Wyrok WSA z dnia 27 maja 2025, sygn. I SA/Gl 1480/24

Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium stwierdziło, iż nieruchomość nie zamieszkuje obecnie rodzina wielodzietna, a jedynie dwoje członków rodziny wielodzietnej, a zatem osoby zamieszkujące lokal nie powinny korzystać ze zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 6 uchwały Rady Miasta. Końcowo Kolegium wskazało na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1329/17 oraz z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 839/23, w których stwierdzono, że warunkiem skorzystania z ulgi w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zamieszkiwanie nieruchomości przez rodzinę wielodzietną, a nie posiadanie Karty Dużej Rodziny. W skardze na decyzję organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniosła, że zarówno Konstytucja, jak i ustawy zwykłe, nie rozwiązują wszystkich problemów wynikających z codzienności. Stanowią zaledwie podwalinę pod ustawodawstwo niższego rzędu. Podniosła, że Karta Dużej Rodziny to system zniżek i dodatkowych uprawnień dla rodzin 3 plus, zarówno w instytucjach publicznych, jak i firmach prywatnych. Wskazała przy tym na uprawnienia przysługujące osobom posiadającym Kartę Dużej Rodziny. Zaznaczyła, że podstawą uchwalenia Karty Dużej Rodziny było uhonorowanie rodziców którzy, mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci. Było to istotnym rozwiązaniem, w czasie gdy w Polsce dzietność jest na najniższym poziomie wszystkich krajów Unii Europejskiej. Z ustawy wprost wynika, że ustawodawca rozdzielił funkcję rodziców lub opiekunów lub rodziny zastępcze, od dzieci, które korzystają z dobrodziejstwa Karty Dużej Rodziny, tylko do określonego wieku. Karta Dużej Rodziny przyznawana jest rodzicom, małżonkowi, rodzinie zastępczej dożywotnio. Nie sposób w związku z powyższym, w ocenie skarżącej, zgodzić się z argumentacją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartą w wyroku z dnia 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1329/17. Powołując się na zapisy widniejące na stronie internetowej Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podniosła, że w warstwie językowej treść ustawy o Karcie Dużej Rodziny nie budzi jakichkolwiek kontrowersji. Co więcej, biorąc pod uwagę warstwę celowościową, uwidacznia się cel ustawodawcy “docenienia" rodziców, którzy ponieśli trud wychowania co najmniej trójki dzieci. Co więcej, zniżki wynikające z Karty Dużej Rodziny, np. przy zakupie biletu kolejowego, opłaty za paszport, wstępu do parku narodowego, zakupów w markecie, nie wiążą się z obecnością w miejscu skorzystania z ulgi, z obecnością całej rodziny, w tym przede wszystkim wychowanych przez rodziców dzieci. Podkreśliła, że powyższy wywód nie wynika - jak sugerowała jedna z pracownic organu - ze stanowiska radnych, bowiem teorię ulgi w opłatach za usługi komunalne wymyślił dwa lata temu jej współmałżonek. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2025 r. skarżąca, powołując się na funkcjonujące w mieście C. dwa systemy naliczania opłaty śmieciowej, zaznaczyła, że w jej przypadku ma obowiązek przedstawienia stanu zużycia wody przypadającej na nieruchomość. Uznała, że nie jest pewna, czy zużycie wody jest właściwym algorytmem do obliczania opłaty za odpady komunalne. Wskazała przy tym na równość wobec prawa. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z treścią ustawy o Karcie Dużej Rodziny, uchwałą Rady Miasta, a zatem niezgodnej z konstytucyjną zasadą równości, proporcjonalności, zatem niezgodnej z Konstytucją RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy tego, czy skarżącej, w związku z posiadaniem przez nią Karty Dużej Rodziny, przysługuje ulga – częściowe zwolnienie z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z brzmieniem § 6 uchwały Rady Miasta.

Zdaniem skarżącej, fakt posiadania Karty Dużej Rodziny uprawnia do skorzystania z częściowego zwolnienia z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zgodnie z zapisami uchwały, natomiast w ocenie organu odwoławczego, przesłanką zastosowania tej ulgi jest okoliczność zamieszkiwania nieruchomości przez rodzinę wielodzietną w rozumieniu ustawy o Karcie Dużej Rodziny, a nie samo posiadanie Karty Dużej Rodziny.

Sąd zauważa, iż podobny problem prawny był już przedmiotem orzekania przez WSA w Gliwicach, m.in. w wyroku z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 606/24. Skład orzekający w niniejszej sprawie akceptuje i uznaje za własne argumenty zawarte w tym orzeczeniu. Stąd też uzasadniając rozstrzygnięcie wydane w przedmiotowej sprawie Sąd posłużył się argumentami i wywodami przedstawionymi w powyższym wyroku.

Wskazać na wstępie należy, że właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy obowiązani są ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości lub lokale, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6h pkt 1 u.c.p.g.).

Wysokość owej opłaty ustala się na podstawie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Deklaracja zawiera dane niezbędne do określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (art. 6m ust. 1a u.c.p.g.).

Wysokość zobowiązania określonego w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi obowiązuje za kolejne miesiące do czasu korekty deklaracji lub zmiany stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, z zastrzeżeniem art. 6o. (art. 6m ust. 1d u.c.p.g.).

W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana (art. 6m ust. 2 u.c.p.g.).

W myśl zaś art. 6o u.c.p.g. w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Treść tego przepisu odpowiada częściowo treści art. 21 § 3 w zw. z art. 21 § 2 O.p., według którego w razie niezłożenia deklaracji, bądź też stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. W przedmiotowej sprawie spór dotyczy tego, czy skarżącej przysługuje prawo do zwolnienia w wysokości 50 % opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie § 6 uchwały Rady Miasta.

Zgodnie z art. 6k ust.1 i 2 u.c.p.g. Rada gminy, w drodze uchwały:

1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;

2) ustali stawkę opłaty za pojemnik lub worek o określonej pojemności, przeznaczony do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości;

3) ustali stawkę opłaty za m³ zużytej wody - w przypadku wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6j ust. 3a.

Rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę:

1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę;

2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych;

3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d;

4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.

W myśl art. 6k ust. 4 u.c.p.g. rada gminy, w drodze uchwały, może zwolnić w całości lub w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części dotyczącej gospodarstw domowych, w których dochód nie przekracza kwoty uprawniającej do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, o której mowa w art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1283 i 1572 oraz z 2025 r. poz. 620), lub rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie z dnia 5 grudnia 2014 r. o Karcie Dużej Rodziny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1512).

Rada Miasta Częstochowy w § 6 uchwały z dnia 16 grudnia 2021 r. nr 735.LIII.2021 wprowadziła zwolnienie w wysokości 50% z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, w części nieruchomości na których zamieszkują rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny.

Powyższa uchwała została zmieniona uchwałami Rady Miasta Częstochowy z dnia 3 marca 2022 r. nr 782.LVI.2022 (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2022 r. poz. 1572) oraz z dnia 27 października 2022 r. nr 905.LXVIII.2022 (Dz. Urz. Woj. Śląskiego z 2022 r. poz. 6943), jednak uchwały te nie zmieniały treści przywołanego wyżej przepisu § 6 uchwały z dnia 16 grudnia 2021 r.

Z kolei z art. 4 ust. 1 ustawy o Karcie Dużej Rodziny wynika, że prawo do posiadania Karty przysługuje członkowi rodziny wielodzietnej, przez którą rozumie się rodzinę, w której rodzic (rodzice) lub małżonek rodzica mają lub mieli na utrzymaniu łącznie co najmniej troje dzieci bez względu na ich wiek.

Zgodnie zaś z ust. 2, członkami rodziny wielodzietnej są:

1) rodzic (rodzice) - przez którego rozumie się także rodzica (rodziców) zastępczych lub osobę (osoby) prowadzącą rodzinny dom dziecka;

2) małżonek rodzica;

3) dziecko - przez które rozumie się także dziecko, nad którym rodzic sprawuje rodzinną pieczę zastępczą, oraz osobę przebywającą w dotychczasowej rodzinie zastępczej albo w rodzinnym domu dziecka, o której mowa w art. 37 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177, 742, 743 i 858).

Prawo do posiadania Karty przysługuje dziecku, jeżeli w dniu składania wniosku o przyznanie Karty co najmniej troje dzieci w rodzinie wielodzietnej spełnia wymagania, o których mowa w ust. 2b. (art. 4 ust. 2a ww. ustawy).

Z kolei w myśl art. 4 ust. 2b omawianej ustawy prawo do posiadania Karty przysługuje odpowiednio dziecku:

1) w wieku do ukończenia 18. roku życia;

2) w wieku do ukończenia 25. roku życia - w przypadku gdy dziecko uczy się w:

a) szkole - do dnia 30 września następującego po końcu roku szkolnego,

b) szkole wyższej - do dnia 30 września roku

- w którym jest planowane ukończenie nauki zgodnie z oświadczeniem, o którym mowa w art. 10 ust. 4 pkt 4;

3) bez ograniczeń wiekowych - w przypadku dzieci legitymujących się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącej o spełnieniu warunku zwolnienia z części opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie § 6 uchwały Rady Miasta Częstochowy z dnia 16 grudnia 2021 r. nr 735.LIII.2021 jest błędne.

Treść § 6 wskazanej uchwały jest jasna i jednoznaczna. Warunkiem skorzystania z 50 % ulgi w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zamieszkiwanie nieruchomości przez rodzinę wielodzietną, a nie posiadanie Karty Dużej Rodziny. Taką możliwość zwolnienia z części opłaty przewiduje art. 6k ust. 4 u.c.p.g., w którym ustawodawca określa warunek zwolnienia w postaci zamieszkiwania przez rodziny wielodzietne, o których mowa w ustawie o Karcie Dużej Rodziny.

Skoro zatem nieruchomość, w okresie objętym zaskarżoną decyzją, nie była zamieszkiwania przez rodzinę wielodzietną, a jedynie przez jej 2 członków, to skarżącej nie przysługuje zwolnienie w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o którym mowa w § 6 uchwały.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organy dokonały prawidłowego wyliczenia skarżącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, stosując właściwą metodologię wyliczenia w oparciu o obowiązującą uchwałę Rady Miasta. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W szczególności nie sposób uznać, aby zostały naruszone w niniejszej sprawie przepisy rangi konstytucyjnej, kreujące m.in. zasadę równości wobec prawa i zakazu dyskryminacji jednostki (art. 32 Konstytucji RP), skoro skarżąca nie wykazała, aby organy w różny sposób traktowały podmioty znajdujące się w takiej samej sytuacji prawnej i faktycznej.

Końcowo Sąd wskazuje, że jego stanowisko jest zbieżne z prawomocnymi wyrokami tut. Sądu wydanymi w sprawach o sygn. akt I SA/Gl 1329/17 i I SA/Gl 839/23, (wyroki sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze. zm.) oddalił skargę.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji.