• nie posiada środków transportu, co ustalono w oparciu o Centralną Ewidencję Pojazdów i Kierowców (CEPIK),
• nie posiada nieruchomości, co ustalono w oparciu o Centralną Bazę Danych Ksiąg Wieczystych,
• w sprawozdaniach finansowych za lata 2020 i 2021 w pozycji "rzeczowe aktywa trwałe - środki trwałe" Spółka wykazała wartość "O".
Dyrektor przeanalizował zebrany w sprawie materiał dowodowy i podzielił stanowisko organu podatkowego, który stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., gdyż udowodniono, że nie podatniczka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłoką, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W odniesieniu natomiast do ustalenia, czy została również spełniona przesłanka z art. 239b § 2 O.p. wskazano, że przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Głównym celem nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest bowiem ochrona interesów Skarbu Państwa w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują na to, że podatnik nie dopełni dobrowolnie ciążącego na nim zobowiązania podatkowego.
W niniejszej sprawie ze sprawozdania finansowego za 2020 r. wynika, że Spółka zawiesiła działalność od 1 stycznia 2020 r. na okres 2 lat. We wprowadzeniu do sprawozdania finansowego za 2021 r. jest informacja, że sprawozdanie zostało sporządzone przy założeniu, że działalność podmiotu nie będzie kontynuowana. Działalność pozostaje zawieszona, wszystkie rachunki bankowe zostały zablokowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z uwagi na postępowanie zabezpieczające, spółka została wykreślona z listy czynnych podatników VAT (z dniem 27 sierpnia 2019 r.). Złożony bilans i rachunek zysków i strat za 2021 r. wskazują na całkowity brak aktywności gospodarczej. Pozycja "rzeczowe aktywa trwałe" wykazuje wartość 0,00 zł. Krótkoterminowe zobowiązania spółki z tytułu dostaw towarów i usług do 12 miesięcy wykazują wartość 1.043.260,90 zł i blisko dwukrotnie przewyższają wartość krótkotrwałych należności (w wysokości 640.788,84 zł). Bilans wykazuje w pozycji "środki pieniężne w kasie i na rachunkach" wartość 502.827,76 zł jednak z uwagi na prowadzone egzekucyjne postępowanie zabezpieczające wartość tą należy traktować jedynie w kategorii zapisu historycznego. W sprawozdaniu z działalności gospodarczej za 2022 rok Spółka zawarła informację o zawieszeniu działalności do 31.12.2025 r. Organ pierwszej instancji wskazał, że za 2022 r. Spółka nie składała deklaracji VAT-7 oraz nie uiszczała pobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych. W złożonych zeznaniach CIT-8 za ubiegłe lata wskazała najpierw stratę, a następnie brak przychodów w latach 2022-2023. Spółka nie figuruje w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych, jak i w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Zatem należy uznać, że nie posiada ruchomości i nieruchomości, na których można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, o czym była mowa już powyżej. Także analiza sprawozdań finansowych za lata 2019 - 2021 wykazała, że zobowiązania przewyższały aktywa. Z powyższego wynika, że we wskazanych latach kwota zobowiązań Spółki była wyższa niż jej majątek co oznacza, iż majątek Spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów. W latach 2020 - 2023 Spółka nie wypracowała zysku z prowadzonej działalności gospodarczej. Na stronie Ministerstwa Finansów w "Wykazie podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT" Spółka została Wykreślona. Ostatnią deklarację VAT Spółka złożyła za sierpień 2019 r. Zatem wszystkie przytoczone powyżej okoliczności, tj. wysokość zaległości podatkowych, przy jednoczesnym braku ujawnionego majątku, braku dochodów z działalności gospodarczej, zawieszeniu działalności gospodarczej do 31 grudnia 2025 r., świadczą o tym, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że podatniczka nie uiści dobrowolnie należności wynikających z przedmiotowej decyzji. Ponadto wskazane w decyzji wymiarowej nieprawidłowości świadczące o działaniu na szkodę Skarbu Państwa, również uprawdopodabniają istnienie uzasadnionej obawy uchylania się podatnika w przyszłości od wykonania zobowiązania. Zatem odnosząc się do zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz ustaleń poczynionych przez organ podatkowy oraz w trakcie postępowania zażaleniowego, podzielam stanowisko tego organu zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczności opisane powyżej, wyczerpują uregulowane przez ustawodawcę w art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2 ustawy O.p., przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odniesieniu do zarzutów wskazanych w zażaleniu Dyrektor stwierdził, że w zasadzie całe uzasadnienie zażalenia na ww. postanowienie sprowadza się do zakwestionowania zasadności wydania decyzji przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W.. Czasami