W uzasadnieniu wskazano, że oparł się jedynie na nazwie umowy, która jest zawierana przez jednostki organizacyjne wnioskodawcy, a zupełnie pominął jej rzeczywistą treść, która nie pozwala na uznanie jej za umowę najmu w rozumieniu art. 659 k.c. Na podstawie umów zawieranych przez jednostki organizacyjne wnioskodawcy dochodzi bowiem jedynie do czasowego udostępniania obiektów sportowo-rekreacyjnych wraz z wyposażeniem, które w całości jest utrzymywane w należytym stanie przez właściciela. Korzystający odpowiada jedynie za uszkodzenia i zniszczenia z jego winy, lub osób, które w jego imieniu i na jego rzecz korzystają z obiektu. Właściciel obiektu sam zapewnia jego bieżące sprzątanie. Zatem umowy nie zawierają szeregu regulacji, które stanowią treść stosunku najmu. W szczególności nie ma miejsca najistotniejsza cecha umowy najmu - obiekt lub jego część nie jest oddawana do wyłącznego korzystania na czas oznaczony. Ponadto najemcy nie obciążają żadne obowiązki z tytułu drobnych nakładów na rzecz udostępnianą do korzystania [art. 662 § 2 k.c.].
W związku z tym należy przyjąć, że opisane w stanie faktycznym wzajemne prawa i obowiązki stron zawieranych umów nie pozwalają na ich zakwalifikowanie jako umów najmu w rozumieniu art. 659 w związku z art. 65 k.c. Tym bardziej więc nie mogą być one kwalifikowane w ten sposób na gruncie przepisów regulujących opodatkowanie podatkiem od towarów i usług.
Zatem organ interpretacyjny dokonał błędnej kwalifikacji tych umów, czym naruszył przepisy postępowania. Organ stwierdził bowiem (arbitralnie bez szerszego uzasadnienia], że "W tym przypadku odpłatne udostępnianie obiektów sportowych jest równoznaczne z ich wynajmem."
Dalej odnosząc się zarzutów prawa materialnego pełnomocnik podniósł, że porównanie regulacji wynikającej z Dyrektywy z przepisami polskiej ustawy prowadzi do wniosku, że w polskich przepisach ze zwolnienia wyłączono wyraźnie usługi wynajmu sprzętu sportowego i obiektów sportowych za odpłatnością, podczas gdy Dyrektywa nie wskazuje żadnych konkretnych usług, które byłyby wyłączone ze zwolnienia, w szczególności usług najmu. Przepisy Dyrektywy formułują jedynie przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczące wszystkich usług, które nie podlegają zwolnieniu [art. 134] oraz podmiotowym, wynikającą z art. 133 lit. c].
W ocenie Skarżącego wskazanie w polskiej ustawie usług najmu sprzętu sportowego i obiektów sportowych za odpłatnością, a więc wyłączenie tych usług ze zwolnienia w każdym przypadku, winno zostać uznane za niezgodne z przepisami Dyrektywy. Nie można zakładać, że wszystkie umowy najmu bądź nie są niezbędne do dokonywania transakcji podlegających zwolnieniu, bądź ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu w stosunku do dochodów uzyskiwanych przez firmy konkurencyjne. Po pierwsze należy wskazać, że najem sprzętu lub obiektu może nie tylko być niezbędny do dokonywania innych transakcji podlegających zwolnieniu, ale może stanowić przedmiot głównego świadczenia podlegającego zwolnieniu. Na przykład w przypadku wynajęcia sali gimnastycznej wyposażonej w urządzenia do gry w siatkówkę lub koszykówkę, ma miejsce świadczenie usług ściśle związanych ze sportem lub wychowaniem fizycznym na rzecz osób uprawiających sport lub uczestniczących w wychowaniu fizycznym i w zasadzie żadne inne dodatkowe usługi [np. usługi sędziego czy sprzedaż posiłków] nie są konieczne. Po drugie, nie każdy najem sprzętu lub obiektu sportowego ma przede wszystkim na celu przysporzenie właścicielowi dodatkowego dochodu w sposób uprzywilejowany wobec konkurencji. Taka sytuacja nie wystąpi np. w przypadku, gdy najem sali gimnastycznej jest dokonywany po stawkach, które nie pokrywają kosztów tego wynajmu i właściciel obiektu nie uzyskuje zwrotu wszystkich kosztów z tym związanych. Taką sytuację zakłada wprost art. 133 lit. c] Dyrektywy 112 w odniesieniu do wszystkich usług, a więc również w stosunku do usługi najmu.
2.4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się zasadna.
3.2. Zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3.3. Przedmiotem sporu jest możliwość zastosowania w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 32 u.p.t.u.
3.4. Z uwagi na fakt, iż w skardze podniesiono zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego jak i materialnego, Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego.
W tych ramach przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV O.p. W jego wyniku, organ wydając interpretację, przedstawia swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do sytuacji indywidualnej wskazanej przez wnioskodawcę.
Zgodnie bowiem z art. 14c § 1 i 2 O.p. interpretacja indywidualna powinna zawierać wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (§ 1). W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Zgodnie z art. 14c § 2 o.p., organ ma zatem obowiązek ocenić stanowisko zainteresowanego i przedstawić stanowisko prawidłowe. W związku z tym powinien wyjaśnić treść przepisów, których dotyczy interpretacja i powody, Jakie w jego ocenie przesądzają o tym, że przepisy te mają, bądź nie mają zastosowania w stanie faktycznym zaprezentowanym we wniosku.
Organ interpretacyjny nie ustala stanu faktycznego w sprawie. Porusza się natomiast w granicach stanu faktycznego czy zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o interpretację, nie uprawniony do jego modyfikacji. W sytuacji, gdy przedstawiony przez wnioskodawcę stan faktyczny nie jest wystarczający do oceny stanowiska wnioskodawcy, organ na podstawie art. 169 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 14h O.p., może wezwać wnioskodawcę do jego uzupełnienia.
Uzasadnienie prawne interpretacji indywidualnej, spełniające wymagania wynikające z art. 14c § 2 O.p., powinno zawierać nie tylko przytoczenie przepisów prawa, na których organ oparł swoje stanowisko, ale również wyjaśnienie znaczenia tych przepisów w kontekście podanego przez stronę stanu faktycznego, ze wskazaniem jego istotnych znamion. Z uzasadnienia prawnego interpretacji powinien wynikać tok rozumowania organu interpretacyjnego, który doprowadził z jednej strony do zanegowania stanowiska wnioskodawcy, a z drugiej strony do przyjęcia przez organ stanowiska odmiennego. Uzasadnienie prawne musi bowiem stanowić rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie określone przepisy znajdują zastosowanie, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie. Organ interpretujący, udzielając odpowiedzi twierdzącej bądź przeczącej przy ocenie stanowiska wnioskodawcy, powinien wyjaśnić, dlaczego takie, a nie inne, stanowisko zostało zajęte. Musi to przede wszystkim wynikać z uzasadnienia własnego stanowiska organu, sporządzanego, gdy jest ono odmienne niż stanowisko wnioskodawcy (tak NSA w wyroku z 1 marca 2022 r., sygn. akt I FSK 886/19, K. Tesznej, w. L. Etel (red.), R. Dowgier, L. Etel, G. Liszewski, B. Pahl, P. Pietrasz, M. Popławskim W. Stachurski, K. Teszner, Ordynacja podatkowa. Komentarz, tom I, Warszawa 2022, s. 315 i nast.). Uzasadnienie to powinno być na tyle wyczerpujące, aby wynikało z niego, że organ ocenił wszystkie istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego oraz argumenty wnioskodawcy.
Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej interpretacji nie spełnia ww. standardu.
Zdaniem Sądu Dyrektor nie wyjaśnił czy z przedstawionego we wniosku o interpretację stanu faktycznego wynika, że Skarżący świadczy usługi wynajmu, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 32 u.p.t.u.. Stanowisko Dyrektora nie jest w tej kwestii jednoznaczne. W uzasadnieniu nie przedstawiono toku rozumowania Dyrektora w tej kwestii.
Na stronie 13 zaskarżonej interpretacji Dyrektor wskazał:
"Odnosząc się do Państwa wątpliwości należy zauważyć, że jak wynika z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 32 ustawy, zwolnieniu nie podlegają m.in. usługi wynajmu sprzętu sportowego i obiektów sportowych za odpłatnością. W tym przypadku odpłatne udostępnianie obiektów sportowych jest równoznaczne z ich wynajmem. Zatem, świadczona przez Państwo usługa udostępniania za pośrednictwem samorządowych jednostek budżetowych klubom sportowym, nie korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 32 ustawy z uwagi na ww. wyłączenie w tym przepisie.
Podsumowując, usługa udostępniania za pośrednictwem samorządowych jednostek budżetowych klubom sportowym obiektów sportowych na cele uprawiania sportu i wychowania fizycznego, nie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 32 ustawy."
W tych ramach przypomnieć należy, że analiza zawartych umów nastąpić powinna na gruncie prawa podatkowego, tj. wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, a w szczególności obejmować powinna przedmiot opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają: odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Artykuł 7 ust. 1 tej ustawy stanowi, że przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast art. 8 ust. 1 stanowi, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 6 u.p.t.u. i art. 15 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego sytemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L 347 z 11 grudnia 2006 r., s. 1, z późn. zm., dalej: "Dyrektywa 112"), towarami są między innymi energia elektryczna i cieplna.
Ponadto jak trafnie podniesiono w skardze najem sprzętu lub obiektu może nie tylko być niezbędny do dokonywania innych transakcji podlegających zwolnieniu, ale może stanowić przedmiot głównego świadczenia podlegającego zwolnieniu. Okoliczność tą Dyrektor również powinien rozważyć rozpoznając sprawę ponownie.
Przesądzenie z jakimi czynnościami na gruncie podatku VAT mamy do czynienia jest niezbędne do ustalenia czy w rozpoznawanej sprawie jest możliwość zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 32 u.p.t.u.
Przypomnieć bowiem należy, że zgodnie z powołanym przepisem zwalnia się od podatku: usługi ściśle związane ze sportem lub wychowaniem fizycznym świadczone przez kluby sportowe, związki sportowe oraz związki stowarzyszeń i innych osób prawnych, których celem statutowym jest działalność na rzecz rozwoju i upowszechniania sportu, pod warunkiem, że:
a) są one konieczne do organizowania i uprawiania sportu lub organizowania wychowania fizycznego i uczestniczenia w nim,
b) świadczący te usługi nie są nastawieni na osiąganie zysków,
c) są one świadczone na rzecz osób uprawiających sport lub uczestniczących w wychowaniu fizycznym
- z wyłączeniem usług związanych z działalnością marketingową oraz reklamowo- promocyjną, wstępu na imprezy sportowe, usług odpłatnego prowadzenia statków przeznaczonych do uprawiania sportu i rekreacji, usług odpłatnego zakwaterowania związanych ze sportem lub wychowaniem fizycznym oraz usług wynajmu sprzętu sportowego i obiektów sportowych za odpłatnością
17. Zwolnienia, o których mowa w ust 1 pkt 18,18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust 1 pkt 18,18a, 22-24, 26,28, 29, 31, 32 i 33 lit a lub
2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
18. Zwolnienia, o których mowa w ust 1 pkt 31, 32 i 33 lit a, stosuje się, pod warunkiem, że podmioty wykonujące czynności, o których mowa w tych przepisach, nie osiągają w sposób systematyczny zysków z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług.
W konsekwencji za zasadny uznać należało zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 14b § 2 i 3 w zw. z art. 14c § 1 i 2 oraz art. 14h w zw. art. 155 § 1 i art. 169 § 1 i 2 O.p. przez przyjęcie, że usługi udostępniania obiektów sportowo-rekreacyjnych przez jednostki organizacyjne wnioskodawcy noszą znamiona umów najmu, podczas gdy z opisu stanu faktycznego wynika, że są to usługi udostępniania tych obiektów.
Zdaniem Sądu zasadnie Skarżący podnosi, że kwestia charakteru i treści umowy, która na gruncie przepisów regulujących podatek od towarów i usług może być uznawana za umowę najmu była przedmiotem orzecznictwa TSUE.
Jak wskazał TSUE w wyroku z dnia 22.01.2015 r., C-55/14, REGIE COMMUNALE AUTONOME DU STADE LUC YARENNE v. ETAT BELGE, ZOTSiS 2015, nr 1, poz. 1-29: aby doszło do najmu nieruchomości w rozumieniu art. 13 część B lit b) szóstej dyrektywy, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek związanych z tą transakcją, to znaczy właściciel nieruchomości musi przyznać najemcy w zamian za zapłatę czynszu i na uzgodniony czas prawo do zajmowania nieruchomości z wyłączeniem innych osób (wyrok Medicom i Maison Patrice Alard, C-210/11 i C-211/11, EU:C:2013:479, pkt 26 i przytoczone tam orzecznictwo] [pkt 22). W dalszej części wyroku wskazano, że takie okoliczności jak: nadzór właściciela, zarządzanie oraz zapewnianie przez usługodawcę stałej konserwacji, a także udostępnianie innych udogodnień (pkt 26), utrzymanie i sprzątanie (pkt 29), stała obecność przedstawicieli właściciela w czasie korzystania z obiektu (pkt 31) świadczą o tym, że usługa ma charakter kompleksowy i nie może być kwalifikowana jako najem.
Mając na uwadze powyższe zasadnicze znaczenie dla możliwości zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 32 u.p.t.u. ma przesądzenie charakteru czynności podejmowanych przez Skarżącego przedstawionych we wniosku o interpretację na gruncie wspólnego systemu podatku, z uwzględnieniem regulacji unijnych oraz krajowych, a także orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Sąd na obecnym etapie nie przesądza kwestii merytorycznej przedstawionej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Postępowanie sądowe ma bowiem na celu weryfikację stanowiska organu interpretacyjnego. Jeżeli jednak organ ten nie wykonał nałożonego nań ustawowego obowiązku przedstawienia własnego stanowiska i jego argumentacji, Sąd nie ma czego oceniać. Uzasadnienie zaskarżonej interpretacji indywidualnej nie daje bowiem odpowiedzi na pytanie, na jakiej podstawie organ doszedł do zaprezentowanego wniosku.
3.5. W konsekwencji Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia art. 14c § 2 O.p. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając wniosek organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej wskazania co do prawidłowego sporządzenia uzasadnienia interpretacji indywidualnej i rozważy wszystkie podnoszone przez Spółkę istotne dla rozstrzygnięcia zagadnienia argumenty. Dyrektor rozważy z jakim świadczeniem na gruncie podatku od towarów i usług mamy do czynienia w aspekcie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego. Na obecnym etapie, z uwagi na opisane wyżej uchybienia, Sąd nie był w stanie odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania obejmujący uiszczony wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).