W przekonaniu SKO fakt późniejszego zawiadomienia zobowiązanego o zastosowaniu środka egzekucyjnego nie wpływa na zgodność z prawem samego zajęcia i dlatego nie może być oceniana w tym postępowaniu. Dalej wskazano, iż dla skuteczności omawianego środka egzekucyjnego nie jest istotne, czy i kiedy doręczono skarżącemu tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (wyrok NSA z dnia 20.10.2006r. sygn. akt II FSK 952/06, wyrok WSA w Łodzi z dnia 30.03.2023r. sygn. akt III SA/Łd 763/22). W postanowieniu stwierdzono, iż brak jednoczesnego (późniejszego) doręczenia spółce zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego nie warunkowało skuteczności zajęcia i nie mogło doprowadzić do jego uchylenia lub usunięcia stwierdzonej wady na podstawie art. 54 § 6 u.p.e.a. Uznano, iż analizowane zawiadomienie ma znaczenie dla oceny skuteczności przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi na gruncie Ordynacji podatkowej.
Spółka wniosła na postanowienie SKO w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną skargę do tut. Sądu.
Spółka zaskarżyła postanowienie SKO w całości i wniosła o jego o jego uchylenie oraz o uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania skargi na czynność egzekucyjną ewentualnie wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO a następnie zastosowanie w odniesieniu do zażalenia z dnia 21 stycznia 2025r. art. 64 § 2 k.p.a.
Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której zażalenie z dnia 21 stycznia 2025r. na postanowienie Prezydenta w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną zawierało braki formalne, do uzupełnienia których powinna zostać wezwana skarżąca.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega oddaleniu, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiotem postępowania administracyjnego, była skarga na czynność egzekucyjną, która została uregulowana w art. 54 u.p.e.a.
W złożonej skardze na czynność egzekucyjną zarzucono, iż czynność zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P S.A. (zajęcie nr [...] z dnia 15 grudnia 2022r.) jest bezskuteczna i nieważna, gdyż została dokonana z naruszeniem ustawy, co stanowi podstawę skargi na zasadzie art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Zarzucono, iż zajęcie obejmuje 9 tytułów wykonawczych, które nie zostały zaspokojone w całości, pomimo, że do ważności takiej czynności niezbędne jest dokonanie z osobna zajęcia dla każdego tytułu wykonawczego. Wskazano, iż zajęcie wszystkich tytułów "zbiorczo" okazało się bezskuteczne, z uwagi na brak środków i sposób zaksięgowania przez organ już uzyskanych środków wyłącznie na jeden tytuł wykonawczy.
Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z treścią art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest:
1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy;
2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej.
Stosownie do art. 1a pkt 2 tej ustawy przez czynność egzekucyjną rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
W orzecznictwie wskazuje się, że "określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego (por. wyrok NSA z 5 maja 2021 r., III FSK 91/21 i przywołane tam orzecznictwo). Skarga na czynności egzekucyjne nie jest zatem uniwersalnym środkiem prawnym, za pomocą którego zobowiązany mógłby kwestionować wszelkie czynności oraz zdarzenia mające miejsce w toku postępowania egzekucyjnego. Służy ona ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. W jej ramach można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tej czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W szczególności w postępowaniu prowadzonym w sprawie skargi na czynności egzekucyjne nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wolters Kluwer 2021 r., wyd. 9, str. 362). W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego (np. z powodu wadliwości wystawienia tytułów wykonawczych, braku upomnienia czy też nieistnienia obowiązku), ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015r., II FSK 290/13)" (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 sierpnia 2023r., sygn. akt III FSK 1100/22).
Należy zauważyć, że treść art. 54 u.p.e.a. uległa zmianie na podstawie art. 1 pkt 28 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). W uzasadnieniu projektu tej ustawy wskazano, że "Podstawa wymieniona w punkcie 2 stanowi doprecyzowanie obowiązującego przepisu mówiącego o skardze na czynność dokonaną przez organ egzekucyjny. Przepis ten nie wskazuje jednak wady czynności egzekucyjnej, która jest podstawą skargi, co powoduje, że przesłanki do jej złożenia nie są jasne i budzą wątpliwości w zakresie ich stosowania. Z powyższego względu jednoznacznie określono, że skarga może zostać złożona w przypadku dokonania czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. Ponieważ przepisy rozporządzeń wydanych na podstawie delegacji ustawowych służą wykonaniu ustawy, naruszenie tych przepisów stanowi również naruszenie przepisów, na podstawie których zostały wydane.
