Jak wskazano w postanowieniu z dnia 7 listopada 2024 r. w kwestii prawidłowości zaadresowania do skarżącej przesyłki zawierającej postanowienie z dnia 8 sierpnia 2024 r. pod adres: ul. [...], [...] B., wierzyciel słusznie nie stwierdził uchybień, gdyż ten właśnie adres został przez skarżącą podany w piśmie z dnia 3 lipca 2024 r., jak również Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. dysponuje adresem: ul. [...] w B.. Poczta Polska S.A. postąpiła zgodnie ze wskazaniem skarżącej, co przy braku aktualnego adresu zameldowania było jedyną i słuszną przesłanką do zrealizowania w prawidłowy sposób przesyłki postanowienia z dnia 8 sierpnia 2024 r.
Nie zostały również naruszone procedury awizacji przesyłki zawierającej postanowienie 8 sierpnia 2024 r. o czym świadczą adnotacje umieszczone w raporcie zintegrowanego systemu teleinformatycznego.
Organ wskazał również, że w piśmie nadanym w dniu 18 listopada 2024 r. (stanowiącym zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia) skarżąca nie podniosła żadnych nowych przesłanek, które mogłyby mieć jednoznaczny bezpośredni wpływ na przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów.
3.1. Na ww. postanowienie z dnia 23 grudnia 2024 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach.
W skardze wskazała, że od lat jej adresem zamieszkania jest ulica [...] w B.. Adres wskazany w piśmie jest adresem, który błędnie podała przepisując adres wskazany na pierwotnym piśmie Poczty Polskiej. Korzysta z uprzejmości osób tam zamieszkujących, które przekazują jej co do zasady korespondencję lub awiza. Nie otrzymała jednak stosownego awiza co do postanowienia z dnia 8 sierpnia 2024 r.
Podkreśliła, że jako osoba, która otrzymuje świadczenie pielęgnacyjne jest zwolniona z opłat abonamentowych. Treść postanowienia Poczty Polskiej oznacza, że mimo, że jest zwolniona z opłat na mocy ustawy to faktycznie będzie je niesłusznie ponosić za szereg lat.
Ponadto podała, że w 2016 r. zbyła nieruchomość przy ul. [...] w B.. Z tego co pamięta dopełniła obowiązki związane ze zgłoszeniem zmiany adresu oraz faktu, że nie korzysta z odbiorników radiofonicznego i telewizyjnego. Nie zachowałam na to dowodu, bo nie przypuszczała, że po tylu latach będzie to kwestionowane.
Podkreśliła, że nie doręczono jej upomnienia, które miałoby zostać jej doręczone dnia 17 sierpnia 2022 r. na adres mieszkania ul. [...] w B., które to mieszkanie sprzedała w 2016 r. Od szeregu lat mieszka przy ulicy [...] w B. i nigdy nie było sytuacji, w której pismo urzędowe nie zostało jej doręczone, o ile zostało wysłane na prawidłowy adres.
W jej ocenie nie ponosi winy za uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
4. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – p.p.s.a.) sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów.
Rozpoznając sprawę sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż zostały powołane w skardze.
5. Na wstępie wskazać trzeba, że instytucja przywrócenia terminu procesowego w postępowaniu administracyjnym została uregulowana w art. 58 i 59 k.p.a.
Zgodnie z art. 58 k.p.a. przesłankami przywrócenia terminu są: uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia, równoczesne dopełnienie czynności, której dokonania w terminie uchybiono.
W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma jednak właściwa wykładnia i zastosowanie przez organ art. 59 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 59 § 1 k.p.a. o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Natomiast stosownie do treści art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Powyższy przepis w sposób odmienny reguluje zatem tryb rozpoznawania wniosków o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia (§ 2) oraz wniosków o przywrócenie terminu do dokonania pozostałych czynności w postępowaniu administracyjnym (§ 1).
W tym ostatnim przypadku przepis ten wskazuje, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu służy stronie zażalenie. Natomiast użyte w art. 59 § 2 k.p.a. sformułowanie "postanawia ostatecznie" wskazuje, że od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) lub zażalenia, zażalenie nie przysługuje. Postanowienie takie, jako kończące postępowanie, podlega zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
W zależności zatem od rodzaju czynności, której terminowi uchybiono, różna jest właściwość organów do rozpoznania takiego wniosku oraz różne są konsekwencje dotyczące środków zaskarżenia.
Z akt sprawy wynika, że organ w wyniku rozpatrzenia zażalenia skarżącej utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie z dnia 7 listopada 2024 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2024 r.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Poczty Polskiej z 23 grudnia 2024 r. wydane zostało bez podstawy prawnej, skoro organ ten rozpoznał środek zaskarżenia od postanowienia, od którego przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują możliwości wniesienia takiego środka. Postanowienie odmawiające przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia jest bowiem ostateczne, tj. zamyka postępowanie w sprawie.
Dlatego postanowienie to wyczerpuje określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłanki skutkujące stwierdzeniem jego nieważności. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Tym samym pouczenie zawarte w postanowieniu z 7 listopada 2024 r. dotyczące możliwości wniesienia zażalenia jest błędne.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że stosownie do treści art. 112 k.p.a. błędne pouczenie co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia.
Organ winien rozważyć, za zgodą skarżącej, czy złożone - na skutek wadliwego pouczenia – zażalenie na postanowienie z 7 listopada 2024 r. , w istocie nie jest skargą do sądu. Błąd w pouczeniu może w tej sytuacji stanowić także podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi i o konieczności złożenia takiego wniosku wraz ze skargą, organ ten winien skarżącą pouczyć. W ramach zasady informowania stron, organ winien pouczyć skarżącą w kwestii uzupełnienia wnoszonych przez nią pism w taki sposób, by nie poniosła ona szkody na skutek wadliwego działania organu przy rozpoznawaniu jej sprawy.
6. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w wyroku.
7. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Do podlegających zasądzeniu kosztów postępowania sądowego, sąd zaliczył uiszczony wpis w wysokości 100 zł.