Wniesiono o uchylenie w całości tytułu wykonawczego z dnia 28 maja 2025 r. jako wydanego wobec osoby, wobec której obowiązek nie istnieje, umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na jego podstawie stwierdzenie, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych RTV skarżącego osoby wygasł z mocy prawa z dniem 31 maja 2021 r., zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazano na brak istnienia obowiązku. Skarżący podniósł, że nigdy nie rejestrował odbiorników RTV ani nie otrzymał dokumentów potwierdzających nadanie numeru identyfikacyjnego. Organ nie przedstawił żadnego dowodu rejestracji z jego podpisem.
W rejestrze Poczty Polskiej widnieje błędne nazwisko ("L1" zamiast "L"), co samo w sobie wyklucza tożsamość osoby zobowiązanej.
Z art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych wynika, że obowiązek powstaje dopiero po rejestracji odbiornika przez jego posiadacza, czego w przypadku skarżącego nigdy nie było.
Następnie wskazano, że z urzędowego zaświadczenia wynika, że skarżący został wymeldowany z adresu R., ul. [...] w dniu 21 marca 2008 r. Poczta Polska twierdzi jednak, że rejestracja odbiorników nastąpiła 11 lipca 2008 r. Nie mógł więc dokonać takiej rejestracji ani korzystać z odbiorników pod tym adresem.
Dalej wskazał, że uregulował wszystkie należne opłaty abonamentowe. W uzasadnieniu Poczta Polska sama potwierdziła, że książeczka abonamentowa została wypełniona do końca, a ostatnia rata opłacona.
Po tym nie otrzymał nowej książeczki ani zawiadomienia o kontynuacji obowiązku, co oznacza, że obowiązek został wykonany i nie powstały nowe należności.
Egzekucja prowadzona po tym fakcie dotyczy zobowiązania, które już nie istniało. Organ twierdzi, że zawiadomienie wysłano na adres zameldowania i uznaje doręczenie za skuteczne. Jest to nieprawidłowe, bo od marca 2008 r. nie zamieszkiwał pod tym adresem. Nie przedstawiono dowodu doręczenia ani awizowania. Fikcja doręczenia z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 - k.p.a.) nie ma zastosowania, jeżeli adres jest błędny. Skoro doręczenie nie nastąpiło, obowiązek nie mógł powstać.
Na podstawie decyzji ZUS z 21 kwietnia 2012 r. skarżący nabył prawo do świadczenia emerytalnego od 22 maja 2012 r., co zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o opłatach abonamentowych powoduje zwolnienie z obowiązku z mocy prawa. Już w pierwszej korespondencji z Pocztą Polską skarżący przekazał kopię decyzji, jednak organ zignorował ten fakt i kontynuował czynności. W rezultacie egzekucja prowadzona po 31 maja 2021 r. jest całkowicie bezpodstawna.
Poczta Polska w uzasadnieniu zaskarżonego aktu nie odniosła się w ogóle do faktu zwolnienia ustawowego ani do przedłożonej decyzji ZUS, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Brak rozważenia kluczowego dowodu świadczy o niedopełnieniu obowiązku z art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
Tytuł wykonawczy z 28 maja 2025 r. obejmuje okresy, w których obowiązek nie istniał, oraz został wystawiony w oparciu o błędne dane. W świetle art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. egzekucja nie może być prowadzona, gdy obowiązek nie istnieje.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
3.3. W piśmie z dnia 16 grudnia 2025 r. skarżący przedstawił replikę do odpowiedzi na skargę, w której ponowił swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
4. Skarga nie jest zasadna, ponieważ wydane w kontrolowanej sprawie postanowienie wierzyciela nie narusza prawa.
5. Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego są podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty te - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 268 z późn. zm. - u.p.e.a.) zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego i po upływie tego terminu. Przesłanki stanowiące podstawę wniesienia zarzutów enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonych zarzutów regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Stosownie do treści art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej.
Zgodnie z § 2 wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Wskazane w powyżej powołanym przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności.
W niniejszej sprawie skarżący zgłosił zarzuty w oparciu o art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku. W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny.
6. Twierdzenie wierzyciela, że zarejestrowanie odbiornika bez późniejszego jego wyrejestrowania przesądza o obowiązku uiszczania opłat abonamentowych jest w ocenie Sądu trafne.
Opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo uregulowane mocą art. 2 (1) pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" (Dz.U. z 1960 r., poz. 307 ze zm.), dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez tzw. Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (M.P. Nr 41, poz. 264, ze zm.).
W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (t.j. Dz.U. z 2004 r., poz. 2531 ze zm.). Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Ustawodawca połączył w niej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika.
Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie aktualnie obowiązująca ustawa abonamentowa. Ustawa ta nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych. Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli brak przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). Obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia w życie u.o.a., ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a zatem posiadały zarejestrowany odbiornik.
Z powyższego wynika, że zarejestrowanie odbiornika pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji, a nawet w okresie obowiązywania jeszcze wcześniej regulacji, bez jego późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z obecnie obowiązującej ustawy o opłatach abonamentowych obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
W niniejszej sprawie skarżący we wniesionych zarzutach nie kwestionował dokonania rejestracji odbiornika telewizyjnego, którego używał w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w R. W zarzutach na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, skarżący wskazywał na to, że jako osoba, która ukończyła 60 lat oraz ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość nie przekracza miesięcznie kwoty 50% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzedzającym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego - jest osobą zwolnioną od opłat abonamentowych. Następnie dopiero w zażaleniu wskazał na niedokonanie rejestracji odbiornika telewizyjnego, brak otrzymania imiennej książeczki opłat oraz zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego.
Jednakże fakt rejestracji odbiornika telewizyjnego w niniejszej sprawie został wykazany przez organ.
Dowodem jest wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający zarejestrowanie skarżącego jako abonenta w elektronicznej bazie danych oraz wydanie książeczki radiofonicznej.
W elektronicznej bazie danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. odnotowano również wnoszenie wpłat abonamentowych do dnia 12 grudnia 2007 r. (opłata za okres od sierpnia 2007 do grudnia 2007), co jest sprzeczne ze stwierdzeniem skarżącego, iż nie dokonywał rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego.
Dowodem jest wydruk z bazy danych o abonentach Poczty Polskiej S.A. potwierdzający dokonywanie wpłat do dnia 12 grudnia 2007 r. Poza tym twierdzenia skarżącego są sprzeczne np. w skardze podaje, że nigdy nie rejestrował odbiornika RTV, po czym w piśmie procesowym z dnia 16 grudnia 2025 r. oświadcza, że nie kwestionuje faktu, iż przed 2008 r. istniała rejestracja odbiornika RTV oraz że uiszczał opłaty abonamentowe.
W aktach sprawy brak jest z kolei dowodu, że zobowiązany dokonał wyrejestrowania odbiornika, sam skarżący również na taki dowód nie wskazuje.
W ocenie Sądu te dane są wystarczające do stwierdzenia, że sporny obowiązek nie przestał istnieć. Zobowiązany chcąc skutecznie podnieść zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające wyrejestrowanie odbiornika RTV, czego nie uczynił.
Stosownie bowiem do art. 2 ust. 1 i 3 u.o.a. za używanie odbiorników RTV pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym powstanie obowiązku uiszczenia opłaty wiąże się z dokonaniem rejestracji odbiornika. Fakt rejestracji odbiornika RTV w tej sprawie został wykazany przez organ.
Po zarejestrowaniu odbiornika RTV uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) - por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22 (część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia), wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 czerwca 2013 r., I SA/Gl 236/13 - CBOSA.
Zatem jeśli w sprawie wykazane zostało dokonanie rejestracji odbiornika RTV, to abonent podnoszący nieistnienie obowiązku uiszczania opłat powinien wykazać z kolei wyrejestrowanie tegoż odbiornika (por. wyroki tutejszego Sądu w sprawach: I SA/Gl 1165/20, I SA/Gl 650/14; I SA/Gl 518/14; I SA/Gl 376/13, jak również WSA w Poznaniu w sprawie I SA/Po 57/14).
7. Powyższego stanowiska nie zmienia kwestia dotycząca nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r.
Zgodnie z tym przepisem dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).
Zgodnie z art. 6 ust. 4 u.o.a., który stanowił podstawę wydania powołanego wyżej rozporządzenia, minister właściwy do spraw łączności w porozumieniu z Krajową Radą Radiofonii i Telewizji określi w drodze rozporządzenia, warunki i tryb rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, uwzględniając dostępność placówek pocztowych operatora wyznaczonego oraz jego organizację. Nie można przyjąć, wobec takiego brzmienia delegacji, aby Minister Transportu mógł stanowić normy statuujące lub znoszące ustawowo określony obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej.
