Wyrok WSA z dnia 24 lipca 2025, sygn. I SA/Gl 152/25

Sygnatura: I SA/Gl 152/25
Data orzeczenia: 24 lipca 2025
Sąd: Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: os. fizyczna

Streszczenie

Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nałożonej na właścicielkę nieruchomości za okres od maja do października 2023 r. Zobowiązana wniosła zarzuty do tytułu wykonawczego, twierdząc, że w tym okresie przebywała w areszcie śledczym, a zatem nie zamieszkiwała nieruchomości i nie generowała odpadów. Podniosła także zarzut braku doręczenia wymaganego upomnienia.…

Organy I i II instancji (Burmistrz Miasta i Samorządowe Kolegium Odwoławcze) oddaliły zarzuty, uznając je za bezzasadne. Czy obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi istnieje, gdy właściciel nieruchomości faktycznie na niej nie zamieszkiwał z powodu przebywania w areszcie śledczym? Czy doręczenie upomnienia na adres zamieszkania jest skuteczne wobec osoby pozbawionej wolności? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienia, uznając skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że przebywanie w areszcie śledczym wyklucza faktyczne zamieszkiwanie na nieruchomości, co jest przesłanką powstania obowiązku opłaty. Ponadto Sąd uznał, że doręczenie upomnienia na adres zamieszkania osoby pozbawionej wolności jest nieważne, a jedynym dopuszczalnym sposobem jest doręczenie na adres aresztu. Sąd nakazał ponowne rozpoznanie sprawy przez Wierzyciela z uwzględnieniem tej argumentacji.

jeszcze 116 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kornacki, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Monika Krywow (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2025 r. sprawy ze skargi W.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 4 listopada 2024 r. nr SKOV 428/274/2024 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza C. z dnia 26 sierpnia 2024 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 4 listopada 2024 r., nr SKOV 428/274/2024, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej (dalej jako organ odwoławczy, Kolegium, działając na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. Nr 36 poz. 161 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia W. P. (dalej jako zobowiązana, skarżąca), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta C. (dalej jako Wierzyciel) z 26 sierpnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie: stanowiska wierzyciela w sprawie w niesionych zarzutów do tytułu wykonawczego.

Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. w oparciu o tytuł wykonawczy Wierzyciela z 21 grudnia 2023 r., nr [...], obejmującego należność z tytułu nieuiszczonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 maja 2023 r. do 31 października 2023 r. wszczął postępowanie egzekucyjne doręczając zobowiązanej ww. tytuł wykonawczy.

W zarzutach zobowiązana zarzuciła, że obowiązek zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie istnieje, ponieważ w okresie od 21 maja 2023 r. do 13 maja 2024 r. przebywała w Areszcie Śledczym w K. oraz że nie otrzymała upomnienia poprzedzającego wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z 26 sierpnia 2024 r. Wierzyciel wypowiedział się w sprawie zarzutów w niesionych przez zobowiązaną - oddalić zarzuty w przedmiocie postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na powyższe postanowienie zobowiązana podniosła, że nie była zobowiązana do do wykonania obowiązku ponieważ nie zamieszkiwała na przedmiotowej nieruchomości.

Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Kolegium wskazało, że zasadą przyjętą w art. 15 u.p.e.a. jest, że egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego wezwania. Zasadniczo organ egzekucyjny wszczyna w egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.), ale jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, że skarżącej został doręczony tytuł wykonawczy, od którego strona wniosła zarzuty.

Dalej organ odwoławczy odwołał się do brzmienia art. 33 § 1 u.p.e.a. wskazując, że zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie term inu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym m owa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym ; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym m owa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Zdaniem Kolegium, w podniesionych zarzutach zobowiązana podniosła między innymi, że nie zamieszkiwała na nieruchom ości w związku z czym odpady nie powstawały. Organ odwoławczy wskazał zatem, że w niniejszej sprawie obowiązek polega na zapłacie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Obowiązek ten wynika z art.6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 z późn. zm., dalej jako u.u.c.p.g.), zgodnie z którym obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym i obciąża właścicieli nieruchom ości, na których zamieszkują mieszkańcy. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnym i ma charakter daniny publicznej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 listopada 2013 r., K 17/12), nakładanej w drodze ustawy. "W konsekwencji, każdy kto znajdzie się w sytuacji opisanej w ustawie (zrealizuje daninowy stan faktyczny), zobowiązany jest do zapłaty opłaty na takich samych zasadach. Podmiot objęty tą daniną w stępuje w stosunki prawne "z góry" ustalone przez ustawodawcę. Dlatego nie jest możliwe modyfikowanie treści ustawy w drodze umów, czy porozumień zawieranych przez podmiot obowiązany z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadam i komunalnymi. Zgodnie z u.u.p.c.g. podmiotem obowiązanym z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami jest właściciel nieruchomości (por. wyrok W SA w Gliwicach z dnia 6 w rześnia 2017 r., III SA/Gl 607/17,)". Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art.29 u.p.e.a. organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z kolei jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym , podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uw agi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 u.p.e.a.). Z powyższych regulacji wynika, że niedopuszczalne jest badanie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym na etapie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Podkreślono także, że u.u.c.p.g. nie przewiduje możliwości samego zwolnienia z opłaty bądź też różnicowania jej stawki według cech wyróżniających mieszkańców danej miejscowości, takich jak np.: wiek, płeć, ich sytuacja bytowa, czy też okoliczność zameldowania. Ustawodawca założył, że sam fakt zamieszkiwania na danej nieruchomości powoduje obowiązek uiszczania opłaty, bez względu na to czy na nieruchom ości odpady powstają i w jakiej ilości. W tej sytuacji, te podnoszone przez stronę okoliczności, w postępowaniu egzekucyjnym, nie mogły mieć wpływu na jej rozstrzygnięcie. Analizując określone w u.u.p.c.g. zasady usuwania odpadów komunalnych organ odwoławczy stwierdził, że obowiązek ten spoczywa w obecnym stanie prawnym na gminie. Stanowi o tym jednoznacznie art. 6c powyższej ustawy. Zgodnie z art. 6m tej ustawy właściciel nieruchom ości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadam i komunalnym i w term inie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Zobowiązana złożyła deklarację dotycząca nieruchomości położonej w C. przy ul. [...]. Była więc zobowiązana do ponoszenia opłat jako właściciel. Fakt niewytwarzania odpadów w określonym czasie nie zwalniał z obowiązku ponoszenia opłaty. W ocenie Kolegium w rozpatrywanej sprawie strona nie udowodniła aby zaszły inne z przesłanek z art. 33 u.p.e.a. Wobec powyższego Kolegium podzieliło stanowisko wierzyciela iż wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej jest zasadne i zgodne z prawem.

W skardze na powyższe postanowienie zobowiązana zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy) połączony zbędnymi ustaleniami faktycznymi co do rzeczywistego obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami co świadczy o naruszeniu przez organy obu instancji obowiązków, jakie nakładają na organy administracji przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z tymi przepisami bowiem, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy

2. Naruszenie przepisu prawa materialnego - naruszenie art. 6c ust. 1 i 2w zw. z art. 6h w zw. z art. 6i ust. 1 pkt 2 u.u.p.c.g. poprzez uznanie, że skarżąca jest zobowiązana do zapłaty opłaty za generowanie odpadów z nieruchomości w momencie kiedy skarżąca przedłożyła świadectwo z dnia 13 maja 2024 r, dowód niebudzący wątpliwości, że w okresie spornym nie mieszkała w nieruchomości i nie były generowane żadne odpady co wyklucza obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W takim przypadku deklaracja z marca 2023 r. złożona przez skarżącą obarczona została uzasadniającymi wątpliwościami o czym organ powziął informacje co do danych zawartych w deklaracji co stanowi o wydaniu decyzji w ramach art. 6o pkt 1 ww. ustawy.

Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot wpisu od skargi.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że sam organ odwoławczy wskazał, że ustawodawca założył obowiązek ponoszenia opłaty za generowanie odpadami z samego faktu zamieszkiwania na danej nieruchomości. Tymczasem skarżąca wykazała, że w okresie od 21 maja 2023 r. do 13 maja 2024 r. nie zamieszkiwała na danej nieruchomości, co wynika z przedłożonego przez nią świadectwa z 13 maja 2024 r. Z tych względów nieuprawnionym było wszczęcie egzekucji na podstawie deklaracji z marca 2023 r., która w rzeczywistości została obarczona uzasadnionymi wątpliwościami. Zwróciła przy tym uwagę, że art. 6i u.u.c.p.g. precyzuje momenty powstania obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a w pkt 1 tego przepisu, w przypadku skarżącej nie wystąpił ze względu na fakt nie zamieszkiwania w okresie spornym w nieruchomości. Także pkt 2 tego przepisu nie został spełniony. Mając powyższe na uwadze ignorowanie świadectwa przez organ, z którego wynika, że skarżąca nie zamieszkiwała na danej nieruchomości i odpady nie mogły powstawać jest obrazą art. art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddano stanowisko wierzyciela dotyczące zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie egzekucyjne dotyczy przy tym opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 maja 2023 r. do 31 października 2023 r. Jednocześnie egzekucja w niniejszej sprawie została wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego z 21 grudnia 2023 r.

