żądanie.
W piśmie z 27 kwietnia 2023 r. podatnik stwierdził, że podatek jest zbyt wysoki i zakwestionował ustaloną powierzchnię nieruchomości w wysokości 1715,00 m2, jako niezgodną z rzeczywistością.
Decyzją z 13 czerwca 2023 r. nr SKO.F/41.4/467/2023/9639 Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego, wskazując że opodatkowana powierzchnie są prawidłowe. Kolegium wskazało, iż posiada informację, iż opodatkowana nieruchomość została opisana w księdze wieczystej nr [...] i składa się z następujących działek [...] (użytek B - grunt mieszkalny) o pow. 0,0860 ha i [...] (użytek B) o pow. 0,0855 ha.
Wyrokiem z 28 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/GI 1093/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Kolegium. Sąd zwrócił uwagę na brak w aktach sprawy wypisów z ewidencji gruntów i budynków, mimo że Skarżący kwestionował opodatkowaną powierzchnię gruntów. Ponadto zauważył, że w treści wskazanej elektronicznej księgi wieczystej ujawniona jest w tylko jedna działka, będąca własnością skarżącego i jego małżonki, o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni 0,0855 ha. Sąd zobowiązał do przyjęcia wykładni prawa zawartej w wyroku oraz do uzupełnienia materiału dowodowego.
Ponownie rozpatrując odwołanie Kolegium uzupełniło materiał dowodowy o wypisy z ewidencji gruntów na dzień powstania zobowiązania podatkowego. Po wezwaniu Kolegium pismem z 5 września 2024 r. organ podatkowy przesłał do akt uproszczone wypisy z rejestru gruntów. Wynika z nich, że na dzień 1 stycznia 2023 r. działka [...] o pow. 0,0855 ha oraz działka [...] o pow. 0,0860 ha były zakwalifikowane jako tereny mieszkalne (symbol B). Kolegium ustaliło również, że w piśmie z 29 grudnia 1999 r. A.M. zgłosił do opodatkowania budynek mieszkalny o pow. użytkowej 135,1 m2, budynek gospodarczy o pow. użytkowej 91,32 m2 i grunt o pow. 1715 m2, jak wskazał wykorzystywany rolniczo o pow. 1474 m2.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium wyjaśniło, że podatek od nieruchomości został uregulowany w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 1170, ze zm., dalej jako u.p.o.l.). Zgodnie tą ustawą w brzmieniu obowiązującym w 2023 r. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1). Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1).
Podstawę opodatkowania stanowi:
1) dla gruntów - powierzchnia;
2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 u.p.o.l.).
Na podstawie art. 5 u.p.o.l. rada gminy ustala stawki podatku od nieruchomości w granicach maksymalnym stawek wskazanych w tym przepisie. Osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku). Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust. 6-7).
Kolegium stwierdziło, że organ podatkowy przyjął prawidłowe przedmioty, podstawy i stawki podatkowe. Wskazano, że wysokość podatku wynika z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa i organ podatkowy nie ma możliwości wymierzania podatku w innej (wyższej lub niższej) wysokości. Stąd zarzut zbyt wysokiego wymiaru podatku, w ocenie organu odwoławczego, nie mógł być rozpatrzony w tym postępowaniu, gdyż to nie organ podatkowy ustanawia przedmiot i stawki podatku. Zdaniem Kolegium, w tym postępowaniu nie mógł być także uwzględniony zarzut błędnej powierzchni gruntu.
Wyjaśniono, że na podstawie art. 21 ust. 1 z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 520, ze zm.) podstawą wymiaru podatków są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Potwierdza to art. 7a u.p.o.l., który przewiduje podstawy ewidencji podatkowej nieruchomości. W świetle tych przepisów organ podatkowy jest związany kwalifikacją gruntów jako rolne i ich klasy, jako grunty leśne, mieszkalne i inne, a także ustalonymi w nich powierzchniami, które przekładają się na podstawę opodatkowania. Organ podatkowy nie może zatem samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. m.in. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II PPS 1/09). Powyższe potwierdza też stanowisko WSA w Gliwicach, które wiąże Kolegium przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/GI 1093/23, Sąd powołał się na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji (por. m.in. uchwała 7 sędziów NSA z 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09 oraz uchwała 7 sędziów NSA z 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13). Także orzecznictwo NSA potwierdza, że użyty w art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Uwzględniając zaś kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Do kategorii tej zaliczyć można dane ewidencyjne dotyczące przeznaczenia, funkcji, obszaru i granic działek gruntu, a także rodzaju zabudowy i powierzchni użytkowej położonych na tych gruntach budynków. Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku, np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej (por. wyroki NSA: z 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12; z 13 stycznia 2015 r., sygn. akt lI FSK 3108/12 oraz z 9 lutego 2023 r., sygn. akt III FSK 95/22). Kolegium podkreśliło, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11).