Jednocześnie Sąd podkreśla, że u.o.a. nie wiąże obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej z posiadaniem przez zobowiązanego określonej treści albo formy dowodu rejestracji odbiornika RTV. Warunkiem wystarczającym, a zarazem koniecznym, istnienia obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej jest przecież używanie odbiornika RTV. Data rejestracji odbiornika wyznacza termin płatności abonamentu RTV. Ani z ustawy ani z rozporządzenia nie wynika, aby akty wcześniejszej rejestracji odbiorników RTV zostały anulowane. Sąd podziela w tym względzie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2016 r. w sprawie sygn. akt II FSK 2116/16). W swoich wywodach NSA stwierdził, że u.o.a. statuuje dwa obowiązki posiadaczy odbiorników RTV: jeden w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej (art. 2) oraz drugi dotyczący rejestracji (art. 5). Jakkolwiek w ujęciu funkcjonalnym są one powiązane, to w sensie prawnym są to jednak dwa odrębne obowiązki. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w treści art. 7 ust. 1 u.o.a., który stanowi, że kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. Obowiązek posiadania dowodu rejestracji odbiornika RTV należy więc odnosić do obowiązku rejestracji, a nie jako przesłankę obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Ten drugi obowiązek istnieje bowiem niezależnie od posiadania dowodu ich rejestracji. Analogiczne wnioski wynikają z wyroku NSA z dnia 1 czerwca 2016 r., II GSK 913/15.
Obowiązek nadania nowego numeru identyfikacyjnego i powiadomienia użytkownika nie miał zatem wpływu na wynikające skutki z faktu uprzedniego zarejestrowania odbiornika RTV.
Nie należy zatem przypisywać nadaniu numeru identyfikacyjnego i powiadomieniu zobowiązanego inne skutki aniżeli te, które wprost określone zostały w rozporządzeniu.
Poza tym, należy stwierdzić, że użyte w § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. wyrażenie "powiadomienie" oznacza, że przesłanie zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej, bez potwierdzenia odbioru, na adres strony, czyniło zadość wymogom określonym w § 5 ust. 2.
Nadto ustawodawca nie określił żadnej szczególnej formy tego powiadomienia, zastrzegł jedynie, aby odpowiadało ono wzorowi określonemu w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Z powyższej regulacji wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. powoływany już wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., II FSK 2116/16).
Wierzyciel dołączył do akt blankiet zawiadomienia z datą 11 lipca 2008 r., choć nie załączył do akt dowodu wysłania (choćby kopii koperty). Z uwagi na podniesione wyżej argumenty, ta okoliczność nie ma jednak znaczenia dla przyjęcia, czy w sprawie istniał, czy też nie istniał obowiązek skarżącego do uiszczania opłaty. Dla oceny tej okoliczności istotnym jest, że zobowiązany dokonał rejestracji odbiornika RTV, a nie dokonał jego wyrejestrowania.
8. Odnosząc się do zmiany miejsca zamieszkania skarżącego podkreślenia wymaga fakt, iż opłata abonamentowa przypisana jest do abonenta, a nie do adresu i nie jest związana z prawem własności lokalu. W przypadku zmiany miejsca zamieszkania, użytkownik odbiornika zobowiązany jest zgłosić ten fakt i po zaktualizowaniu danych adresowych kontynuować opłaty abonamentowe. Jeżeli w nowym miejscu zamieszkania użytkownik nie posiada odbiornika, bądź opłaty abonamentowe wnoszone są przez osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym, zobowiązany jest dopełnić w placówce pocztowej formalności związane z wyrejestrowaniem odbiornika.
9. Nadto wskazać należy, że zaistnienie u osoby uprawnionej ustawowych przesłanek do zwolnienia od opłat abonamentowych, nie powoduje zmiany stanu prawnego do czasu, kiedy uprawnienia nie zostaną zgłoszone przez abonenta w placówce pocztowej, na podstawie dokumentu uprawniającego do zwolnienia. Wywiązanie się z ustawowego obowiązku rejestracji odbiorników, wnoszenia opłat abonamentowych oraz zgłaszania w placówce pocztowej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, która ma wpływ na uzyskanie zwolnienia, należy do obowiązków abonenta. Tymczasem jak wskazuje organ orzekający w pierwszej instancji, nie dysponuje on dokumentem potwierdzającym dopełnienie przez skarżącego w placówce pocztowej formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia od opłat abonamentowych. Faktem jest, iż organ drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie odniósł się do ww. kwestii, jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, albowiem organ drugiej instancji w całości utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, w którym to organ wyraźnie wskazał, iż zarzut skarżącego w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
10. Z tych wszystkich powodów, zarzuty skargi okazały się bezzasadne, a skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) została oddalona.