Odnosząc się do stanowiska skarżącej, że w zakresie przedmiotowych transakcji został wydany stosowny dokument potwierdzający wywóz towarów poza Unię Europejską, tj. potwierdzenie IE-599, organ zauważył, że z ww. dokumentów wynika, że towar nadany przez T s.r.o. posiadający polski nr NIP odebrany został przez D D., Ukraina. Krajem wysyłki była Polska, a krajem przeznaczenia Ukraina. Komunikat ten został otrzymany zatem przez spółkę T s.r.o., a nie przez skarżącą. W komunikacie wskazano także ww. polski numer NIP spółki.
Skarżąca nie była w posiadaniu tego dokumentu w dacie sporządzania deklaracji VAT-7 za listopad 2021 r., grudzień 2021 r. oraz luty 2022 r., skoro w tych miesiącach zakwalifikowała wymienione transakcje jako WDT na rzecz T s.r.o., posługując się - jako dowodem to potwierdzającym - dokumentami CMR, na których wskazano, że przesyłkę otrzymała T s.r.o. na Słowacji.
Dokument IE-599 został przedstawiony organowi podatkowemu dopiero na etapie prowadzonego postępowania.
3.1. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zarzucono jej naruszenie przepisów prawa procesowego tj.:
- art. 121 § 1 w zw. z art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm. - o.p.) poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, co znajduje potwierdzenie w wybiórczym traktowaniu materiału dowodowego i stawianiu tezy o braku dochowania przez stronę należytej staranności, podczas gdy organ rzetelnie weryfikując podjęte czynności przez stronę takie jak: weryfikacja numeru VAT UE słowackiego podmiotu T s.r.o. w systemie VIES, dodatkowa weryfikacja numeru VAT UE słowackiego podmiotu przed każdą transakcją w Izbie Administracji Skarbowej w P. Biuro Wymiary Informacji Podatkowej w K. czy też fizyczne spotkania przedstawicieli obu stron transakcji w siedzibie firmy strony przed podjęciem współpracy, doszedłby do racjonalnych wniosków zdając sobie sprawę, że strona w należyty sposób zweryfikowała słowacki podmiot dając temu wyraz wyżej podjętymi czynnościami,
- art. 122 w zw. z art. 187 o.p. poprzez nierzetelne zebranie materiału dowodowego na okoliczność ustalenia przeprowadzonych transakcji, które w ocenie organu stanowią dostawy krajowe, podczas gdy rzetelnie zebrany i wnikliwie przeanalizowany przez organ materiał dowodowy uzupełniony m.in. o informacje dotyczące przeprowadzonych transakcji przez słowacki podmiot na okoliczność transakcji handlowych ze stroną czy też jego zgłoszeń celnych, przedstawiłby pełnię przeprowadzonych transakcji na okoliczność zakwalifikowania ich jako eksport pośredni,
Nadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 2 pkt 8 lit. b u.p.t.u. poprzez jego nie zastosowanie w stanie faktycznym, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego rozpoznania przeprowadzonych transakcji pomiędzy stroną, a spółką i błędnego ich zakwalifikowania jako dostawy krajowe, podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu transakcje miedzy stroną, a spółką powinny być rozpatrywane jako eksport pośredni z uwagi na fakt, iż to właśnie podmiot słowacki (nabywca) wywiózł towary z terytorium kraju (Polski) poza terytorium wspólnoty, otrzymał potwierdzenie tego wywozu oraz posłużył się na potrzeby przeprowadzenia transakcji ze stroną, słowackim numerem VAT UE co oznacza, że dokonał tego wywozu jako nabywca mający siedzibę poza terytorium kraju (Polski), tym samym wystąpiły wszelkie wymagane przepisami prawa podstawy do zakwalifikowania kwestionowanych dostaw jako eksport pośredni,
- art. 41 ust. 1 u.p.t.u. poprzez zastosowanie przez organ stawki podatku od towarów i usług w wysokości 23% do sprzedaży krajowej towarów wykazanych na fakturach VAT w okresie objętym postępowaniem na rzecz słowackiej spółki, podczas gdy mając na uwadze treść przepisu art. 41 ust. 11 w zw. z art. 2 pkt 8 lit. b u.p.t.u. w przypadku pośredniego eksportu towarów zastosowanie ma stawka podatku w wysokości 0%.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazano, że strona ponad wszelką wątpliwość żyła w świadomości, że przedmiotowy towar będzie transportowany bezpośrednio z Polski do Słowacji (zgodnie z ustaleniami stron tj. na podstawie dokumentacji transportowej). Dopiero na etapie własnej weryfikacji strona ustaliła, że towar został wywieziony do Ukrainy, otrzymując na prośbę komunikaty IE-599. Jak wynika z zeznań J. P., spółka była za każdym razem weryfikowana na dzień przeprowadzenia transakcji w Izbie Administracji Skarbowej w P. Biuro Wymiary Informacji Podatkowej w K., które to weryfikacje potwierdziły, że spółka posługuje się aktywnym numerem VAT UE z prefiksem SK oraz jest czynnym podatnikiem podatku od wartości dodanej.
