- Biuro Projektów "K." Sp. z o.o. - hipoteka przymusowa łączna na kwotę 11.240.252.48 zł,
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych - hipoteka przymusowa na kwotę 85.378,27 zł,
- Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. - hipoteka przymusowa na kwotę 537.964,59 zł,
- Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości - hipoteka przymusowa na kwotę 19.928.665,95 zł,
- M. C. - hipoteka przymusowa na kwotę 15.449,35 zł.
W księdze wieczystej numer [...] Spółka figuruje jako użytkownik wieczysty działek nr [...], [...], [...] i [...] położonych w B. [...] o łącznej powierzchni 1,0365 ha oraz właściciel budynków stanowiących odrębne nieruchomości. Obciążenie hipoteczne opiewa na łączną kwotę 163.559.308.31 zł i składają się na nie hipoteki umowne i przymusowe ustanowione na rzecz następujących podmiotów:
- P. Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjna - hipoteka umowa łączna na kwotę 30.000.000.00 zł,
- A. Sp. z o.o. - hipoteka umowa łączna na kwotę 96.500.000,00 zł,
- Biuro Projektów "K." Sp. z o.o. - hipoteka przymusowa łączna na kwotę 11.240.252.48 zł,
- Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. - hipoteka przymusowa na kwotę 179.321,53 zł,
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych - hipoteka przymusowa na kwotę 121.616,19 zł,
- Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości - hipoteka przymusowa na kwotę 19.928.665,95 zł,
- Gmina B. - hipoteka przymusowa na kwotę 5.589.452,16 zł.
W księdze wieczystej numer [...] Spółka figuruje jako użytkownik wieczysty działek nr [...] i [...] położonych w B. [...] o łącznej powierzchni 51.911,00 m2 oraz właściciel budynków stanowiących odrębne nieruchomości. Obciążenie hipoteczne opiewa na łączną kwotę 173.735.217.06 zł i składają się na nie hipoteki umowne i przymusowe ustanowione na rzecz następujących podmiotów:
- P. Sp. z o.o. Sp. komandytowo-akcyjna - hipoteka umowa łączna na kwotę 30.000.000,00 zł,
- A. Sp. z o.o. - hipoteka umowa łączna na kwotę 102.381.200,00 zł,
- Biuro Projektów "K." Sp. z o.o. - hipoteka przymusowa łączna na kwotę 11.240.252.48 zł,
- B. w P. - hipoteka umowa łączna na kwotę 9.265.200,00 zł,
- Zakład Ubezpieczeń Społecznych - hipoteka przymusowa na kwotę 194.811,10 zł,
- Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. - hipoteka przymusowa na kwotę 717.286,12 zł,
- Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości - hipoteka przymusowa na kwotę 19.928.665,95 zł,
- M. C. - hipoteka przymusowa na kwotę 7.801,41 zł.
W zaskarżonym postanowieniu organ podatkowy konkludując powyższe ustalenia, stwierdził, że wszystkie wymienione nieruchomości posiadają obciążenie hipoteczne, co oznacza, że na żadnej z nich nie można ustanowić hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa korzystającej z pierwszeństwa zaspokojenia.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu zażaleniowym Dyrektor uznał, że w przedmiotowej sprawie okolicznością determinującą zasadność nadania wskazanej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie przesłanki wynikającej z art. 239b § 1 pkt 2 O.p. jest fakt, że łączna kwota podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2019 r. określona decyzją z 28 marca 2024 r. wynosi 13.662.217,00 zł i przewyższa całkowity majątek Spółki.
Odniesienie tej kwoty wyłącznie do wartości aktywów Spółki wykazanych w bilansie za 2023 r. nie pozostawia najmniejszych wątpliwości co do prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązań we wskazanej kwocie, dowodząc wprost istnienia po stronie Spółki stanu niewypłacalności. Z ww. bilansu wynika bowiem, że na koniec 2023 r. aktywa Spółki wynosiły 12.586.449,99 zł, a jej zobowiązania 166.187.279,19 zł. W pozycji bilansowej "zobowiązania i rezerwy na zobowiązania" nie zostały wykazane - z oczywistych względów - zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług w łącznej kwocie należności głównej 13.662.217 zł określone ww. decyzją z 28 marca 2024 r.
