Zdaniem wierzyciela wnoszone do maja 2000 r. opłaty abonamentowe (udokumentowane print screenem z elektronicznego rejestru Poczty Polskiej S.A.) świadczą, iż doszło do wydania książeczki radiofonicznej o numerze [...] oraz potwierdzają, iż zobowiązany jako użytkownik odbiornika telewizyjnego wnosił opłaty abonamentowe. Wnoszenie przez opłat abonamentowych było poprzedzone rejestracją odbiornika.
Dyrektor COF uznał, że w postanowieniu z 23 lipca 2025 r. zarzut nieistnienia obowiązku został prawidłowo oddalony.
Odnosząc się do błędu co do zobowiązanego wierzyciel wskazał, że błąd co do zobowiązanego może nastąpić wtedy, gdy organ egzekucyjny dokona czynności egzekucyjnej względem podmiotu, który nie jest zobowiązanym w ramach toczącego się postępowania egzekucyjnego. Błąd co do zobowiązanego dotyczy zarówno sytuacji, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego i której doręczył tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i w sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. W związku z tym, iż w postanowieniu z 23 lipca 2025 r. wierzyciel udokumentował ciążący na zobowiązanym obowiązek opłat abonamentowych, zarzut błędu co do zobowiązanego, zdaniem Dyrektor COF został zasadnie oddalony.
W skardze na postanowienie Dyrektora COF, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w trakcie wieloletniej korespondencji z Pocztą Polską, wielokrotnie prosił o udostępnienie mu kopii dokumentu wskazującego na rejestrację odbiornika. Do chwili obecnej, nie przedstawiono mu takiego dokumentu w żadnej formie. Zamiast uwierzytelnionej kserokopii tego dokumentu źródłowego wysłano print screeny z systemu zarejestrowanych odbiorników oraz zarejestrowanych opłat, co niby ma zastąpić dokument potwierdzenia rejestracji odbiornika i stwierdzić, że to on zarejestrował odbiornik, którego nigdy nie posiadał i to w okresie kiedy nie było go w kraju.
Skarżący podkreślił, że nie dokonał rejestracji odbiornika, gdyż przebywał za granicą. Nigdy nie miał i nie używał odbiornika, więc nie ciążył na nim przypisany mu obowiązek a wskazana przez Pocztę Polską S.A. data dokonania rejestracji wpisuje się w jego wielomiesięczny pobyt za granicą.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor COF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Przechodząc do meritum sprawy Sąd wskazuje, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne dla celów pobierania abonamentu podlegają (z pewnymi wyjątkami) zarejestrowaniu w placówkach operatora wyznaczonego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej.
Szczegóły procesu rejestracji odbiorników normuje obecnie rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676). Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych wynika wprost z przepisu prawa - z art. 2 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej - powstaje on od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych bądź uzyskania zwolnienia z mocy prawa na podstawie ustawy o zmianie ustawy z dnia 23 lipca 2015 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1324).
Z ustawy abonamentowej wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Stwierdzenie zatem, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu, pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.
Kwestia opłat z tytułu abonamentu RTV była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy o opłatach abonamentowych wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".
Przepis art. 7 ustawy abonamentowej zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska, a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej). Ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu Ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy abonamentowej).
Należy podkreślić, że Poczta Polska, nie anulowała zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ani też nie dokonała z urzędu ponownej rejestracji posiadanych przez użytkowników odbiorników RTV, a jedynie zgodnie z obowiązkiem nałożonym na mocy § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342, dalej: Rozporządzenie) zastąpiła imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Należy także wskazać, że w myśl § 5 ust. 2 zdanie drugie Rozporządzenia Poczta Polska była zobowiązana wyłącznie do powiadomienia użytkowników o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, poprzez przesłanie zawiadomienia w formie wzoru, stanowiącego załącznik nr 2 do Rozporządzenia. Przywołany przepis mówi zatem o "powiadomieniu" użytkowników, a więc przesłanie przez Pocztę Polską zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na prawidłowy adres abonenta czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia.
Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku podkreślając, że nie dokonał rejestracji odbiornika, gdyż przebywał za granicą. Nie otrzymał on również książeczki radiofonicznej oraz nigdy nie dokonał żadnej wpłaty z tytułu użytkowania odbiornika.
Co do zarzutu nieistnienia obowiązku trzeba podkreślić, że w aktach sprawy znajduje jedynie print screen z systemu zarejestrowanych odbiorników i wnoszonych opłat. Natomiast wierzyciel nie wskazał, kiedy skarżący dokonał rejestracji odbiornika i nie przedstawił dokumentu potwierdzającego zarejestrowanie odbiornika (wniosek o rejestrację i wydanie imiennej książeczki radiofonicznej). Taki dokument w aktach sprawy powinienem się znajdować, tym bardziej, że skarżący podnosi zarzut nieistnienia obowiązku. Natomiast sam fakt odnotowania wnoszenia opłat do maja 2000 r., bez powiązania kto i z jakiego rachunku dokonywał wpłat, w ocenie Sądu jest niewystarczający do wykazania, że to skarżący zarejestrował odbiornik RTV.
Sąd podkreśla, że wierzyciel nie wskazał kiedy miało dojść do rejestracji odbiornika RTV (w jakiej konkretnie dacie). Wierzyciel powinien zatem ustalić, kto dokonywał wpłat, czy zachowały się blankiety wpłat, a przede wszystkim ustalić, czy zachowały się dokumenty związane z rejestracją odbiornika.
Zgodnie z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażana przez tę regulację m.in. zasada prawdy obiektywnej zobowiązuje organ prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W myśl art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać (a następnie rozpatrzyć) cały materiał dowodowy, zaś według art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zaskarżone postanowienie zostało zatem wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie wykazano bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, że to skarżący zarejestrował odbiornik RTV.
Natomiast rozpoznanie drugiego z podnoszonych przez skarżącego zarzutów - błędu co do zobowiązanego na tym etapie należy uznać za przedwczesne, skoro brak jest jednoznacznych dokumentów potwierdzających zarejestrowanie odbiornika, czyli potwierdzenia istnienia obowiązku.
W postępowaniu ponownym Dyrektor COF uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w wyroku Sądu.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądzając od Dyrektora COF na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy.