Brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a., jeżeli było wymagane, może być przedmiotem zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Jednakże w rozpatrywanym przypadku wierzyciel słusznie wskazał, że art. 25e ust. 7 ustawy o KRS stanowi, że wierzyciel, któremu przysługuje należność podlegająca egzekucji administracyjnej, w tym Skarb Państwa, wystawia tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa. Jeżeli tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko podmiotowi wykreślonemu z rejestru, wierzyciel wystawia nowy tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa i kieruje go do organu egzekucyjnego bez potrzeby dołączania dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko Skarbowi Państwa stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu wykreślonego z rejestru, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Tym samym zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu Skarbowi Państwa upomnienia, o którym stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a. jest bezpodstawny.
Zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zatem skarżąca zakreśliła granice żądania, zaś organy nie były uprawnione ani zobowiązane do badania innych kwestii niż podniesione w zarzutach. Kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych która może stanowić zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. nie została podniesiona w piśmie zobowiązanego z dnia 6 sierpnia 2024 r. Zobowiązany wskazał na zarzut przedawnienia należności podatkowych dopiero w treści zażalenia z dnia z dnia 19 września 2024 r. Tym samym Kolegium jako organ odwoławczy nie jest uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy w zażaleniu na postanowienie w sprawie oddalenia zarzutów.
2.4.W skardze na ww. postanowienie Skarżący zarzucił Kolegium naruszenie przepisów postępowania, który mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 34 § 2 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 33 § 2 pkt 2 lit. c) oraz pkt 3 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie, art. 25e ust. 2 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym poprzez jego niezastosowanie, art. 81 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i zajęcie konta bankowego innego niż konto wydatków.
Prezydent podtrzymał prezentowane stanowisko, podkreślając, że Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność cum viribus patromonii - tj. odpowiedzialność dłużnika sprowadza się do pewnej wyodrębnionej masy majątkowej dłużnika, traktowanej w jego majątku jako osobna całość - co zostało wyrażone w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt XXVII Ca 1757/19.
Powyższe, zatem, nie pozostawia wątpliwości, iż Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zobowiązania poprzednika prawnego, jednakże sposób egzekucji należności został określony nieprawidłowo, wbrew dyspozycji ww. przepisu prawa. W przedmiotowej sprawie Skarb Państwa odpowiada jedynie w zakresie mienia stanowiącego nieruchomości położone w województwie śląskim, powiecie częstochowskim, gminie K., w obrębie K., nabyte z mocy prawa, co potwierdza decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia 26.03.2024 r., nie środki pieniężne. Należy dodać, iż zajęte zostało konto bankowe, które prowadzone jest przez M S.A. dla Miasta P., nie dla Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P..
Zgodnie z treścią wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2024 r. III SA/Wr 188/23 błąd co do osoby zobowiązanego, w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. oznacza sytuację, w której organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznał za zobowiązanego w związku z czym doręczył jej tytuł wykonawczy oraz- pouczył o prawie wniesienia zarzutów. Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek.
Wskazać należy również, iż będąca przedmiotem złożonych zarzutów czynność egzekucyjna - zajęcie konta bankowego narusza art. 81 § 1 i § 2 - u.p.e.a., gdyż zajęciu winien podlegać wyłącznie rachunek wydatków, natomiast w opisywanym przypadku zajęto konto, które jest wykorzystywane przy zakładaniu lokat.
Wobec powyższego podjęta przez Naczelnika czynność egzekucyjna nie powinna się ostać, gdyż jest ona sprzeczna z art. 25e ust. 2. ustawy o KRS.
Należy dodać, iż wskutek powyższych okoliczności Naczelnik postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r., znak sprawy: [...] orzekł o uchyleniu min. czynności egzekucyjnej dokonanych w zawiadomieniach (m.in.) o nr [...] z dnia 1 lipca 2024 r.
W skardze Prezydent złożył wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Kolegium z dnia 28 stycznia 2025 r. nr SK0.4110.19.2024 przez Kolegium lub Sąd.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Wójta w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów w trybie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o stwierdzenie nieważności postanowienia Kolegium i poprzedzającego je postanowienia Wójta z dnia 17 września 2024 r. nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów w trybie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o umorzenie postępowania na podstawie art. 145 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
2.5. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 24 marca 2025 r. nr SK0.4110.19.2024 Kolegium odmówiło wstrzymania wykonania ww. postanowienia.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się niezasadna.
3.2. Na wstępie wskazać należy, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części – art. 151 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
3.3. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Kolegium oddalające zarzuty Prezydenta.
Skarżący nie kwestionuje kwalifikacji swojego pisma z dnia 6 sierpnia 2024 r. nr [...] o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 ust. 1 i 3 u.p.e.a. jako zarzutu w postepowaniu egzekucyjnym wniesione w trybie art. 33 § 1 u.p.e.a.
3.4. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia wskazać należy, iż zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest specyficznym dla administracyjnego postępowania egzekucyjnego środkiem zaskarżenia. W aktualnym stanie prawnym podstawą zgłoszenia zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wskazane w art. 33 § 2 u.p.e.a. W odróżnieniu do odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym (art. 128 k.p.a.), zarzut nie może ograniczać się do prostej negacji zasadności prowadzenia egzekucji administracyjnej, lecz jak to wynika z art. 33 § 4 u.p.e.a. powinien zawierać konkretne O elementy, a to wskazanie istoty, zakresu żądania oraz dowodów uzasadniających to żądanie.
Okoliczności wypełniające podstawy zgłoszenia zarzutu, o jakich mowa w art. 33 § 2 u.p.e.a. wyznaczają zakres rozpoznania w postępowaniu wywołanym jego wniesieniem. Treść zarzutu wnoszonego przez zobowiązanego reguluje art. 33 § 4 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej powinien określać istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Celem stosowania przepisu jest usprawnienie rozpatrywania zarzutów poprzez usystematyzowanie ich treści oraz wyjaśnienie wątpliwości zobowiązanego co do zakresu informacji, które powinny być wskazane w zarzucie. Związanie wierzyciela treścią zarzutu stanowi koleją różnicę pomiędzy odwołaniem, a zarzutem w sprawie egzekucji administracyjnej. W administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym (ogólnym lub podatkowym) wniesienie odwołania powoduje bowiem, rozpoznanie zaskarżonej sprawy w całości, przy czym organ rozpoznający nie jest związany podniesionymi w nim zarzutami i wnioskami.
Na podstawie art. 25e ust. 7 ustawy o KRS wierzyciel, któremu przysługuje należność podlegająca egzekucji administracyjne wystawia tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa. Jeżeli tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko podmiotowi wykreślonemu z KRS, wierzyciel wystawia nowy tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa i kieruje go do organu egzekucyjnego bez potrzeby dołączania dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko Skarbowi Państwa stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu wykreślonego z KRS, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy.
3.5. Odnosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, tytuły wykonawcze obejmujące należności z tytułu zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2016-2017 zostały wystawione uprzednio przeciwko podmiotowi wykreślonemu z Krajowego Rejestru Sądowego tj. L Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo- akcyjna z siedzibą w P.. W konsekwencji Wójt jako wierzyciel podatku od nieruchomości wystawił nowe tytuły wykonawcze przeciw Skarbowi Państwa i skierował je do organu egzekucyjnego.
Na podstawie art. 25e ust. 1 i 2 ustawy o KRS Skarb Państwa nie tylko nabywa mienie pozostawione po wykreśleniu podmiotu z KRS, ale ponosi również odpowiedzialność za zobowiązania tego podmiotu. Zobowiązany wskazał na brak podstaw do zastosowywania jako środka egzekucyjnego zajęcia rachunku bankowego oraz na błąd co do zobowiązanego - z uwagi na ograniczenie odpowiedzialności Skarbu Państwa do nieruchomości nie było możliwe zastosowanie wobec Skarbu Państwa zajęcia rachunku bankowego Skarbu Państwa.
Ponownie podkreślić należy, że przedstawione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki stanowią katalog zamknięty. Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie. Badaniu więc podlega tylko to, czy wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym nie ma bowiem charakteru środka konkurencyjnego wobec skargi na czynność egzekucyjną, czy też wniosku o wyłączenie z egzekucji lub też o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Każdy z wniosków ma swój odrębny przedmiot i zakres rozstrzygania.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej nie może być zastosowanie konkretnego środka egzekucyjnego. Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy stanowi aktualnie określoną w art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. podstawę skargi na czynność egzekucyjną. Dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy polega na zastosowaniu niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, zastosowaniu dopuszczalnego środka egzekucyjnego, ale w sposób naruszający ustawę. Ustawa dopuszcza stosowanie wyłącznie tych środków egzekucyjnych, które zostały wyliczone w art. 1a pkt 12 u.p.e.a., a przy tym mają to być środki egzekucyjne przewidziane do egzekwowania obowiązków danego rodzaju. Środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, jeżeli nie został przewidziany w ustawie, a ponadto, jeżeli został przewidziany w ustawie, ale do egzekucji obowiązków innego rodzaju (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2024 r. I GSK 860/23).
W realiach rozpoznawanej sprawy będąca, wbrew stanowisku Skarżącego czynność egzekucyjna - zajęcie konta bankowego nie mogła być przedmiotem zarzutu.
Kontrola legalności tej czynności egzekucyjnej pozostaje zatem, w świetle art. 134 p.p.s.a., poza zakresem rozpoznawanej sprawy. Jak jednak wskazano w skardze Naczelnik postanowieniem z dnia 25 listopada 2024 r., znak sprawy: [...] orzekł o uchyleniu m in. czynności egzekucyjnej dokonanych w zawiadomieniach (m.in.) o nr [...] z dnia 1 lipca 2024 r.
Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż błąd co do zobowiązanego jest okolicznością uzasadniającą wniesienie zarzutu. Z błędem tym mamy jednak do czynienia w przypadku, w którym środek egzekucyjny zastosowano wobec podmiotu faktycznie niebędącego zobowiązanym w tym postępowaniu. Może to nastąpić w dwóch przypadkach. Po pierwsze, gdy organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego i której doręczyli tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów. Po drugie, gdy w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. W niniejszej sprawie wierzyciel prawidłowo wystawił tytuły wykonawcze przeciw Skarbowi Państwa, który ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotu wykreślonego z Rejestru. Dodatkowo wskazać należy, że nie zachodzi błąd co do zobowiązanego, jeżeli zobowiązany kwestionuje zasadność nałożenia na niego obowiązku i, wnosząc zarzut, zmierza do zbadania zasadności nałożenia na niego obowiązku.
Podstawą wniesienia zarzutu nie mogą być z kolei braki tytułu wykonawczego. Zobowiązany nie może kwestionować tytuł wykonawczy, składając zarzut ze względu na to, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., w tym oznaczenia organu egzekucyjnego czy też elementów wskazanych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Zamknięty katalog podstaw zarzutów podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych. Sąd podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 5 lipca 2022 r. III FSK 66/22, zgodnie z którym e ramach tego unormowania ustawodawca nie umieścił rozwiązania odnoszącego się do niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Dlatego też nie można w stanie prawnym obowiązującym od 30 lipca 2020 r., opierać zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na sytuacji niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a."
Brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a., jeżeli było wymagane, może być przedmiotem zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym (art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a.). Jednakże w rozpatrywanym przypadku wierzyciel słusznie wskazał, że art. 25e ust. 7 ustawy o KRS stanowi, że wierzyciel, któremu przysługuje należność podlegająca egzekucji administracyjnej, w tym Skarb Państwa, wystawia tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa. Jeżeli tytuł wykonawczy został wystawiony przeciwko podmiotowi wykreślonemu z rejestru, wierzyciel wystawia nowy tytuł wykonawczy przeciwko Skarbowi Państwa i kieruje go do organu egzekucyjnego bez potrzeby dołączania dokumentu wykazującego przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko Skarbowi Państwa stanowi podstawę do kontynuowania postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec podmiotu wykreślonego z rejestru, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Tym samym zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu Skarbowi Państwa upomnienia, o którym stanowi art. 15 § 1 u.p.e.a. jest bezpodstawny.
Końcowo wskazać należy, że zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zatem skarżąca zakreśliła granice żądania, zaś organy nie były uprawnione ani zobowiązane do badania innych kwestii niż podniesione w zarzutach. Kwestia przedawnienia zobowiązań podatkowych która może stanowić zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. nie została podniesiona w piśmie zobowiązanego z dnia 6 sierpnia 2024 r. Zobowiązany wskazał na zarzut przedawnienia należności podatkowych dopiero w treści zażalenia z dnia z dnia 19 września 2024 r. Tym samym Kolegium jako organ odwoławczy nie było uprawnione do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy w zażaleniu na postanowienie w sprawie oddalenia zarzutów.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
3.6. Mając na uwadze powyższe Sąd nie podzielił podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa w sposób w niej wskazany, a działając na podstawie art. 134 p.p.s.a. nie doszukał się innych naruszeń prawa mogącym skutkować eliminacją z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Tym samym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.