W tym miejscu wskazano, że decyzją z 20 listopada 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. określił i ustalił podatek od towarów i usług na łączną kwotę 108.006.320,00 zł. Wobec powyższego uwzględnienie zobowiązań z ww. decyzji podatkowych sprawia, iż łączna suma zobowiązań spółki wyniesie 287.855.816.19 zł. Zatem po uwzględnieniu ww. łącznej kwoty zobowiązań aktywa Spółki wykazane w bilansie pokrywają zaledwie niecałe 5% jej zobowiązań. Nie budzi zatem najmniejszych wątpliwości, że Spółka nie posiada majątku odpowiadającego łącznej kwocie ujawnionych zobowiązań, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia. Co więcej, całkowity majątek Spółki pozwala zaspokoić relatywnie niewielką część ujawnionych zaległości i to przy założeniu spieniężenia całego majątku Spółki. Należy mieć również na uwadze, że łączną kwotę należności do zapłaty powiększą także odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne. Majątek Spółki wykazany w bilansie jest zatem niewystarczający na pokrycie jej zobowiązań, co sprawia, iż Spółkę należy uznać za niewypłacalną.
Dyrektor odwołał się do art. 11 ust. 2 ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1520 ze zm.) i wskazał, że ujawnienie zaległości Spółki za poszczególne miesiące 2018-2019 we wskazanych powyżej kwotach prowadzi wprost do uznania niewypłacalności Spółki, tym bardziej, że z bilansu za 2023 r. wynika, że na koniec 2022 r. aktywa Spółki wynosiły 13.306.462,90 zł, a jej zobowiązania 163.043.647,44 zł, co oznacza, że również w 2022 r. zobowiązania pieniężne Spółki przekroczyły wartość jej majątku. Sytuacja ta sprawia, iż dalsze dowodzenie prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązań staje się de facto zbędne. Obiektywne dane finansowe wskazują, iż Spółka nie ma możliwości pokrycia tych zobowiązań. Majątek Spółki jest dalece niewystarczający na zapłatę zaległości, a ponadto jego całkowite spieniężenie i przeznaczenie na ten cel prowadziłoby do likwidacji działalności, co czyni w zasadzie bezprzedmiotowymi rozważania na temat pokrycia zaległości z przychodów osiąganych z bieżącej działalności.
Zatem z powyższego wynika, że wydając zaskarżone postanowienie organ I instancji zasadnie uznał, że została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., bowiem Spółka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia.
Z zaskarżonego postanowienia oraz akt sprawy wynika, że Spółka nie posiada zarejestrowanych na siebie pojazdów - co ustalono w oparciu o dane z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.
Z kolei w oparciu o dane wynikające ze złożonych zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2021-2023 organ podatkowy ustalił, że Spółka wykazuje straty, bowiem koszty uzyskania przychodu wielokrotnie przewyższają przychody.
W zaskarżonym postanowieniu organ I instancji wskazał także, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. prowadzi na podstawie zarządzeń zabezpieczenia z [...] r. postępowanie zabezpieczające obejmujące podatek od towarów i usług za wrzesień i październik 2019 r. W piśmie z 27 marca 2024 r. organ egzekucyjny poinformował, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczającym nie zabezpieczono żadnych środków pieniężnych.
Z akt sprawy wynika nadto, że Spółka posiada zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych na łączną kwotę 152.460.983,51 zł (należność główna wraz z odsetkami za zwłokę na 2 kwietnia 2024 r.).
Dalej organ odwoławczy podał, że Spółka 24 października 2022 r. złożyła do Sądu Rejonowego K.-[...] w K. wniosek o ogłoszenie upadłości wraz z wnioskiem o zatwierdzenie warunków sprzedaży przedsiębiorstwa dłużnika. Postanowieniem z 18 stycznia 2024 r. Sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika, oddalił również wniosek o zatwierdzenie warunków sprzedaży zorganizowanej części przedsiębiorstwa, a kosztami tego postępowania obciążył Spółkę. W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd stwierdził m.in., że cyt.;
"W odniesieniu do dłużnika zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości Dłużnika, określone w art. 10 w związku z art. 11 ust. 1 i 1a PU, albowiem Dłużnik stał się niewypłacalny - tj. nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, opóźnianie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące i ma charakter trwały. Jednakże z uwagi na fakt, iż majątek dłużnika w ujęciu realnym nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego wniosek o ogłoszenie upadłości podlegał oddaleniu.
Jak wynika z opinii TNS z 24 lipca 2023 r. w przypadku konieczności prowadzenia postępowania upadłościowego na zasadach ogólnych tj. bez procedury przygotowanej likwidacji, przewidywana kwota, która może zostać uzyskana z likwidacji składników masy upadłości C. Sp. z o.o., która mogłaby zostać przeznaczona na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego wynosi około 2.724.846,23 zł i nie wystarczy na pokrycie szacunkowych kosztów postępowania upadłościowego, które szacowane są na 3.461.740,65 zł. Co przy tym istotne powyższe wyliczenia co do zasady nie były kwestionowane przez dłużnika, który wprost wskazywał, że tylko szybka sprzedaż w trybie procedury "pre-pack" da możliwość sprawnej likwidacji masy upadłości bez ryzyka braku środków na zabezpieczenie majątku Dłużnika i pokrycie kosztów samego postępowania upadłościowego" (...). Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania stanowiska TNS, uznając tym samym, iż majątek dłużnika nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania".
Na dzień wydania zaskarżonego postanowienia ww. postanowienie Sądu było nieprawomocne.
W opinii organu odwoławczego podjęcie decyzji o wystąpieniu do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości oznacza, że zarząd Spółki uznał, iż wystąpił stan niewypłacalności, co również uprawdopodabnia obawę niewykonania zobowiązań wynikających z ww. decyzji organów podatkowych. Ponadto, obawę tę dodatkowo potwierdza fakt, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczającym nie zabezpieczono żadnych środków pieniężnych.
Konkludując powyższe ustalenia, organ I instancji wskazał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki uregulowane przez ustawodawcę w art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności - wobec Spółki toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych oraz Spółka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, a organ podatkowy uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Uzupełniając rozważania organu I instancji Dyrektor stwierdził, że stan posiadanych przez Spółkę zobowiązań znacznie przekraczający wartość jej majątku, ujemny kapitał własny (w 2023 r. - 153.600.829, 20 zł) oraz ponoszone straty nie tylko uprawdopodobniają, lecz wskazują na brak realnej możliwości uregulowania określonych zobowiązań i ustalonych dodatkowych zobowiązań wynikających z decyzji z 28 marca 2024 r.
Dyrektor wskazał, że art. 239b § 1 pkt 1 i 2 O.p. znajduje zastosowanie w przypadku, gdy organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Głównym celem nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest bowiem ochrona interesów Skarbu Państwa w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują na to, że podatnik nie dopełni dobrowolnie ciążącego na nim zobowiązania podatkowego. Prawdopodobieństwo nieuregulowania kwot wynikających z ww. decyzji z 28 marca 2024 r. jest przy tym wynikiem dokonanej analizy sytuacji majątkowej podatnika, tj. braku majątku ruchomego i nieruchomości (o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia), danych o wysokości uzyskanych strat wykazanych w zeznaniach podatkowych Spółki za lata 2021-2023, wartości aktywów pokrywających niecałe 5% jej zobowiązań - w zestawieniu z łączną kwotą zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2018-2019 w łącznej wysokości 121.668.537,00 zł (13.662.217 zł +108.006.320,00 zł).
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i stwierdził, że okoliczności opisane powyżej, wyczerpują określone przez ustawodawcę w art. 239b § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 O.p. przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w zażaleniu Dyrektor stwierdził, że organ podatkowy wziął pod uwagę wysokość zobowiązań podlegających wykonaniu oraz fakt, iż Spółka nie posiada majątku trwałego umożliwiającego ustanowienie zabezpieczeń rzeczowych korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia. Poza tym z zaskarżonego postanowienia oraz przekazanego przez organ podatkowy materiału dowodowego wynika, że organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne na rzecz kilku wierzycieli (ZUS, Marszałka Województwa [...], Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., D. S.A., Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, Prezydenta Miasta B.), a najstarsze zaległości dotyczą stycznia 2014 r. Wobec powyższego wszelkie dywagacje, że Spółka "posiada zdolność i swobodę dostępu do pozyskania nieograniczonego i bezwarunkowego finansowania działalności gospodarczej przez firmy faktoringowe" nie mogą zmienić faktu, iż Spółka jest niewypłacalna w stopniu wykluczającym możliwość zaspokojenia zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę. W przedmiotowej sprawie kwota ujawnionych zaległości w relacji do całkowitego majątku Spółki i wynikający z tego wniosek o niewypłacalności Spółki, przeczy twierdzeniom pełnomocnika podatniczki, że "nie ma obawy, że zobowiązanie podatkowe określone w każdej wysokości nie zostanie uregulowane jednorazowo", tym bardziej, że sama Spółka wniosła o upadłość.
