Zgodnie z przywołaną regulacją wpłata została zaliczona na poczet zaległości za lata 2020-2022 wraz z odsetkami za zwłokę.
Zgodnie z art. 54 § 1 pkt 1 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres zabezpieczenia od zabezpieczonej kwoty zobowiązania, jeżeli objęte zabezpieczeniem środki pieniężne zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych.
Zabezpieczenie wykonania zobowiązań za 2020 r. zostało dokonane na podstawie wniosku podatnika z 19 września 2023 r., dlatego, w myśl powyższych przepisów, kwota odsetek od zaległości dot. 2020 r. została naliczona na dzień 19 września 2023 r. (naliczanie odsetek od tego dnia zostało wstrzymane), a wpłata pokryła raty 1/2000 do 11/2000 po 661.483, 00 zł należności głównej i ratę 12/2000 w kwocie 661.466,00 zł oraz odsetki za zwłokę za: 1/2000 - 269.577,00 zł, 2/2000 - 267.112,00 zł, 3/2020 - 263.053,00 zł, 4/2020 - 258.703, 00 zł, 5/2020 - 254.354,00 zł, 6/2020 - 249.855,00 zł, 7/2020 - 245.505,00 zł, 8/2020 - 240.721,00 zł, 9/2020 - 236.617,00 zł, 10/2020 - 232.167,00 zł, 11/2020 - 227.528,00 zł, 12/2020 - 223.322,00 zł.
Kwota przedstawiona we wniosku z 19 września 2023 r. wystarczyła na zabezpieczenie jedynie części zobowiązania za 2021 r., wobec czego zabezpieczenie wykonania zobowiązań zostało dokonane w części na podstawie wniosku podatnika z 19 września 2023 r., a w pozostałej części na podstawie wniosku z 15 grudnia 2023 r. W związku z powyższym kwota odsetek od tej zaległości została wyliczona częściowo na 19 września 2023 r. (do wyczerpania kwoty) oraz częściowo na dzień 15 grudnia 2023 r., a wpłata pokryła: raty od 1/2021 do 4/2021 po 661.090,00 zł należności głównej oraz odsetki za 1/2021 - 216.240,00 zł, za 2/2021 - 214.211 zł, za 3/2021 - 210.154,00 zł, za 4/2021 - 205.662 zł, tytułem raty 5/2021 kwotę 462.587,41 zł należności głównej (część zaległości) proporcjonalnie naliczone odsetki w kwocie 140.664,59 zł (liczone na 19 września 2023 r.) oraz kwotę 198.502,59 zł należności głównej (pozostała część zaległości) oraz odsetki w kwocie 67.262,00 zł (liczone na 15 grudnia 2023 r.), tytułem raty od 6/2021 do 11/2021 po 661.090,00 zł oraz odsetki za 6/2021 - 219.808 zł, za 7/2021 – 215.461,00 zł, za 8/2021 – 210.824,00 zł, za 9/2021 – 206.477,00 zł, za 10/2021 – 202.131,00 zł, za - 11/2021 – 19.639, 00 zł, tytułem raty 12/2021 kwotę 661.088,00 zł należności głównej oraz odsetki w kwocie 193.291,00 zł.
Zabezpieczenie wykonania zobowiązań za 2022 r. zostało dokonane na podstawie wniosku podatnika z 15 grudnia 2023 r., a wpłata pokryła raty za 1/2022 – 11/2022 po 660.714,00 zł oraz ratę za 12/2022 w kwocie 660.713,00 zł należności głównej oraz odsetki za 1/2022 – 186.376, 00 zł, za 2/2022 – 184.140, 00 zł., za 3/2022 – 179.642,00 zł za 4/2022 -173.704,00 zł, za 5/2022 - 166.672,00 zł, za 6/2022 – 159.151,00 zł, za 7/2022 -150.860,00 zł, za 8/2022 -141. 592,00 zł, za 9/2022 – 660.714,00 zł, za 10/2022 -123.273,00 zł, za 11/2022 – 114.611, 00 zł, za 12/2022 - 105.651, 00 zł.
Zgodnie z art. 62 § 4 O.p. w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę oraz kosztów upomnienia organ podatkowy, na wniosek podatnika, wydaje postanowienie, na które służy zażalenie, dlatego zgodnie z wnioskiem podatnika, 4 czerwca 2024 r. organ I instancji wydał postanowienie nr [...] w sprawie zaliczenia wpłaty z 27 maja 2024 r.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu Kolegium ponownie odwołało się do treści art. 62 § 1, art. 53 § 1 oraz art. 54 § 1 pkt 1 O.p. Wskazano także na regulację zawartą w art. 33d § 2 pkt 7 O.p., zgodnie z którą zabezpieczenie wykonania decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji następuje przez przyjęcie przez organ podatkowy, na wniosek strony, zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z tej decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, w formie sporządzonego na piśmie, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej.
Kolegium wyjaśniło także, iż na mocy art. 41 § 1 i 2 O.p. Skarbowi Państwa i jednostkom samorządu terytorialnego z tytułu zaległości podatkowych stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości przysługuje zastaw skarbowy. Według art. 45 § 1 O.p. zastaw skarbowy powstaje z dniem wpisu do rejestru zastawów, którego dokonuje się na wniosek organu uprawnionego do występowania w imieniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, o czym stanowi art. 46 a § 1 O.p. Jak zaznaczono art. 33d § 2 O.p. zawiera zamknięty katalog form zabezpieczenia wykonania zobowiązania na wniosek podatnika - zastaw skarbowy nie jest wymieniony w tym zestawieniu, gdyż procedura jego ustanowienia odbywa się z inicjatywy Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego a nie podatnika.
Organ odwoławczy podkreślił, że strona w żadnym z pism przekazanych do Prezydenta nie wniosła o ustanowienie zastawu skarbowego. Zaznaczono także, iż strona nie wskazała daty złożenia rzekomego wniosku. Działanie to byłoby też zresztą niezrozumiałe, gdyż, w przeciwieństwie do zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d O.p. nie jest to procedura wszczynana na podstawie wniosku podatnika.
W niniejszej sprawie miało miejsce przyjęcie zabezpieczenia wykonania zobowiązania na wniosek strony w formie sporządzonego na piśmie, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokat terminowych. Wnioski o przyjęcie zabezpieczenia wraz z kopią upoważnienia, o którym mowa wyżej, zostały złożone do organu I instancji 19 września 2023 r. oraz 15 grudnia 2023 r. W związku z tym, w myśl przepisu art. 54 § 1 pkt 1 O.p., organ wstrzymał naliczanie odsetek od zaległości stosownie do wniosku, i tak:
- kwota przedstawiona we wniosku z 19 września 2023 r. wystarczała na pokrycie całości zaległości i odsetek za zwłokę za 2020 r. oraz części zaległości i odsetek za zwłokę za 2021 r. (raty 1-4 oraz częściowo rata 5 wraz z proporcjonalnie naliczonymi odsetkami) — naliczanie odsetek od tych zaległości zostało wstrzymane od 19 września 2023 r.
- kwota przedstawiona we wniosku z 15 grudnia 2023 r. wystarczała na pokrycie pozostałej części zaległości i odsetek za zwłokę za 2021 r. (pozostała część raty 5 i raty 6-12) oraz całości zaległości i odsetek za zwłokę za 2023 r. — naliczanie odsetek od tych zaległości zostało wstrzymane od 15 grudnia 2023 r.
W postanowieniach o przyjęciu zabezpieczenia wykonania zobowiązań wskazany był sposób naliczenia kwoty głównej oraz odsetek podlegających zabezpieczeniu wraz z określeniem dat naliczania odsetek. Strona nie wniosła zażaleń na te postanowienia.
Opierając się na posiadanych informacjach i ewidencji, organ I instancji zaliczył wpłatę na poczet zaległości podatnika, poczynając od tych o najwcześniejszym terminie płatności tj. na poczet zaległości za 2020 r., 2021 r. i 2022 r., które na podstawie orzeczeń Kolegium z 5 kwietnia 2024 r. stały się wymagalne; ponadto, w opisie przelewu użyto sformułowania "wypłata z zabezpieczenia dot. decyzji nr [...]", które odnosi się do postanowienia o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań za lata 2020-2022.
Powyższe oznacza, że Prezydent zaliczył wpłatę zgodnie z przepisami O.p., tzn. na poczet najstarszych zaległości i odsetek za zwłokę w kwocie uwzględniającej wyłączenie ich naliczania za okres zabezpieczenia, a także zgodnie ze wskazaniem zawartym w opisie wpłaty oraz postanowieniami o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania, o których mowa wyżej.
W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, reprezentujący skarżącą doradca podatkowy zarzucił naruszenie art. 62 § 1 w zw. z art. 54 § 1 w zw. z art. 41 § 1 O.p. poprzez niezastosowanie, a w konsekwencji naliczanie odsetek za okres do 15 grudnia 2023 r, tj. ustanowienia przez Spółkę zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2 pkt 7 O.p., podczas gdy Spółka złożyła wniosek o przyjęcie zabezpieczenia w formie zastawu skarbowego, o którym mowa w art. 41 § 1 O.p.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie postanowienia organu odwoławczego z 2 stycznia 2025 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta Miasta C. z 4 czerwca 2024 r.
W uzasadnieniu skargi przywołano treść art. 62 O.p. oraz art. 54 § 1 pkt 1 O.p., zgodnie z którym odsetki za zaległości tytułem 2020 r. naliczono do 19 września 2023 r., odsetki za zaległości tytułem 2021 r. naliczono w części pokrytej z kwoty 4.093.879,00 zł do 19 września 2023 r., a w części pokrytej z kwoty 6.339.023,59 zł do 15 grudnia 2023 r., natomiast odsetki od zaległości za 2022 r. naliczono do 15 grudnia 2023 r.
Prezydent dokonując 27 maja 2024 r. zaliczenia wpłaty środków z zabezpieczenia dot. decyzji [...] na łączna kwotę 31.086.093,59 zł naliczył odsetki do 15 grudnia 2023 r., tj. dnia przyjęcia drugiego (pierwsze w dniu 19 września 2023 r.) na większą kwotę zabezpieczenia na podstawie art. 33d § 2 pkt 7) O.p., podczas gdy Spółka złożyła wcześniej wniosek o przyjęcie zabezpieczenia w formie zastawu skarbowego, o którym mowa w art. 41 §1 O.p.
Spółka działając w celu zmniejszenia wysokości odsetek oraz zaprzestania naliczania odsetek od zobowiązania podatkowego, wystąpiła do Prezydenta z wnioskiem o przyjęcie zabezpieczenia w postaci zastawu skarbowego na jej majątku ruchomym w postaci - nakładów w obcym środku trwałym i innych ruchomościach. Przedmiotowy wniosek został złożony przed 15 grudnia 2023 r., czyli przyjęciem przez Prezydenta zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2 pkt 7) O.p., jednak do dnia realizacji zabezpieczenia i wpływu środków z zabezpieczenia Prezydent nie wydał żadnego rozstrzygnięcia ani nie ustanowił zastawu skarbowego na wskazanym przez Spółkę majątku. Działania Prezydenta w tym zakresie należy uznać za krzywdzące dla Spółki, gdyż naliczane były w dalszym ciągu odsetki za zwłokę.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z 2 stycznia 2025 r. nr SKO.FP/41.4/673/2024/18018, którym organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta C. z 4 czerwca 2024 r. Nr [...] nr ew. [...] w sprawie zaliczenia na poczet podatku od nieruchomości wpłaty z 27 maja 2024 r.