Tym samym strona pragnie udowodnić, że dochowała należytej staranności w transakcjach przeprowadzonych ze spółką, a jej działania nie prowadziły do oszustwa podatkowego.
Ponadto organ w wybiórczy sposób traktuje zeznania J. P. wyłapując wyrwane z kontekstu urywki zdań, które w bezpośredniej konfrontacji z ustalonym stanem faktycznym zakrzywiają obraz sprawy i ukazują działania strony w negatywnym świetle traktując ich jako przestępców mających na celu wyłącznie dokonanie oszustwa podatkowego. Wbrew twierdzeniom organu J. P. miał świadomość z kim przeprowadzał rozmowy handlowe, co potwierdzają jego zeznania.
Sam fakt, że spółka posiadała polski numer VAT nie może świadczyć o tym, że strona powinna mieć świadomość, że aktywność kontrahenta w istocie koncentruje się na terenie Polski. Jak wynika z analizy stanu faktycznego, spółka mając świadomość podejmowanych działań podała stronie w celach transakcyjnych słowacki numer VAT-UE, co prowadziło do logicznego wniosku, że transakcja będzie zawarta z podmiotem słowackim, który jak zostało zweryfikowane posługiwał się aktywnym na dzień zawarcia transakcji numerem VAT-UE, jeśli spółka chciałaby dokonać transakcji krajowej jako podatnik polski wówczas posłużyłaby się stosownym polskim numerem NIP. Zatem organ nie ma prawa ingerować w przebieg transakcji dokonywany pomiędzy jej podmiotami, a tym samym organ nie jest uprawniony do wmawiania, że wolą spółki było dokonanie transakcji krajowej. Jest to kolejny niedorzeczny argument ze strony organu, ponieważ sam fakt posiadania polskiego numeru NIP nie może przesadzać o tym, że spółka koncentruje swoją działalność na terenie Polski i jako polski podatnik dokonuje transakcji.
Nie jest też prawdą, że sama informacja, iż spółka posiadała polski numer NIP, powinna wzbudzić czujność względem spółki. Z uwagi na brak ograniczeń w zakresie dokonywanych transakcji i możliwości rejestracji w dowolnym kraju członkowskim strona nie powzięła żadnych wątpliwości ani tym bardziej podejrzeń, że działania spółki będą prowadzić w konsekwencji do naruszeń przepisów prawa krajowego.