Jednocześnie Dyrektor zakwestionował przedstawione powyżej argumenty pełnomocnika, które rzekomo wywodzi z ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K., bowiem na żadnej z 467 stron tej decyzji nie znajdują się stwierdzenia, na które powołuje się ww. pełnomocnik. Dyrektor stwierdził, że zaskarżona przez podatniczkę decyzja zawiera wyraźne stwierdzenia przeczące ww. argumentom strony i odwołał się do poszczególnych fragmentów decyzji.
Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz przywołane fragmenty z ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. organ odwoławczy uznał, że zarzuty strony są bezzasadne, a twierdzenia, że Spółka może posiadać wielomilionowe roszczenia o zapłatę (przewyższające podatek do zapłaty określony w decyzji) od zagranicznych odbiorców koksu za zrealizowane dostawy koksu, które, według organu, podmioty te nabyły od podatniczki, a nieskutecznie zwolniły się od zobowiązania do zapłaty i na tych wierzytelnościach uprawniony organ będzie mógł zabezpieczyć swoje roszczenia wynikające z decyzji z 28 marca 2024 r. nie znajdują potwierdzenia w aktach badanej sprawy. Podkreślono przy tym, że dla potrzeb analizy przesłanek nadania rygoru natychmiastowej wykonalności oceniono aktualną sytuację majątkowo-finansową Spółki, a nie dane z lat 2018-2019. Obawa niewykonania zobowiązania jest tym bardziej realna, gdy zważy się, że sama Spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 180, art. 187 § 1 i art. 191 w zw. z art. 239b § 1 pkt 2 w zw. z art. 239b § 2 O.p. Dyrektor wskazał, że postępowanie prowadzone w zakresie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z 28 marca 2024 r. zrealizowało w pełni zasady wynikające z ww. przepisów. Organ podatkowy podjął wszystkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Organ podatkowy zobowiązany był wyłącznie do uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania i ostatecznie wyciągnięte przez ten organ wnioski okazały się prawidłowe.
W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentujący skarżącą radca prawny zarzucił naruszenie art. 122 w zw. z art. 191 w zw. z art. 239 b § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 b § 2 O.p. polegające na dokonaniu rażąco sprzecznego i wykluczającego się w jednym stanie faktycznym ustalenia w sprawie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności z ustaleniami w sprawie podatkowej, w sytuacji, w której ustalenie stanu faktycznego wynikającego z decyzji podatkowej oznacza, że na gruncie postępowania w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności dokonano dowolnego ustalenia sytuacji majątkowej skarżącej oraz bezpodstawnie wyrażono obawę, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Z kolei w sytuacji, w której prawdziwa jest ocena skarżącej ustalona w przedmiotowym postępowaniu w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności to oczywistą konsekwencją tego ustalenia jest to, że nieprawdziwe są ustalenia przyjęte w decyzji podatkowej, co w każdym przypadku wyklucza wszelką obawę o niewykonanie zobowiązania.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi, jej autor, stwierdził, że doszło do rażącej obrazy zasady prawdy materialnej. We wspólnym stanie faktycznym w tym zakresie dotyczącym skarżącej organy (w niniejszej sprawie oraz w sprawie wymiarowej) dokonały nieakceptowalnej na gruncie jednego stanu faktycznego przeciwnej oceny sytuacji majątkowej i zdolności finansowych skarżącej, w obu przypadkach wyprowadzając z tych ustaleń negatywne skutki prawne dla skarżącej. Z porównania treści uzasadnienia obu tych orzeczeń wyłania się całkowicie różny obraz sytuacji majątkowej Spółki, która nie daje się pogodzić na gruncie jednego stanu faktycznego. W ocenie pełnomocnika podatniczki, niewątpliwie podstawą zaskarżonego postanowienia było ustalenie, że skarżąca jest w ocenie organu niewypłacalna. Jeżeli organ podatkowy przyznaje na gruncie zaskarżonego postanowienia, że najstarsze zobowiązania Skarżącego sięgają 2014 r. i w związku z tym znajduje się on w stanie niewypłacalności to jednocześnie kwestionuje w ten sposób organ rzeczywistość ustalenia decyzji podatkowej, że w weryfikowanym okresie poszczególnych miesięcy 2018 i 2019 r. to Skarżący dokonał czynności opodatkowanych i to u skarżącego powstały opisane w decyzji podatkowej skutki podatkowe. Jeżeli tak to wykluczona jest w sprawie obawa o niewykonanie zobowiązania, które w kontekście powyższego ustalenia nie ma prawa się ostać i jest to dla Skarżącego istotny argument nieznany w dacie zaskarżonej decyzji podatkowej, który zważając na fakt, że sprawa odwołania od decyzji podatkowej znajduje się właśnie w rozpatrzeniu u Dyrektora powinien mieć przesądzające znaczenie dla zaskarżonej decyzji podatkowej, która w tym stanie rzeczy nie ma prawa się ostać z uwagi na zarzucony organowi pierwszej instancji dowolny sposób oceny stanu faktycznego, właśnie w kontekście niewypłacalności Skarżącego powstałej już wobec zaległości, które najstarsze tak jak to potwierdził organ odwoławczy są jeszcze z 2014 r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach. z 24 września 2024 r. nr 2401-IEWl.4253.30.2024.il utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z 26 kwietnia 2024 r. w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z 28 marca 2024 r. dotyczącej podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2019 r.
