Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ interpretacyjny) z 11 lutego 2025 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.658.2024.3.DK UNP: 2507639
Wniosek o wydanie interpretacji został złożony przez T. S. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) 8 listopada 2024 r. (wniosek datowany na 6 listopada 2024 r.). Wniosek został uzupełniony pismem z 23 stycznia 2025 r., w odpowiedzi na wezwanie organu interpretacyjnego.
We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:
Wnioskodawczyni jest czynnym podatnikiem VAT z tytułu prowadzenia działalności rolniczej. Była ona właścicielem działki nr [...] od 2006 r., gdy otrzymała ją w darowiźnie od rodziców. Działka nr [...] stała się własnością Skarbu Państwa, na podstawie decyzji Wojewody [...] z 12 września 2022 r. nr [...] znak [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, w której zostało ustalone odszkodowanie za ww. działkę. Wnioskodawczyni otrzymała odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia. Działka była położona na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w W. z 7 maja 2004 r. nr [....] przedmiotowa działka była położona częściowo na terenach komunikacyjnych (projektowana droga ekspresowa [....]), częściowo na terenach rolnych.
Wnioskodawczyni nie przyczyniła się do wywłaszczenia, ani nie wykonywała żadnych czynności w celu przygotowania działki do podniesienia jej wartości. Wywłaszczenie nastąpiło wbrew woli wnioskodawczyni i wszelakie czynności dążące do wywłaszczenia dokonane były przez instytucje państwowe. Do momentu przejęcia działki wnioskodawczyni dokonywała zbiorów rolnych z działki. Działka nie była przedmiotem najmu lub dzierżawy. Wnioskodawczyni nie sprzedawała innych działek i działka nie mogła być wykorzystywana w inny sposób lub rolniczy. Wnioskodawczyni nie prowadzi innej działalności gospodarczej poza rolniczą, nie zajmuje się obrotem nieruchomościami, oraz nie sprzedawała innych działek, aby nie pomniejszyć gospodarstwa rolnego.
Wnioskodawczyni zadała następujące pytanie:
Czy wywłaszczenie działki nr [...] objęte jest zwolnieniem z podatku VAT zgodnie z brzmieniem art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm.), dalej: u.p.t.u.?
W ocenie wnioskodawczyni działka wymieniona w opisanym stanie fatycznym po wywłaszczeniu, powinna korzystać ze zwolnienia uregulowanego w art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u. Ustawa przewiduje zwolnienie od podatku od towarów i usług terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane, a zmiana przeznaczenia działki nastąpiła w tym samym momencie, w którym te działki stały się własnością Skarbu Państwa
Organ interpretacyjny 11 lutego 2025 r. wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe.
W pierwszej kolejności organ interpretacyjny omówił przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 6, art. 15 ust. 1, art. 15 ust. 2 u.p.t.u. oraz art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u.
Następnie organ interpretacyjny wyjaśnił, że z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. wynika, że czynność polegająca na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de facto następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie - na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. - podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Dalej organ interpretacyjny wskazał, że działka nr [...] objęta została decyzją wojewody o wywłaszczeniu pod realizację inwestycji drogowej. W konsekwencji działka stała się własnością Skarbu Państwa a na podstawie decyzji Wojewody [...] z 12 września 2022 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej ustalone zostało odszkodowanie za wywłaszczenie. Zatem przeniesienie prawa własności gruntu z nakazu władzy publicznej w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast wnioskodawczyni w odniesieniu do tej czynności działa w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.t.u., gdyż przedmiotem przeniesienia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa za odszkodowaniem jest działka służąca prowadzeniu działalności gospodarczej, którą - w rozumieniu ustawy - jest również działalność rolnicza.
Uzasadniając swoje stanowisko organ interpretacyjny wyjaśnił, że kluczowa dla sprawy regulacja stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. k) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym państwa członkowskie zwalniają dostawy terenów niezabudowanych, inne niż dostawy terenów budowlanych, o których mowa w art. 12 ust. 1 lit. b). Stosownie zaś do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 - Gemeente Emmen przeciwko Belastingdienst Grotę Ondernemingen - "teren budowlany oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę". Tym samym, również w świetle orzeczeń TSUE za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę. O przeznaczeniu nieruchomości stanowią zatem akty prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako źródło prawa miejscowego, a w przypadku jego braku decyzja o warunkach zabudowy jako akt indywidualny prawa administracyjnego.
Dalej organ interpelacyjny wskazał, że analiza u.p.t.u. wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku VAT obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane. Tak więc należy uwzględnić zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym poza przeznaczeniem terenu częściowo jako tereny rolne było również ustalone, że działka nr [...] jest położona częściowo na terenach komunikacyjnych z przeznaczeniem pod lokalizację projektowanej drogi ekspresowej. Jednocześnie na działce, jak wskazała wnioskodawczyni nie wyznaczono linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu. Działka nr [...] spełnia więc definicję terenu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 33 u.p.t.u., bowiem jeszcze przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ww. działka stanowiła grunt przeznaczony pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z 2004 r. Zatem dostawa wywłaszczonej działki, o której mowa we wniosku, nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 u.p.t.u.