Natomiast stosownie do postanowień art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz niezwłocznie:
1) przekazał zajętą wierzytelność organowi egzekucyjnemu na pokrycie
egzekwowanej należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w
terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o zajęciu
zawiadomił organ egzekucyjny o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty, w tym
również o nieprowadzeniu rachunku bankowego zobowiązanego;
3) po powstaniu wierzytelności, jeżeli jej wysokość przekracza kwotę wolną od
egzekucji, a zajęta kwota nie wystarcza na zaspokojenie egzekwowanych
należności pieniężnych, zawiadomił o zbiegu egzekucji.
Według § 2 powyższej normy zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również środki pieniężne:
1) których nie było na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone
na ten rachunek po dokonaniu zajęcia;
2) które zostały wpłacone na inny rachunek, otwarty po dokonaniu zajęcia.
Zgodnie z art. 80 § 3 u.p.e.a. jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego.
Zatem w świetle powyższego skarga oparta na art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a. może dotyczyć zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, bądź też zastosowania co prawda dopuszczalnego środka egzekucyjnego, jednakże w sposób naruszający ustawę.
Sąd stwierdza, iż ustawodawca nie prowadził ilościowego limitu tytułu wykonawczych wykazanych na zajęciach egzekucyjnych wierzytelności. Powyższe wynika z wzoru tytułu określonego w rozporządzeniu Ministra Finansów Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 1 grudnia 2020r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2020r., poz. 2346), w którym w tabeli "Dane dotyczące dochodzonych należności" przewidziano więcej pozycji, w których można ująć tytuły wykonawcze. W uzupełnieniu zawartym w druku zajęcia (pkt 11) ustawodawca wskazał na sumy kilku opłat manipulacyjnych i wydatków, które mogą dotyczyć różnych tytułów wykonawczych. Ponadto w uwagach druku zajęcia egzekucyjnego wprost wskazano na możliwość realizacji więcej niż trzech tytułów wykonawczych jednego wierzyciela. Zatem zarzut odnoszący się do nieuprawnionego objęcia jednym zajęciem 9 tytułów wykonawczych, które nie zostały zaspokojone w całości należało uznać za niezasadny. Jak prawidłowo przyjęto, na zgodność czynności z prawem nie miało wpływu, to czy w dniu zajęcia na rachunku były środki. Wyłącznie częściowa realizacja zajęcia egzekucyjnego nie powoduje, że zastosowana czynność egzekucyjna stanowiąca zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, nastąpiła z naruszeniem ustawy. Ponadto prawidłowa jest konstatacja, iż fakt późniejszego zawiadomienia zobowiązanego o zastosowaniu środka egzekucyjnego nie wpływa na zgodność z prawem samego zajęcia i dlatego nie może być oceniana w analizowanym postępowaniu. Dla skuteczności omawianego środka egzekucyjnego nie jest istotne, czy i kiedy doręczono skarżącemu tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (wyrok NSA z dnia 20.10.2006r. sygn. akt II FSK 952/06, wyrok WSA w Łodzi z dnia 30.03.2023r. sygn. akt III SA/Łd 763/22).
W złożonej do tut. Sądu skardze zarzucono naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której zażalenie z dnia 21 stycznia 2025r. na postanowienie Prezydenta w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną, zawierało braki formalne.
Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi podnieść należy, iż w rozdziale 11 Działu II k.p.a., w którym uregulowano instytucję zażaleń, brak normy, która wskazywałaby jakie wymogi winno spełniać uzasadnienie zażalenia. Jednocześnie zgodnie z art.144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Natomiast według art. 128 k.p.a. odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji.
Sąd zauważa, iż wniesione przez spółkę zażalenie na postanowienie Prezydenta z dnia 31 grudnia 2024r. zawierało wniosek o uchylenie w/w postanowienia Prezydenta. Zawarcie w zażaleniu powyższego wniosku wskazują, iż skarżąca nie była była zadowolona z postanowienia Prezydenta. Choć w zażaleniu nie zawarto szczegółowych zarzutów to, w ocenie Sądu, zażalenie spełnia wymogi zawarte w art. 128 w zw. z art. 144 k.p.a., Ponadto wniesione przez skarżącą zażalenie spełniało pozostałe wymogi z art. 63 k.p.a.
Należy podkreślić, iż skarżąca nie wskazuje, jakimi konkretnie brakami formalnymi dotknięte było wniesione zażalenie. Ponadto zobowiązana zarzucając naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. nie wskazała jednocześnie czy i dlaczego naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026r. poz. 143) skargę oddalił.