Decyzjami z 28 sierpnia 2023 r. Prezydent określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. w kwocie 11. 287.587,00 zł, za 2021 r. w kwocie 11.323.029,00 zł i za 2022 r. w kwocie 11.359 005,00 zł.
Wykonanie zobowiązań podatkowych wynikających z tych decyzji zostało zabezpieczone w formie sporządzonego na piśmie, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank, wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunkach lokat terminowych.
Na mocy postanowienia z 20 lutego 2024 r. przyjęto zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2020 r. w łącznej kwocie 10.906.121,00 zł (w tym należność główna oraz odsetki), z terminem zapadalności do 28 lutego 2024 r., zgodnie z wnioskiem skarżącej z 19 września 2023 r.
Na mocy postanowienia z 20 lutego 2024 r. przyjęto zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. w łącznej kwocie 10.432.902,59 zł (w tym należność główna oraz odsetki), z terminem zapadalności do 28 lutego 2024 r., z czego kwota 4.093.879,00 zł została zabezpieczona zgodnie z wnioskiem skarżącej z 19 września 2023 r., natomiast pozostała kwota (t.j. 6.339.023,59 zł) zgodnie z wnioskiem skarżącej z 15 grudnia 2023 r.
Na mocy postanowienia z 20 lutego 2024 r. przyjęto zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2022 r. w łącznej kwocie 9.747.070,00 zł (w tym należność główna oraz odsetki), z terminem zapadalności do 28 lutego 2024 r., zgodnie z wnioskiem podatnika z 15 grudnia 2023 r.
Zgodnie z postanowieniami Prezydenta z 27 marca 2024 r. termin przyjętego zabezpieczenia przedłużono do 31 maja 2024 r.
Opisane postanowienia o przyjęciu zabezpieczenia nie zostały zaskarżone przez stronę i stały się ostateczne.
Decyzjami z 25 kwietnia 2024 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzje wymiarowe z 24 sierpnia 2023 r.
27 maja 2024 r. na rachunek bankowy Prezydenta wpłynęła wpłata środków z zabezpieczenia na łączna kwotę 31. 086 093,59 zł.
Prezydent Miasta C. zaliczył wpłatę środków z zabezpieczenia w poczet należności głównej za poszczególne lata 2020-2022 oraz odsetki za zwłokę liczone za 2020 r. i częściowo za 2021 r. do 19 września 2023 r., w pozostałej części za 2021 r. do 15 grudnia 2023 r. oraz w całości za 2022 r. do 15 grudnia 2023 r.
Opisany sposób zaliczenia wpłaty na poczet wskazanych zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę jest w ocenie Sądu prawidłowy.
Zgodnie z art. 62 § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika.
Art. 53 § 1 O.p. stanowi, że od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę
Art. 54 § 1 pkt 1 O.p. określa, że odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres zabezpieczenia, od zabezpieczonej kwoty zobowiązania, jeżeli objęte zabezpieczeniem środki pieniężne, w tym kwoty uzyskane ze sprzedaży objętych zabezpieczeniem rzeczy lub praw, zostały zaliczone na poczet zaległości podatkowych. Na mocy art. 33d § 2 pkt 7) O.p. zabezpieczenie wykonania decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji następuje przez przyjęcie przez organ podatkowy, na wniosek strony, zabezpieczenia wykonania zobowiązania wynikającego z tej decyzji wraz z odsetkami za zwłokę, w formie sporządzonego na piśmie, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, do wyłącznego dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku lokaty terminowej.
Takie zabezpieczenie zostało w niniejszej sprawie przyjęte na mocy postanowień z 20 lutego 2024 r., których Spółka nie zaskarżyła i stały się one ostateczne. Uwzględniono je przy zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2020 r. – 2022 r. wraz z odsetkami.
