4) przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 w zw. z art. 7 ust. 6 ustawy abonamentowej poprzez nieprawidłowe ustalenie, iż w niniejszej sprawie należna jest opłata abonamentowa za 10 odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych zgodnie z dokonaną rejestracją w dniu 1 sierpnia 2025 r. podczas gdy w przedmiotowym lokalu brak jest odbiorników radiofonicznych zaś odbiorników telewizyjnych jest 8 sztuk, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia zawyżonej opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i odbiorników telewizyjnych, podczas gdy winno skutkować ustaleniem nieistnienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym o numerze 54865E1-53/LU/2025 z dnia 26 czerwca 2025 r.
Pełnomocnik ponownie nawiązała do przeprowadzonej 21 kwietnia 2025 r. kontroli w prowadzonym przez stronę Hotelu E w R.. Stwierdziła, że postępowanie przeprowadzone przez organy nie wykazało jednoznacznie, że w posiadaniu skarżącego znajdowały się niezarejestrowane odbiorniki radiofoniczne i niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne. Organy nie wykonały bowiem obowiązków wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie; w uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej P.p.s.a.) – nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
Spór w sprawie − w ramach złożonego zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. − sprowadza się do ustalenia czy wierzyciel był uprawniony do obciążenia skarżącego opłatami abonamentowymi za używanie 10 odbiorników telewizyjnych, za okres od stycznia 2020 r. do maja 2024 r.
Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie wydane w I instancji w zakresie uznania za nieuzasadniony zarzut nieistnienia obowiązku.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 u.p.e.a.,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1 u.p.e.a.,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Z kolei w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
Zgodnie natomiast z art. 33 § 5 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części.
Wniesienie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, zawiesza postępowanie egzekucyjne w całości albo w części z dniem doręczenia tego zarzutu organowi egzekucyjnemu do czasu zawiadomienia tego organu o wydaniu ostatecznego postanowienia w sprawie tego zarzutu (art. 35 § 1 u.p.e.a.).
Organ egzekucyjny niezwłocznie przekazuje wierzycielowi zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Wierzyciel natomiast rozpoznając zarzut wydaje postanowienie, w którym (art. 34 § 2 u.p.e.a.):
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 u.p.e.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 2 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:
1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 2 pkt 1 i 5 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.) – z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje albo uległ wygaśnięciu lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny;
2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 2 pkt 2-4 u.p.e.a.)
W przedmiotowej sprawie skarżąca w terminie podniosła zarzut nieistnienie obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Przedstawione w ww. art. 33 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 5 września 2018 r. sygn. akt II FSK 304/18, dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do wymienionego zarzutu wyjaśnić należy, że o charakterze opłaty abonamentowej jednoznacznie przesądził Trybunał Konstytucyjnego w swoich wyrokach, w szczególności w wyroku wydanym dnia 9 września 2004 r. w sprawie K 2/03 i z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie K 24/08 stwierdzając że abonament to "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zdań państwa. Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji, przez swój celowy charakter, nie stanowiący dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym." Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Ustawą regulującą w sposób kompleksowy zasady pobierania opłat abonamentowych jest ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Cechą charakterystyczną dla opłaty abonamentowej jest również to, że obowiązek jej zapłaty wynika z mocy prawa, ex lege, bowiem art. 2 ustawy abonamentowej nakłada obowiązek uiszczania abonamentu, który powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika a jej wysokość również jest ustalona w ustawie abonamentowej i w rozporządzeniach Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji wydawanych corocznie, które aktualizują jej wysokości na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 3 ustawy abonamentowej i tym samym wynika wprost z przepisów prawa. Zarejestrowany abonent ma więc obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej w drodze samoobliczenia, a gdy wyliczenia tego dokonuje podmiot, któremu powierzone obowiązki związane z pobieraniem opłaty abonamentowej, to czyni to wyłącznie w trybie pozaprocesowym w drodze wyłącznie czynności materialno-technicznej, czy to polegającej na wyliczeniu wysokości nieuiszczonej opłaty. Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. K 24/08, uiszczanie opłat abonamentowych dokonywane jest w drodze samoobliczenia przez abonenta, zatem przerzucanie obowiązku w tym zakresie na wierzyciela jest bezpodstawne. Poczta Polska S.A. jest zobowiązana wyłącznie, na mocy przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, do kontroli wykonywania obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.
Skarżący nie kwestionuje, że 1 sierpnia 2013 r. dokonał rejestracji 10 odbiorników telewizyjnych, w związku z prowadzoną przez niego działalnością usługową polegającą na prowadzeniu hotelu. Nadano mu indywidualny numer identyfikacyjny - [...]. Skarżący dokonywał opłat abonamentowych do marca 2014 r. Również nie jest sporne to, że skarżący nie dokonał formalnego wyrejestrowania ww. odbiorników.
Skarżącemu w dniu 3 lipca 2024 r. doręczono Upomnienie z 14 czerwca 2024 r., dotyczące zaległości w uiszczeniu opłat abonamentowych (numer identyfikacyjny – [...]), za okres od stycznia 2019 r. do maja 2024 r.
Niezależnie od dokonania ww. rejestracji, organ 21 kwietnia 2023 r. przeprowadził kontrolę w miejscu prowadzenia działalności przez skarżącego, stwierdzając używanie przez niego 30 odbiorników telewizyjnych i 1 odbiornika radiofonicznego. Postępowanie związane z kontrolą zakończyło się wydaniem decyzji z 18 lipca 2025 r., nakazującą dokonanie niezwłocznie rejestracji 1 niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego i 20 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za ich używanie w wysokości 16.380 zł. Od tej decyzji zostało wniesione odwołanie.
Sporna w niniejszej sprawie – jak wyżej wskazano – pozostaje okoliczność obciążenia skarżącego obowiązkiem uiszczenia należności za 10 odbiorników telewizyjnych zarejestrowanych 1 sierpnia 2013 r. i dotąd formalnie niewyrejestrowanych.
W skardze podkreślono nieprawidłowe i nierzetelne ustalenia stanu faktycznego, bowiem w lokalu użytkowym zajmowanym przez Hotel E, którego właścicielem jest skarżący - brak jest odbiorników radiofonicznych, a odbiorników telewizyjnych jest jedynie 8 sztuk. Zdaniem pełnomocnika powinnością organu było ustalenie tej okoliczności podczas kontroli przeprowadzonej 21 kwietnia 2023 r. Z lektury skargi wywnioskować zatem można, że skarżący kwestionuje obecnie jedynie obciążenie go opłatami abonamentowymi za 2 odbiorniki telewizyjne. Również w skardze nie kwestionowano uprzedniego dokonania rejestracji 10 odbiorników telewizyjnych w dniu 1 sierpnia 2013 r.
Sąd rozpoznający sprawę podkreśla, że jej przedmiot sprowadza się do ustalenia powinności skarżącego w zakresie obowiązku uiszczenia opłat abonamentowych za 10 odbiorników telewizyjnych, które zostały zarejestrowane 1 sierpnia 2013 r.
Ponownie zatem wyjaśnić należy, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłat abonamentowych), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje. Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa bowiem do czasu wyrejestrowania odbiorników, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał. Z akt sprawy i przebiegu postępowania wynika, że skarżący dotąd nie dokonał wyrejestrowania odbiorników, zarejestrowanych 1 sierpnia 2013 r. Natomiast przeprowadzona kontrola (21 kwietnia 2023 r.) oraz wydanie decyzji dotyczącej odbiorników dotąd niezarejestrowanych (z 18 lipca 2025 r.), nie dotyczą niniejszej sprawy. Przeprowadzona kontrola – na potrzeby badanej sprawy − potwierdza jedynie, że skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą usługową (tj. hotel czterogwiazdkowy z 29 pokojami), w których stwierdzono używanie odbiorników podlegających opłatom abonamentowym.