Stosownie do art. 33 § 2 u.p.e.a. § 1.

Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

§ 2.

Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

W niniejszej sprawie zobowiązana podniosła zarzut z art. 33 § 2 pkt 1 (nieistnienie obowiązku) oraz pkt 4 (brak doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeżeli jest wymagane).

Należy zatem zauważyć, że stosownie do art. 3a § 1 u.p.e.a. w zakresie zobowiązań powstałych w przypadkach określonych w art. 8 i art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, długów celnych powstałych w przypadkach określonych w art. 77 ust. 1 oraz art. 81 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny, podatków wykazanych w zgłoszeniu celnym i rozliczeniu zamknięcia, składek na ubezpieczenie społeczne, opłat paliwowych, o których mowa w ustawie z dnia 27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 321 i 1946), dopłat, o których mowa w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 227 oraz z 2024 r. poz. 1473), opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r. poz. 399 i 1717), opłat emisyjnych oraz opłat za korzystanie ze środowiska, o których mowa w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54, z późn. zm.), daniny solidarnościowej, o której mowa w rozdziale 6a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226, z późn. zm.), opłat, o których mowa w art. 92 ust. 1 oraz w art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2023 r. poz. 2151), opłaty, o której mowa w art. 12a ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1670), opłaty, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1109), wpłat, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2023 r. o Funduszu Ochrony Rolnictwa (Dz. U. poz. 1130 oraz z 2024 r. poz. 1964), opłaty koncesyjnej, o której mowa w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834 i 859) oraz środków z doładowań, o których mowa w art. 331 ust. 9 ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. - Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 266, 834, 859, 1847 i 1881), stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one odpowiednio:

1) z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika;

1a) z deklaracji złożonej w państwie członkowskim identyfikacji, o której mowa w art. 59, art. 61 i art. 61a rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej "deklaracją składaną w innym państwie członkowskim";

1b) z korekty deklaracji VAT, o której mowa w art. 130ca ust. 1, art. 133a ust. 1 i art. 138ga ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361, 852, 1473, 1721 i 1911);

2) ze zgłoszenia celnego złożonego przez zobowiązanego;

3) z deklaracji rozliczeniowej złożonej przez płatnika składek na ubezpieczenie społeczne;

4) z informacji o opłacie paliwowej;

4a) (uchylony);

5) z informacji o dopłatach;

6) z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z zawiadomienia właściciela nieruchomości przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi;

7) z rozliczenia zamknięcia, o którym mowa w art. 175 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz. Urz. UE L 343 z 29.12.2015, str. 1, z późn. zm.);

8) z informacji o opłacie emisyjnej;

9) z deklaracji o wysokości daniny solidarnościowej;

10) z wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat;

11) z informacji, o której mowa w art. 92 ust. 17 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi;

12) z informacji, o której mowa w art. 12g ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym;

13) ze zbiorczej deklaracji miesięcznej, o której mowa w art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi;

13a) z deklaracji, o której mowa w art. 20 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej;

14) (uchylony);

15) z deklaracji, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2023 r. o Funduszu Ochrony Rolnictwa;

16) z formularza, o którym mowa w art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne;

17) z informacji, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. - Prawo komunikacji elektronicznej.

Natomiast w myśl art. 3a § 2 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w § 1, stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli:

1) w deklaracji, w zeznaniu, w zgłoszeniu celnym, w deklaracji rozliczeniowej, w informacji o opłacie paliwowej, w informacji o dopłatach, w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w zawiadomieniu o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w rozliczeniu zamknięcia, w informacji o opłacie emisyjnej, w deklaracji o wysokości daniny solidarnościowej, w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, w informacji, o której mowa w art. 92 ust. 17 pkt 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w informacji, o której mowa w art. 12g ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zdrowiu publicznym, w zbiorczej deklaracji miesięcznej, o której mowa w art. 132 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w deklaracji, o której mowa w art. 20 ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej, w deklaracji, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2023 r. o Funduszu Ochrony Rolnictwa, lw formularzu, o którym mowa w art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, lub w informacji, o której mowa w art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. - Prawo komunikacji elektronicznej, zostało zamieszczone pouczenie, że stanowią one podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego;

2) wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego przesłał zobowiązanemu upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1.

Zatem warunkiem wszczęcia egzekucji w administracji obejmującego opłaty komunalne jest po pierwsze złożenie deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo z zawiadomienia właściciela nieruchomości przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, po drugie zaś uprzednie przesłanie upomnienia.

W niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną, że zobowiązana deklarację złożyła. Nie jest również kwestionowane, że Wierzyciel wystawił stosowne upomnienie i wysłał je na adres zobowiązanej. Jednakże w swoim postanowieniu Wierzyciel stanął na stanowisku, że doszło do doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 44 k.p.a. utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Kolegium z kolei uznało, że doręczono zobowiązanej odpis tytułu wykonawczego i jest to wystarczające.

Tymczasem nie jest kwestionowane, że w okresie od 21 maja 2023 r. do 13 maja 2023 r. zobowiązana przebywała w Areszcie Śledczym, na dowód czego załączyła zaświadczenie o zwolnieniu z tego Aresztu datowane na dzień zwolnienia, tj. 13 maja 2023 r.

Zatem nie można uznać, wbrew stanowisku Wierzyciela, ale i Kolegium, że upomnienie adresowane do skarżącej i wysłanej na jej adres zamieszkania, nie zaś do Aresztu Śledczego, wypełniało ciążący na organie obowiązek skierowania upomnienia do zobowiązanej.

Podnieść należy, że przepisy o doręczeniach mają przede wszystkim charakter gwarancyjny. Służą bowiem zagwarantowaniu prawa strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony. Wprawdzie przepisy o doręczeniach zastępczych mają także na celu zapewnienie sprawności postępowania, którą trudniej byłoby osiągnąć, gdyby dopuszczać jedynie doręczenie właściwe, to jest do rąk adresata. Tym niemniej przepisy o doręczeniach zastępczych, art. 44 czy art. 43 k.p.a., powinny być wykładane i stosowane także przy uwzględnieniu ich gwarancyjnego charakteru. Wzgląd na tę okoliczność sprzeciwia się zaakceptowaniu skuteczności doręczenia zastępczego na adres zamieszkania osoby od długiego czasu pozbawionej wolności, szczególnie w tak specyficzny sposób jak tymczasowe aresztowanie, w którym kontakt ze światem zewnętrznym jest dodatkowo utrudniony (m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1462/23, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I FSK 5/19).

Wprawdzie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują żadnych szczególnych rozwiązań w zakresie doręczania pism osobom pozbawionym wolności bądź przebywającym w areszcie śledczym. Niemniej jednak doręczenie w trybie zastępczym możliwe jest wyłącznie w razie nieobecności adresata w mieszkaniu. Przez nieobecność należy jednak rozumieć sytuację przejściową, wynikającą ze zwyczajnych okoliczności życia codziennego. Przebywanie w areszcie śledczym nie jest taką okolicznością. Jedynie nieobecność nietrwająca nadmiernie długo, wynikająca ze zwykłych okoliczności życiowych, np. ze względu na wyjazd wakacyjny, służbowy albo z innej zwykłej przyczyny, pobyt w pracy, zakupy, odwiedziny u innych osób, uczestnictwo w obrzędach religijnych, uczestnictwo w imprezach sportowych lub kulturalnych, pobyt w szpitalu, zatrzymanie przez Policję oraz wszelkie inne sytuacje, w których adresat korzystając z wolności przemieszczania się swobodnie wybiera powód swojej nieobecności w mieszkaniu lub też nawet, jeżeli nieobecność spowodowana jest legalnymi działaniami organów władzy publicznej, które jednak nie powodują długotrwałego pozbawienia wolności i długotrwałego zaburzenia kontaktów ze światem zewnętrznym, umożliwia skuteczne doręczenie korespondencji w drodze doręczenia zastępczego przesyłki skierowanej do strony postępowania pod znanym adresem zamieszkania. Za taką krótkotrwałą nieobecność (krótkotrwały brak zamieszkiwania) nie można uznać pobytu w zakładzie karnym i to bez względu na to, czy pobyt ten jest wynikiem odbywania kary pozbawienia wolności, czy też tymczasowego aresztowania, a także bez względu na to, czy organ prowadzący postępowanie i doręczający stronie korespondencję o tym pobycie strony w zakładzie karnym wiedział.

