Wyrok WSA z dnia 22 października 2025, sygn. I SA/Gl 420/25

c) nie odniesienie się do zawartej we wniosku analizy porównawczej Funduszu do funduszy inwestycyjnych funkcjonujących na gruncie prawa polskiego i ograniczenie przez organ interpretacyjny uzasadnienia prawnego oceny stanowiska skarżącej do bezrefleksyjnego przytoczenia określonych przepisów u.p.d.o.p. bez dokonania ich analizy oraz arbitralnego zaprzeczenia stanowisku skarżącej, a w rezultacie brak szczegółowego wyjaśnienia dokonanej przez organ interpretacyjny oceny stanowiska skarżącej w zakresie dotyczącym uznania, że w okolicznościach stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku do dochodów (przychodów) Funduszu z wypłaconych przez skarżącą należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. nie znajduje zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p.

Wniesiono o uchylenie interpretacji indywidualnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto, z uwagi na zasadę ekonomiki procesowej, skarżąca wniosła o wskazanie przez Sąd prawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego, które w niniejszej sprawie organ interpretacyjny naruszył, nawet jeżeli Sąd uwzględni wyłącznie zarzut procesowy skarżącej.

W uzasadnieniu skargi, w pierwszej kolejności wskazano, iż teza organu interpretacyjnego, jakoby w odniesieniu do dochodów (przychodów) Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą, z wypłacanych przez skarżącą należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., nie znalazło zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., a zatem skarżąca, dokonując wypłat należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., objętych podatkiem u źródła na rzecz Funduszu, obowiązana jest do poboru podatku u źródła na podstawie art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p.. jest pozbawiona podstaw prawnych, a rozstrzygnięcie organu interpretacyjnego narusza szereg przepisów materialnych prawa polskiego (w szczególności wprost art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.) oraz prawa międzynarodowego. Co więcej, zdaniem skarżącej, sposób prowadzenia przez organ interpretacyjny postępowania narusza także przepisy prawa procesowego w sposób, który miał istotny wpływ na wynik sprawy.

Jednocześnie skarżąca zwróciła uwagę, że organ interpretacyjny prawidłowo ustalił, iż Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. i w związku z tym jest podmiotem uprawnionym do zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Niemniej, ze względu na ostateczne niezastosowanie tego przepisu i wydanie interpretacji uznającej stanowisko skarżącej za nieprawidłowe (z uwagi na rzekome niespełnienie warunku z art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.), również w tym zakresie zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem przepisów prawa (zarówno procesowego, jak i materialnego).

W ocenie skarżącej, organ interpretacyjny naruszył zasady wykładni w sposób rażący, bowiem dopuścił się rażącego naruszenia wykładni językowej (literalnej) przepisów u.p.d.o.p., nie podejmując nawet próby dokonania wykładni systemowej, czy celowościowej, co doprowadziło do niewłaściwego zrozumienia znaczenia przepisu art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.

Niezależnie jednak od powyższego, skarżąca zwróciła uwagę na dowolność i arbitralność rozstrzygnięcia dokonanego przez organ interpretacyjny, które w rezultacie popełnionych błędów w zakresie wykładni, nie odnosi się w pełni do przedstawionego przez nią stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wniosku i nie jest poparte rzeczywistym uzasadnieniem prawnym, co wobec uznania jej stanowiska za nieprawidłowe, stanowi jaskrawe naruszenie szeregu przepisów O.p., których organ interpretacyjny był obowiązany przestrzegać przy wydawaniu zaskarżonej interpretacji.

Następnie skarżąca odniosła się do zrzutu sformułowanego w pkt 1a skargi wskazując, iż organ interpretacyjny nie uzasadnił w żaden sposób, jak doszedł do konkluzji, iż zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w działalność inwestycyjną związaną z nieruchomościami wykracza poza "zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w (...) inne prawa majątkowe". Zdaniem skarżącej, konkluzja ta może sugerować, że organ interpretacyjny kwestionuje nie tyle sam przedmiot działalności Funduszu (zbiorowe lokowanie środków pieniężnych), co stricte przedmiot lokat, tj. inwestowanie w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni. Taka wykładnia art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. jest jednak błędna, gdyż zgodnie z językowymi dyrektywami interpretacyjnymi wskazanego przepisu, przedstawiony w stanie faktycznym/zdarzeniu przeszłym wniosku przedmiot działalności Funduszu zawiera się w dyspozycji tego przepisu.

Skarżąca podniosła, iż zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN "lokować" oznacza "umieszczać pieniądze w akcjach jakiegoś przedsiębiorstwa, depozytach bankowych, nieruchomościach itp.". Z punktu widzenia ekonomicznego, lokata ukierunkowana jest więc na wzrost wartości aktywów w czasie lub uzyskanie odsetek, dywidend w związku z zainwestowaniem środków. Jednocześnie, przepis art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. nie definiuje pojęcia "innych prawa majątkowych". Niemniej, zgodnie z definicją proponowaną przez A. Woltera, prawami majątkowymi są te, które są bezpośrednio uwarunkowane interesem ekonomicznym podmiotu prawa. Niewątpliwie prawa do nieruchomości (czy to prawo własności, czy użytkowania wieczystego, czy inne) mogą być kwalifikowane, jako prawa majątkowe. Nie ma zatem podstaw, w ocenie skarżącej, do uznania, że takim "innym" prawem majątkowym nie mogą być szeroko pojęte prawa do nieruchomości, którymi dany podmiot (tu: Fundusz) dysponuje bezpośrednio lub poprzez spółki inwestujące w nieruchomości.

W kontekście powyższego podniesiono, iż jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z 29 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1926), celem ustawodawcy nie było pozbawienie Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania prawa do zwolnienia w sytuacji lokowania przez nie środków w określone prawa majątkowe, a wyłączenie ze zwolnienia takiej działalności, która wykracza poza zakres działalności inwestycyjnej (zmierza do zminimalizowania obciążeń podatkowych, w szczególności przez odroczenie opodatkowania działalności gospodarczej prowadzonej za pośrednictwem spółek osobowych). A zatem inwestowanie przez Zagraniczne instytucje wspólnego inwestowania w nieruchomości, czy to bezpośrednio, czy poprzez spółki inwestujące w nieruchomości, stanowi niewątpliwie działalność, o której mowa w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., pozwalającą tym podmiotom (podobnie jak polskim funduszom inwestycyjnym), korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p.

Końcowo skarżąca zwróciła uwagę na wykładnię systemową i odwołała się do zakresu działalności, którą może prowadzić instytucja wspólnego inwestowania typu zamkniętego na gruncie Ustawy o FI. Uznała w tym zakresie, że skoro polskim funduszom inwestycyjnym typu zamkniętego, które mogą m.in. lokować środki w nieruchomości, przysługuje zwolnienie przedmiotowe z podatku dochodowego od osób prawnych (art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p.), to nie powinno się różnicować sytuacji polskich funduszy inwestycyjnych i działających na analogicznych zasadach Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania i odmawiać tym ostatnim prawa do zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p.

Wobec powyższego skarżąca uznała, iż organ interpretacyjny dokonał oceny jej stanowiska bez rzetelnej i pełnej analizy przedstawionego przez nią we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, a także z zastosowaniem błędnej wykładni przepisów istotnych dla udzielenia odpowiedzi na zadane przez nią pytanie. Dodała przy tym, iż jej stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach i wyrokach.

Dalej skarżąca uzasadniła zrzutu naruszenia przepisów wskazanych w pkt 1b skargi. Podniosła, że na gruncie aktualnego stanu prawnego (obowiązującego od 1 stycznia 2017 r.) zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., ma charakter przedmiotowy, gdyż dotyczy dochodów (przychodów) Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania. Oczywiście, zwolnienie to posiada również aspekt podmiotowy (przepis wskazuje konkretne podmioty, których dochody mogą zostać nim objęte), jednak nie zmienia to faktu, zdaniem skarżącej, że jego umiejscowienie w u.p.d.o.p. oraz treść, z której wynika, iż dotyczy ono konkretnych dochodów (przychodów), przemawia za przedmiotowym charakterem tego zwolnienia. Tym samym skarżąca uznała, że w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji organ interpretacyjny błędnie ocenił charakter zwolnienia, którego dotyczył wniosek i zadane w nim pytanie.

Zdaniem skarżącej, błędna ocena, co do charakteru przedmiotowego zwolnienia wydaje się być skutkiem zmian w przedmiocie opodatkowania funduszy inwestycyjnych wprowadzonych do polskiego systemu prawnym od 2017 r. Do 2017 r. na gruncie przepisów u.p.d.o.p., polskie fundusze inwestycyjne, tj. fundusze inwestycyjne otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte oraz fundusze inwestycyjne zamknięte, wyodrębniane ze względu na charakterystykę w przepisach Ustawy o FI oraz porównywalne do nich Zagraniczne instytucje wspólnego inwestowania były bowiem podmiotowo zwolnione z podatku dochodowego (na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 i 10a u.p.d.o.p.). Zmiana dokonana w 2017 r. wprowadziła natomiast rozróżnienie sytuacji tych instytucji w zależności od typu. Obecnie zwolnienie podmiotowe przysługuje wyłącznie określonym funduszom inwestycyjnym typu otwartego. Twierdzenie organu interpretacyjnego, jakoby zwolnienie przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. miało "charakter podmiotowy" może zatem sugerować, że organ ten w sposób nieuprawniony skorzystał w tym przypadku z historycznego orzecznictwa, w szczególności historycznych interpretacji indywidualnych (nieaktualnych na gruncie obecnego stanu prawnego).