Na szczególną informację zasługuje spostrzeżenie strony co do autentyczności dokumentów CMR dotyczący faktury nr [...] (data wystawienia 4 października 2021 r.), zgodnie z którym w pozycji 22 (podpis wystawcy): "(...) są nadrukowane błędne dane firmy (zamiast pieczątki) - w nazwie ulicy [...] zamiast [...]". Potwierdzenie posługiwania się przez spółkę sfałszowanymi dokumentami CMR stanowią wyjaśnienia S. F., z których jednoznacznie wynika, iż firma W nie świadczyła usług transportowych na rzecz strony, stwierdzając, że przedstawiony dokument CMR jest nieprawdziwy. Strona pragnie również podnieść, że dokumenty CMR z dnia 24 listopada 2021 r. oraz z dnia 17 stycznia 2022 r., w których nadawcą rzekomo jest strona stanowią nieprawdę i najprawdopodobniej pochodzą z fałszerstwa. Dane naniesione w poz. 22 każdej z tych CMR-ek są wyłącznie nadrukowane - to nie są oryginalne pieczątki strony, podpis nie sposób przypisać do któregokolwiek z pracowników strony. W zakresie wyżej wymienionych dokumentów CMR, strona stanowczo podważa ich autentyczność jakoby miały być wystawione przez stronę. Dokumenty te zostały po prostu sfałszowane, a dane na nich zamieszczone (dotyczące strony) zostały podrobione - strona nie utożsamia się z niniejszymi dokumentami. Strona raz jeszcze podnosi w tym miejscu, że organ nie odniósł się w najmniejszym stopniu do informacji przedstawionych na poprzednim etapie tj. odwołaniu od decyzji organu I instancji, w którym to odwołaniu strona już wtedy wskazywała na fałszerstwo dokumentów, jak również na etapie przesłuchania J. P. w dniu 25 września 2023 r.
Dodatkowo organ posługuje się bardzo nieprecyzyjnymi informacjami, które zostały włączone do materiału dowodowego, przejawiające się w mało wiarygodnych wyjaśnieniach np. S. F..
Organ w dalszej części przytacza przepisy odnoszące się do transakcji łańcuchowych uznając, że organizatorem transportu była T s.r.o, działająca jako polski podatnik. Strona pragnie zauważyć, że transakcja dokonana pomiędzy podatnikiem, a spółką nosi znamiona eksportu pośredniego, ponieważ strony transakcji posługiwały się numerami identyfikacyjnymi z różnych państw członkowskich (Polski i Słowacji), a towar transportowany był bezpośrednio jak wielokrotnie wskazywał organ) z terytorium Polski do Ukrainy.
Strona dokonała eksportu pośredniego dysponując potwierdzeniem wywozu towaru poza granice Unii (komunikat IE-599), transakcji dokonała z podmiotem zagranicznym (Słowackim), który posługiwał się aktywnym słowackim numerem identyfikacyjnych, a sam towar bezpośrednio został przewieziony z terytorium Polski na terytorium Ukrainy. Zatem brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania niniejszej transakcji.
W efekcie, dostawy realizowane przez stronę stanowią dla niej eksport towarów (eksport pośredni), przez co strona będzie uprawniona do zastosowania stawki podatku w wysokości 0%. Dostawa stanowi eksport również gdy organizatorem transportu jest nabywca z innego państwa członkowskiego (pośrednik - spółka słowacka). Zatem dokonana przez stronę dostawa w świetle art. 2 pkt 8 lit. b u.p.t.u. uchodzi za eksport pośredni.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
3.3. Na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2025 r., Sąd zawiesił postępowanie sądowe. Wskazał, że postanowieniem z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 1231/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej WSA w Warszawie) skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej następujące pytania prejudycjalne:
"1) 1. Czy art. 146 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE z dnia 11 grudnia 2006 r. Nr L 347, s. 1; dalej: "dyrektywa 2006/112/WE") należy interpretować w ten sposób, że dostawę towarów zadeklarowaną przez podatnika (dostawcę) jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów należy uznać za dostawę eksportową w sytuacji, gdy nabywca dokonał wywozu towarów nie na terytorium innego państwa członkowskiego, lecz poza terytorium Unii?
2. Czy dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 146 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, w sytuacji wskazanej w pytaniu pierwszym, ma znaczenie fakt, że nabywca towarów dokonał ich wywozu poza terytorium Unii nie w porozumieniu z podatnikiem (dostawcą) i na podstawie ich wspólnych ustaleń, lecz na podstawie samodzielnej decyzji i bez wiedzy podatnika (dostawcy)?
3. Czy dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 146 ust. 1 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, w sytuacji wskazanej w pytaniu pierwszym, ma znaczenie okoliczność, że wywóz towarów poza terytorium Unii wynika z ustaleń organów podatkowych opartych na dokumentach celnych, a treść posiadanych przez podatnika (dostawcę) dokumentów przewozowych jest niezgodna z tymi ustaleniami?".
Skoro w rozpatrywanej sprawie spór pomiędzy stroną skarżącą, a organem dotyczy kwestii uprawnienia strony do zastosowania preferencyjnej stawki podatku 0% dla transakcji na rzecz jej kontrahenta, który bez wiedzy podatnika dokonał wywozu towaru nie na terytorium innego państwa członkowskiego, lecz poza terytorium Unii, a także kwestii posiadania przez podatnika (dostawcę) dokumentów przewozowych, które są niezgodne z ustaleniami organu i świadczą o tym, że wywóz towarów miał charakter wywozu wewnątrzwspólnotowego, to uznać trzeba, iż przedstawione przez WSA w Warszawie w sprawie o sygn. III SA/Wa 1231/24 pytania prejudycjalne odnoszą się wprost do problematyki prawnej niniejszej sprawy. Z tych względów jej rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania toczącego się przed TSUE w zakresie zadanych mu pytań prejudycjalnych.
W ocenie Sądu zainicjowane pytaniami prejudycjalnymi WSA w Warszawie postępowanie przyniesie odpowiedź w kwestii zasadniczej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, dotyczącej zakwalifikowania dostawy towarów jako wewnątrzwspólnotowej w momencie, gdy nabywca dokonał wywozu towarów nie na terytorium innego państwa członkowskiego, lecz poza terytorium Unii. Rozstrzygnięcie to pozwoli na ustalenie czy w niniejszej sprawie zachodzi możliwość zastosowania stawki 0% w rozliczeniu podatku od towarów i usług.
3.4. Mocą postanowienia z dnia 18 sierpnia 2025 r. podjęto zawieszone postepowanie z uwagi na wydanie przez TSUE w dniu 1 sierpnia 2025 r. wyroku w sprawie C-602/24. Zgodnie z ww. wyrokiem, art. 146 ust. 1 lit. b dyrektywy 2006/112 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że zwolnienie przewidziane w tym przepisie obejmuje dostawę towarów pierwotnie zadeklarowaną przez dostawcę jako dostawa wewnątrzwspólnotowa, która bez jego wiedzy została dokonana przez nabywcę poza terytorium Unii Europejskiej, jeżeli omawiany wywóz został stwierdzony przez organy podatkowe na podstawie dokumentów celnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje.
4. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie kwestią sporną jest ustalenie zasadności zastosowania przez skarżącą stawki 0% w rozliczeniu podatku od towarów i usług za listopad 2021 r. oraz styczeń i luty 2022 r. wynikającej z wystawionych w rozpatrywanym okresie przez skarżącą faktur VAT na rzecz T s.r.o., które uznała ona za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zdaniem organu strona skarżąca nie była uprawniona do zastosowania preferencyjnej stawki podatku 0% dla transakcji na rzecz swojego kontrahenta, ponieważ nie spełniła ona wszystkich warunków, o których mowa w art. 42 ust. 1 u.p.t.u. Według jego ustaleń towar wykazany przez skarżącą na fakturach, w rzeczywistości nigdy nie został przetransportowany na terytorium Słowacji, tj. państwa członkowskiego Unii Europejskiej, wywieziony został z kolei poza terytorium Unii na Ukrainę.
W ocenie zaś strony skarżącej organ niewłaściwe rozpoznał przeprowadzone transakcje i błędnie je zakwalifikował jako dostawy krajowe. Podczas gdy w rozumieniu art. 2 pkt 8 lit. b u.p.t.u., transakcje między skarżącą, a jej kontrahentem powinny być rozpatrywane jako eksport pośredni. Skarżąca podnosi, że nabywca towarów dokonał ich wywozu poza terytorium Unii nie w porozumieniu z podatnikiem (dostawcą) i na podstawie ich wspólnych ustaleń, lecz na podstawie samodzielnej decyzji i bez wiedzy podatnika (dostawcy).
5. Na wstępie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie, istotne znaczenie ma pytanie prejudycjalne odnośnie wykładni istotnych dla rozstrzygania przepisów prawa materialnego, na które TSUE udzielił odpowiedzi wyrokiem C-602/24.
Stosownie do art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana Dz. U. UE z dnia 26 października 2012 Nr C 326; dalej: TFUE) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jest właściwy do orzekania w trybie prejudycjalnym: a) o wykładni Traktatów; b) o ważności i wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne Unii. Wspomniana wyżej wykładnia jest dokonywana w postępowaniu o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. Postępowanie to jest formą współpracy prawnej pomiędzy TSUE a sądem krajowym, zgodnie z kompetencjami każdego z nich, która w konsekwencji przyczynia się bezpośrednio i wzajemnie do opracowania określonej decyzji (por. wyrok TSUE z 1 grudnia 1965 r. Szwarze, 16/65, EU:C:1965:117). Należy podkreślić, że analiza orzecznictwa TSUE wyraźnie wskazuje na to, że orzeczenia prejudycjalne wywołują skutek erga omnes i posiadają de facto charakter precedensowy. Jak zauważa się w literaturze (por. P. Dąbrowska – Kłosińska, Skutki wyroków prejudycjalnych Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w postępowaniu przed sądami krajowymi w świetle orzecznictwa Trybunału i prawa Unii Europejskiej [w:] Zapewnienie efektywności orzeczeń sądów międzynarodowych w polskim porządku prawnym por red. A. Wróbla, Wolters Kluwer, Warszawa 2011, s. 405) precedens wynikający z orzeczeń prejudycjalnych jest konstrukcją prawną sui generis – niekiedy bowiem wyroki zyskują ograniczony skutek erga omnes. Jest tak, ponieważ orzeczenie wstępne jest wiążące dla każdego sądu krajowego, pod warunkiem, że nie zwróci się on do TSUE z własnymi pytaniami. Sąd nie może przyjąć interpretacji odmiennej niż dokonana wcześniej przez TSUE, bo wtedy przywłaszczyłby sobie wyłączną kompetencję TSUE do wykładni prawa unijnego. Co więcej, niezastosowanie się do wykładni dokonanej przez TSUE może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą (por. wyroki TSUE: z 6 października 1982 r. CILFIT, 283/81, EU:C:1982:335 i z 15 listopada 2003 r., Köbler, C-224/01, EU:C:2003:513).
Konsekwencją przyznania orzeczeniom wstępnym waloru precedensu jest powstanie obowiązku po stronie krajowych organów sądowych, albo uznania i zastosowania treści wcześniejszego orzeczenia wstępnego TSUE, albo wystosowania własnego pytania prejudycjalnego (por. wyroki TSUE: z dnia 28 czerwca 2001r. Gervais Larsy, C-118/00, EU:C:2001:368; z dnia 13 stycznia 2004r. Kuhne & Heinz, C-453/00, EU:C:2004:17, pkt 51-52). Dokonanie wykładni przez TSUE w praktyce oznacza obowiązek i konieczność zastosowania wykładni zgodnej (prounijnej) albo wręcz odmowę zastosowania prawa krajowego "niezgodnego z prawem unijnym" (por. m.in. wyroki TSUE: z dnia 9 marca 1978r. Simmenthal, 106/77, EU:C:1978:49; z dnia 10 lipca 1980r. Mireco, 826/79, EU:C:1980:198). Wymaga to od sędziego w państwie członkowskim rozwiązywania powstałych problemów prawnych i w zależności od odpowiedzi Trybunału, podejmowania rozstrzygnięć w postępowaniu głównym dotyczącym sporu krajowego z uwzględnieniem zasad prawa unijnego, w tym pierwszeństwa (P. Dąbrowska – Kłosińska, Skutki wyroków prejudycjalnych..., s. 415). Dodatkowo konsekwencją stosowania się do orzeczeń prejudycjalnych przez sąd krajowy jest każdorazowo - na różnych etapach postępowania krajowego – obowiązek zapewniania skutecznej ochrony prawnej jednostek oraz pełnej skuteczności prawa UE, czyli pełnej realizacji zasady efektywności prawa UE (tzw. effet utile – por. M. Domańska, K. Kowalik-Bańczyk, M. Szwarc – Kuczer, J. Łacny i M. Taborowski (w:) Stosowanie, t. I s. 326 i nast.).
6. Wątpliwości w niniejszej sprawie wzbudziła możliwość zastosowania stawki krajowej dla zadeklarowanego przez sprzedawcę WDT na Słowację, w sytuacji w której w toku postępowania podatkowego organy zgromadziły dowody świadczące o tym, że kontrahent (nabywca), wbrew postanowieniom umownym łączącym go ze sprzedawcą dokonał wywozu towarów poza obszar celny Unii Europejskiej, a konkretnie na Ukrainę.
Wskazać należy, że z przepisu art. 2 pkt 8 u.p.t.u. wynika, że przez eksport towarów rozumie się przez dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej przez:
a) dostawcę lub na jego rzecz, lub
b) nabywcę mającego siedzibę poza terytorium kraju lub na jego rzecz, z wyłączeniem towarów wywożonych przez samego nabywcę do celów wyposażenia lub zaopatrzenia statków rekreacyjnych oraz turystycznych statków powietrznych lub innych środków transportu służących do celów prywatnych - jeżeli wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej jest potwierdzony przez właściwy organ celny określony w przepisach celnych.
Z kolei dostawą towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u. jest przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Natomiast art. 13 ust. 1 u.p.t.u. stanowi, że przez wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8.
Zgodnie z art. 41 ust. 6, 6a i 7 u.p.t.u. stawkę podatku 0% stosuje się w eksporcie towarów, o którym mowa w ust. 4 i 5, pod warunkiem że podatnik przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy otrzymał dokument potwierdzający wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej. Dokumentem, o którym mowa w ust. 6, jest w szczególności: 1) dokument w formie elektronicznej otrzymany z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych albo potwierdzony przez właściwy organ celny wydruk tego dokumentu; 2) dokument w formie elektronicznej pochodzący z systemu teleinformatycznego służącego do obsługi zgłoszeń wywozowych, otrzymany poza tym systemem, jeżeli zapewniona jest jego autentyczność; 3) zgłoszenie wywozowe w formie papierowej złożone poza systemem teleinformatycznym służącym do obsługi zgłoszeń wywozowych albo jego kopia potwierdzona przez właściwy organ celny. Jeżeli warunek, o którym mowa w ust. 6, nie został spełniony, podatnik nie wykazuje tej dostawy w ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3, za dany okres rozliczeniowy, lecz w okresie następnym, stosując stawkę podatku 0%, pod warunkiem otrzymania dokumentu wymienionego w ust. 6 przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej za ten następny okres. W przypadku nieotrzymania tego dokumentu w terminie określonym w zdaniu poprzednim mają zastosowanie stawki właściwe dla dostawy tego towaru na terytorium kraju.
W światle powyższych przepisów DIAS uznał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżąca w dacie sporządzania deklaracji VAT za listopad 2021 r., grudzień 2021 r. oraz luty 2022 r. - nie była w posiadaniu dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium Unii Europejskiej, który stanowiłby podstawę do zastosowania stawki 0% z tytułu eksportu (art. 41 ust. 6 u.p.t.u.).
Mając jednak na względzie treść zapadłego wyroku TSUE C-602/24 Sąd stwierdza, że wykładnia prawa prezentowana przez DIAS nie zasługiwała na aprobatę w ramach kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Podobnie wywiódł WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 1231/24, którego poglądy Sąd orzekający w nn. sprawie w pełni podziela.
Z powyższego orzeczenia TSUE wynika, że jeśli umówiona transakcja miała stanowić WDT, tj. towar miał być wywieziony przez nabywcę na terytorium innego kraju UE, zaś nabywca (bez wiedzy sprzedawcy) wywiózł towar poza obszar celny UE, to sprzedawcy nie można zakwestionować prawa do stawki 0%. Ponadto, okoliczność wywozu towaru poza terytorium UE może zostać potwierdzona przez organ w toku postępowania podatkowego, nawet jeśli podatnik nie przedstawił stosownego dokumentu potwierdzającego eksport. Wreszcie stosowanie powyższej stawki może być kwestionowane, jeśli transakcja wiązała się z oszustwem a sprzedawca o tym wiedział lub powinien był wiedzieć.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że -podobniej jak w ww. sprawie, w której wydano przedmiotowy wyrok TSUE - organy nie zarzuciły stronie udziału w oszustwie. Organy wskazały jedynie, że towar nie został wywieziony na terytorium Słowacji i z tego właśnie powodu zakwestionowały stronie stawkę 0% oraz zastosowały stawkę 23% właściwą dla dostawy krajowej. Trzeba także zaznaczyć, że w zakresie zakwestionowanych w nn. sprawie transakcji, T s.r.o. posłużyła się słowackim numerem VAT UE.
