Wyrok WSA z dnia 02 czerwca 2026, sygn. I SA/Gl 55/26

Spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w skardze z 12 grudnia 2025 r. zarzuciła DIAS wydanie postanowienia z naruszeniem:

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 157a u.p.e.a. w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez:

1.1 utrzymanie w mocy "decyzji organu pierwszego stopnia" (Naczelnika) i tym samym błędne uznanie, że w sprawie zaistniały przesłanki oddalenia wniosku o zmianę formy zabezpieczenia - a to w sytuacji, gdy organ egzekucyjny powinien stosować środki egzekucyjne, które prowadza bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Skarżąca podnosiła, że w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny zastosował środek o dużym stopniu uciążliwości, którego zastosowanie ma znaczny wpływ na prowadzenie nieskrępowanej działalności gospodarczej przez Spółkę. Natomiast obowiązkiem organu jest dokładne i wnikliwe rozpatrzenie stanu faktycznego, analiza całego materiału dowodowego, podnoszonych przez stronę argumentów, a w przypadku odmowy zmiany rozstrzygnięcie powinno być przy tym szczególnie przekonywująco i jasno uzasadnione, w szczególności jeśli chodzi o rzetelne ustalenie faktów, jak i odnośnie przepisów prawa, by wszystkie okoliczności sprawy zostały rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie było ich logiczną konsekwencją.

Organ nie przyjął obiektywnych kryteriów, które uzasadniałyby odmowę zmiany zabezpieczenia. W konsekwencji sprawę rozstrzygnięto w sposób dowolny, nie wyważając interesu stron, zabezpieczając jedynie interes Skarbu Państwa i nie zważając na konsekwencje, jakie przyjęte zabezpieczenie niesie dla Spółki. Tym samym do naruszenia doszło na skutek przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Niezastosowanie przez organy obu instancji zasady praworządności, celowości, a w szczególności zasady najmniejszej uciążliwości środka egzekucyjnego i niedokonanie oceny możliwości zmiany zastosowanego środka egzekucyjnego z uwzględnieniem sytuacji Spółki; co więcej w sytuacji Podatnika, przejawiającej się w szczególności prowadzeniem działalności gospodarczej (jako podmiot z sektora handlowego), zastosowanie środka zabezpieczenia w postaci obciążenia Nieruchomości hipoteką przymusową stanowi mniej uciążliwy środek zabezpieczenia niż zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego.

art. 120, art. 121, art. 122, art. 124 w związku z art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez:

dowolną, arbitralną i jedynie wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy;

zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; w konsekwencji błędne i oczywiście nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia;

zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie zastosowania środka najmniej uciążliwego dla Podatnika, i tym samym prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z dyspozycją art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej nakazującą organom podatkowym podejmowanie działań mających na celu pogłębianie zaufania podatnika do organów państwa, jak również rażące naruszenie wyrażonej w art. 124 Ordynacji podatkowej zasady przekonywania, nakazującej wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu jej indywidualnej sprawy.

art. 7 k.p.a., 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. - stosowanych na zasadzie art. 18 u.p.e.a. - polegające na zaniechaniu zastosowania środka najmniej uciążliwego dla Podatnika, który w pełni pozwoli na realizację zasady zawartej w art. 7 u.p.e.a. - w tym zakresie Dyrektor oraz Naczelnik nie przyjęli obiektywnych kryteriów, które uzasadniałyby odmowę zmiany zabezpieczenia.

Strona skarżąca wniosła o:

uchylenie postanowienia Dyrektora oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika;

zasądzenie, na podstawie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm prawem przepisanych,

rozpoznanie sprawy również pod nieobecność Skarżącego.

Rozwijając argumentację na poparcie skargi Spółka podniosła, że organy obu instancji w żadnym zakresie nie odniosły się do kluczowego aspektu, jakim niewątpliwie jest fakt, że Spółka za pośrednictwem rachunku bankowego reguluje obciążające ją zobowiązania względem kontrahentów, pracowników, jak i Skarbu Państwa. Zajęcie rachunków bankowych doprowadziło do poważnego zachwiania płynności finansowej Spółki, a Spółka posiada obecnie m.in. aktywną umowę kredytową, której regularna obsługa wymaga stałego dostępu do środków finansowych. Blokada rachunków bankowych uniemożliwia terminowe wywiązywanie się z zobowiązań kredytowych, co z dużym prawdopodobieństwem będzie skutkować wypowiedzeniem umowy kredytowej przez bank. Nieruchomość Spółki ma wysoką wartość, a obciążające ją hipoteki są w zdecydowanej większości spłacone - obecny stan zadłużenia to 1.157.142.56 zł - gdzie wartość nieruchomości, ustalono w oparciu o opracowanie rzeczoznawcy majątkowego - została określona na 7.165.000,00 zł. Wobec tego, w ocenie strony skarżącej ustanowienie zabezpieczenia na nieruchomości nie powinno stanowić czynności wymagających podjęcia nieszablonowych czynności, a sama wartość nieruchomości - nawet przy uwzględnieniu wpisanych tam hipotek - pozwoli na pełne pokrycie potencjalnego zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami. Strona skarżąca podniosła, że organy administracji obu instancji w żaden sposób nie uwzględniają istotnych kwestii, które zostały przywołane przez stronę we wniosku o zmianę zabezpieczenia. Pominęły m.in. wpływ zastosowanego zabezpieczenia na sytuację finansową strony - następczo przekładający się na zdolności operacyjne oraz przesłanki przemawiająca za istnieniem bądź nie Spółki. Naruszało to zasady pogłębionej analizy materiału sprawy oraz zasady wyczerpującego uzasadnienia rozstrzygnięcia.

Dyrektor odpowiadając na skargę w piśmie z 1 stycznia 2026 r. wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga wniesiona została na postanowienie wymienione w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – dalej "p.p.s.a.") podlegające kontroli sprawowanej przez właściwy sąd administracyjny. Wspomniana kontrola wykonywana jest pod względem zgodności z prawem poddanych jej działań administracji publicznej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267).

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (skarga na interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego).

Spór w sprawie ogniskuje się na tym czy przy rozpoznaniu wniosku strony o zmianę sposobu zabezpieczenia wykonania obowiązku pieniężnego doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. Strona skarżąca podnosi, że organy administracji działały z naruszeniem zasad administracyjnego postępowania egzekucyjnego ignorując możliwość zmiany zabezpieczenia poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości Spółki w miejsce zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Skarżąca akcentowała, że z uwagi na prowadzoną przez nią działalność zajęcie rachunków bankowych jest dla niej w większym stopniu uciążliwe, niż obciążenie nieruchomości hipoteką przymusową. Organy administracji publicznej wskazywały natomiast, że orzeczenie o zmianie sposobu zabezpieczenia ma charakter uznaniowy, a wybór rozstrzygnięcia pozostawiony został organu. Wedle organów administracyjny obecny sposób zabezpieczenia realizuje cele postępowania poprzez umożliwienie skutecznej egzekucji z majątku Spółki, a jednocześnie nie jest nadmiernie uciążliwy z uwagi na mniejsze potencjalne koszty egzekucyjne obciążające zobowiązanego, w porównaniu do egzekucji z nieruchomości.

Na wstępie wskazać przychodzi, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w toczącym się w oparciu o przepisy u.p.e.a. postępowaniu zabezpieczającym. Zgodnie z art. 166b u.p.e.a w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I tej ustawy, a zatem również rozdział 1 zawierający zasady ogólne. Pośród tychże znajduje się wyrażona w art. 7 § 2 u.p.e.a. in fine zasada minimalizacji uciążliwości stosowanych środków. W dziale I umieszczony został również art. 18 u.p.e.a., który odsyła do odpowiednio stosowania przepisów k.p.a., w tych z kolei wyrażona została zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Znajduje ona zastosowanie przede wszystkim w sprawach zawierających element uznania administracyjnego (H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2023, s. 137-138).

Stosownie do art. 157a u.p.e.a. organ egzekucyjny może w każdym czasie uchylić lub zmienić sposób lub zakres zabezpieczenia. Na postanowienie w sprawie zmiany lub uchylenia zabezpieczenia służy zażalenie. Z treści wspomnianego przepisu nie wynika wprost, czy uchylenie lub zmiana sposobu lub zakresu zabezpieczenia może nastąpić na wniosek podmiotu wobec którego zabezpieczenie zostało zastosowane. Nie zastrzeżono, że zmiana zabezpieczenia może nastąpić wyłącznie z urzędu. Wobec powyższego należy dopuścić możliwość uruchomienia postępowania zmierzającego do zmiany sposobu lub zakresu zabezpieczenia na żądanie podmiotu do którego skierowane jest zabezpieczenie.

Jak trafnie wskazały organy administracji zmiana zabezpieczenia w trybie art. 157a u.p.e.a. oparta jest o uznanie administracyjne, co wynika z użytego przez prawodawcę zwrotu "organ egzekucyjny może w każdym czasie...". Pozostawiono w art. 157a u.p.e.a. organowi egzekucyjnemu swobodę w wyborze rozstrzygnięcia, a zatem tego czy dokonać uchylenia albo zmiany zabezpieczenia, a jeżeli tak to w jakim zakresie i w jaki sposób. W literaturze wskazuje się, że uznanie administracyjne polega na przyznaniu organom administracji publicznej możliwości dokonania wyboru dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań, przy czym wybór ten nie jest zupełnie dowolny i swobodny, ale jest ograniczony przez ustawodawcę w samej normie wprowadzającej uznanie (J. Zimmermann, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, s. 116). Jednocześnie podkreślić należy, że swoboda uznania administracyjnego, nie oznacza dowolności. Dokonując wyboru rozstrzygnięcia organ administracji jest skrępowany nie tylko treścią normy z której bezpośrednio wynika możliwość takiego orzekania, ale również normami wyrażającymi zasady ogólne postępowania (J. Zimmermann Prawo administracyjne, Warszawa 2022, s. 430). W orzecznictwie sądowym i nauce prawa administracyjnego upowszechnia się już stanowisko, w myśl którego sąd administracyjny kontrolując rozstrzygnięcia uznaniowe nie ogranicza się do zagadnień procesowych. Dopuszcza się możliwość wniknięcia w istotę uznania administracyjnego i przeprowadzenie oceny spełnienia kierunkowych dyrektywy wyboru konsekwencji. Uznanie administracyjne w państwie demokratycznym nie jest bowiem tożsame ze swobodnym uznaniem organu administracji publicznej, wyłączonym spod jakiejkolwiek kontroli niezależnego od niego podmiotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 października 2021 r., sygn. akt III FSK 4184/21, z 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 588/19).

W przepisie art. 157a u.p.e.a. nie wskazano wprost kierunkowych dyrektyw wyboru konsekwencji dla zastosowania w ramach uznania możliwych rozstrzygnięć. Nie jest jednak tak, że brak jest tego elementu normy tworzącej podstawę prawną uznania organu egzekucyjnego. Nawiązać trzeba do wspomnianych już zasad postępowania egzekucyjnego, a także zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W kontekście niniejszej sprawy, na co słusznie wskazywała strona skarżąca, szczególne znaczenia ma zasada minimalizacji uciążliwości związanych ze stosowaniem środków egzekucyjnych.

Znaczenie tej zasady jest dodatkowo wzmocnione tym, że skarżone rozstrzygnięcie zapadło w postępowaniu zabezpieczającym. Skoro bowiem organ ma toku egzekucji stosować środki egzekucyjne w sposób możliwie ograniczający ich uciążliwości dla zobowiązanego, to tym bardziej powinien mieć na uwadze tą dyrektywę w postępowaniu, którego celem nie jest wykonanie obowiązku, a stworzenie warunków do ewentualnego przymusowego wykonania.

Nie mniej ważna jest również konieczności respektowania interesu publicznego oraz słusznego interesu jednostki. Przez pryzmat dążenia do urzeczywistnienia tych zasad i mając na względzie chronione nimi wartości organ egzekucyjny powinien oceniać potrzebę oraz kierunek zmiany lub uchylenia zajęcia zabezpieczającego.

Przepisy statuujące zasady administracyjnego postępowania egzekucyjnego współtworzą regulację procedury stosowania przymusu państwowego i wiążą na równi z innymi przepisami. Nie można ich traktować jako zbędnego dodatku do części szczegółowej ustawy. Sąd podkreśla, że chociaż niekwestionowanym celem głównym administracyjnego postępowania egzekucyjnego oraz postępowania zabezpieczającego jest odpowiednio doprowadzenie do wykonania obowiązku albo zabezpieczenie możliwości wykonania obowiązku, to organy administracji powinny dążąc do urzeczywistnienia tych celów nie mogą tracić z pola widzenia konieczności uwzględnienia słusznego interesu podmiotu biernego tych postępowań. Powinny minimalizować uciążliwości związane z tymi postępowaniami zwłaszcza wówczas, gdy może się to odbyć bez uszczerbku dla osiągnięcia wspomnianych celów głównych. Jest rzeczą oczywistą, że w istotę postępowań uregulowanych w u.p.e.a. wpisana jest uciążliwość, zasadzają się one bowiem na stosowaniu przymusu wobec podmiotów które obowiązane poddać się działaniom organu egzekucyjnego. Sens zasady z art. 7 § 2 in fine u.p.e.a. wyraża się jednak w skalowaniu stosowania przymusu państwowego do najniższego poziomu zapewniającego wykonanie/zabezpieczenie wykonania dochodzonego obowiązku.

Powinność urzeczywistniania tych dyrektyw spoczywa na organach administracji w całym toku postępowania, w którym stosowane są środki egzekucyjne. Stanowczego podkreślenia wymaga, że wektor zmian jeżeli chodzi o stosowane środki egzekucyjne/zabezpieczające nie jest tylko zwrócony na ich łagodzenie. Możliwe jest bowiem stosowanie nowych (art. 158 u.p.e.a.) i rozszerzenie już stosowanych środków jeżeli będzie to podyktowane potrzebą realizacji celu głównego postępowania, a nie można go osiągnąć bez zwiększenia intensywności przymusu państwowego. Administracyjne postępowanie egzekucyjne jak też postępowanie zabezpieczające powinno cechować się sprawnością, czyli możliwie najpełniejszą realizacją celów w sposób legalny. Przede wszystkim prowadzić one mają do wykonania celu głównego, celem towarzyszącym jest najmniejsza uciążliwość dla zobowiązanego, a jego osiągnięcie chociaż pożądane nie może się odbyć kosztem celu głównego. Wykładnia art. 157a u.p.e.a. w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 7 u.p.e.a. jaką przyjęły w niniejszej sprawie organy administracji w ogólnym zarysie odpowiadała przedstawionemu wyżej przez Sąd wzorcowi. Zastrzeżenia jednak budzi sposób zastosowania wskazanych przepisów.

Na tle powyższych wyjaśnień nieprzekonywujące są przedstawione w zaskarżonym postanowieniu motywy jakimi kierowały się organy administracji odmawiając zmiany sposobu zabezpieczenia wykonania obowiązku pieniężnego. Otóż jak wynika z akt administracyjnych Spółka w toku postępowania przed organami administracyjnymi przedstawiła dokumenty potwierdzające, że dysponuje nieruchomością, na której można ustanowić hipotekę przymusową. Skarżąca uwiarygodniła wartość nieruchomości wynoszącą 7.165.000,00 zł przedstawiając operat szacunkowy z 25 sierpnia 2025 r. (akta administracyjne k. 189-236). Ze złożonego do akt administracyjnych odpisu księgi wieczystej urządzonej dla nieruchomości Spółki wynikało, że obciążona była hipotekami na rzecz ww. F na sumę 4.050.000,00 zł oraz I S.A. na sumę 603.000,00 zł (akta administracyjne k. 200). Strona uprawdopodobniła również, że w związku z częściową spłatą zobowiązań bieżąca wierzytelność główna wobec F S.A. wynosi 1.15.142,56 zł (wiadomość email z 25 sierpnia 2025 r. – akta administracyjne k. 238). Powyższe wartości odnieść należy do kwoty obowiązku podlegającego zabezpieczaniu wynoszącej 500.756,00 zł. Spółka przedstawiła zatem okoliczności wskazujące, że przysługuje jej prawo do nieruchomości, której wartość po pomniejszeniu o wartość długu zabezpieczonego hipoteką jest wyraźnie wyższa niż kwota zabezpieczanego obowiązku. Strona podkreślała, że zabezpieczenie skierowane do rachunku bankowego oraz wierzytelności u operatorów płatności wykorzystywanego do prowadzenia działalności operacyjnej Spółki prowadziło do poważnych zakłóceń w jej funkcjonowaniu jako podmiotu zajmującego się handlem. Strona wskazywała na swój status pracodawcy oraz zagrożenie dla jej bytu związane z utratą możliwości regulowania zobowiązań.

Naczelnik uzasadniając odmowę uwzględnienia przedstawianych przez Spółkę racji wskazał, że dotychczasowe zabezpieczenia zapewniało wykonanie obowiązku w przyszłości, a zmiana na łagodniejszy środek zabezpieczenia mogła stanowić zagrożenie dla realizacji celów postępowania. Dyrektor wzbogacił tą argumentację dodając, że egzekucja z nieruchomości stanowi długotrwały i kosztowny proces, a ustanowienie hipoteki przymusowej wprowadza stan potencjalnego zagrożenia obciążenia tymi kosztami wnioskodawczyni, co nie występuje przy ewentualnej egzekucji z wierzytelności. Organ nadzoru podkreślił, że zastosowane zabezpieczenia odpowiednio chronią interes wierzyciela publicznoprawnego. Wyjaśnił, że przesłanką zmiany sposobu zabezpieczenia powinna być zmiana okoliczności towarzyszących jego ustanowieniu. W tym aspekcie nawiązał do tego, że postawą zarządzenia zabezpieczenia był art. 155 u.p.e.a. Dyrektor wyjaśnił, że na potrzeby zarządzenia zabezpieczenia wierzyciel możliwość utrudnienia bądź udaremnienia egzekucji wywodził z tego, iż Spółka nie dysponuje odpowiednimi aktywami dla uiszczenia podatku wraz z odsetkami". W ocenie DIAS, jeżeli wierzyciel w zarządzeniu zabezpieczenia wskazuje, że okolicznością świadczącą o wystąpieniu możliwości utrudnienia lub udaremnienia egzekucji jest brak dyspozycji przez spółkę odpowiednimi aktywami, przy jednoczesnej jej nierzetelności i niesumienności w wywiązywaniu się ze zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, to odpowiednie zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela winny stanowić w pierwszej kolejności formy określone w art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy administracji rozstrzygały mając na względzie wyłącznie zabezpieczenie interesu wierzyciela publicznego. Motywy rozstrzygnięć organów obu instancji sprowadzić można do tego, że skoro w drodze zajęć wierzytelności zabezpieczyły kwotę obowiązku w satysfakcjonującym je stopniu, to nie ma potrzeby zmiany tego stanu rzeczy. Czytelne w świetle wyjaśnień organów jest to, że opowiedziały się one za stosowaniem niewątpliwie wygodnej dla nich formy zabezpieczenia, w miejsce zabezpieczenia możliwego lecz trudniejszego do zastosowania, ale zarazem mniej uciążliwego dla Spółki. Organy administracji ignorowały okoliczności faktyczne doniosłe w świetle zasady dążenia do minimalizacji uciążliwości oraz zasady uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu strony.

Organy administracji nie odniosły się rzeczowo do okoliczności podnoszonych przez stronę dla poparcia jej wniosku, a istotnych z punktu widzenia stosowania wskazanych wcześniej kierunkowych dyrektyw wyboru. Po pierwsze przyjęły, że ewentualna egzekucja z nieruchomości będzie bardziej uciążliwa dla Spółki, niż dotychczas stosowane środki. Przyjąć można, że skoro Spółka zaoferowała taką formę zabezpieczenia to poczytuje ją jako dla siebie względniejszą. Zastosowanie znajdzie tutaj reguła ujęta w łacińskiej paremii: "Volenti not fit iniuria – Chcącemu nie dzieje się krzywda". W tym względzie dostrzec należy również, że wierzyciele prywatnoprawni nie wzbraniają się przed zabezpieczeniem swoich należności w drodze hipoteki, pomimo że ewentualne ich dochodzenie z przedmiotu zabezpieczenia odbywa się na zbliżonych warunkach do egzekucji administracyjnej z nieruchomości (jest czasochłonne i kosztowne). Po drugie, organy nie odniosły się do wpływu zabezpieczenia na rachunku bankowym kilkuset tysięcy złotych na funkcjonowanie podmiotu prowadzącego rzeczywistą działalność handlową. Wnioskodawczyni akcentowała, że zatrudnia ponad dziesięciu pracowników prowadzi znaczącą w skali lokalnej działalność. Organy administracji nie przeciwstawiły, tej konsekwentnie podnoszonej przez stronę argumentacji, wyjaśnień przemawiających za koniecznością utrzymywania zajęcia wierzytelności, w obliczu tego że strona wskazuje na inny dopuszczony przez ustawę środek zabezpieczenia (art. 164 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Nie było w tym zakresie wystarczające wskazanie możliwości jakie daje art. 166a u.p.e.a., który stanowi że w okresie zabezpieczenia mogą być dokonywane za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego zobowiązanego, po przedstawieniu przez niego wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Po trzecie organy administracji nie rozwinęły jakie konkretnie okoliczności miałyby ich zdaniem powodować, że zmiana sposobu zabezpieczenia na hipotekę przymusową stanowiłaby zagrożenie dla skutecznego dochodzenia zabezpieczanego obowiązku. Organy administracji powoływały się na tą okoliczność pomimo, że Spółka wykazywała iż wartość nieruchomości przy obecnym poziomie zadłużenia wobec wierzycieli hipotecznych jest taka, że "zmieści" jeszcze hipotekę przymusową zabezpieczanych obowiązków.

W tym stanie rzeczy skarga okazała się zasadna i zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu egzekucyjnego wydane zostało z naruszeniem powołanych w skardze przepisów ustawy egzekucyjnej i stosowanych odpowiednio przepisów ogólnego postępowania administracyjnego, a to art. 157a w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. oraz art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a., a Sąd mając na uwadze, że postanowienia organów administracji obu instancji dotknięte te są wspomnianymi naruszeniami w równym stopniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li. c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem Naczelnika. Sąd miał również na względzie, że powyższe rozstrzygnięcie przyczyni się do przybliżenia momentu, w którym strona uzyska ostateczne i prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie. Sąd nie odniósł się do zarzutów naruszenia przepisów ustawy podatkowej, bowiem sprawa nie dotyczyła wymiaru zobowiązań podatkowych ani ulgi w spłacie zaległości podatkowych, lecz zabezpieczenia wykonania w trybie przepisów ustawy egzekucyjnej wobec czego powołane w skardze przepisy ustawy podatkowej nie miały zastosowania.

Ponownie rozpoznając sprawę organy zbadają okoliczności faktyczne i odniosą się do całości argumentacji powoływanej przez stronę na poparcie jej wniosku. Nastąpić to powinno przez pryzmat omówionych już wcześniej kierunkowych dyrektyw wyboru konsekwencji ocenionych w rzetelny sposób. Sąd nie kwestionuje możliwości działania przez organy administracji w niniejszej sprawie w granicach uznania administracyjnego, lecz wskazuje iż wybór rozstrzygnięcia powinien być szczególnie przekonywująco umotywowany. Organy administracji rozważyć mogą zmianę zakresu pozostających w stosowaniu zajęć zabezpieczających, co wyraźnie przewidziano w art. 155a u.p.e.a. Nastąpić to może poprzez pozostawienia zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego do kwoty pokrywającej ewentualne przybliżone koszty bezpośrednio związane z egzekucją z nieruchomości przy jednoczesnym ustanowieniu zabezpieczenia poprzez hipotekę przymusową na nieruchomości Spółki.

Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził na rzecz strony skarżącej od organu 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę zasądzonych kosztów składa się: wpis od skargi w kwocie 100 zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł oraz wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika w kwocie 480 zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 215).