Kontrolę tą rozpocząć należy od wskazania, że w zbliżonym stanie faktycznym WSA w Gliwicach wypowiedział się w nieprawomocnym wyroku z 8 października 2024 r., sygn. akt I SA/Gl 672/24 (wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), oddając skargę tej samej skarżącej na postanowienie dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 2018 r. oraz od stycznia do sierpnia 2019 r. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawioną w tym orzeczeniu argumentację, którą posłuży się w poniższych wywodach.
Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 239a O.p. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W myśl art. 239b § 1 O.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub
3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości lub
4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące - z tym zastrzeżeniem, że przepis § 1 stosuje się, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.). Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadawany jest przez organ podatkowy I instancji w drodze postanowienia (art. 239b § 3 O.p.).
Z powyższych przepisów wynika zatem, że przesłanki określone w art. 239b § 1 pkt 1 - 4 O.p. mają charakter fakultatywny i rozłączny, zaś przewidziane w treści art. 239b § 2 O.p. uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane należy rozumieć jako obiektywny stan wiedzy, w świetle której istnienie faktu (w tym przypadku niewykonanie zobowiązania) jest wysoce prawdopodobne. Aby decyzji nieostatecznej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności wykazane muszą być przesłanki zarówno z § 1, jak i § 2 art. 239b O.p. Innymi słowy, musi wystąpić przynajmniej jedna z czterech przesłanek wymienionych w art. 239b § 1 O.p., przy czym, w przypadku tychże przesłanek organ podatkowy obowiązany jest ustalić ich wystąpienie przez udowodnienie, natomiast w przypadku przesłanki określonej w art. 239b § 2 O.p. wystarczy uprawdopodobnienie. Istotne jest więc rozróżnienie, jakie ustawodawca przyjął w tych przepisach. W pierwszym z nich warunkiem jest posiadanie informacji (dowodów) na zaistnienie wskazanych okoliczności, w drugim zaś uprawdopodobnienie.
Uprawdopodobnienie na gruncie art. 239b § 2 O.p. oznacza wykazanie w oparciu o znane fakty i okoliczności, że zachodzi prawdopodobieństwo, że skutek w postaci wykonania zobowiązania podatkowego, wynikającego z decyzji wymiarowej, nie wystąpi. Jednocześnie ustawa nie wprowadza żadnych dodatkowych warunków formalnych odnośnie sposobu uprawdopodobnienia przez organ braku wykonalności zobowiązania. Przyjmuje się więc, że organy podatkowe nie są zobowiązane do wykazania okoliczności za pomocą przewidzianych przepisami procedury podatkowej dowodów, a rygory uznania ich twierdzeń za udowodnione są złagodzone i odformalizowane (por. wyrok NSA z 21 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 1931/21).
W niniejszej sprawie organ podatkowy oparł swoje rozstrzygnięcie o treść art. 239a § 1 pkt 1 O.p., co zaakceptował organ odwoławczy.
Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych.
Organy obu instancji wykazały, że wobec skarżącej toczą się postępowania egzekucyjne na podstawie 60 tytułów wykonawczych na łączną kwotę 122.138.650,49 zł (należności głównej) plus odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Zatem w świetle art. 239a § 1 pkt 1 O.p. przesłanka powyższa jest wykazana. Skarżąca nie zaprzeczyła powyższemu ustaleniu.
Odnosząc się do przesłanki z art. 239a § 2 O.p., tj. uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy przeanalizowały sytuację ekonomiczną skarżącej i dokonały właściwej jej oceny.
Z akt sprawy wynika, że podatniczka nie posiada majątku. Jej majątek stanowią jedynie 4 nieruchomości, na których ustanowiono liczne hipoteki – zarówno umowne, jak i przymusowe. W przypadku nieruchomości, dla której prowadzona jest księga wieczysta: [...] obciążenie hipoteczne opiewa na łączną kwotę 173 735 217,06 zł; [...] obciążenie hipoteczne opiewa na łączną kwotę 163 559 308,31 zł; [...] obciążenie hipoteczne opiewa na łączną kwotę 201 807 710,64 zł; [...] obciążenie hipoteczne opiewa na łączną kwotę 251 460 761,49 zł.
Ponadto wg Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców na dzień wydania postanowienia Spółka nie posiadała żadnych pojazdów.
Zatem w świetle powyższego nie może ulegać wątpliwości, że stan majątku skarżącej w porównaniu z ww. zobowiązaniami oraz zobowiązaniem wynikającym z decyzji nieostatecznej Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 20 listopada 2023 r. uprawdopodabnia, że zobowiązanie wynikające z decyzji z 28 marca 2024 r. nie zostanie wykonane.
Okoliczność tę potwierdza także dobitnie fakt, iż skarżąca 24 października 2022 r. złożyła do Sądu Rejonowego K.-[...] w K. wniosek o ogłoszenie upadłości. Sama skarżąca uznała zatem, że znajduje się w stanie niewypłacalności, co potwierdza prawidłowość kontrolowanego przez Sąd w niniejszej sprawie postanowienia. Podkreślenia wymaga, że wniosek skarżącej o ogłoszenie upadłości został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego K.-[...] w K. [...] Wydział Gospodarczy z 18 stycznia 2024 r. na podstawie art. 13 ust. 1 i 2 ustawy Prawo upadłościowe. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził m.in., że "W odniesieniu do dłużnika zachodzą przesłanki do ogłoszenia upadłości Dłużnika, określone w art. 10 w związku z art. 11 ust. 1 i 1a PU, albowiem Dłużnik stał się niewypłacalny - tj. nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, opóźnianie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące i ma charakter trwały. Jednakże z uwagi na fakt, iż majątek dłużnika w ujęciu realnym nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego wniosek o ogłoszenie upadłości podlegał oddaleniu".
Zasadne są także wnioski wywiedzione z bilansu, w którym wykazano, że na koniec 2023 r. aktywa Spółki wynosiły 12.586.449,99 zł, a jej zobowiązania wynosiły 166.187.279,19 zł. Należy także mieć na uwadze, że decyzją z 20 listopada 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. określił i ustalił podatek od towarów i usług na łączną kwotę 108.006.320,00 zł. W tym stanie rzeczy łączna suma zobowiązań Spółki wynosi 287.855.816.19 zł, a wykazane w bilansie aktywa Spółki pokrywają zaledwie niecałe 5% jej zobowiązań.
Oczywiste jest zatem, że Spółka nie posiada majątku odpowiadającego łącznej kwocie ujawnionych zobowiązań, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy korzystające z pierwszeństwa zaspokojenia. Całkowity majątek Spółki pozwala zaspokoić relatywnie niewielką część ujawnionych zaległości i to przy założeniu spieniężenia całego majątku Spółki. Należy mieć również na uwadze, że łączną kwotę należności do zapłaty powiększą także odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne. Majątek Spółki wykazany w bilansie jest zatem rażąco niewystarczający na pokrycie jej zobowiązań, wobec czego jest ona bez wątpienia niewypłacalna. Bieżąca działalność Spółki od dawna generuje straty, gdyż jak wynika z zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2021-2023 koszty uzyskania przychodu wielokrotnie przewyższają przychody.
W świetle powyższych, udokumentowanych i niekwestionowanych przez skarżącą danych, stwierdzenie zaistnienia przesłanki z art. 239a § 2 O.p. jest niewątpliwie prawidłowe. Tym samym zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy, iż nieuprawnione jest odwoływanie się przez pełnomocnika skarżącej do treści decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 28 marca 2024 r.
W postępowaniu o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności na organach ciąży obowiązek oceny realności wykonania decyzji nieostatecznej. Jest to postępowanie nakierowane wprost na zbadanie określonych przez ustawodawcę przesłanek, w tym przesłanki wynikającej z art. 239b § 2 O.p. W postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie mogą być przedmiotem oceny zagadnienia związane z prawidłowością merytoryczną decyzji wymiarowej (por. wyrok NSA z 18 marca 2025 r., sygn. akt I FSK 109/22), co jest przedmiotem postępowania zainicjowanego odwołaniem.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, której zarzuty okazały się bezpodstawne.