Wnioski o przyjęcie zabezpieczenia wraz z kopią upoważnienia, o którym mowa wyżej, zostały złożone do organu I instancji 19 września 2023 r. oraz 15 grudnia 2023 r. W związku z tym, w myśl przepisu art. 54 § 1 pkt 1 O.p., organ wstrzymał naliczanie odsetek od zaległości stosownie do wniosku. Kwota przedstawiona we wniosku z 19 września 2023 r. wystarczała na pokrycie całości zaległości i odsetek za zwłokę za 2020 r. oraz części zaległości i odsetek za zwłokę za 2021 r. (raty 1-4 oraz częściowo rata 5 wraz z proporcjonalnie naliczonymi odsetkami) — naliczanie odsetek od tych zaległości zostało wstrzymane od 19 września 2023 r. Z kolei kwota przedstawiona we wniosku z 15 grudnia 2023 r. wystarczała na pokrycie pozostałej części zaległości i odsetek za zwłokę za 2021 r. (pozostała część raty 5 i raty 6-12) oraz całości zaległości i odsetek za zwłokę za 2023 r. — naliczanie odsetek od tych zaległości zostało wstrzymane od 15 grudnia 2023 r.
Stwierdzić zatem należy, że Prezydent zaliczył wpłatę zgodnie z przepisami O.p., tzn. na poczet najstarszych zaległości i odsetek za zwłokę w kwocie uwzględniającej wyłączenie ich naliczania za okres zabezpieczenia, a także zgodnie ze wskazaniem zawartym w opisie wpłaty oraz postanowieniami o zabezpieczeniu wykonania zobowiązania. Prawidłowości dokonanych wyliczeń strona co do zasady nie zakwestionowała. Wskazała natomiast na inną przesłankę wyłączenia naliczania odsetek. Podniosła, że działając w celu zmniejszenia wysokości odsetek oraz zaprzestania naliczania odsetek od zobowiązania podatkowego, wystąpiła do Prezydenta z wnioskiem o przyjęcie zabezpieczenia w postaci zastawu skarbowego na jej majątku ruchomym w postaci - nakładów w obcym środku trwałym i innych ruchomościach. Przedmiotowy wniosek został złożony przed 15 grudnia 2023 r., czyli przyjęciem przez Prezydenta zabezpieczenia, o którym mowa w art. 33d § 2 pkt 7) O.p., jednak do dnia realizacji zabezpieczenia i wpływu środków z zabezpieczenia Prezydent nie wydał żadnego rozstrzygnięcia ani nie ustanowił zastawu skarbowego na wskazanym przez Spółkę majątku.
Nie ulega wątpliwości, że ustanowienie zastawu skarbowego jest instrumentem zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w rozumieniu art. 54 § 1 pkt 1 O.p. (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1459/16, dostępny na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro jednak zastaw ten nie został ustanowiony, to taka przesłanka nienaliczania odsetek nie zaistniała.
Wskazania w tym miejscu wymaga, że zgodnie z art. 41 § 1 i 2 O.p. zastaw skarbowy przysługuje Skarbowi Państwa i jednostkom samorządu terytorialnego z tytułu zaległości podatkowych stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości. Według art. 45 § 1 O.p. zastaw skarbowy powstaje z dniem wpisu do rejestru zastawów, który jest dokonywany na wniosek organu uprawnionego do występowania w imieniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (o czym stanowi art. 46a § 1 O.p.). Art. 33d § 2 O.p. zawiera zamknięty katalog form zabezpieczenia wykonania zobowiązania na wniosek podatnika, który nie obejmuje zastawu skarbowego.
Niezależnie od skuteczności takiego żądania nadmienić należy, że z akt sprawy nie wynika, że Spółka złożyła taki wniosek. Skarżąca nie wskazuje nawet daty jego wniesienia (poza ogólnym określeniem, że miało to miejsce przed 15 grudnia 2023 r.). Nie powołuje się na także na jakiekolwiek ponaglenia organu w kwestii załatwienia tego wniosku.
Jak więc wykazano powyżej zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, wobec czego Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.