Wyrok WSA z dnia 17 czerwca 2025, sygn. I SA/Gl 15/25

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 41/20, brak jest podstaw do przyjęcia, że strona musi odczekać, aż określona uchwała, która w jej ocenie zawiera postanowienia naruszające jej interes prawny, wejdzie w życie (po upływie 14 dni od jej ogłoszenia w dzienniku urzędowym), aby móc skutecznie wezwać organ do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia spowodowanego tą uchwałą. Jeżeli postanowienia uchwały naruszają przepisy prawa, to takie naruszenie ma miejsce już w momencie jej podjęcia, a nie dopiero od momentu jej wejścia w życie. Przepis powyższy jednoznacznie wskazuje, że skarga na uchwałę organu gminy może być wniesiona po podjęciu kwestionowanej uchwały, lecz przed jej opublikowaniem. Tak więc przepis ten wiąże niniejsze naruszenie z istnieniem uchwały wskutek jej podjęcia przez organ gminy, a nie z jej stosowaniem, a w przypadku aktów prawa miejscowego – z publikacją i wejściem w życie. Wobec tego sam fakt podjęcia uchwały przez organ gminy uprawnia do wystąpienia ze skargą na tę uchwałę do sądu administracyjnego. Należy bowiem mieć na uwadze, że stanowiący podstawę legitymacji procesowej z art. 101 ust. 1 usg zarzut naruszenia uchwałą organu gminy interesu prawnego lub uprawnienia rozumiany jest jako subiektywne twierdzenie skarżącego, iż konkretna uchwała dotyczy jego statusu prawnego, tj. sfery praw i obowiązków. Sam fakt więc podjęcia uchwały może rodzić u strony przekonanie o naruszeniu jej interesu prawnego (por. postanowienia NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1132/08; z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 1738/06, z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1988/13, powołane w uzasadnieniu wyroki są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Dalej, należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem orzekania tut. Sądu, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1135/23 oddalił skargę skarżącego na uchwałę Rady Miasta Chorzów z dnia 27 października 2022 r. w przedmiocie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie miasta Chorzów, a wyrokiem z 15 lutego 2024 r. I SA/Gl 1554/23 oddalił skargę skarżącego na uchwałę Rady Miasta Chorzów z dnia 26 października 2023 r. w przedmiocie określenia wysokości stawek w podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie miasta Chorzów. Wyroki te są prawomocne, zatem z uwagi na tożsamość skargi i podniesionych w niej argumentów Sąd orzekający poglądy w wyrokach tych wyrażone przedstawi jako własne w dalszej części uzasadnienia.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do problematyki dopuszczalności rozpoznawanej skargi. Jej przedmiotem jest uchwała organu gminy. Pojęcie interesu prawnego, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 101 usg, nie jest zdefiniowane normatywnie. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny ma zawsze wynikać z normy prawnej. Co do zasady ma to być norma prawa materialnego. Interes prawny musi mieć charakter indywidualny (tzn. dotyczący konkretnej osoby), osobisty (tj. własny i zindywidualizowany), realny oraz dotyczyć wprost i bezpośrednio podmiotu kwestionującego dany akt. Bezpośredniość interesu prawnego polega na bezpośredniości związku między sytuacją danego podmiotu, a normą prawa materialnego, z której wywodzony jest jego interes prawny, natomiast jego realność oznacza, że nie może to być tylko interes przewidywalny w przyszłości, hipotetyczny, ale ma być to interes już rzeczywiście istniejący (por. D. Dąbek [w:] Ustawa o samorządzie gminnym, red. P. Chmielnicki, Warszawa 2022, art. 101).

Istotnym jest, że to właśnie na skarżącym ciąży powinność wykazania, że kwestionowana uchwała, naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikające z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Łd 1023/18). Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia stanowi zatem konsekwencję wykazania, że kwestionowany akt ma wpływ na sytuację materialnoprawną skarżącego, a więc przyczynia się w sposób bezpośredni do modyfikacji jego praw i obowiązków poprzez ich powstanie, zmianę lub unicestwienie.

Sąd uznał, że kwestionowana uchwała wpływa na sytuację materialnoprawną skarżącego. Na jej podstawie określone jest bowiem jego zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Skarżący podniósł, że jest właścicielem nieruchomości położonej w C. i płaci z tego tytułu podatek. Dodał, że przez tut. Sądem toczą się postępowania, w których zaskarżył wydane wobec niego decyzje wymiarowe dotyczące podatku od nieruchomości. Stąd też jego interes prawny jest aktualny i osobisty.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności w ocenie Sądu skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.

Przechodząc do oceny zgodności z prawem zaskarżonych punktów uchwały należy wskazać, że podstawę jej podjęcia stanowi art. 5 ust. 1 oraz art. 20 ust. 1 upol.

Zgodnie z tym ostatnim przepisem górne granice stawek kwotowych określone w art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 i art. 19 pkt 1 upol obowiązujące w danym roku podatkowym ulegają corocznie zmianie na następny rok podatkowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej "Monitor Polski", górne granice stawek kwotowych na każdy rok podatkowy z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 1, zaokrąglając je w górę do pełnych groszy (ust. 2 omawianego przepisu).

Minister Finansów, 25 lipca 2024r. ogłosił górne granice stawek kwotowych podatków, o których mowa w art. 5 upol, na rok 2025 w następującej wysokości:

a) pkt 1:

- lit. a - 1,38 zł,

- lit. b - 6,84 zł,

- lit. c - 0,73 zł,

- lit. d - 4,51 zł,

b) pkt 2:

- lit. a - 1,19 zł,

- lit. b - 34 zł,

- lit. c - 15,92 zł,

- lit. d - 6,95 zł,

- lit. e - 11,48 zł.

W zaskarżonej uchwale Rada Miasta Chorzów określa wysokość stawek w podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów. W § 4 uchwały wskazano, że wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2025 r. Z tego względu przy ustalaniu wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta Chorzów organ był zobowiązany uwzględnić granice stawek kwotowych określone w powołanym wyżej obwieszczeniu Ministra Finansów oraz treść art. 5 ust. 1 upol (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej uchwały). Analizując treść tych przepisów oraz rocznych stawek określonych w zaskarżonej uchwale, Sąd uznał, że są one zgodne. Rada Miasta Chorzów ustaliła bowiem wysokość stawek podatku od nieruchomości na 2025 rok, w oparciu o najwyższe dopuszczalne stawki kwotowe podatków i opłat lokalnych na rok 2025 ogłoszone w obwieszczeniu Ministra Finansów.

Przechodząc w tym miejscu do zarzutów sformułowanych w skardze należy wyjaśnić, że błędny jest wywód skarżącego, zgodnie z którym Rada Miasta wprowadziła nieistniejące stawki podatku od nieruchomości. Skarżący podał jakie jego zdaniem powinny być prawidłowe stawki podatku od nieruchomości co do poszczególnych przedmiotów opodatkowania wymieniając konkretne kwoty stawek. Dla ich wyliczenia posłużył się stosowanymi przez siebie wzorami posiłkując się pojęciami niemianowana, względna, dowolna wysokość stawki podatku od nieruchomości i stwierdzając, że bez jej uchwalenia, nie istnieje dowolna wysokość podatku od nieruchomości. Podobnie na rozprawie skarżący złożył pismo wykazując kolejne uchybienia zaskarżonej uchwały. Swoje twierdzenia oparł na wspomnianych już wyżej wzorach służących ustaleniu prawidłowej wysokości stawki.

Sąd zauważa, że wskazane przez skarżącego stawki i sposób ich obliczenia nie znajdują jakiegokolwiek uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa i stanowią wyłącznie proponowaną przez niego podstawę do wyliczenia stawek. Tymczasem, biorąc pod uwagę treść art. 20 ust. 1 upol, organ był uprawniony do zmiany tych stawek i podniesienia ich do wysokości określonej w opisanym wyżej już obwieszczeniu Ministra Finansów, w którym ustalono górne granice stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych na 2025 r. i nie był uprawniony do zastosowania przesłanek ustalenia stawek proponowanych przez skarżącego.

Jednocześnie Sąd podkreśla, że przedmiotem sprawy nie była ocena przedstawionego przez skarżącego, jego zdaniem prawidłowego, sposobu wyliczenia stawek podatku według opisanego przez niego wzoru i zasadności takiego sposobu ustalenia stawek. Ocena ta pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia, gdyż w sprawie Sąd badał wyłącznie zgodność z prawem przedmiotowej uchwały w granicach zaskarżonych przez skarżącego.

Z opisanych wyżej względów zarzuty skargi dotyczące zastosowania przez organ stawek podatku od nieruchomości niemających poparcia w przepisach nie mogły zostać uwzględnione.

Końcowo wskazać przyjdzie, że zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: p.p.s.a.) Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Sąd na zasadzie powołanego przepisu odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentu – druku DN-1 z 2025 r., albowiem znajduje się on w aktach administracyjnych sprawy, a okoliczności, które miałyby być w ten sposób dowiedzione nie mają znaczenia dla sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.