Co więcej, jak wskazał TSUE w istotnym dla nn. sprawy wyroku, że już wcześniej Trybunał orzekł, że w sytuacji gdy zostanie wykazane, że spełnione są warunki zwolnienia w eksporcie określone w art. 146 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT, w szczególności wywóz danych towarów z obszaru celnego Unii, od takiej dostawy nie jest należny żaden VAT i w takich okolicznościach już nie zachodzi zasadniczo ryzyko oszustwa podatkowego lub utraty wpływów z podatków mogące uzasadnić opodatkowanie danej transakcji (wyrok z dnia 17 grudnia 2020 r., BAKATI PLUS, C-656/19, EU:C:2020:1045, pkt 82 i przytoczone tam orzecznictwo).
Jak chodzi natomiast o to, czy wywóz na terytorium Ukrainy został stwierdzony przez organy podatkowe na podstawie dokumentów celnych trzeba wskazać, że organy obu instancji uznały, iż znajdujące się w aktach dokumenty taki wywóz potwierdzają.
Otóż DIAS spostrzegł, że brak było podstaw do uznania, iż dokumenty przedstawione przez stronę świadczą o tym, że nastąpiło przemieszczenie towaru w ramach WDT. Potwierdził również, że z okazanych dokumentów wynika, że towar nadany przez T s.r.o. odebrany został przez D na Ukrainie. Podano, że organ podatkowy pierwszej instancji zgromadził materiały jednoznacznie wskazujące, że towar ten został przetransportowany na Ukrainę. Informacje te potwierdziły komunikaty IE-599 wskazujące, że towary sprzedane wg wyszczególnionych faktur, nie zostały wywiezione z terytorium Polski na terytorium innego państwa członkowskiego, lecz zostały wyeksportowane na Ukrainę.
Komunikat IE-599 jest dokumentem celnym potwierdzającym, także dla celów podatkowych, wywóz towarów poza terytorium UE przez wskazanego w zgłoszeniu wywozowym eksportera. Komunikat IE-599 może być wydany nie tylko przez administrację celną krajową, ale także przez inne unijne organy celne, jeśli odprawa celna wywozowa (eksportowa) miała miejsce na terenie innego państwa członkowskiego – por. wyrok WSA w Warszawie z 29.10.2025 r., III SA/Wa 1231/24, LEX nr 3979170).
Jak słusznie zauważył WSA w Warszawie w wyroku III SA/Wa 1530/19, "w Polsce od dnia 31 sierpnia 2007 r. funkcjonuje system ECS, zgodnie z którym zgłoszenie wywozu następuje w formie elektronicznego komunikatu IE-515, a wywóz towarów jest potwierdzany elektronicznie, za pomocą specjalnego komunikatu IE-599, który zostaje wysłany do zgłaszającego. Obecna regulacja uznaje wartość dowodu w postaci komunikatu elektronicznego IE-599, bez potrzeby jego potwierdzania przez urząd celny. Urząd Celny Wyprowadzenia (UC Wyprowadzenia) niezwłocznie po tym, jak towary opuściły obszar celny UE przesyła do Urzędu Celnego Wywozu (UC Wywozu) komunikat IE-518, zawierający wyniki kontroli przeprowadzonej w UC Wyprowadzenia. Po otrzymaniu przez UC Wywozu komunikatu IE-518 system generuje automatycznie komunikat IE-599 i przesyła go na adres e-mail wskazany w zgłoszeniu wywozowym (IE-515). Komunikat IE-599 potwierdzający wyprowadzenie towaru, wysyłany z UC Wywozu do eksportera/zgłaszającego, zawiera dane zgłoszenia w momencie zwolnienia towarów do procedury wywozu, informację o potwierdzeniu wywozu lub zatrzymaniu towaru na granicy oraz ewentualnie informacje z UC Wyprowadzenia. Jest przekazywany zwrotnie zgłaszającemu oraz innym organom i instytucjom, które mogą być zainteresowane daną operacją."
