2) art. 7 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572, w brzmieniu obowiązującym w rozpoznawanej sprawie, dalej: k.p.a.) w związku z art. 59 § 1 k.p.a., poprzez niewykonanie wszystkich czynności koniecznych do prawidłowego rozpoznania sprawy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnosił, iż w okresie 7 lat, tj. od 29.09.2017 r. (stwierdzenie bezskuteczności egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.) do 7.03.2024 r. (ponowne wszczęcie egzekucji przez zajęcie rachunku bankowego). Oddział ZUS w C. nie podjął żadnych czynności w celu odzyskania zaległości, zatem bieg terminu przedawnienia zaległości nie został zawieszony. Zaległość w związku z tym uległa przedawnieniu, dlatego wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Skarżący wniósł również o uchylenie ww. postanowienia Dyrektora, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
2.5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna, albowiem nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego czy prawa materialnego w sposób wskazany w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024, poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Powołany przepis stanowi, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.2. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy zasadności wydania postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego.
3.3. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2) u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu, albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Art. 59 § 3 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r. stanowi, iż w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4,
Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003 r. do 30.06.2004 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. Art. 24 ust. 5a u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003 r. do 30.06.2004 r. stanowił natomiast, iż bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia termu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty.
W świetle art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003 r. do 30.06.2004 r. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem,
Natomiast przepisy u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1.07.2004 r. stanowią:
Art. 24 ust. 4 u.s.u.s. - należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d.
Art. 24 ust. 5a u.s.u.s. - bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. la, do dnia termu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty,
Art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 1.07.2004 r. do 31.12.2021 r., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Art. 24 ust. 5f u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym od 20.07.2011 r., zgodnie z którym w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.
Art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu od 1.01.2012 r. stanowi, iż należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6,
Natomiast zgodnie z art. 27 ustawy nowelizującej u.s.u.s., tj. ustawy z 16.09.2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. poz. 1378), zgodnie z którym do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed 1.01.2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od 1.01.2012 r. (ust. 1). Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed 1.01.2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2),
Art. 24 ust. 5b u.s.u.s. w brzmieniu od 1.01.2022 r. stanowi natomiast, iż bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego,
3.4. Mając na uwadze powołane przepisy i stan faktyczny sprawy, zdaniem Sądu, zasadnie Dyrektor przyjął w zaskarżonym postanowieniu za pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zawieszającą bieg terminu przedawnienia aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego, doręczenie tytułów wykonawczych, a nie jak to błędnie uczynił w swoim postanowieniu organ I instancji, doręczenie upomnienia z art. 15 § 1 u.p.e.a.
W uzasadnieniu trafnie Dyrektor wskazał, iż składki za 01/2013, 09-12/2014 i 01-02/2015 nie uległy przedawnieniu. Konstatacji tej nie zmienia fakt, że Dyrektor Oddziału ZUS w C. w przypadku składek za 01/2013, 09-12/2014 i 01-02/2015 błędnie zaliczył w zaskarżonym postanowieniu doręczenie upomnienia z art. 15 § 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r. do kategorii pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., w brzmieniu obowiązującym zarówno od 1.07.2004 r. do 31.12.2021 r., jak i od 1.01.2022 r., zawieszającej bieg terminu przedawnienia aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Sąd podziela wyrażany w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że zdarzenie, które powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności z tytułu składek musi mieć miejsce w toku postępowania egzekucyjnego, albo nieuchronnie prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, skoro zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie może zakończyć się inaczej, niż na skutek zakończenia postępowania egzekucyjnego (por. wyroki: WSA w Lublinie z 18.05.2022 r. I SA/Lu 107/22, WSA w Łodzi z 5.01.2022 r. III SA/Łd 820/21, NSA z 15.10.2021 r. I GSK 546/21, WSA w Gliwicach z 10.07.2024 r. I SA/GI 152/24). Tak więc doręczenia upomnienia z art. 15 § 1 u.p.e.a., jako czynności realizowanej poza postępowaniem egzekucyjnym, nie można zaliczyć do zdarzeń powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia, wymienionych w art. 24 ust. 5b u.s.u.s. (por. wyrok NSA z 9.02.2022 r. I GSK 1210/21). Skład orzekający podziela pogląd tut. Sądu prezentowany w wyroku z 10.07.2024 r. I SA/GI 152/24, zgodnie z którym za pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., uznaje doręczenie tytułu wykonawczego.
Przyjmując za pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zawieszającą bieg terminu przedawnienia aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego, doręczenie tytułów wykonawczych, to składki za 01/2013, 09-12/2014 i 01-02/2015 nadal nie uległy przedawnieniu. Tytuły wykonawcze Oddziału ZUS w C. z 23.02.2015 r. nr od TW4090215000309 do TW4090215000310 doręczone zostały Skarżącemu 27.02.2015 r., zaś tytuły wykonawcze z 2.06.2015 r. nr od TW4090215001085 do TW4090215001086 w dniu 8.06.2015 r.
Tym samym bieg terminu przedawnienia należności w przypadku tytułów wykonawczych z 23.02.2015 r. nr od TW4090215000309 do TW4090215000310 uległ zawieszeniu od 27.02.2015 r. i jest nadal zawieszony, bo postępowanie egzekucyjne prowadzone na ich podstawie nie zostało zakończone. Z kolei bieg terminu przedawnienia należności w przypadku tytułów wykonawczych z 2.06.2015 r. nr od TW4090215001085 do TW4090215001086 uległ zawieszeniu od 8.06.2015 r. i jest nadal zawieszony, bo postępowanie egzekucyjne prowadzone na ich podstawie także nie zostało zakończone.
3.5. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, iż w okresie 7 lat, tj. od 29.09.2017 r. (stwierdzenie bezskuteczności egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.) do 7.03.2024 r. (ponowne wszczęcie egzekucji przez zajęcie rachunku bankowego), Oddział ZUS w C. nie podjął żadnych czynności w celu odzyskania zaległości, zatem bieg terminu przedawnienia zaległości nie został zawieszony i w związku z tym uległa ona przedawnieniu wyjaśniam, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. zawiadomieniem z 29.09.2017 r. zakończył jedynie egzekucję prowadzoną na podstawie dalszych tytułów wykonawczych, a nie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych, zaś fakt podjęcia przez Dyrektora Oddziału ZUS w C. dopiero 7.03.2024 r. kolejnej czynności egzekucyjnej, nie ma wpływu na przedawnienie należności, gdyż bieg terminu przedawnienia należności pozostaje zawieszony odpowiednio od 27.02.2015 r. i 8.06.2015 r., aż do zakończenia postępowania egzekucyjnego.
3.6. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a., gdyż ten drugi przepis mówi o sytuacji, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, dlatego organy administracji publicznej nie miały powodu zwracać się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.
W realiach rozpoznawanej sprawy organy egzekucyjne, zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, co obrazuje uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Również dokonana w granicach art. 80 k.p.a. ocena nie budzi zastrzeżeń. Dyrektor wydał rozstrzygnięcie na podstawie całego zgromadzonego materiału dowodowego, oceniając czy dana okoliczność została udowodniona, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Wobec powyżej nie doszło do naruszenia art. 24 u.s.u.s. i art. 7 k.p.a. w związku z art. 84 § 1 k.p.a.
3.7. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach wyznaczonych art. 134 p.p.s.a. skargę oddalił, albowiem nie doszukał się naruszeń prawa procesowego i materialnego w stopniu skutkującym koniecznością eliminacji zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.