Uzasadniając natomiast zarzut naruszenia art. 18, art. 63, art. 64 oraz art. 65 TFUE (pkt 1c) skarżąca podniosła, iż dokonała w uzasadnieniu wniosku analizy zasad funkcjonowania Funduszu na tle odpowiednich przepisów Ustawy o FI, dowodząc, że Fundusz - utworzony na podstawie prawa niemieckiego - posiada szereg cech charakterystycznych zbliżających go do polskich funduszy inwestycyjnych zamkniętych. W szczególności wskazała, iż prospekty emisyjne Funduszu potwierdzają, że Spółka Zarządzająca inwestuje jego środki w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez spółki inwestujące w nieruchomości), przy czym, co istotne, w prospektach tych przewidziany został określony minimalny udział inwestycji wartości Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio oraz poprzez spółki inwestujące w nieruchomości). Inwestycje środków Funduszu w określone aktywa płynne, w tym w szczególności depozyty bankowe, czy instrumenty rynku pieniężnego, mają zatem charakter jedynie uzupełniający. Skarżąca wyjaśniła również, że wskazany profil działalności odpowiada przedmiotowi działalności polskich funduszy inwestycyjnych zamkniętych.

W ocenie skarżącej, dokonana we wniosku analiza jednoznacznie przemawia za tym, że z perspektywy polskiego prawa regulacyjnego (Ustawy o FI), warunki inwestowania Funduszu są charakterystyczne dla funduszy typu zamkniętego, których dochody (przychody) podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p.

Organ interpretacyjny natomiast w zaskarżonej interpretacji nie tylko nie odniósł się do dokonanej przez skarżącą analizy ale nie przeprowadził również własnego porównania w tym zakresie, co w jej ocenie dowodzi naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwą ocenę, co do zastosowania art. 63, art. 64, art. 65 oraz art. 18 TFUE i w konsekwencji ich niezastosowanie. Doprowadziło to z kolei do naruszenia zasady swobody przepływu kapitału oraz zakazu dyskryminacji poprzez uprzywilejowanie sytuacji podatkowej polskich funduszy inwestycyjnych względem Funduszu. W szczególności dotyczy to możliwości inwestowania "w nieruchomości" z art. 147 ust. 1 Ustawy o FI.

Dodatkowo skarżąca zwróciła uwagę, iż w przedmiocie zastosowania art. 18 oraz art. 63 TFUE, w odniesieniu do wymogów stosowania zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych dla Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania, 27 lutego 2025 r. zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-18/23. Wyrok ten nie dotyczył, co prawda, warunku z art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., jednakże zawiera istotne wskazówki w zakresie rozumienia art. 18 oraz art. 63 TFUE, które zdaniem skarżącej, mają charakter uniwersalny i znajdują w rezultacie zastosowanie również w sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi.

Z powyższego wyroku skarżąca wyprowadziła tezę, że odmienne traktowanie sytuacji jednostek w przypadku, gdy są one obiektywnie porównywalne, prowadzi do naruszenia art. 63, art. 64, art. 65 oraz art. 18 TFUE. Zatem, skoro dochody (przychody) polskich funduszy inwestycyjnych zamkniętych lub specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych stosujących zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych, utworzonych na podstawie Ustawy o FI, mogą korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych (art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p.), to również dochody (przychody) Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania działających na analogicznych zasadach (takie, jak Fundusz), powinny móc z takiego zwolnienia z opodatkowania skorzystać w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p.

Powyższe potwierdza również fakt, że wprowadzenie zwolnienia z opodatkowania Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania (w pierwszej kolejności, jako zwolnienia podmiotowego) wynikało z konieczności usunięcia niezgodności polskiego prawa z prawem europejskim.

Przechodząc do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego skarżąca w pierwszej kolejności podniosła, iż w zaskarżonej interpretacji proces subsumpcji w przedmiocie oceny prawnej najistotniejszej części jej stanowiska (tzn. części, która stanowiła podstawę uznania stanowiska skarżącej za nieprawidłowe), został ograniczony de facto do wyjaśnienia, że z wniosku wynika, iż przedmiotem działalności Funduszu jest nie tylko zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, ale również zaangażowanie środków w działalność związaną z inwestowaniem w nieruchomości (w szerokim tego słowa znaczeniu) i powiązane z nimi instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe. Organ interpretacyjny uznał, że wartości Funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni, określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest Fundusz, a nie Spółka Zarządzająca, która - mimo że nabywa nieruchomości - to jednak na rzecz Funduszu. Organ interpretacyjny nie wskazał jednocześnie, w jaki sposób doszedł do tychże wniosków. Pozostała część uzasadnienia zaskarżonej interpretacji stanowi jedynie przytoczenie treści przepisów prawa lub fragmentów opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wniosku. Pominięto przy tym całkowicie przeprowadzoną przez skarżącą analizę spełnienia warunków zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Dodatkowo, organ interpretacyjny z jednej strony wskazał, że Fundusz spełnia warunki zwolnienia, o których mowa art. 6 ust. 1 pkt 10 oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., a z drugiej uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącej w przedmiocie braku obowiązku pobierania podatku u źródła w odniesieniu do realizowanych przez nią wypłat należności na rzecz Funduszu (zwolnienie na podstawie art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p.) z uwagi na rzekome naruszenie dyspozycji art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.

Wobec powyższych okoliczności skarżąca uznała, że tak przedstawiona przez organ interpretacyjny ocena jej stanowiska oraz uzasadnienie tej oceny, nie stanowi rzetelnej informacji uzyskanej od organu podatkowego, ani też nie odpowiada na wątpliwości przedstawione przez nią we wniosku i w konsekwencji, nie odpowiada wymogom z art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny potrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Pismem z 10 października 2025 r. pełnomocnik skarżącej odniósł się do argumentacji organu interpretacyjnego zawartej w odpowiedzi na skargę.

W pierwszej kolejności pełnomocnik skarżącej powołał szereg interpretacji indywidualnych oraz odnoszących się do nich wyroków sądów administracyjnych, w których jego zdaniem, przedstawione zostały stany faktyczne/zdarzenia przyszłe analogiczne do stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku skarżącej.

Następnie pełnomocnik skarżącej odniósł się do twierdzenia organu interpretacyjnego, jakoby w ramach opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku skarżącej przesądzono, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., co w jego opinii, miało uzasadniać odstąpienie od analizy spełnienia przesłanek przewidzianych w przywołanych przepisach. Pełnomocnik skarżącej nie zgadza się jednak z tym twierdzeniem. Wyjaśnił, że dla wyłączenia obowiązku poboru podatku u źródła w stosunku do wypłat należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., poza spełnieniem warunków, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., konieczne jest spełnienie dodatkowych warunków formalnych wskazanych w art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. Tym samym, odwołując się we wniosku do treści art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. skarżąca wskazała, iż Fundusz złoży sporządzone na piśmie oświadczenie, o którym mowa w tym przepisie. Zdaniem skarżącej, ewentualne niewskazanie w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wniosku, czy w okolicznościach sprawy będą spełnione dodatkowe warunki formalne przewidziane w art. 26g ust. 1 u.p.d.o.p. należałoby uznać za wadliwe (niewyczerpujące) przedstawienie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wniosku.

Przywołany zatem przez organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę fragment wniosku mający rzekomo wskazywać na "przesądzenie" przez skarżącą, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., został w efekcie wyrwany z kontekstu, pozbawiony analizy jego znaczenia w strukturze wniosku oraz potraktowany, jako samodzielne stwierdzenie o charakterze deklaratywnym.

Natomiast na wypadek, gdyby okoliczność przyznania przez organ interpretacyjny spełnienia przez Fundusz warunków, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. budziła wątpliwości Sądu, skarżąca wskazała, że dopełnienie przez nią obowiązku wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego (przez wskazanie w jego opisie, że w okolicznościach sprawy będą spełnione dodatkowe warunki formalne przewidziane w art. 26g ust. 1 u.p.d.o.p.) nie powinno było być wykorzystane przez organ interpretacyjny, jako pretekst do zaniechania przeprowadzenia merytorycznej oceny przesłanek zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Takie podejście stałoby bowiem niewątpliwie w sprzeczności zarówno z celem instytucji interpretacji indywidualnej, jak i z zasadą zaufania do organów podatkowych, wyrażoną w art. 121 § 1 O.p.

Podkreślono, że szczególnie istotne jest przy tym to, że wnioskodawcą w sprawie była Spółka, która sama nie jest podmiotem, do którego odnosi się przedmiotowe oświadczenie (przewidziane w art. 26g ust. 1 u.p.d.o.p.), a tym samym nie może - ani w sensie faktycznym, ani prawnym - przesądzać o jego prawdziwości. Tym samym nie sposób przypisać skarżącej jakiegokolwiek stanowiska, co do prawdziwości lub kompletności twierdzeń zawartych w przedmiotowym oświadczeniu Funduszu, ani tym bardziej uznać, że stanowią one element opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku.

Co więcej, pełnomocnik skarżącej podniósł, iż skarżąca działając, jako płatnik podatku u źródła, obowiązana jest do zachowania należytej staranności w zakresie realizacji ciążących na niej obowiązków, a wystąpienie z wnioskiem o interpretację indywidualną stanowi właśnie wyraz dochowania tej staranności. Zignorowanie tego kontekstu oraz przyjęcie przez organ interpretacyjny, że skarżąca de facto przesądziła o spełnieniu przesłanek zastosowania zwolnienia, prowadziłoby do wniosku, że nie dochował on wymaganych standardów w zakresie rzetelnej i wyczerpującej analizy przedstawionego zagadnienia.

Dalej pełnomocnik skarżącej zwrócił ponownie uwagę, że znaczącą część wniosku skarżącej stanowi przeprowadzona przez nią dogłębna analiza spełnienia warunków zwolnienia, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., która została przez organ interpretacyjny całkowicie pominięta. Ograniczył się on jedynie do stwierdzenia, iż: "Z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego ujętego we wniosku wynika, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Jeśli zatem Fundusz jest podmiotem potencjalnie uprawnionym do zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., to trzeba zbadać, czy spełnia on warunki zwolnienia przewidziane polskim prawodawstwem określone w art. 17 ust. 11 u.p.d.o.p."

Wskazane powyżej sformułowanie zawarte w interpretacji indywidualnej nie pozwoliło skarżącej jednoznacznie ustalić, czy organ interpretacyjny potraktował wskazane we wniosku okoliczności, jako element stanu faktycznego przedstawionego przez nią (tj. przyjął wyłącznie jej opis), czy też samodzielnie je zweryfikował i ocenił pod kątem merytorycznym. Organ interpretacyjny dopiero w odpowiedzi na skargę wprost wyjaśnił, że na etapie interpretacji przyjął okoliczność spełnienia warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., jako element stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego (tj. okoliczność rzekomą przesądzoną przez skarżącą we wniosku).

Zdaniem skarżącej, ograniczenie się organu interpretacyjnego do powierzchownej i błędnej analizy wyłącznie jednego z warunków zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych Funduszu, przy jednoczesnym pominięciu analizy pozostałych warunków zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., oraz nieustosunkowanie się przez niego w sposób merytoryczny do przedstawionej przez skarżącą wyczerpującej analizy zastosowania wskazanego zwolnienia do Funduszu (w szczególności w zakresie charakteru prowadzonej przez niego działalności), dowodzi naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego (art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p.), jak i przepisów prawa procesowego.

Dodatkowo, wskazano również, że powyższa kwestia nie jest jedynym przykładem sytuacji, w której organ interpretacyjny wykazał się niezrozumieniem norm prawnych, które powinny zostać wywiedzione z przepisów prawa w toku wykładni, czego ilustracją jest sposób, w jaki zarówno w zaskarżonej interpretacji, jak w i odpowiedzi na skargę, odniósł się do charakteru zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Organ interpretacyjny konsekwentnie określa przedmiotowe zwolnienie mianem "zwolnienia podmiotowego", co w ocenie skarżącej świadczy, o błędnej interpretacji charakteru zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Dla porządku wskazano, że zwolnienie o charakterze podmiotowym obejmuje całokształt dochodów danego podmiotu z uwagi na lego status prawny lub kwalifikację instytucjonalna. Takie zwolnienie wynika z samego faktu przynależności do uprzywilejowanej kategorii podmiotowej, co prowadzi do generalnego wyłączenia danego podatnika spod obowiązku podatkowego. Tymczasem art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. ma charakter przedmiotowy, ponieważ dotyczy zwolnienia określonych rodzajów dochodów (w tym przypadku — przychodów (dochodów) osiąganych przez Fundusz z tytułu otrzymywanych od skarżącej wypłat należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p.), a nie wszystkich dochodów danego podmiotu. Kluczowe jest zatem nie to, kim jest podatnik, lecz to, jaki dochód uzyskuje oraz czy spełnione są warunki określone w tym przepisie.

Tym samym, zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji, jak i w odpowiedzi na skargę, organ interpretacyjny błędnie ocenił charakter zwolnienia, którego zastosowanie było przedmiotem złożonego przez skarżącą wniosku i zadanego w nim pytania, co może sugerować pobieżność analizy przepisów materialnoprawnych oraz zastosowanie wykładni w świetle której, wystarczające jest przypisanie podatnikowi określonego statusu (np. funduszu inwestycyjnego), aby uznać, że wszelkie jego dochody korzystają ze zwolnienia. W ocenie skarżącej, takie podejście mogłoby jednak skutkować zarówno nadużyciami, jak i bezzasadnym odmawianiem prawa do zwolnienia w sytuacjach, gdy przedmiotowe warunki są w rzeczywistości spełnione.

Dalej skarżąca zwróciła uwagę na błędne określenie charakteru zwolnienia, które chociaż nie stanowiło w niniejszej sprawie osi sporu, to przemawia za tym, że zarówno w samej interpretacji, jak i w odpowiedzi na skargę, organ interpretacyjny dokonał nieprawidłowej kwalifikacji norm materialnoprawnych oraz ich zastosowania w kontekście przedstawionych przez nią okoliczności stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

Dla uniknięcia wszelkich wątpliwości należy wskazać również, że należności z tytułu odsetek od pożyczek, jak również należności z tytułów wymienionych w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. nie mieszczą się w zakresie wyłączenia określonego w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a)-g) u.p.d.o.p. (w tym w szczególności art. 17 ust 1 pkt 57 lit. g) u.p.d.o.p.). Analiza treści art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) u.p.d.o.p. prowadzi bowiem do jednoznacznego wniosku, że przedmiotem wyłączenia ze zwolnienia są wyłącznie dochody generowane przez budynki oddane do używania, tj. w szczególności dochody z najmu, dzierżawy lub podobnych tytułów prawnych. Dochody o charakterze finansowym, takie jak odsetki od pożyczek, czy należności z tytułów wymienionych w art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., nie stanowią dochodów z nieruchomości w rozumieniu art. 24b ust. 1 u.p.d.o.p. i tym samym nie mieszczą się w zakresie omawianego wyłączenia. Podkreślono, że kierunek ten został także zaakcentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Natomiast odnosząc się do stanowiska zaprezentowanego przez organ interpretacyjny w odpowiedzi na skargę, zgodnie z którym działalność Funduszu miałaby rzekomo wykraczać poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. skarżąca uznała, że taka wykładnia pozostaje nieuzasadniona, gdyż nie znajduje oparcia w treści obowiązujących przepisów prawa, tj. wykładni literalnej, wykładni systemowej, czy celowościowej.

Ponadto, ani w interpretacji, ani w odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny nie uzasadnił, w jaki sposób wywiódł z brzmienia art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., że możliwa do realizacji działalność Funduszu (tj. zbiorowe lokowanie środków powierzonych przez inwestorów w nieruchomości, zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio w celu uzyskiwania dochodów z najmu oraz długoterminowego wzrostu wartości aktywów) wykracza poza zakres dopuszczony tym przepisem. Przywołana wyżej teza organu interpretacyjnego może jedynie sugerować, w ocenie skarżącej, że kwestionuje on nie tyle sam przedmiot działalności Funduszu (zbiorowe lokowanie środków pieniężnych), co stricte przedmiot lokat, tj. inwestowanie w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni.

Organ interpretacyjny, ani w interpretacji, ani w odpowiedzi na skargę nie przedstawił również argumentacji, która uzasadniałaby zawężające rozumienie pojęcia "innych praw majątkowych". W szczególności nie wyjaśniono, dlaczego prawa do nieruchomości miałyby nie mieścić się w tym pojęciu, mimo że ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. sformułowaniem nie zawierającym żadnych ograniczeń przedmiotowych, co do tego, jak należy rozumieć (definiować) inne prawa majątkowe. Tym samym, skarżąca uznała, że interpretacja art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. powinna zostać dokonana na podstawie językowych dyrektyw interpretacyjnych. Prezentowana przez organ interpretacyjny wykładnia prowadziłaby bowiem do całkowitego wyłączenia możliwości lokowania przez instytucje wspólnego inwestowania środków w nieruchomości, mimo że pojęcie "innych praw majątkowych" - zgodnie z wykładnią językową oraz regułami logiki systemowej - obejmuje również tego rodzaju aktywa. Taka wykładnia, abstrahując nawet od jej dowolności, pozostawałaby w sprzeczności z zasadą racjonalnego ustawodawcy oraz zasadą spójności systemu prawa, ponieważ prowadziłaby do sytuacji, w której określone pojęcie ustawowe pozbawiane jest normatywnego sensu. Wykładnia przepisów podatkowych nie może natomiast prowadzić do rezultatów sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania, ani czynić przepisów normatywnie pustymi.

Organ interpretacyjny nie odniósł się także w żaden sposób do przywołanych przez skarżącą argumentów natury językowej (wykładni literalnej), celowościowej, czy systemowej uzasadniających twierdzenie, że przedmiot działalności Funduszu zawiera się w dyspozycji art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. Pominął również powołane przez skarżącą poglądy doktryny przemawiające za prawidłowością stanowiska prezentowanego przez nią we wniosku. Podkreślono przy tym, że - jak zostało wskazane przez organ interpretacyjny zarówno w samej interpretacji, jak i w odpowiedzi na skargę - to właśnie ocena działalności Funduszu (rzekomo wykraczająca poza zakres określony w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.) stanowić miała bezpośrednią przyczynę wydania interpretacji negatywnej. Wobec tego zaniechanie merytorycznego odniesienia się do stanowiska skarżącej w tym zakresie musi być oceniane, jako szczególnie istotne, ponieważ dotyczyło ono okoliczności przesądzającej o treści rozstrzygnięcia.

Końcowo skarżąca zwróciła uwagę na twierdzenie organu interpretacyjnego zawarte w odpowiedzi na skargę, jakoby nie odniósł się on w zaskarżonej interpretacji do kwestii równości pomiędzy funduszami zagranicznymi a krajowymi, ponieważ nie było takiej potrzeby, gdyż przyznał Funduszowi tożsamość podmiotową. Zdaniem skarżącej, deklarowane przez organ interpretacyjny przyznanie niemieckiemu Funduszowi tożsamości podmiotowej w stosunku do funduszy polskich (jakkolwiek należy to rozumieć) nie zmienia tego, że zakwestionował on możliwość zastosowania zwolnienia wyłącznie z uwagi na to, iż Fundusz może zgodnie z prawem niemieckim inwestować w nieruchomości. Zdaniem organu interpretacyjnego, taki zakres działalności oznacza, iż Fundusz miałby nie spełniać przewidzianego w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. warunku prowadzenia działalności, której "wyłącznym przedmiotem jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe". Przyjęta wykładnia prowadzi jednakże do systemowego wyłączenia z kręgu podmiotów uprawnionych do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych funduszy niemieckich prowadzących działalność w zakresie inwestowania w nieruchomości/bezpośrednio lub pośrednio poprzez spółki inwestujące w nieruchomości). Skarżąca zwróciła przy tym uwagę, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyłączenie funduszu zagranicznego z prawa do zwolnienia, z którego korzysta fundusz krajowy prowadzący analogiczną działalność inwestycyjną, stanowi naruszenie prawa Unii Europejskiej, o ile nie zostanie wykazane, że sytuacje nie są porównywalne lub że odmienne traktowanie jest obiektywnie uzasadnione i proporcjonalne.

A zatem, skoro przyczyną odmowy zastosowania zwolnienia była możliwość inwestowania w nieruchomości, którą funduszom niemieckim nadają niemieckie przepisy prawa, to obowiązek przeprowadzenia porównania z funduszami krajowymi był, zdaniem skarżącej, w pełni uzasadniony. W rezultacie zatem brak dokonania takiego porównania przez organ interpretacyjny nie tylko nie realizuje celu przepisu art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., lecz prowadzi do odtworzenia stanu nierówności, który przepis ten miał zlikwidować. Tym samym, niezależnie od formalnych deklaracji wskazujących na: "przyznanie niemieckiemu Funduszowi tożsamości podmiotowej w stosunku do funduszy polskich", zastosowana przez organ interpretacyjny interpretacja w praktyce skutkuje utrwaleniem dyskryminacji pośredniej i ograniczeniem swobody przepływu kapitału, co narusza podstawowe zasady prawa Unii Europejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn.zm.), dalej: P.p.s.a. kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach.

Rozpoznając skargę na powyższą interpretację w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 57a P.p.s.a. "Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną".

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej - w zakresie i według kryteriów określonych powołanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem udzielona interpretacja narusza prawo w sposób uzasadniający wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Sąd wskazuje, że identyczny problem, dotyczący tego samego Funduszu i Spółki Zarządzającej, ale innej spółki korzystającej z finansowania był już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 846/25 i III SA/Wa 854/25 - wyroki z 17 czerwca 2025 r. są prawomocne (wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Ponadto w analogicznych sprawach dotyczących innych podmiotów, ale tożsamego stanu prawnego zapadły wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 czerwca 2025 r. w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 843/25, III SA/Wa 845/25 i III SA/Wa 855/25 - wyroki są prawomocne. Skład orzekający podziela poglądy zawarte w tych judykatach i w dalszej części uzasadnienia posłuży się zawartą w nich argumentacją.

Kwestia sporna w sprawie sprowadza się do możliwości zwolnienia skarżącej z obowiązku poboru podatku u źródła na podstawie art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. w stosunku do wypłat należności odsetkowych lub należności z innych tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. dokonywanych przez skarżącą na rzecz Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą.

Na wstępie zaznaczyć należy, do czego Sąd odniesie się jeszcze szerzej w dalszej części rozważań, że ocena organu interpretacyjnego co do stanowiska skarżącej wytycza zakres sporu w sprawie i wskazuje, że kluczowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 17 ust. 11 i 12 u.p.d.o.p., w tym w szczególności, czy jego działalność mieści się w zakresie określonym w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.

Wskazując na stan prawny istotny dla sprawy, należy przytoczyć, że zgodnie z art. 3 ust. 2 i ust. 3 u.p.d.o.p., podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Polski przez takich podatników, uważa się w szczególności dochody (przychody) z tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia.

Stosownie do art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p. podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów:

1) z odsetek, z praw autorskich lub praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know- how),

2) z opłat za świadczone usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, wykonywanej przez osoby prawne mające siedzibę za granicą, organizowanej za pośrednictwem osób fizycznych lub osób prawnych prowadzących działalność w zakresie imprez artystycznych, rozrywkowych lub sportowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, 2a) z tytułu świadczeń: doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze - ustala się w wysokości 20% przychodów;

3) z tytułu należnych opłat za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych do przewozu w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej, z wyjątkiem ładunków i pasażerów tranzytowych,

4) uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi powietrznej, z wyłączeniem przychodów uzyskanych z lotniczego rozkładowego przewozu pasażerskiego, skorzystanie z którego wymaga posiadania biletu lotniczego przez pasażera - ustala się w wysokości 10% tych przychodów.

Na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. podatek dochodowy od określonych w art. 7b ust. 1 pkt 1 przychodów z dywidend oraz innych przychodów (dochodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustala się w wysokości 19% uzyskanego przychodu (dochodu).

W myśl art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. osoby prawne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b, 2d i 2e, w dniu dokonania wypłaty, zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e.

Zgodnie z art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. osoby prawne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz będące przedsiębiorcami osoby fizyczne, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 1 lub art. 22 ust. 1 na rzecz podmiotów wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 10a i 11a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58, stosują, z zastrzeżeniem ust. 2e, zwolnienia wynikające z tych przepisów wyłącznie pod warunkiem:

1) udokumentowania przez podmiot, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a i 11a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58, jego miejsca siedziby dla celów podatkowych, uzyskanym od tego podmiotu certyfikatem rezydencji, oraz

2) złożenia przez podmiot, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a i 11a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58, sporządzonego na piśmie oświadczenia, że jest rzeczywistym właścicielem wypłaconych przez płatnika należności oraz spełnia on warunki, o których mowa w tych przepisach.

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. wolne od podatku są dochody (przychody) instytucji wspólnego inwestowania posiadających siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 1, spełniających warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f, z wyłączeniem dochodów określonych w pkt 57 lit. a-g.

Wedle art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p. zwolnieniem nie są objęte osiągane przez instytucje wspólnego inwestowania następujące rodzaje dochodów:

a) dochody (przychody) z udziału w spółkach niemających osobowości prawnej lub jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami ustawy lub prawa podatkowego państwa, w którym te spółki lub jednostki organizacyjne mają siedzibę lub zarząd, podmioty te nie są traktowane jak osoby prawne i nie podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania,

b) dochody (przychody) z odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych podmiotom, o których mowa w lit. a, oraz odsetek od innych zobowiązań tych podmiotów wobec funduszu, z wyjątkiem odsetek od wierzytelności z tytułu pożyczek (kredytów) nabytych przez fundusz od podmiotów, których działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionych do udzielania pożyczek (kredytów) na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady ich funkcjonowania, jeżeli pożyczki (kredyty) te zostały udzielone przez te podmioty,

c) dochody (przychody) z odsetek od udziału kapitałowego w podmiotach, o których mowa w lit. a,

d) darowizny bądź inne nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenia dokonywane przez podmioty, o których mowa w lit. a,

e) dochody (przychody) z tytułu odsetek (dyskonta) od papierów wartościowych emitowanych przez podmioty, o których mowa w lit. a,

f) dochody (przychody) z tytułu zbycia papierów wartościowych wyemitowanych przez podmioty, o których mowa w lit. a, lub udziałów w tych podmiotach,

g) dochody z nieruchomości, o których mowa w art. 24b ust. 1, w tym uzyskanych przez podmioty, o których mowa w lit. a).

Na podstawie zaś art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f u.p.d.o.p. zwalnia się od podatku instytucje wspólnego inwestowania, z zastrzeżeniem ust. 4, posiadające siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, które spełniają łącznie następujące warunki:

a) podlegają w państwie, w którym mają siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania,

b) ich działalność podlega bezpośredniemu nadzorowi właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę,

c) posiadają depozytariusza przechowującego aktywa tej instytucji,

d) zarządzane są przez podmioty, które prowadzą swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmioty te mają siedzibę.

Jednocześnie zgodnie z 6 ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a, nie ma zastosowania do:

1) instytucji wspólnego inwestowania:

a) które prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego albo są instytucją wspólnego inwestowania typu otwartego działającą na podstawie zasad i ograniczeń inwestycyjnych odpowiadających instytucjom wspólnego inwestowania typu zamkniętego, lub

b) których tytuły uczestnictwa, zgodnie z dokumentami założycielskimi, nie są oferowane w drodze oferty publicznej, dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani wprowadzone do alternatywnego systemu obrotu oraz mogą być nabywane także przez osoby fizyczne wyłącznie w przypadku, gdy osoby te dokonają jednorazowego nabycia tytułów uczestnictwa o wartości nie mniejszej niż 40.000 euro.

Stosownie natomiast do art. 17 ust. 11 u.p.d.o.p. zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 58, dotyczy instytucji wspólnego inwestowania:

1) których wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe;

2) w przypadku których prowadzenie przez nie działalności wymaga zawiadomienia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym mają siedzibę.

Z kolei zgodnie z art. 17 ust. 12 u.p.d.o.p. zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 58, stosuje się pod warunkiem istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, w którym podatnik ma siedzibę.

Przechodząc w pierwszej kolejności do oceny zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, należy przypomnieć, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyraża się, między innymi, w tym, że organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach zagadnienia prawnego zawartego w pytaniu podatnika, a w tym stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez niego oraz wyrażonej przez podatnika oceny prawnej własnego stanowiska. Organ analizuje okoliczności podane we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które winno być ustosunkowaniem się do stanowiska prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę, a w razie negatywnej oceny stanowiska wyrażonego we wniosku, powinno wskazywać prawidłowe stanowisko z uzasadnieniem prawnym (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 i § 2 O.p.).

W związku z powyższym zwrócić należy uwagę na wymogi prawidłowego uzasadnienia interpretacji indywidualnej. Stosownie do art. 14c § 1 O.p., interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny (zd. 1). Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (zd. 2). Zgodnie natomiast z art. 14c § 2 O.p., w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Z powyższej regulacji wynika wyraźnie, że w przypadku, gdy organ uznaje stanowisko podatnika (wnioskodawcy) za nieprawidłowe, powinien umotywować kierunek rozstrzygnięcia w sposób spójny, wyczerpujący i jednoznaczny, tak aby możliwe było nie tylko odtworzenie przesłanek negatywnej oceny organu, ale aby możliwe było również ustalenie prawidłowej odpowiedzi na pytanie interpretacyjne. Innymi słowy, treść interpretacji indywidualnej powinna być na tyle klarowna, żeby wnioskodawca mógł się do niej dostosować w zaufaniu, iż działa prawidłowo, zgodnie z wytycznymi organu podatkowego. Tylko takie uzasadnienie przyczynia się do realizacji zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p.), a instytucja interpretacji indywidualnej może spełniać swoją funkcję ochronną (odnośnie do wymogów prawidłowego uzasadnienia interpretacji indywidualnej zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 339/16).

W sprawie istotne jest to, że jak wynika to wprost z oceny organu interpretacyjnego przedstawionej w zaskarżonej interpretacji, iż organ uznał, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. (str. 21 interpretacji). W związku z tym, jak wskazał dalej organ, "jeśli zatem Fundusz jest podmiotem potencjalnie uprawnionym do zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT, to należy zbadać, czy spełnia on warunki zwolnienia przewidziane polskim prawodawstwem określone w art. 17 ust. 11 ustawy o CIT; zasadnicze znaczenie ma tu brzmienie pkt 1 tego przepisu, zgodnie z którym zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT dotyczy instytucji wspólnego inwestowania, których wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe." (str. 21 interpretacji).

W powyższej sytuacji należało uznać za niezasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie, w którym skarżąca zarzuciła, że organ pominął całkowicie przeprowadzoną przez nią analizę warunków zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych z art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. (pomimo dokonanej przez Spółkę w uzasadnieniu wniosku analizy zasad funkcjonowania Funduszu na tle przepisów Ustawy o FI). Zarzut w powyższym zakresie jest niezasadny, bowiem organ uznał w zaskarżonej interpretacji, że Fundusz spełnia warunki zwolnienia, o których mowa art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p.

Organ interpretacyjny uznał natomiast za nieprawidłowe stanowisko skarżącej, co do braku obowiązku pobierania podatku u źródła w odniesieniu do realizowanych przez nią wypłat należności (o których mowa w art. 21 ust. 1 oraz 22 ust. 1 u.p.d.o.p. na rzecz Funduszu - zwolnienie na podstawie art. 26 ust. 1g u.p.d.o.p. z uwagi na art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., tj. z uwagi na to, że działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.

W tym zatem zakresie, w którym organ uznał, że Fundusz spełnia warunki zwolnienia, o których mowa art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., organ był uprawniony odstąpić od uzasadnienia. Wedle bowiem art. 14c § 1 zd. drugie O.p. można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

Zasadny natomiast okazał się zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez zaniechanie przedstawienia w interpretacji wyczerpującej oceny stanowiska skarżącej oraz brak należytego uzasadnienia prawnego tej oceny ze względu na:

- brak szczegółowego i wyczerpującego wyjaśnienia przyczyn uznania, dlaczego takie okoliczności faktyczne, jak to, że wartości Funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni, określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest Fundusz (a nie Spółka Zarządzająca, która - mimo że nabywa nieruchomości - to jednak na rzecz Funduszu), miałyby skutkować tym, że możliwa do realizacji działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.,

- ograniczenie się przez organ interpretacyjny do powierzchownej i błędnej analizy spełnienia wyłącznie jednego z warunków zwolnienia Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą (art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.), przy jednoczesnym pominięciu analizy pozostałych warunków zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. oraz błędnym przyjęciu, że przedmiotowe zwolnienie ma charakter podmiotowy.

Zdaniem Sądu, organ interpretacyjny ograniczył się do powierzchownej oceny warunku zwolnienia o jakim mowa w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. Ponadto organ nie odniósł się w żadnej mierze do zawartej we wniosku analizy porównawczej Funduszu do funduszy inwestycyjnych funkcjonujących na gruncie prawa polskiego i ograniczył się w uzasadnieniu prawnym oceny stanowiska skarżącej w zasadzie do przytoczenia określonych przepisów u.p.d.o.p. bez dokonania ich analizy. Organ stwierdził jedynie, że przedmiotem działalności Funduszu jest nie tylko zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, ale również zaangażowanie środków w działalność związaną z inwestowaniem w nieruchomości (w szerokim tego słowa znaczeniu) i powiązane z nimi instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe. Wartości Funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni, określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest Fundusz (a nie Spółka Zarządzająca, która - mimo że nabywa nieruchomości - to jednak na rzecz Funduszu). Powyższe wskazuje zatem, że możliwa do realizacji działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. Powyższe okoliczności powodują, zdaniem organu, że niezasadne jest zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p., w związku z przekroczeniem zakresu działalności określonego w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.

Podkreślić też należy, że organ w żadnej części stanowiska wyrażonego w zaskarżonej interpretacji nie wskazał, że przyczyną jego negatywnej oceny stanowiska skarżącej jest przepis art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) u.p.d.o.p.

Powyższa uwaga jest, w ocenie Sądu istotna, bowiem w uzasadnieniu swojego stanowiska przedstawionego we wniosku, Spółka wskazała wprost, że dochody Funduszu będące przedmiotem wniosku nie stanowią dochodów wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a-g u.p.d.o.p. (pkt 1 analizy warunków przedstawionych w uzasadnieniu wniosku).

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) u.p.d.o.p. wolne od podatku są dochody (przychody) funduszy inwestycyjnych zamkniętych lub specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych stosujących zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych, utworzonych na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, z wyłączeniem dochodów z nieruchomości, o których mowa w art. 24b ust. 1, w tym uzyskanych przez podmioty, o których mowa w lit. a).

W rozpoznawanej niniejszej odmowa uznania za prawidłowe stanowiska skarżącej opierała się o art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. Organ w żadnej części stanowiska wyrażonego w zaskarżonej interpretacji nie wskazał, że przyczyną jego negatywnej oceny stanowiska skarżącej jest przepis art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) u.p.d.o.p. Przepis ten został jedynie wymieniony przez organ z innymi przepisami prawa przytoczonymi w interpretacji, niemniej w ogóle nie był przedmiotem analizy organu.

Powyższa uwaga jest bardzo istotna w sprawie, bowiem wskazana w interpretacji podstawa prawna stanowiska organu w kwestii spornej, tj. art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. determinowała jednocześnie treść i kierunek zarzutów skarżącej podniesionych w skardze. To z kolei ma dalsze istotne konsekwencje z uwagi na treść art. 57a P.p.s.a. Sąd nie może poszukiwać uchybień prawa materialnego i procesowego, które w skardze nie zostały podniesione.

Natomiast organ interpretacyjny w zaskarżonej interpretacji uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, bowiem Fundusz nie spełnia warunku, o których mowa w art. 17 ust. 11 u.p.d.o.p., bowiem jego działalność nie mieści się w zakresie określonym w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.

Zgodnie z art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. dotyczy instytucji wspólnego inwestowania, których wyłącznym przedmiotem działalności jest zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe.

Organ, oceniając możliwość rezygnacji z poboru podatku u źródła w stosunku do wypłat należności o których mowa w art. 21 ust. 1 lub art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. na rzecz Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania (Funduszu reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą) na podstawie art. 26 ust. 1g w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 58 w zw. z art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., podjął co prawda próbę wykładni art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. celem ustalenia czy warunek zwolnienia określony w tym przepisie zostanie spełniony w przypadku działalności, polegającej na zbiorowym lokowaniu kapitału powierzonego jej przez inwestorów w nieruchomości (realizowanej bezpośrednio lub poprzez nabywanie udziałów w spółkach, które inwestują w nieruchomości), w celu uzyskiwania regularnych dochodów z czynszów i odsetek oraz długoterminowego wzrostu wartości tych nieruchomości, a tym samym, czy prowadzenie takiej działalności przez Zagraniczną instytucję wspólnego inwestowania (Fundusz reprezentowanego przez Spółkę Zarządzającą) pozwala na uznanie, że wyłącznym przedmiotem jej działalności jest "zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w (...) inne prawa majątkowe".

Organ wskazał mianowicie w interpretacji, że "przedmiotem działalności Funduszu jest nie tylko zbiorowe lokowanie środków pieniężnych, ale również zaangażowanie środków w działalność związaną z inwestowaniem w nieruchomości (w szerokim tego słowa znaczeniu) i powiązane z nimi instrumenty rynku pieniężnego lub inne prawa majątkowe. Wartości Funduszu biorą udział w inwestycji w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni, określone są rodzaje nieruchomości w celu generowania przychodu z wynajmu, a rzeczywistym właścicielem należności jest Fundusz (a nie Spółka Zarządzająca, która - mimo że nabywa nieruchomości - to jednak na rzecz Funduszu). Powyższe wskazuje zatem, że możliwa do realizacji działalność Funduszu wykracza poza zakres dopuszczony przepisem art. 17 ust. 11 pkt 1 ustawy o CIT."

Zatem w ocenie organu interpretacyjnego, zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w działalność inwestycyjną związaną z nieruchomościami wykracza poza zbiorowe lokowanie środków pieniężnych w inne prawa majątkowe. Organ nie uzasadnił jednak w żaden sposób, jak doszedł do tej konkluzji (powyższy fragment uzasadnienia interpretacji może jedynie sugerować, że organ kwestionuje nie tyle sam przedmiot działalność Funduszu (zbiorowe lokowanie środków pieniężnych), co stricte przedmiot lokat, tj. inwestowanie w nieruchomości w sposób bezpośredni lub pośredni.

Zdaniem Sądu interpretacja art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. powinna zostać dokonana poprzez pogłębioną analizę regulacji prawnych zawartych w u.p.d.o.p. oraz TFUE, z uwzględnieniem szczególnych okoliczności występujących na gruncie rozpatrywanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Analiza ta powinna uwzględniać również przepisy prawa międzynarodowego w zakresie zakazu arbitralnej dyskryminacji i zasady swobody przepływu kapitału i płatności, w tym ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w stosunkach między państwami wspólnotowymi. Interpretacja wszystkich przepisów mających zastosowanie w sytuacji przedstawionej przez Spółkę powinna mieć charakter kompleksowy, tj. powinna być prowadzona z uwzględnieniem zasad wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej (celowościowej). W analizowanym przypadku organ dopuścił się naruszenia już wykładni językowej (literalnej) przepisów u.p.d.o.p., nie podejmując nawet próby dokonania wykładni systemowej czy celowościowej. Słusznie natomiast podkreśla się w judykaturze, że w procesie wykładni prawa interpretatorowi nie wolno pomijać wykładni systemowej lub funkcjonalnej poprzez ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej pojedynczego przepisu. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny, okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik (tak np.: uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2018 r., sygn. akt II FPS1/18). W przypadku zaskarżonej interpretacji, stanowisko organu wskazuje na niewłaściwe zrozumienie znaczenia przepisu art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. na gruncie nie tylko wykładni językowej, ale także wykładni systemowej i funkcjonalnej.

Po pierwsze zatem, interpretacja art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. powinna zostać dokonana na podstawie językowych dyrektyw interpretacyjnych. Za wyborem tej wykładni przemawia również i to, że ww. przepis przewiduje odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, a takie przepisy winny być interpretowane ściśle.

Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN "lokować" oznacza "umieszczać pieniądze w akcjach jakiegoś przedsiębiorstwa, depozytach bankowych, nieruchomościach itp." Z punktu widzenia ekonomicznego lokata ukierunkowana jest na wzrost wartości aktywów w czasie lub uzyskanie odsetek, dywidend w związku z zainwestowaniem środków. Jednocześnie przepis art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. nie definiuje pojęcia "innych praw majątkowych". Niemniej, zgodnie z definicją proponowaną przez A. Woltera, prawami majątkowymi są te, które są bezpośrednio uwarunkowane interesem ekonomicznym podmiotu prawa (Wolter, Ignatowicz, Stefaniuk, Prawo cywilne, 2001, s. 138). Niewątpliwie prawa do nieruchomości (czy to prawo własności, czy użytkowania wieczystego, czy inne) mogą być kwalifikowane jako prawa majątkowe. Nie ma zatem podstaw do uznania, że takim "innym" prawem majątkowym nie mogą być szeroko pojęte prawa do nieruchomości, którymi dany podmiot (tu: Fundusz) dysponuje bezpośrednio lub poprzez spółki inwestujące w nieruchomości.

Przepis art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. nie definiuje pojęcia "innych praw majątkowych". Nie ma zatem żadnych podstaw do uznania, że takim "innym" prawem majątkowym nie może być udział w nieruchomości (por. także wyroki sądów administracyjnych: np. prawomocne wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3889/17; z 11 października 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3940/17, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach II FSK 862/19, II FSK 1269/19). Powyższe wyroki zapadły co prawda na gruncie prawnym obowiązującym w 2017 r., niemniej powyższe wnioski mają w pełni przełożenie i zastosowanie w sprawie niniejszej co do rozumienia pojęcia "inne prawa majątkowe" z art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p.

Zdaniem Sądu, jeżeli wolą ustawodawcy byłoby wyłączenie spod dyspozycji art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania, które inwestują w nieruchomości, zbędne byłoby wyłączenie dochodów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p. Racjonalny ustawodawca nie wprowadza do porządku prawnego przepisu, którego dyspozycja - nawet potencjalnie - nie może zostać wypełniona. Powtórzyć należy, że - jak wynika z treści zaskarżonej interpretacji - spełnienie przez Fundusz pozostałych warunków uprawniających do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. nie było przecież kwestionowane przez organ.

W tym kontekście nie należy pomijać również celu wprowadzenia analizowanych przepisów. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy z 29 listopada 2016 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (druk Sejmu VI Kadencji nr 969, dalej: "Uzasadnienie nowelizacji ustawy o CIT"), ustawodawca chciał osiągnąć określony cel - zapobiec minimalizowaniu obciążeń podatkowych, w szczególności poprzez odroczenie opodatkowania działalności gospodarczej prowadzonej za pośrednictwem spółek osobowych. Ustawodawca brał przy tym pod uwagę, że wprowadzane zmiany nie mogą zakłócać zasady swobody przepływu kapitału, bowiem już raz wszczęto przeciwko Polsce postępowanie w sprawie naruszenia tej zasady poprzez zwolnienie z podatku dochodowego wyłącznie polskich funduszy inwestycyjnych, z pominięciem funduszy z innych państw Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Z tego względu zmieniony został typ zwolnienia z podmiotowego na przedmiotowe, a warunki stosowania zwolnienia zostały dostosowane również do Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania. Jak zostało wskazane w Uzasadnieniu nowelizacji ustawy o CIT: "Zmiany poszczególnych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zmierzają do: (...) 2) Dostosowaniu[a] warunków stosowania zwolnienia przedmiotowego dla instytucji wspólnego inwestowania (podmiotów zagranicznych), których charakterystyka odpowiada cechom FIO oraz SFIO (dodawany ort. 17 ust. 1 pkt 58). W celu ustalenia zbieżnych warunków stosowania zwolnienia dla instytucji polskich i zagranicznych przewidziano wyłączenie odnoszące się do sytuacji, w której charakterystyka funduszu zagranicznego odpowiada cechom FIZ (art. 17 ust. 12)".

Podsumowując, celem ustawodawcy nie było pozbawienie Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania prawa do zwolnienia w sytuacji lokowania przez nie środków w określone prawa majątkowe, a wyłączenie ze zwolnienia takiej działalności, która wykracza poza zakres działalności inwestycyjnej (zmierza do zminimalizowania obciążeń podatkowych, w szczególności przez odroczenie opodatkowania działalności gospodarczej prowadzonej za pośrednictwem spółek osobowych). Inwestowanie przez Zagraniczne instytucje wspólnego inwestowania w nieruchomości, czy to bezpośrednio czy poprzez spółki inwestujące w nieruchomości stanowi niewątpliwie działalność, o której mowa w art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., pozwalającą tym podmiotom (podobnie jak polskim funduszom inwestycyjnym) korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p.

Tak więc, omawiane przepisy dotyczące zwolnienia wskazanych dochodów instytucji wspólnego inwestowania zostały wprowadzone w celu zapewnienia zgodności polskich przepisów podatkowych z normami prawa europejskiego. Było to następstwem wszczętego przez Komisję Europejską w trybie art. 226 Traktatu WE postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Zatem interpretacja art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. musi uwzględniać powyższe i winna być dokonana z uwzględnieniem konieczności poszanowania woli ustawodawcy, który wprowadzając określony przepis do systemu prawa obowiązującego sam decyduje, jak jaką konstrukcję przepisu przyjmie i jaką treść w nim zawrze.

Należy również wskazać, że w prawie podatkowym eksponuje się art. 2 Konstytucji RP, a więc zasadę zaufania do państwa i prawa, pewności prawa, poprawnej legislacji w związku z art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Zatem dokonując interpretacji art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. należy dokonać na podstawie językowych dyrektywy interpretacyjnych. Za wyborem tej wykładni przemawia również i to, że ww. przepis przewiduje odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, a takie przepisy winny być interpretowane ściśle.

Należy także zwrócić uwagę na wykładnię systemową i odwołać się do zakresu działalności, którą może prowadzić instytucja wspólnego inwestowania typu zamkniętego na gruncie Ustawy o FI. Stosownie do art. 147 ust. 1 tej ustawy, przedmiotem lokat funduszu inwestycyjnego zamkniętego mogą być własność lub współwłasność (w szczególności nieruchomości gruntowych w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, czy budynków i lokali stanowiących odrębne nieruchomości), a także użytkowanie wieczyste. Skoro zatem polskim funduszom inwestycyjnym typu zamkniętego, które mogą, m. in. lokować środki w nieruchomości przysługuje zwolnienie przedmiotowe z podatku dochodowego od osób prawnych (art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p.), to nie powinno się różnicować sytuacji polskich funduszy inwestycyjnych i działających na analogicznych zasadach Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania i odmawiać tym ostatnim prawa do zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p.

Tymczasem organ interpretacyjny dokonał oceny stanowiska skarżącej bez rzetelnej i pełnej analizy przedstawionego przez nią stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, a także z zastosowaniem błędnej wykładni przepisów istotnych dla udzielenia odpowiedzi na postawione we wniosku pytanie.

Organ nie zawarł także w interpretacji uzasadnienia, dlaczego w tej akurat sprawie uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe, podczas gdy w innych wydanych w tym okresie interpretacjach dopuścił możliwości zastosowania ww. przepisów w celu rezygnacji z poboru podatku u źródła. Stanowisko skarżącej w zakresie możliwości zastosowania ww. przepisów w celu rezygnacji z poboru podatku u źródła znajduje natomiast potwierdzenie nie tylko w wydanych w analogicznych przypadkach licznych interpretacjach i wyrokach przywołanych przez Spółkę w treści wniosku, lecz również w interpretacjach indywidualnych wydawanych już po wystąpieniu przez skarżącą z niniejszym wnioskiem. 29 stycznia 2025 r., a więc niespełna 2 tygodnie po wydaniu zaskarżonej interpretacji, organ wydał interpretację indywidualną nr [...], dotyczącą maltańskiego funduszu inwestycyjnego. W opisie stanu faktycznego przedstawionego we wspomnianej interpretacji wskazano, że działalność wnioskodawcy obejmuje zbiorowe inwestowanie kapitału wniesionego do tego funduszu przez inwestorów. W przedmiotowej interpretacji wnioskodawca wskazał również, że: "Inwestując w aktywa nieruchomościowe za pośrednictwem spółek celowych utworzonych zgodnie z prawem polskim, Fundusz ten może osiągać przychody z odsetek i dywidend otrzymywanych od tych spółek, a więc przychody podlegające zwolnieniu od podatku dochodowego na Malcie". W analizowanym przypadku organ podatkowy zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy co do zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, uznając, że przedmiotowy fundusz "(...) spełnia wszystkie przesłanki wymagane przepisami prawa do zastosowania w stosunku do niego zwolnienia przedmiotowego wynikającego z ustawy o CIT, zatem przychody (dochody) uzyskiwane przez fundusz z wypłat należności, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy o CIT, nie są wyłączone ze zwolnienia z CIT, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 ustawy o CIT".

Organ nie dokonał w zaskarżonej interpretacji analizy przedstawionej w uzasadnieniu wniosku (tj. w ramach uzasadnienia stanowiska wnioskodawcy) analizy zasad funkcjonowania Funduszu na tle odpowiednich przepisów Ustawy o FI. Organ pominął całkowicie, przedstawione we wniosku argumenty Spółki, że Fundusz - utworzony na podstawie prawa niemieckiego (stanowiący instytucję wspólnego inwestowania posiadającą siedzibę w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, tj. Republice Federalnej Niemiec) - posiada szereg cech charakterystycznych zbliżających go do polskich funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Skarżąca podnosiła w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wniosku, że prospekty emisyjne Funduszu potwierdzają, iż Spółka Zarządzająca inwestuje środki Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio lub poprzez spółki inwestujące w nieruchomości), przy czym co istotne w prospektach emisyjnych Funduszu przewidziany został określony minimalny udział inwestycji wartości Funduszu w nieruchomości (bezpośrednio oraz poprzez spółki inwestujące w nieruchomości). Inwestycje środków Funduszu w określone aktywa płynne, w tym w szczególności depozyty bankowe, czy instrumenty rynku pieniężnego, mają zatem charakter jedynie uzupełniający. Skarżąca wyjaśniła również, że wskazany profil działalności odpowiada przedmiotowi działalności polskich funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Zgodnie bowiem z art. 147 ust. 1 Ustawy o FI przedmiotem lokat funduszu inwestycyjnego zamkniętego mogą być własność lub współwłasność (w szczególności nieruchomości gruntowych w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, czy budynków i lokali stanowiących odrębne nieruchomości), a także użytkowanie wieczyste. Powołując się na art. 147 ust. 2 Ustawy o FI Spółka wykazywała, że w skład aktywów funduszu wchodzą również przedmioty i urządzenia, w tym urządzenia infrastruktury technicznej, potrzebne do korzystania z przedmiotu praw określonych w ust. 1 zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz niezbędne do zachowania przedmiotu tych praw w stanie niepogorszonym lub zwiększające jego wartość.

Kolejno także należy wskazać, że stosownie do art. 63 ust. 1 i 2 TFUE zakazane są wszelkie ograniczenia w przepływie kapitału i w płatnościach między Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi (zasada swobody przepływu kapitału). Przepis art. 65 ust. 1 i 3 TFUE stanowi, że art. 63 TFUE nie narusza prawa Państw Członkowskich do: (i) stosowania odpowiednich przepisów ich prawa podatkowego traktujących odmiennie podatników ze względu na różne miejsce zamieszkania lub inwestowania kapitału, (ii) podejmowania wszelkich środków niezbędnych do zapobiegania naruszeniom ich ustaw i aktów wykonawczych, zwłaszcza w sferze podatkowej i w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami finansowymi lub ustanowienia procedur deklarowania przypływu kapitału do celów informacji administracyjnej bądź statystycznej, lub podejmowania środków uzasadnionych powodami związanymi z porządkiem publicznym lub bezpieczeństwem publicznym, przy czym ww. środki i procedury nie powinny stanowić arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w rozumieniu art. 63 TFUE.

Aby zachować zasadę swobody przepływu kapitału ustawodawca polski musiał mieć na względzie, że warunki dla Zagranicznych jednostek wspólnego finansowania muszą być równoważne jak dla polskich funduszy inwestycyjnych (a zatem nie takie same, czy tożsame), co wynika z różnych rozwiązań prawnych w różnych państwach, dopuszczonych m.in. Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) (Dz.U.UE.L.2009.302.32).

Z tego względu, w przekonaniu Sądu, oceniając spełnienie warunków zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. przez Zagraniczną jednostkę wspólnego inwestowania co do zakresu i przedmiotu jej działalności, należy dokonać porównania tej Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania i odpowiadającego jej polskiego funduszu inwestycyjnego. Nie chodzi przy tym o to, aby fundusze te były identyczne. Należy zbadać czy charakter funduszy zagranicznych jest porównywalny z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce oraz, czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 30 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 489/14). Powyższe potwierdza również treść uzasadnienia nowelizacji ustawy o CIT, w którym wskazano, że: "Zmiany poszczególnych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zmierzają do: (...) 2) Dostosowaniu[a] warunków stosowania zwolnienia przedmiotowego dla instytucji wspólnego inwestowania (podmiotów zagranicznych), których charakterystyka odpowiada cechom FIO oraz SFIO (dodawany art. 17 ust. 1 pkt 58). W celu ustalenia zbieżnych warunków stosowania zwolnienia dla instytucji polskich i zagranicznych przewidziano wyłączenie odnoszące się do sytuacji, w której charakterystyka funduszu zagranicznego odpowiada cechom FIZ (art. 17 ust. 12)".

Wreszcie, analizując sporną kwestię, nie można pomijać wydanego niedawno wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z 27 lutego

2025 r. w sprawie C-18/23 (pytanie prejudycjalne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach). Sprawa miała za przedmiot zastosowanie art. 18 oraz art. 63 TFUE w odniesieniu do wymogów stosowania zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych dla Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania. TSUE uznał, że obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące zwolnienia funduszy inwestycyjnych w oparciu o wymogi formalne są niezgodne z prawem wspólnotowym i tym samym sprzeczne są z zasadą swobodnego przepływu kapitału. Orzeczenie odnosiło się swoim zakresem wprost do warunków określonych w przepisie art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f) u.p.d.o.p. Wyrok ten nie dotyczył, co prawda, warunku z art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. (tj. działalności Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania warunkującej zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p.), a warunku z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. f u.p.d.o.p. (zarządzanie zewnętrzne), jednak – co trafnie podniosła skarżąca - zawiera istotne wskazówki w zakresie rozumienia art. 18 oraz art. 63 TFUE, które mają charakter uniwersalny i znajdują w rezultacie zastosowanie również w sprawie będącej przedmiotem niniejszej skargi.

I tak, TSUE w powyższym wyroku w sprawie C-18/23, wywiódł, że:

"Z utrwalonego orzecznictwa wynika, że do zakazanych przez art. 63 ust. 1 TFUE środków zaliczają się, jako ograniczenia w przepływie kapitału, środki, które mogą zniechęcać osoby niebędące rezydentami do dokonywania inwestycji wdanym państwie członkowskim lub które mogą zniechęcać osoby będące rezydentami tego państwa członkowskiego do dokonywania inwestycji w innych państwach [wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkó (Zwolnienie kontraktowych funduszy inwestycyjnych), C342/20, EU:C:2022:276, pkt 49 i przytoczone tam orzecznictwo)."

- "W szczególności mniej korzystne traktowanie przez dane państwo członkowskie dochodów wypłacanych przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania niebędącym rezydentami w stosunku do traktowania zastrzeżonego dla dochodów wypłacanych przedsiębiorstwom zbiorowego inwestowania będącym rezydentami, może zniechęcać przedsiębiorstwa mające siedzibę w państwie innym niż to pierwsze państwo członkowskie do inwestowania w tym pierwszym państwie członkowskim, a w konsekwencji stanowi ograniczenie swobody przepływu kapitału, zakazane co do zasady poprzez art. 63 TFUE [wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r, Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkó (Zwolnienie kontraktowych funduszy inwestycyjnych), C342/20, EU:C:2022:276, pkt 50 i przytoczone tam orzecznictwo)."

- "Wyłączenie z możliwości skorzystania ze zwolnienia dochodów uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania niebędące rezydentem, w odróżnieniu od dochodów uzyskiwanych przez przedsiębiorstwo zbiorowego inwestowania będące rezydentem stanowi takie mniej korzystne traktowanie [zob. podobnie wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkó (Zwolnienie kontraktowych funduszy inwestycyjnych), C342/20, EU:C:2022:276, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo)."

- "Odmienne traktowanie dozwolone w art. 65 ust. 1 lit, a) TFUE nie powinno bowiem stanowić, zgodnie z art. 65 ust. 3 TFUE, arbitralnej dyskryminacji ani ukrytego ograniczenia. W związku z tym Trybunał orzekł, że takie odmienne traktowanie można dopuścić tylko wtedy, gdy dotyczy sytuacji, które nie są obiektywnie porównywalne, lub, w przeciwnym razie, gdy jest ono uzasadnione nadrzędnymi względami interesu ogólnego (wyrok z dnia 7 kwietnia 2022 r., Veronsaajien oikeudenvalvontayksikkó (Zwolnienie kontraktowych funduszy inwestycyjnych), C342/20, EU:C:2022:276, pkt 68 i przytoczone tam orzecznictwo)."

Z wyroku TSUE w sprawie C-18/23 można zatem wyprowadzić tezę, że odmienne traktowanie sytuacji jednostek w przypadku, gdy są one obiektywnie porównywalne, prowadzi do naruszenia art. 63 - 65 TFUE oraz art. 18 TFUE.

Należy także zaznaczyć, że wprowadzenie zwolnienia z opodatkowania Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania (w pierwszej kolejności jako zwolnienia podmiotowego) wynikało z konieczności usunięcia niezgodności polskiego prawa z prawem europejskim. Mianowicie, zgodnie z brzmieniem art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. obowiązującym do 31 grudnia 2010 r., zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych podlegały fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów Ustawy o FI. Prowadziło to do dyskryminacji zagranicznych funduszy inwestycyjnych w zakresie zasad opodatkowania CIT. W konsekwencji, Komisja Europejska wszczęła w trybie art. 226 TFUE postępowanie w sprawie uchybienia przez Polskę zobowiązaniom państwa członkowskiego, co ostatecznie doprowadziło do objęcia Zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania zwolnieniem z CIT.

Z uwagi jednak na wykazane powyżej istotne braki uzasadnienia stanowiska organu interpretacyjnego i całkowity brak odniesienia się do przedstawionej przez skarżącą analizy zasad funkcjonowania Funduszu na tle odpowiednich przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, ocena zasadności naruszenia przepisów prawa materialnego wskazanych w skardze pkt 1 a) i c) była niemożliwa, bo przedwczesna.

Sąd nie może zastąpić organu interpretacyjnego w dokonaniu oceny stanowiska skarżącej. Powyższe wywody Sąd przedstawił w ramach uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 14c O.p. (w zakresie wskazanym powyżej). Powyżej przedstawione wytyczne i częściowa analiza powołanych przepisów prawa materialnego była konieczna, bowiem dostarcza organowi wytycznych, co do kierunku rozumienia przepisów znajdujących zastosowanie w sprawie.

W zakresie przepisów prawa materialnego, Sąd uznał za zasadny jedynie zarzut naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. w tym zakresie, w jakim organ przyjął, że analizowane zwolnienie ma wyłącznie charakter podmiotowy.

Zgodzić się należy bowiem ze skarżącą, że omawiane zwolnienie ma obecnie charakter także przedmiotowy. Na gruncie aktualnego stanu prawnego (obowiązującego od 1 stycznia 2017 r.) zwolnienie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. ma charakter przedmiotowy, ponieważ dotyczy dochodów (przychodów) Zagranicznej instytucji wspólnego inwestowania. Oczywiście, zwolnienie to posiada również aspekt podmiotowy (przepis wskazuje konkretne podmioty, których dochody mogą zostać nim objęte), jednak nie zmienia to faktu, że jego umiejscowienie w u.p.d.o.p. oraz treść, z której wynika, że dotyczy ono konkretnych dochodów (przychodów) (ze zwolnienia wyłączone zostały dochody, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a-g u.p.d.o.p. przemawia za przedmiotowym charakterem tego zwolnienia. Błędna ocena organu, co do charakteru zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. wydaje się być skutkiem zmian w przedmiocie opodatkowania funduszy inwestycyjnych wprowadzonych do polskiego systemu prawnym od 2017 r. Do 2017 r. na gruncie przepisów u.p.d.o.p., polskie fundusze inwestycyjne, tj. fundusze inwestycyjne otwarte, specjalistyczne fundusze inwestycyjne otwarte oraz fundusze inwestycyjne zamknięte, wyodrębniane ze względu na charakterystykę w przepisach ustawy o FI oraz porównywalne do nich instytucje wspólnego inwestowania, z siedzibą w innym niż Polska państwie UE lub EOG (Zagraniczne instytucje wspólnego inwestowania) były podmiotowo zwolnione z podatku dochodowego (na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 i 10a u.p.d.o.p.).

Zmiana dokonana w 2017 r. wprowadziła rozróżnienie sytuacji tych instytucji w zależności od typu - obecnie zwolnienie podmiotowe przysługuje wyłącznie określonym funduszom inwestycyjnym typu otwartego, natomiast Zagraniczne instytucje wspólnego inwestowania, które prowadzą swoją działalność w formie instytucji wspólnego inwestowania typu zamkniętego albo typu otwartego, ale działających na podstawie zasad i ograniczeń inwestycyjnych odpowiadających instytucjom wspólnego inwestowania typu zamkniętego, po spełnieniu warunków określonych w u.p.d.o.p. mogą korzystać jedynie ze zwolnienia przedmiotowego. Wspomniane rozróżnienie ma istotne znaczenie, ponieważ ustawodawca, zakreślając ramy zwolnienia przedmiotowego, enumeratywnie wymienił w u.p.d.o.p. kategorie dochodów (przychodów), które należy wyłączyć ze zwolnienia, tj. sytuacje, w których dochód (przychód) osiągany przez objęte nim podmioty, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Reasumując, zaskarżona interpretacja indywidualna nie spełnia wymogów wynikających z art. 14c § 1 i § 2 O.p., gdyż nie zawiera wyczerpującej oceny stanowiska skarżącej ani wymaganego ustawą uzasadnienia prawnego, w którym organ interpretacyjny powinien przedstawić swoją ocenę w odniesieniu do istotnych spornych elementów stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz przytoczyć uzasadnienie prawne w odniesieniu do wszystkich istotnych aspektów sprawy. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro przy wydawaniu interpretacji pominięte zostały najistotniejsze elementy stanu faktycznego podlegającego ocenie w kontekście wskazanych przepisów prawa podatkowego.

Organ ponownie rozpatrując sprawę będzie związany przedstawioną powyżej wykładnią przepisów prawa oraz wytycznymi Sądu, co do kierunku dokonywania wykładni i oceny zastosowania przepisów prawa materialnego.

Organ interpretacyjny przede wszystkim dokona rzetelnej analizy zakresu działalności Funduszu i wypowie się ponownie, czy przedmiot działalności Funduszu zawiera się w dyspozycji art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p. Organ dokona ponownie wykładni ww. przepisu uwzględniając zapatrywania prawne Sądu przedstawione powyżej. Przede wszystkim organ podda pogłębionej analizie regulacje prawne zawarte u.p.d.o.p., tj. art. 17 ust. 11 pkt 1 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 58 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 57 w zw. z art. 6 ust. 4 pkt 1 i z art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. a i d-f w zw. z art. 26 ust. 1g oraz TFUE (art. 63-65) z uwzględnieniem szczególnych okoliczności występujących na gruncie rozpatrywanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Analiza ta, jak ukierunkowano w powyższych wywodach, powinna uwzględniać również przepisy prawa międzynarodowego w zakresie zakazu arbitralnej dyskryminacji i zasady swobody przepływu kapitału i płatności, w tym ukrytego ograniczenia w swobodnym przepływie kapitału i płatności w stosunkach między państwami wspólnotowymi. Interpretacja wszystkich przepisów mających zastosowanie w sytuacji przedstawionej przez Spółkę powinna mieć charakter kompleksowy, tj. powinna być prowadzona z uwzględnieniem zasad wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej (celowościowej).

Organ będzie także zobowiązany w ramach powyższej analizy do odniesienia się do przedstawionej przez skarżącą analizy zasad funkcjonowania Funduszu na tle odpowiednich przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych - porówna zatem Zagraniczną instytucję wspólnego inwestowania i odpowiadającego jej polskiego funduszu inwestycyjnego, uwzględniając przy tym, że nie chodzi o to, aby fundusze te były identyczne. Należy w tym zakresie zbadać, czy charakter funduszy zagranicznych jest porównywalny z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce oraz, czy prowadzą one działalność w ramach regulacji równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych.

Organ przy tym będzie miał na uwadze tezy płynące z wyroku TSUE z 27 lutego 2025 r. w sprawie C-18/23, w którym uznano, że obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące zwolnienia funduszy inwestycyjnych w oparciu o wymogi formalne są niezgodne z prawem wspólnotowym i tym samym sprzeczne są z zasadą swobodnego przepływu kapitału.

W sprawie pozostaje otwarta kwestia zakresu działalności Funduszu w ramach dyspozycji art. 17 ust. 11 pkt 1 u.p.d.o.p., organ bowiem uznał, że Fundusz spełnia warunki, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10a oraz art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. Jednocześnie podstawą negatywnej oceny stanowiska skarżącej nie był w ogóle przepis art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) u.p.d.o.p. W konsekwencji Sąd nie mógł oprzeć rozstrzygnięcia na podstawie tego przepisu i oceniać stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej interpretacji przez pryzmat art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. g) u.p.d.o.p.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację.

Sąd orzekł o kosztach, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 4 P.p.s.a., zasądzając od organu interpretacyjnego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 697 zł, na które składają się: wpis sądowy w wysokości 200 zł, opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika, będącego doradcą podatkowym - 480 zł.