Wyrok WSA z dnia 01 lipca 2026, sygn. I SA/Gl 36/26

2.5. Następnie, postanowieniem z 15 grudnia 2025 r., nr [...] Dyrektor, rozpoznając ww. zażalenie, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora z 12 listopada 2025 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia organu drugiej instancji z 9 maja 2025 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika z 16 kwietnia 2025 r., nr [...] w sprawie udzielenia przybicia nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...] na rzecz licytanta M.G.

2.6. W skardze do WSA w Gliwicach na postanowienie Dyrektora z 11 grudnia 2025 r., Skarżący, wniósł o uchylenie w całości postanowienia oraz stwierdzenie, że odmowa wstrzymania wykonania postanowienia została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że ww. postanowienie:

I. Wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, a także z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych sprawy, o czym świadczą: 1) Przedawnienie zobowiązania - fakt bezsporny, 2) Zobowiązanie podatkowe za 2011 rok przedawniło się z mocy prawa (ex lege) z dniem 31 grudnia 2017 r. Skutek ten nastąpił automatycznie i nie wymagał żadnego aktu organu, 3) Po tej dacie nie istniała podstawa materialnoprawna do wystawienia tytułu wykonawczego ani do prowadzenia jakiejkolwiek egzekucji administracyjnej, 4) Mimo to Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. wystawił tytuł wykonawczy w dniu 16 stycznia 2018 r., a organy administracji skarbowej prowadziły dalsze czynności egzekucyjne w oparciu o akt dotknięty wadą nieważności, 5) Żadne późniejsze czynności, interpretacje ani zabiegi formalne nie mogły i nie mogą zmienić skutku w postaci wygaśnięcia zobowiązania z mocy prawa.

II. Doszło do rażącego naruszenie prawa i obowiązek wstrzymania wykonania: 1) Prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wystawionego po przedawnieniu zobowiązania stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., 2) W takiej sytuacji organ był obowiązany zastosować art. 159 § 1 K.p.a. i wstrzymać wykonanie postanowienia, zwłaszcza że skutki jego wykonania mają charakter nieodwracalny - doszło do utraty prawa własności nieruchomości, 3) Odmowa wstrzymania wykonania stanowi naruszenie zasady praworządności oraz obowiązku ochrony strony przed nieodwracalnymi skutkami wadliwych czynności administracyjnych.

III. Pominięcie nieprawidłowości licytacji prowadzonej przez US Z.: 1) Organ całkowicie pominął liczne i rażące nieprawidłowości związane z licytacją nieruchomości, przeprowadzoną przez Naczelnika w dniu 31 marca 2025 r., 2) Naczelnik, jako organ egzekucyjny, posiadała wiedzę, że egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, 3) Pomimo tej wiedzy: nie odstąpiono od egzekucji, o nie zawieszono postępowania, co doprowadzono do licytacji i utraty przeze mnie nieruchomości, 4) Takie działanie nie może zostać uznane za błąd czy omyłkę, lecz stanowi świadome działanie organu wbrew prawu.

IV. Pozorność nadzoru Izby Administracji Skarbowej w Katowicach: 1) Izba Administracji Skarbowej w Katowicach nie wykonała rzeczywistego nadzoru nad legalnością działań organów niższego stopnia, ograniczając się do działań o charakterze wyłącznie formalnym, 2) Sprawa była prowadzona przez konkretnych urzędników, w szczególności: o M1.D. - ekspert skarbowy DlAS w Katowicach, o J.S. - Kierownik Działu DlAS w Katowicach, działający z upoważnienia Dyrektora, o Naczelnik - organ egzekucyjny, o Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. - organ wystawiający tytuł wykonawczy, 3) Pomimo pełnej wiedzy o przedawnieniu zobowiązania oraz braku podstawy materialno-prawnej egzekucji, organy te utrzymywały w mocy skutki bezprawnych czynności, zamiast je wyeliminować, 4) Działania te naruszają w szczególności: art. 6 K.p.a. (zasada praworządności), art. 7 K.p.a. (obowiązek wyjaśnienia sprawy), art. 8 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywatela do państwa).

2.7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

3.1. Skarga okazała się niezasadna.

3.2. Na wstępie wskazać należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).

3.3. Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie Dyrektor zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora z 9 maja 2025 r.