także Spółka polemizuje z treścią decyzji zabezpieczającej. W odniesieniu do powyższego wskazano, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2018 r., od stycznia do maja 2019 r. oraz dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za ww. okresy zostało określone i ustalone przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. w decyzji z 9 lutego 2024 r., która to decyzja została przez Spółkę zaskarżona do organu odwoławczego. Zatem oceny prawidłowości i zasadności określenia i ustalenia zobowiązania podatkowego organ odwoławczy oceni w tamtym postępowaniu. Na obecnym etapie prowadzonego postępowania zażaleniowego w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności zobowiązania wynikającego z decyzji nieostatecznej, ocena zasadności określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za wskazane powyżej okresy wybiega poza zakres tego postępowania. Za pozbawiony racji uznano zarzut naruszenia art. 239 b § 1-3 O.p. Wskazano, że zgodnie z art. 212 O.p. organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Natomiast art. 239a O.p. stanowi, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba, że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. z 9 lutego 2024 r. została doręczona pełnomocnikowi Spółki 23 lutego 2024 r. W związku z czym decyzja ta została skutecznie wprowadzona do obrotu prawnego i w tym obrocie występuje. Ponadto Spółka złożyła od niej odwołanie, zatem na dzień wydania zaskarżonego postanowienia decyzja wymiarowa była nieostateczna.
Za pozbawione racji uznano też zarzuty dotyczące niezapoznania się przez organ podatkowy z treścią odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. i powołanymi tam dokumentami i rozstrzygnięciami innych organów. Wskazano, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 marca 2022r., sygn. akt I SA/Po 95/22), przyjmuje się, że "postępowanie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jako postępowanie incydentalne jest odrębnym od postępowania odwoławczego od decyzji, której dotyczy nadany rygor. Instytucja nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji odnosi się do wykonania decyzji organu pierwszej instancji, a ewentualne nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji następuje wyłącznie do czasu rozpoznania przez organ drugiej instancji odwołania od tej decyzji, tj. do zakończenia postępowania odwoławczego decyzją ostateczną. Wiodącą kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była wyłącznie ocena zasadności nadania przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Zatem okoliczności podnoszone przez Spółkę, tj. konieczność dokonania analizy w postępowaniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej - treści odwołania od decyzji wymiarowej, jest bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Okoliczności te i wskazane dokumenty będą ocenione w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego od decyzji wymiarowej.
W skardze na powyższą decyzję Spółka zarzuciła:
1. "Niewłaściwie wykonaną kontrolę instancyjną i m.in. brak zapoznania się z odwołaniem podatnika od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W.;
2. brak podstaw do wydania tego postanowienia wobec braku istnienia zaległości opisanej w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W..
3. naruszenie art. 239 b § 1-3 O.p. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. z dnia "13.07.2022" (powinno być 9 lutego 2024 r. – przyp. własny) podczas gdy nie wykazano istnienia zaległości podatkowej [ ') w podatku od towarów i usług za okres od 10.2018 do 05.2019 co jest podstawową przesłanką możliwości nadania rygoru a sam fakt wydanie decyzji przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W. nie zwalniał organ podatkowy z analizy jej treści bez ograniczenia się do samego rozstrzygnięcia.
W związku z czym Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę, jej autor, ponowił argumentację z zażalenia dotyczącą nieprawidłowości ustaleń zawartych w decyzji nieostatecznej, jak też nieprawidłowości w zakresie prowadzonego w tym postępowaniu postępowania dowodowego. Zdaniem pełnomocnika skarżącej nieprawidłowości te wskazują, że w sprawie nie ziściła się przesłanka z art. 239b O.p. w postaci istnienia zaległości podatkowej, ani też żadna inna przesłanka.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie są postanowienia organów w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności.
Zgodnie z art. 239b § 1 pkt 2 O.p., decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (pkt 1), lub strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (pkt 2), lub strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości (pkt 3) lub okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (pkt 4). Przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.).
Z przytoczonej regulacji wynika, że przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, jest uprawdopodobnienie, że wynikające z decyzji zobowiązanie nie zostanie wykonane oraz zaistnienie którejś z okoliczności określonych w art. 239b § 1 O.p., przy czym fakt zaistnienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p. organ podatkowy obowiązany jest ustalić przez udowodnienie, natomiast dla wykazania spełnienia warunku określonego w paragrafie 2 tego artykułu wystarczy uprawdopodobnienie, jako środek zastępczy dowodu. Uprawdopodobnienie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie nie zostanie wykonane.
Strona skarżąca kwestionuje wystąpienie przesłanki z art. 239b § O.p. podnosząc, że zobowiązanie wynikające z decyzji nieostatecznej nie istnieje, bowiem decyzja ta jest błędna.
Przypomnieć zatem należy, że w postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej organ odwoławczy nie miał obowiązku badania zasadności wszczęcia postępowania karnego skarbowego wobec Strony. W postępowaniu w tym przedmiocie nie mogą być przedmiotem oceny zagadnienia związane z prawidłowością merytoryczną decyzji wymiarowej, bowiem jako postępowanie wpadkowe (incydentalne) nie jest trybem konkurencyjnym do toczącego się postępowania podatkowego. Nie może być zatem przedmiotem oceny w tym postępowaniu prawidłowość ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji wymiarowej, właściwej wykładni i zastosowania przepisów materialnego prawa podatkowego, czy też zagadnienie przedawnienia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 109/22, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt I FSK 137/24).
W niniejszej zaś sprawie rygor natychmiastowej wykonalności nadano decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego we W., w której określono zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2018 r., od stycznia do maja 2019 r. oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za ww. okresy w łącznej kwocie 1.353.725,00 zł. Decyzja ta jest nie jest ostateczna, bowiem skarżąca wniosła od niej odwołanie. Zatem istnienie w obrocie prawnym decyzji nieostatecznej, jako podstawowy warunek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, został spełniony.
Dalej, organ odwoławczy wskazał, że zobowiązanie nią objęte nie uległo przedawnieniu, bowiem zaistniały przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., zatem istnienie zobowiązania zostało wykazane.
Natomiast, zdaniem Sądu. spełnione zostały łącznie przesłanki: po pierwsze zaistniała jedna z sytuacji określonych w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. a po drugie, organ podatkowy uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Odnosząc się do pierwszej przesłanki, zasadnie organ odwoławczy uznał, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Z wydruku z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych Ministerstwa Sprawiedliwości wynika, że spółka nie była właścicielem nieruchomości. Z wydruku z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców wynika, że spółka nie była właścicielem środków transportu. Ponadto, ze sprawozdań finansowych wynika, że spółka nie posiada środków trwałych.
W konsekwencji słuszne jest stanowisko, że spółka nie posiadała majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Odnośnie przesłanki uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, Dyrektor zasadnie wskazał, iż Spółka zawiesiła działalność (od 1 stycznia 2020 r. do nadal) i nie wykazuje żadnego przychodu, ani też nie składa deklaracji VAT-7. Skarżąca została także wykreślona z rejestru podatników podatku od towarów i usług. Zatem okoliczności te świadczą, że Spółka dobrowolnie nie ureguluje wskazanego w decyzji zobowiązania.
Przypomnieć należy, że natychmiastowa wykonalność decyzji, wynikająca z nadania rygoru natychmiastowej wykonalności jest przejawem tymczasowej ochrony prawnej i ma charakter zapobiegawczy. Nadanie nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności może nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Takim dobrem prawnie chronionym jest potrzeba ochrony interesów fiskalnych w trakcie postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z 16 listopada 2017 r. sygn. akt II FSK 2882/15). Z powołanych powyżej przepisów O.p. wynika, iż organ nie ma obowiązku przedstawienia dowodu wprost potwierdzającego możliwość niewykonania zobowiązania. Zobligowany jest wskazać fakty i dowody, z których można wyprowadzić wniosek, że taka możliwość istnieje, a zatem ma obowiązek uprawdopodobnić możliwość niewykonania zobowiązania. W przedmiotowej sprawie niniejszemu wymogowi uczyniono zadość, badając m.in. kondycję majątkowo-finansową strony.
Dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 o.p. organ podatkowy nie ma obowiązku wykazywać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest, że wykaże, iż podatnik nie posiada takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Postępowanie dowodowe nie musi więc prowadzić do dokładnego ustalenia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy sam podatnik nie wykazał żadnych należących do niego składników majątku.
Reasumując nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. art. 239b § 1 pkt 2 i art. 239b § 2 O.p.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.