Wbrew twierdzeniom skargi, stan faktyczny w sprawie został ustalony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), z poszanowaniem zasad postępowania w zakresie gromadzenia i oceny środków dowodowych (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).
Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy abonamentowej osoba fizyczna lub podmiot posiadający zarejestrowany odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny może dokonać zgłoszenia zaprzestania używania tych urządzeń. Operator wyznaczony w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe dokonuje wyrejestrowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 kwietnia 2026 r., sygn. I GSK 135/25 (dostępny w internetowej bazie orzeczeń http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreślił, że ustawa abonamentowa nie precyzuje wprost momentu wygaśnięcia obowiązku uiszczania abonamentu. Jednakże w świetle art. 5 ust. 1 i ust. 5-7 ustawy abonamentowej, w przypadku dokonania rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej immanentnie związany jest z faktem zarejestrowania danego odbiornika lub odbiorników. Stąd też przyjmuje się, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zarejestrowanie odbiornika także pod rządami którejkolwiek z ustaw (ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o Komitecie do Spraw Radia i Telewizji "Polskie Radio i Telewizja" - Dz. U. Nr 45, poz. 307, ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o łączności - Dz. U. z 1984 r. Nr 54, poz. 275, ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji - Dz. U. z 1993 r. Nr 7, poz. 34), "bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym", a "obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa od dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do dnia miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych" (por. np. wyrok NSA z 22 marca 2018 r., II GSK 1343/16). Także Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej wyroku z 16 marca 2010 r. wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszy dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i wysokości określonej tą ustawą (por. wyrok z 10 października 2015 r., II GSK 1818/14). Zatem z samej ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin jej płatności.
Podsumowując, warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności (tj. wyrejestrowania odbiorników). Zarejestrowanie odbiorników pod rządami obowiązywania ustawy abonamentowej lub wcześniejszych regulacji, bez ich późniejszego wyrejestrowania, stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za ich używanie, który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym.
Skarżący nie negował braku formalnego wyrejestrowanie 10 odbiorników telewizyjnych, jak również tego, że do marca 2014 r. uiszczał należne opłaty. Skoro skarżący nie legitymuje się takim dowodem, to wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i zasadnie dochodził wymagalnych opłat abonamentowych.
Wierzyciel korzystając z posiadanych zasobów wyjaśnił istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie okoliczności faktyczne. Nie można organowi skutecznie zarzucić naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zamieszczono obszerne i wyczerpujące wyjaśnienia odnośnie okoliczności faktycznych i prawnych mających znaczenie dla sprawy. Organ przedłożył wszelkie dowody potrzebne do rozpatrzenia sprawy.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika o rozpoznanie sprawy na rozprawie podnieść należy, że zgodnie z art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Natomiast zgodnie z art. 122 P.p.s.a. sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie.
Rozpoznanie w trybie uproszczonym skargi na postanowienie nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też wniosek strony o przeprowadzenie rozprawy nie wiąże sądu. Ponadto z treści art. 122 P.p.s.a. wynika, że przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu ("może przekazać"), któremu ustawodawca, w omawianej kwestii, pozostawił całkowitą swobodę, nie wskazując żadnych kryteriów, którymi powinien kierować się sąd (por. wyrok WSA w Gliwicach z 8 stycznia 2026 r., II SA/Gl 863/25 i powołany tam wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., II GSK 5287/16). Skład orzekający nie dostrzegł powodów, dla których sprawa miałaby zostać rozpatrzona na rozprawie. Z tego też względu na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Sąd wyjaśnia, że w wyroku oznaczono jednostkę organizacyjną organu - Poczty Polskiej S.A., jako "Centrum Obsługi Finansowej", zgodnie z nadal obowiązującym rozporządzeniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140), wydanym na podstawie art. 7 ust. 10 ustawy abonamentowej. Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia "jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej".
Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.