Rozstrzygając sporną kwestię Sąd przyznał rację Dyrektorowi, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu wskazanym powyżej, tj. skutkującym jego eliminacją z obrotu prawnego.

3.4. Uzasadniając takie stanowisko Sąd przyjął, że prawidłowo Dyrektor uznał, iż brak przesłanek, które dawałyby podstawy do wstrzymania wykonania postanowienia Dyrektora z 9 maja 2025 r.

W tych ramach przypomnieć należy, że zgodnie z art.159 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156

§ 1.

Zdaniem Sądu Dyrektor zasadnie przyjął, że nie zachodziło prawdopodobieństwo, iż postanowienie z 9 maja 2025 r. jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jak trafnie wskazano w zaskarżonym postanowieniu, postanowienie z 9 maja 2025 r., nr [...] zostało wydane przez organ właściwy, tj. organ odwoławczy (Dyrektora) od postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji (Naczelnika), nie dotyczyło sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Ponadto - jak wskazał w zaskarżonym postanowieniu Dyrektor - postanowienie to zostało skierowane do osoby będącej stronę w sprawie - skierowane było do Skarżącego. Nie wystąpiło również prawdopodobieństwo, iż postanowienie było niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność miała charakter trwały, jak również w razie jego wykonania wywołałoby czyn zagrożony karą. Dyrektor nie stwierdził także aby zaszło prawdopodobieństwo, że postanowienie zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. Również nie stwierdzono, aby postanowienie wydane zostało bez podstawy prawnej (strona 1 postanowienia z 9 maja 2025 r.). Prawidłowo również Dyrektor nie stwierdził, aby zachodziło prawdopodobieństwo wydania postanowienia z rażącym naruszeniem prawa. Dyrektor wskazał, że odnośnie przesłanki rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie - w związku z wnioskiem Skarżącego z 15 maja 2025 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia w sprawie przybicia (w tej sprawie wydane zostało 15 grudnia 2025 r., nr [...] postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora z 12 listopada 2025 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia organu drugiej instancji z 9 maja 2025 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika z 16 kwietnia 2025 r., nr [...] w sprawie udzielenia przybicia nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...] na rzecz licytanta M.G.

Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił stanowisko Dyrektora, że brak przesłanek do stwierdzenia, że zachodzi prawdopodobieństwo dotknięcia postanowienia jedną z wad wymienionych w art. 156 K.p.a., co oznacza, że zasadnie Dyrektor odmówił wstrzymania wykonania postanowienia organu drugiej instancji z 9 maja 2025 r. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika z 16 kwietnia 2025 r., w sprawie udzielenia przybicia nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...] na rzecz licytanta M.G. W zaskarżonym postanowieniu prawidłowo uznał, iż postanowienie z 9 maja 2025 r. nie jest dotknięte jedną z wad z art. 156 § 1 K.p.a. Prawdopodobieństwo takie nie wystąpiło.

3.5. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił zatem podniesionych w skardze zarzutów naruszenia wynikającej z art. 6 K.p.a. zasady praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Nie doszło także do naruszenia art. 7 K.p.a. statuującego zasadę prawdy obiektywnej; zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Przepis ten stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zdaniem Sądu z dotychczasowych rozważań wynika, iż Skarżący nie wykazał wynikającej z art. 8 K.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej. § 1 powołanego przepisu stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.

Reasumując, Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Rozpoznając skargę w granicach określonych przepisem art. 134 p.p.s.a. Sąd nie doszukał się także innych naruszeń prawa skutkujących eliminacją zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

3.6. Dodatkowo wskazać należy, że w zakresie przedawnienia zobowiązania oraz pominięcia nieprawidłowości licytacji prowadzonej przez Urząd Skarbowy w Z., Dyrektor wypowiedział się w postanowieniu z 15 grudnia 2025 r., nr [...], którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora z 12 listopada 2025 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia organu drugiej instancji z 9 maja 2025 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika z 16 kwietnia 2025 r., nr [...] w sprawie udzielenia przybicia nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...] na rzecz licytanta MG. Postanowienie to doręczone zostało Skarżącemu 15 grudnia 2025 r. Na to postanowienie Skarżący do chwili obecnej nie wniósł skargi.

Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

3.7. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.