Powyższy dokument stanowi zatem potwierdzenie okoliczności w nim stwierdzonych, nie tylko co do faktu wywozu towarów poza terytorium UE, lecz także danych podanych w zgłoszeniu. W przeciwieństwie zatem do dokumentu CMR, który jest wytwarzany przez strony transakcji, mamy tu do czynienia z dokumentem urzędowym, wytworzonym przez system obsługujący organy celne oraz podatkowe.
Co się tyczy zaś wiedzy dostawcy odnośnie wywozu towaru poza terytorium Unii, wskazać należy, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego w nn. sprawie, nie wynika stan świadomości skarżącej w tejże kwestii.
Organ powyższą tezę opiera na kilku okolicznościach. Po pierwsze wskazuje, że w dokumentach przekazanych przez firmę transportową C sp. z o.o. z 30 czerwca 2023 r. znajdują się także CMR dotyczące wywozu towarów na terytorium Ukrainy, na których w pozycji 22 - dot. podpisu i stempla nadawcy widnieje pieczęć firmowa skarżącej. Organ wywodzi zatem, że skarżąca musiała wiedzieć, gdzie w rzeczywistości ten transport jest dokonany.
Jak podnosi jednakże skarżąca i co można wywieść z akt sprawy, dane naniesione w poz. 22 każdej z tych CMR-ek są wyłącznie nadrukowane - to nie są oryginalne pieczątki strony. W zakresie wyżej wymienionych dokumentów CMR, strona stanowczo podważała ich autentyczność jakoby miały być wystawione przez stronę. Wskazywała, że dokumenty te zostały po prostu sfałszowane, a dane na nich zamieszczone (dotyczące strony) zostały podrobione. Organ nie odniósł się w najmniejszym stopniu do informacji przedstawionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w którym to odwołaniu strona już wówczas wskazywała na fałszerstwo dokumentów.
Również - jak słusznie wskazuje skarżąca - czynienie jej zarzutu jakoby rzekome dysponowanie informacjami, że spółka słowacka reprezentowana była przez obywateli Ukrainy i posiadała polski nr NIP, miałoby świadczyć, że towar będzie transportowany do Ukrainy jest daleko idący i pozbawiony jakiegokolwiek racjonalizmu, a tym samym nie zasługuje na uznanie.
Także okoliczność, że T s.r.o. nie istniała na słowackich stronach internetowych, a jedynie nieliczne strony dotyczące działalności tej spółki, sporządzone były wyłącznie w języku rosyjskim – nie może świadczyć o wiedzy skarżącej w zakresie transportu towaru na teren Ukrainy.
7. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że organy dopuściły się błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, która skutkowała także ich wadliwym zastosowaniem. Doszło w nn. sprawie do naruszenia art. 2 pkt 8 lit b., art. 41 ust. 1, ust. 4, ust. 6, ust. 6a u.p.t.u. w zw. z art. 146 ust. 1 lit. b Dyrektywy 112.
Organy błędnie uznały, iż potwierdzony na podstawie dokumentów celnych, zgromadzonych w toku postępowania podatkowego, wywóz towarów poza terytorium UE przez nabywcę, zamiast umówionego z dostawcą wywozu na terytorium innego państwa Unii, nie może zostać uznany za transakcję eksportową (eksport pośredni) i podlegać opodatkowaniu (po stronie dostawcy) według stawki 0%.
W konsekwencji organy naruszyły również art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 41 ust. 1 u.p.t.u. poprzez wadliwe ich zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu potwierdzonego dokumentami celnymi wywozu poza terytorium UE jako dostawy krajowej, opodatkowanej wg stawki 23%.
8. W ocenie Sądu, z uwagi na stwierdzony charakter uchybień, dalsze prowadzenie postępowania należało uznać za bezprzedmiotowe na mocy art. 209 o.p.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135 i art. 145 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - p.p.s.a.) uchylił decyzje organów obu instancji oraz umorzył postępowanie administracyjne.
Koszty zasądzono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i 4 oraz art. 209 p.p.s.a.