Należy zaznaczyć, że kwestia doręczeń osobom pozbawionym wolności jest ugruntowana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. Podnosi się tam mianowicie, że jedynym dopuszczalnym sposobem doręczenia pisma osobie pozbawionej wolności jest uczynienie tego na adres zakładu (np. zakładu karnego, aresztu śledczego), w którym adresat przebywa, za pośrednictwem jego administracji. Doręczenie pisma w inny sposób jest nieskuteczne, niezależnie od wiedzy organu procesowego o fakcie pozbawienia adresata wolności (por. wyrok SN z 22 sierpnia 2007 r., III KK 1/07, LEX nr 310195; wyrok SN z 26 listopada 2003 r. III KK 257/02, LEX nr 82318; postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 30 września 2004 r., II AKz 347/04, KZS 2004, z. 10, poz. 21). Pismo wysłane pod ostatnio wskazanym przez stronę adresem nie może być uważane za doręczone, jeżeli strona została pozbawiona wolności i nie podała swego miejsca pobytu w czasie pozbawienia wolności do wiadomości organu, przed którym toczy się postępowanie (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 maja 1974 r.VI KZP 5/74, OSNKW 1974, nr 7-8, poz. 130).

Także i w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywano, że z samej istoty pozbawienia wolności wynika, że jest ono niezależne od woli osoby pozbawionej wolności zarówno co do czasu trwania, jak i miejsca pobytu, a ponadto, że niejednokrotnie może ono ograniczać swobodę w podaniu do wiadomości wspomnianego organu miejsca pobytu w czasie pozbawienia wolności (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Wa 1869/11).

Zatem konsekwencją powyższego jest uznanie, że zarówno organ odwoławczy, jak i Wierzyciel nieprawidłowo rozpoznały drugi z zarzutów podnoszonych przez skarżącą.

Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, Sąd uznał, że rację należy przyznać skarżącej.

Należy przypomnieć, że stosownie do art. 84 Konstytucji każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W przypadku u.u.c.p.g. ustawodawca wyraźnie wskazał a art. 6h, że opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi są obowiązani ponosić:

1) właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy,

2) osoby wymienione w art. 1 pkt 1 lit. b, jeżeli rada gminy podjęła uchwałę, o której mowa w art. 2a ust. 1,

3) właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, jeżeli rada gminy podjęła uchwałę, o której mowa w art. 6c ust. 2

- na rzecz gminy, na terenie której są położone nieruchomości lub lokale.

Zatem bez wątpienia obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi ciąży na właścicielu nieruchomości.

Natomiast stosowanie do art. 6i ust. 1 pkt 1 tej ustawy obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec.

Zatem zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g. obowiązek uiszczenia opłaty w przypadku nieruchomości, w której zamieszkuje mieszkaniec, powstaje za każdy miesiąc zamieszkiwania w nieruchomości i nie jest uzależniony od przekazania przez mieszkańca odpadów komunalnych, jak również od tego, czy odpady są na nieruchomości wytwarzane, czy też nie. Co więcej nie jest uzależniona od wykonania, częściowego wykonania czy też niewykonania przez gminę obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie jest bowiem ceną za wykonaną usługę. Zobowiązanie z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest więc zobowiązaniem powstającym za okresy miesięczne. W tym okresie musi zajść zdarzenie warunkujące powstanie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - zamieszkiwanie mieszkańca na nieruchomości.

W zakresie pojęcia "zamieszkiwania" wskazać należy, że określając przesłankę zamieszkiwania ustawodawca nie wprowadził jej doprecyzowania, wykorzystując przykładowo definicję legalną, czy też inne środki legislacyjne, poprzez które należałoby ustalić jej zakres znaczeniowy.

Odnotowania wymaga, że odpowiadając na interpelację poselską nr (...), Podsekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska, z upoważnienia ministra wyjaśnił m.in., że: "Zamieszkiwanie oznacza rodzaj pobytu osoby cechujący się zaspokajaniem codziennych potrzeb życiowych tej osoby w mieszkaniu faktycznie zajmowanym, stanowiącym jej centrum życia domowego w danym okresie, a w szczególności nocowania, stołowania się i wypoczynku po pracy czy nauce. Dana nieruchomość w określonym okresie stanowi więc miejsce koncentracji interesów życiowych określonej osoby. Oznacza to też, że inne miejsca nie mogą być uznane za miejsca, w których koncentrują się interesy życiowe tej osoby w danym okresie. W przypadku ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach okresem, w którym musi zaistnieć wskazany powyżej stan, jest wyłącznie okres miesiąca kalendarzowego. Okres ten jest okresem, za który powstaje obowiązek uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Należy też podkreślić, że zamieszkanie w rozumieniu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ma wyłącznie faktyczny charakter i nie należy go utożsamiać z miejscem zamieszkania w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W przypadku zamieszkania w rozumieniu przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie ma znaczenia, czy dana osoba ma zamiar i wolę stałego pobytu na danej nieruchomości. Istotne jest jedynie, że dana nieruchomość w danym miesiącu jest miejscem, w którym koncentruje się jej aktywność życiowa. Założenie takie wynika z celu regulacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, którym jest zapewnienie odbioru odpadów komunalnych z tych nieruchomości, na których faktycznie przebywają (bytują) ludzie, a w związku z tym przebywaniem powstają odpady komunalne. W ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach celowo nie posłużono się więc kategorią "miejsce zamieszkania", lecz posłużono się wyłącznie pojęciem "zamieszkiwania". Użycie tego pojęcia jest świadomym zabiegiem legislacyjnym, wskazującym, że na gruncie tej ustawy żadnego znaczenia nie ma zamiar stałego pobytu, ani zameldowanie a znaczenie ma wyłącznie faktyczne przebywanie danej osoby na nieruchomości."

Tym samym w u.u.c.p.g. nacisk położony jest na faktyczne przebywanie (bytowanie) danej osoby na nieruchomości, na koncentrację życia w danym miejscu, co powoduje wytwarzanie na tej nieruchomości odpadów komunalnych przez tę osobę i konieczność zagospodarowania tych odpadów. Za zamieszkiwanie na danej nieruchomości nie może być uznane zameldowanie danej osoby w sytuacji gdy faktycznie tam nie przebywa.

W konkretnym przypadku oznacza to zatem konieczność takiego sposobu rozumienia przesłanki, aby nie wprowadzać dodatkowych wymogów modyfikujących jej zakres znaczeniowy.

Jak już zostało to wskazane w odniesieniu do kwestii zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia, z samej istoty z samej istoty pozbawienia wolności (w tym w ramach tymczasowego aresztowania) wynika, że osoba taka przebywa w zakładzie karnym, bądź areszcie śledczym. Nie jest to zatem chwilowa nieobecność wynikająca ze zwykłych okoliczności życiowych, np. ze względu na wyjazd wakacyjny, służbowy albo z innej zwykłej przyczyny, pobyt w pracy, zakupy, odwiedziny u innych osób, uczestnictwo w obrzędach religijnych, uczestnictwo w imprezach sportowych lub kulturalnych, pobyt w szpitalu, zatrzymanie przez Policję oraz wszelkie inne sytuacje, w których adresat korzystając z wolności przemieszczania się swobodnie wybiera powód swojej nieobecności w mieszkaniu.

Zatem tymczasowe aresztowanie i fakt przebywania w Areszcie Śledczym w określonym czasie powoduje, że nie można uznać, że spełniona została przesłanka zamieszkiwania na nieruchomości w rozumieniu art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.c.p.g. w tym okresie.

W niniejszej zaś sprawie Wierzyciel, a w ślad za nim Kolegium, zlekceważył ww. rozumienie art. 6i ust. 1 pkt 1 u.c.c.p.g. uznając za wystarczające złożenie przez zobowiązaną deklaracji i odnosząc się do charakteru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jako daniny publicznej. Organy obu instancji całkowicie pominęły treść zaświadczenia wydanego przez Areszt Śledczy wskazującego, że w okresie objętym tytułem wykonawczym skarżąca była osobą tymczasowo aresztowaną przebywającą w tym Areszcie. Tymczasem skarżąca wykazała fakt, że w okresie od maja do października 2023 r. wskazana w deklaracji nieruchomość nie była zamieszkiwana. Z kolei wierzyciel nawet nie próbował wykazać, że w okresie objętym tytułem wykonawczym nieruchomość była zamieszkiwana przez inną osobę.

W konsekwencji wobec wykazania braku jedynej przesłanki z art. 6i ust. 1 pkt 1 u.u.c.p.g. przez zobowiązaną Wierzyciel nie mógł oddalić zarzutu skarżącej z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Wierzyciel ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany będzie do uwzględnienia argumentacji zawartej w niniejszym uzasadnieniu.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznając za zasadne zarzuty skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie a na podstawie art. 134 p.p.s.a. postanowienie Wierzyciela, uznając, że wyeliminowanie z obrotu prawnego obu postanowień jest niezbędne dla prawidłowego rozpoznania zarzutów skarżącej.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

jeszcze 3262 słowa

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo