W zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku w miejscu pożyczkodawców komercyjnych pojawia się wspólnik. Uzyskane przez niego zyski (oprocentowanie) będą wprost powiązane z działalnością spółki, a zatem będą również powiązane z udziałem w zysku z tej działalności, przybierającym inną formę niż udział w dywidendzie. Tego rodzaju zysk będzie zatem ukrytym zyskiem, o którym mowa w art. 28m ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.
W konsekwencji wartość odsetek od umowy pożyczki, które spółka będzie płacić na rzecz wspólnika (pożyczkodawcy), będą stanowić dla spółki dochód z tytułu ukrytych zysków i tym samym będą podlegały opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p.
3.1. Powyższa interpretacja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.
Zdaniem skarżącej w niniejszym postępowaniu doszło do:
1) błędu wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 28m ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 3 i ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. poprzez niesłuszne uznanie, że odsetki od umowy pożyczki, które spółka będzie płacić na rzecz wspólnika (pożyczkodawcy), będą stanowić dla spółki dochód z tytułu ukrytych zysków i tym samym będą podlegały opodatkowaniu ryczałtem od dochodów spółek,
2) naruszeń przepisów prawa procesowego, tj. art. 121 § 1 w zw. z art. 14h i art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm. - o.p.) poprzez prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania interpretacji indywidualnej w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, tj. oczywiste działanie organu na niekorzyść strony, a także poprzez zignorowanie wskazanej przez spółkę okoliczności braku związku pożyczki z prawem do udziału w zyskach spółki, co doprowadziło do znaczącej zmiany okoliczności wskazanych we wniosku interpretacyjnym.
Wniesiono o uchylenie zaskarżonego aktu w całości oraz o zasądzenie kosztów procesu (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że przy analizie sprawy należy wziąć pod uwagę także brzmienie art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p., który za obligatoryjny element definicji ukrytego zysku uznaje wykonanie świadczenia na rzecz wspólnika - w związku z prawem do udziału w zysku wspólnika w spółce. Jeżeli dane świadczenie nie ma związku z prawem do udziału w zysku wspólnika w spółce - to po stronie danej spółki nie powstaje ukryty zysk, który miałby być opodatkowany ryczałtem.
Taka sytuacja, zdaniem spółki, występuje w niniejszej sprawie. Tytułem leżącym u podstaw świadczenia spółki na rzecz wspólnika (wypłata odsetek) będzie umowa pożyczki, a nie prawo do udziału w zyskach spółki. Gdyby nie powiązania udziałowe - do świadczenia i tak by doszło, tj. spółka zawarłaby taką umowę pożyczki z podmiotem niepowiązanym.
Podniesiono również, że organ zignorował wskazana przez spółkę okoliczność braku związku pożyczki z prawem do udziału w zyskach i jak należy rozumieć uzasadnienie, przyjął w sposób nieuprawniony, że każda pożyczka udzielona podmiotowi wymienionemu w art. 28m ust. 3 pkt 1 u.p.d.o.p. stanowi ukryty zysk podlegający opodatkowaniu. Tym samym organ znacząco zmienił okoliczności wskazane we wniosku interpretacyjnym, czym naruszył art. 14c § 1 o.p.
3.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. - p.p.s.a.) skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości uznania przez organ wydający interpretację, że odsetki od umowy pożyczki, które spółka (pożyczkobiorca) będzie płacić na rzecz wspólnika (pożyczkodawcy), będą stanowić ukryty zysk w rozumieniu art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p.
5. Przepisy, których dotyczy spór wprowadzone zostały do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ustawą z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 2123) i weszły w życie z dniem 1 stycznia 2021 r., wprowadzając nowy reżim opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych.
Celem wprowadzenia ryczałtu od dochodów spółek jest stworzenie nowego wariantu opodatkowania, mającego charakter proinwestycyjny i wspierający wzrost gospodarczy. W omawianej formie opodatkowania bieżący wynik finansowy osiągnięty przez spółkę rozliczającą się ryczałtem od dochodów spółek - nie podlega opodatkowaniu. Natomiast opodatkowaniu podlega dopiero wypłata zysku wspólnikom.
Jeśli zatem środki finansowe wygenerowane w spółce w ramach działalności operacyjnej nie zostaną rozdystrybuowane do udziałowców (w formie dywidendy lub transakcji równoważnej dla celów podatkowych, np. dystrybucji ukrytych zysków), a zostaną wykorzystane np. do finansowania bieżącej działalności gospodarczej, to nie będą podlegały bieżącemu opodatkowaniu.
Podkreślić należy, że intencją ustawodawcy było opodatkowanie dystrybucji zysku oraz wypłat równoważnych takiej dystrybucji. Jest to istotna wskazówka interpretacyjna art. 28m. Wykładnia poszczególnych przepisów zawartych w tej jednostce redakcyjnej musi mieć na uwadze to, że co do zasady, opodatkowaniu nie powinno podlegać nic ponad dystrybucję, w różnych formach, zysku ze spółki kapitałowej do jej właścicieli.
Zgodnie z art. 28m ust. 1 u.p.d.o.p. opodatkowaniu ryczałtem podlega dochód odpowiadający:
1) wysokości zysku netto wypracowanego w okresie opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej zysk ten został uchwałą o podziale lub pokryciu wyniku finansowego netto przeznaczony:
a) do wypłaty udziałowcom, akcjonariuszom albo wspólnikom (dochód z tytułu podzielonego zysku) lub,
b) na pokrycie strat powstałych w okresie poprzedzającym okres opodatkowania ryczałtem (dochód z tytułu zysku przeznaczonego na pokrycie strat);
2) wysokości ukrytych zysków (dochód z tytułu ukrytych zysków);
3) wysokości wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą (dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą);
4) nadwyżce wartości rynkowej składników przejmowanego majątku lub wniesionego w drodze wkładu niepieniężnego ponad wartość podatkową tych składników (dochód z tytułu zmiany wartości składników majątku) - w przypadku łączenia, podziału, przekształcenia podmiotów lub wniesienia w drodze wkładu niepieniężnego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części;
5) sumie zysków netto osiągniętych w każdym roku podatkowym stosowania opodatkowania ryczałtem w części, w jakiej te zyski nie były zyskami podzielonymi lub nie zostały przeznaczone na pokrycie straty (dochód z tytułu zysku netto) - w przypadku podatnika, który zakończył opodatkowanie ryczałtem;
6) wartości przychodów i kosztów podlegających zgodnie z przepisami o rachunkowości zarachowaniu w roku podatkowym i uwzględnieniu w zysku (stracie) netto, które nie zostały uwzględnione w tym zysku (stracie) netto (dochód z tytułu nieujawnionych operacji gospodarczych).
Z kolei zgodnie z art. 23m ust. 2 u.p.d.o.p. przepis ust. 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio do wypłaty zaliczki na poczet przewidywanej dywidendy (podzielonego zysku).
W art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. zdefiniowano istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy pojęcie "ukrytych zysków".
Zgodnie z tym przepisem przez ukryte zyski, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się świadczenia pieniężne, niepieniężne, odpłatne, nieodpłatne lub częściowo odpłatne, wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, inne niż podzielony zysk, których beneficjentem, bezpośrednio lub pośrednio, jest udziałowiec, akcjonariusz albo wspólnik lub podmiot powiązany bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem, (...).
W dalszej części w art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. ustawodawca, w katalogu otwartym wyliczył przykładowe świadczenia, które należy zaliczyć do ukrytych zysków, wskazując w szczególności:
1) kwotę pożyczki (kredytu) udzielonej przez podatnika udziałowcowi, akcjonariuszowi albo wspólnikowi, w tym za pośrednictwem tworzonych z zysku funduszy, lub podmiotowi powiązanemu z udziałowcem, akcjonariuszem lub wspólnikiem oraz odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty od pożyczki (kredytu) udzielonej przez te podmioty podatnikowi;
2) świadczenia wykonane na rzecz:
a) fundacji prywatnej lub rodzinnej, podmiotu równoważnego takiej fundacji lub przedsiębiorstwa prowadzonego przez taką fundację albo taki podmiot, lub na rzecz beneficjentów takiej fundacji lub takiego podmiotu,
b) trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym;
3) nadwyżkę wartości rynkowej transakcji określoną zgodnie z art. 11c ponad ustaloną cenę tej transakcji;
4) nadwyżkę zwróconej kwoty dopłaty, wniesionej do spółki zgodnie z odrębnymi przepisami, ponad kwotę wniesionej dopłaty, przy czym jeżeli dopłata została wniesiona w walucie obcej, przeliczenia tej kwoty na złote dokonuje się według średniego kursu waluty obcej ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na dzień odpowiednio zwrócenia dopłaty i faktycznego jej wniesienia;
5) wypłacone z zysku wynagrodzenie z tytułu umorzenia udziału (akcji), ze zmniejszenia wartości udziału (akcji), z wystąpienia wspólnika ze spółki, ze zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce;
6) równowartość zysku przeznaczonego na podwyższenie kapitału zakładowego;
7) darowizny, w tym prezenty i ofiary wszelkiego rodzaju;
8) wydatki na reprezentację;
9) dopłaty wypłacone w przypadku połączenia lub podziału podmiotów;
10) odsetki od udziału kapitałowego, wypłacane na rzecz wspólnika przez spółkę;
11) zysk przeznaczony na uzupełnienie udziału kapitałowego wspólnika spółki;
12) świadczenia pieniężne i niepieniężne wypłacone w przypadku zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce.
Natomiast zgodnie z art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p. ustawodawca zastrzegł dodatkowo, że do ukrytych zysków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, nie zalicza się:
1) wynagrodzeń z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 7, 8 i 9 u.p.d.o.f., oraz zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłaconych osobie fizycznej - w części, w jakiej suma tych wynagrodzeń i zasiłków wypłacona w danym miesiącu tej osobie nie przekracza pięciokrotności średniego miesięcznego wynagrodzenia wypłacanego przez podatnika z tytułów, o których mowa w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 7, 8 i 9 u.p.d.o.f., nie więcej jednak niż pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, przy czym średnie i przeciętne miesięczne wynagrodzenie ustala się za miesiąc poprzedzający miesiąc dokonania wypłat osobie fizycznej;
2) wydatków i odpisów amortyzacyjnych oraz odpisów z tytułu trwałej utraty wartości, związanych z używaniem samochodów osobowych, środków transportu lotniczego, taboru pływającego oraz innych składników majątku:
a) w pełnej wysokości - w przypadku składników majątku wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności gospodarczej,
b) w wysokości 50% - w przypadku składników majątku, które nie są wykorzystywane wyłącznie na cele działalności gospodarczej;
3) kwoty pożyczki (kredytu) zwróconej przez podatnika udziałowcowi akcjonariuszowi lub wspólnikowi lub podmiotowi powiązanemu, z wyłączeniem odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat.
Celem wprowadzenia przepisów o ukrytych zyskach była próba wyeliminowania przez ustawodawcę pewnych, sztucznych/fikcyjnych działań spółek polegających na wypłacie zysków w formie innej niż dywidenda. Intencją ustawodawcy jest więc uwzględnienie w katalogu dochodów do opodatkowania także innych, alternatywnych niż dywidenda, świadczeń dokonanych na rzecz udziałowców, akcjonariuszy albo wspólników lub podmiotów powiązanych bezpośrednio lub pośrednio z podatnikiem lub z tymi udziałowcami, akcjonariuszami, wspólnikami, (tzw. ukryte zyski). Wypłata ukrytych zysków oznacza powstanie dla spółki odpowiadającego im dochodu, podlegającego opodatkowaniu ryczałtem (wyrok WSA w Gdańsku z 18 października 2022 r., sygn. akt I SA/Go 917/22, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Definiując "ukryte zyski" ustawodawca wskazał w art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p., że tak kwalifikowane świadczenie musi być wykonane z w związku z prawem do udziału w zysku.
Ustawa nie zawiera wyjaśnienia, które świadczenia można uznać za wykonane w związku z prawem do udziału w zysku, a którym nie można przypisać takiej cechy. Mając jednak na uwadze cel regulacji, przyjąć należy, że ukrytym zyskiem będą m.in. takie świadczenia których rodzaj lub okoliczności wykonania będą wskazywały, że mają one postać ukrytego zysku, z uwagi np. na ich nieracjonalność ekonomiczną. Ukrytym zyskiem w rozumieniu art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p. będzie zatem takie świadczenie, które nie zostałoby wykonane lub miałoby mniejszą wartość, gdyby nie okoliczność, że jego beneficjent ma prawo do udziału w zysku lub jest powiązany z takim podmiotem. W wielu wypadkach zidentyfikowanie owej nadmiernej wartości będzie niewątpliwą trudnością.
W ocenie Sądu, właśnie dlatego ustawodawca wprowadził do omawianej regulacji art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p.
Tut. Sąd orzekał w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 524/25 dotyczącej wynagrodzeń, o których mowa w art. 28m ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.p. Wywiódł wówczas, że w wypadku wynagrodzeń ustawodawca przyjął, że każde wynagrodzenie dla osoby mającej prawo do udziału w zysku będzie ukrytym zyskiem, chyba że jest to wynagrodzenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 7, 8 i u.p.d.o.p. i nie większe niż pięciokrotność średniego miesięcznego wynagrodzenia. Zatem każde wynagrodzenie większe niż pięciokrotność średniego wynagrodzenia lub nie wymienione w art. 12 ust. 1 i art. 13 pkt 7, 8, 9 u.p.d.o.f. będzie ukrytym zyskiem. W przypadkach objętych normą ust. 4 pkt 1 nie trzeba przeprowadzać analizy, ani czy wynagrodzenie związane jest z działalnością gospodarczą, ani czy wynagrodzenie dla osoby mającej prawo do udziału w zyskach jest nadmierne w porównaniu do innych pracowników (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 47/23). WSA w Gliwicach w uzasadnieniu ww. wyroku powołał również wyrok NSA z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt II FSK 93/23, w którym Są ten wskazał, iż "art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p., gdzie zdefiniowano pojęcie ukrytych zysków - musi być odczytywany łącznie z ust. 4 tego artykułu, w którym to wskazano co ukrytym zyskiem nie jest".
Zatem również w nn. sprawie, jak słusznie zauważył organ interpretacyjny, w przepisie art. 28m ust. 4 u.p.d.o.p. ustawodawca dokonał pewnych wyłączeń z kategorii ukrytych zysków, jednocześnie zastrzegając w pkt 3 in fine, iż nie obejmują one odsetek, prowizji, wynagrodzeń i opłat. Z powyższego wyraźnie wynika, iż z kategorii ukrytych zysków nie zostały wyłączne odsetki, prowizje, wynagrodzenia i opłaty związane z pożyczkami udzielonymi podatnikowi przez podmioty powiązane. A zatem wskazane rodzaje świadczeń stanowią co do zasady ukryty zysk, o którym mowa w art. 28m ust. 1 pkt 3 u.p.d.o.p.
Wskazać także należy, że bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygniecie Sądu, pozostają powołane przez pełnomocnika skarżącej orzeczenia sądów administracyjnych, dotyczą one bowiem wykładni art. 28m ust. 3 u.p.d.o.p.
6. W konsekwencji Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 28m ust. 1 pkt 2, art. 28m ust. 3 oraz art. 28m ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.p. poprzez ich błędną wykładnię. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa procesowego, albowiem organ nie pominął przy rozstrzyganiu sprawy żadnego elementu stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącą.
7. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.