Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Ponadto wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu: "Informatyzacja Postępowania Sądowoadministracyjnego" autorstwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, dla stwierdzenia faktu: wskazania na stronie 9 broszury informacji o wysyłaniu zawiadomień przez platformę ePUAP na powiązany z kontem adres mailowy, uzasadnionego oczekiwania przez pełnomocnika Spółki na otrzymanie powiadomienia na adres mailowy, braku winy w niedotrzymaniu terminu.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wywodził, że z przytoczonego przez organ odwoławczy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 grudnia 2023 r., sygn. akt: I SA/GI 279/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w toku rozpoznawanej sprawy oświadczyło, iż "Przede wszystkim wpływowi pisma do skrzynki ePUAP I możliwości pobrania dokumentu (UPP) towarzyszy wygenerowanie stosowanego powiadomienia przesyłanego na powiązany z ePUAP adres poczty elektronicznej." Tym samym organ posiada z urzędu wiedzę o tym, że system ePuap powinien automatycznie wygenerować powiadomienie o nadejściu korespondencji i przesłać je na powiązany z kontem w serwisie adres mailowy. Tym samym niezrozumiałe jest, dlaczego okoliczności te organ w niniejszej sprawie całkowicie pominął. Pełnomocnik nie otrzymał żadnego powiadomienia, czego dowodzą dowody w postaci zbiorów zdjęć z jego skrzynki pocztowej po wpisaniu frazy "ePUAP", które dołączone zostały do wniosku o przywrócenie terminu. Z przedłożonej do wniosku o przywrócenie terminu oficjalnej instrukcji zakładania konta w serwisie "ePUAP" autorstwa Centralnego Ośrodka Informatyki wynika, że system ten automatycznie generuje i wysyła powiadomienia o przychodzącej korespondencji na powiązany z nim adres e-mail. Na stronie 21 instrukcji w żółtej ramce wskazano, iż "Informację o wpłynięciu UPD na skrzynkę ePUAP użytkownik dostanie na swój adres e-mail. Od tego momentu takie przypomnienia będą wpływały co 24h przez 7 dni. Po tym czasie do użytkownika zostanie wysłane kolejne UPD. Jeśli przez kolejne 7 dni użytkownik nie odbierze i nie podpisze UPD, właściwe pismo pojawi się w skrzynce ePUAP (Odebrane) po 14 dniach od wysłania pierwszego UPD."
Pełnomocnik podkreślił, że zapoznał się szczegółowo z rzeczoną instrukcją przed założeniem konta w serwisie ePUAP, a co istotne w dokumencie tym brak jest jakiejkolwiek informacji o tym, by powiadomienia mailowe miały charakter fakultatywny. Twierdzenia organu oparte na stanowisku Ministra Cyfryzacji nie korespondują z treścią oficjalnej instrukcji korzystania z serwisu ePUAP. Tym samym organ dopuścił się naruszenia art. 121 § 1 O.p., bowiem wyciągnął on negatywne konsekwencje wobec strony postępowania w sytuacji, gdy działanie pełnomocnika opierało się na oficjalnych informacjach związanych z funkcjonowaniem systemu ePUAP. O licznych powiązaniach adresu e-mail z systemem ePUAP świadczy także treść rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 5 października 2016 r. (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2514). W § 4 ust. 4 tego rozporządzenia wskazano, iż "Komunikaty związane z funkcjonowaniem konta przesyłane są na adres poczty elektronicznej podany przez użytkownika zarejestrowanego". Najprawdopodobniej tekst instrukcji obsługi serwisu ePUAP odnośnie powiadomień mailowych oparty jest o treść właśnie tego przepisu rozporządzenia. Także z informacji znajdującej się na stronie 9 (punkt 4) broszury wydanej przez Naczelny Sąd Administracyjny pod tytułem "Informatyzacja Postępowania Sądowoadministracyjnego" wynika, że także Naczelny Sąd Administracyjny informuje o wysyłaniu przez serwis ePUAP powiadomień mailowych o wpłynięciu nowej korespondencji.
Z przedłożonych przez pełnomocnika we wniosku dowodów takich jak: zbiór zdjęć ze skrzynki mailowej pełnomocnika, zdjęcie z ustawień skrzynki ePUAP pełnomocnika, wynika że system powinien był wysłać powiadomienia na powiązany z systemem adres mailowy pełnomocnika: [...] a z niezrozumiałych względów nie miało to miejsca. Co więcej, pełnomocnik otrzymał powiadomienie o wysłaniu poprzez ePUAP pisma do organu pierwszej instancji, a zatem w chwili zgłoszenia się przez pełnomocnika do postępowania podatkowego system działał prawidłowo, zgodnie z instrukcją użytkowania. Okoliczności te pozwalały pełnomocnikowi oczekiwać, że o wpłynięciu wszelkich pism od organu otrzyma on stosowne powiadomienie mailowe.
Skoro system ePUAP ma przypominać klasyczne awizo pocztowe, kluczowym jest poinformowanie adresata, że w ogóle jakieś awizo zostało wystawione. Pominięcie przez organ w/w wniosków wynikających z załączonych do wniosku dowodów stanowi o naruszeniu przepisów art. 122 w zw. z art. 187 §1 w zw. z art. 191 O.p.
Pełnomocnik skarżącej wskazał, iż analogiczna sytuacja została pozytywne rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 maja 2024 r., sygn. akt: I FSK1236/20.
Końcowo pełnomocnik skarżącej wskazał, że za dochowaniem należytej staranności przemawia także fakt, że sam postanowił zadzwonić do organu podatkowego z zapytaniem o stan sprawy w dniu 28 stycznia 2025 r. i po otrzymaniu informacji od pracownika organu niezwłocznie podjął on wszelkie możliwe czynności w sprawie wnosząc odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu już 30 stycznia 2025 r., a więc 2 dni po powzięciu informacji o wydanej decyzji. Ponadto okres uchybienia terminowi jest niewielki, gdyż przekroczony został zaledwie o 15 dni. Inaczej sytuacja mogłaby się prezentować, gdyby działania zostały podjęte na przykład po upływie 6 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji) z 17 grudnia 2024 r. w sprawie określenia skarżącej wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2024 w kwocie 14.050,00 zł.
Zgodnie z art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Z powyższego przepisu wynika, że organ podatkowy przywróci termin do dopełnienia czynności, dla której termin był określony, gdy kumulatywnie spełnione zostaną cztery przesłanki, tj., gdy zainteresowany:
1. złoży wniosek o przywrócenie terminu z podaniem przyczyn naruszenia terminu,
2. uprawdopodobni (przedstawi wiarygodne okoliczności), że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy,
3. wniesie prośbę (podanie, wniosek) o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu,
4. równocześnie (jednocześnie) z wniesieniem wniosku dopełni czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik skarżącej o wydaniu decyzji dowiedział się 28 stycznia 2025 r., a w dniu 30 stycznia 2025 r. złożył wraz z odwołaniem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dochowany został zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia czy strona uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od wydanej wobec niej decyzji, a tym samym, czy zachodziły przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu na podstawie art. 162 § 2 O.p.
Oceniając okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania pod kątem uprawdopodobnienia braku winy pełnomocnika w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania wskazać należy, że dla pełnomocnika istotne znaczenie ma akcentowany fakt nieotrzymania przez niego z platformy ePUAP na adres e-mail: [...] powiadomień o możliwości odbioru pisma.
Należy zatem zauważyć, że w niniejszej sprawie niewątpliwie adresem elektronicznym pełnomocnika do doręczeń jest wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny skrytki użytkownika ePUAP.
W tym miejscu Sąd wskazuje, że tut. Sąd rozpoznawał już analogiczną sprawę - tego samego pełnomocnika - i wyrokiem z 17 września 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 580/25 (wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) skargę oddalił (wyrok jest nieprawomocny).
Skład orzekający podziela stanowisko zawarte w powyższym wyroku i w dalszej części uzasadnienia posłuży się częściowo zawartą w nim argumentacją.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania, po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Zatem każdorazowo w takich sprawach wymaga rozstrzygnięcia, czy strona we wniosku uprawdopodobniła zachowanie reguł starannego działania. Ponieważ przepisy Ordynacji podatkowej nie wskazują, jaki stopień prawdopodobieństwa jest dostateczny do uznania, że określony fakt miał miejsce w rzeczywistości, należy sięgnąć przy jego ocenie do obiektywnych mierników staranności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2020, sygn. akt II FSK 1257/18).
Podkreśla się również, że brak winy - jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu - wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o nim tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy, a przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Nadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2017 r., sygn. akt II GZ 599/17; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 1580/12 oraz z 19 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1347/11).
Szczególnego znaczenia przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego nabiera w niniejszej sprawie również to, że wymóg należytego dbania o interesy strony odnosi się do fachowego pełnomocnika, który w sposób profesjonalny powinien zadbać o interesy strony. Zatem tylko obiektywne okoliczności i zdarzenia, występujące bez woli strony (pełnomocnika), które mimo dołożenia należytej staranności w prowadzeniu cudzych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie, będą uprawdopodobniały przywrócenie uchybionego terminu.
Ponadto wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym.
W rozpoznawanej sprawie z pewnością nie można przyjąć, że pełnomocnik skarżącej dochował należytej staranności w odbiorze korespondencji, skoro nie logował się do platformy ePUAP. Braku winy nie tłumaczy również ewentualny fakt nieotrzymywania przez pełnomocnika codziennych powiadomień na adres e-mail wskazany na platformie ePUAP, skoro stosownie do art. 152a § 1 O.p, doręczając pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata stosowne zawiadomienia, a tym adresem w niniejszej sprawie był wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny skrytki użytkownika ePUAP, a nie adres e-mail i organy podatkowe nie były uprawnione do wysyłania pism na inny adres elektroniczny.
Możliwość codziennego uzyskiwania dodatkowych powiadomień na adres e-mail o umieszczeniu na platformie ePUAP zawiadomień, o których mowa w art. 152a O.p., jest jedynie dodatkową "funkcjonalnością systemu", która nie zwalnia użytkownika skrytki na platformie ePUAP od sprawdzania, czy na podany adres wpłynęła korespondencja. Pełnomocnik nie uprawdopodobnił także, że w okresie kiedy został, zgodnie z dyspozycją art. 152a § 2a O.p., dwukrotnie (17 grudnia
2024 r. i 25 grudnia 2024 r.) zawiadomiony o możliwości odbioru decyzji organu podatkowego, które to zawiadomienia przesłano na przypisane do niej konto na platformie ePUAP, wystąpiły jakiekolwiek przeszkody techniczne uniemożliwiające odbiór pisma w tym czasie.
Pełnomocnik wskazuje, że nie otrzymał powiadomienia o nadejściu pisma na ePUAP na adres email.
Tymczasem organ odwoławczy, stwierdził, że organ pierwszej instancji zwrócił się pismem z 19 lutego 2025 r. o udzielenie informacji do Ministra Cyfryzacji, czy w okresie od 16 do 31 grudnia 2024 r. wystąpiły jakieś nieprawidłowości w działaniu systemu w zakresie powiadamiania odbiorców o przychodzących pismach na skrzynkę ePUAP, których efektem byłoby nieotrzymanie przez pełnomocnika Spółki informacji o wpłynięciu na skrzynkę ePUAP decyzji z dnia 17 grudnia 2024 r., identyfikator dokumentu: [...]. Organ odwoławczy dołączył także UPD decyzji.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Ministerstwo Cyfryzacji pismem z 4 marca 2025 r. wskazało, że "w dniach 16-31.12.2024 r. nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu systemu w zakresie powiadamiania odbiorców o przychodzących pismach na skrzynkę ePUAP. Informujemy, że powiadomienia e-mail o nowej korespondencji stanowią funkcję dodatkową i są wysyłane jedynie w sytuacji, gdy użytkownik je włączy w ustawieniach skrzynki ePUAP".
Zatem w przeciwieństwie do sytuacji wynikającej z powoływanego przez pełnomocnika wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 maja 2024 r., sygn. akt I FSK1236/20, w niniejszej sprawie nie istniały żadne obiektywne przesłanki związane z funkcjonalnością systemu. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok sądu pierwszej instancji, ponieważ nie można było wykluczyć, że przyczyny wysyłania powiadomień na niewłaściwy adres były niezależne od pełnomocnika skarżącej spółki. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku przyjął, że w stopniu wymaganym przez art. 162 § 1 O.p. uprawdopodobniono, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej spółki reprezentowanej przez pełnomocnika.
Z tych też względów także dołączone do wniosku dowody, na które powołuje się pełnomocnik skarżącej w postaci zbioru zdjęć ze skrzynki mailowej pełnomocnika, zdjęcie z ustawień skrzynki ePUAP pełnomocnika (ale zdjęcie aktualne na dzień składania pisma z ustawienia skrzynki), nie zmieniają oceny, że pełnomocnik skarżącej nie wykazał, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, skoro nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu systemu w zakresie powiadamiania odbiorców o przychodzących pismach na skrzynkę ePUAP, a on sam nie podjął działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu poprzez chociażby regularne sprawdzanie skrzynki ePUAP.
W świetle powyższego chybione są zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 162 § 1 O.p., ale także naruszenia art. 121, art. 122 oraz art. 187 § 1 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy był wystarczający do wydania zaskarżonego postanowienia.
W kwestii wniosku o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. dowodu uzupełniającego z treści dokumentu załączonego do niniejszej skargi, tj. dokument – "Informatyzacja Postępowania Sądowoadministracyjnego" wskazać należy, że po pierwsze Sąd rozpoznawał sprawę w trybie uproszczonym, a nie na rozprawie, po drugie w ocenie Sądu dowód ten nie przyczyni się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. W sprawie nie jest bowiem kwestionowane istnienie funkcjonalności systemu ePUAP poprzez wysyłkę powiadomień e-mail o nowej korespondencji.
W konsekwencji, nie można uznać, że organ odwoławczy naruszył przepis art. 162 § 1 O.p. wydając zaskarżone postanowienie.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.