Organ odwoławczy przyjął w konsekwencji, że przedmiot, podstawa opodatkowania i stawki podatku od nieruchomości ujęte w zaskarżonej decyzji są prawidłowe.
Z kolei przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym były jedynie grunty gospodarstwa rolnego podatnika, które zgodnie z ewidencją gruntów należą do użytków rolnych, tj.: grunty rolne zabudowane (Br-RIIIb), grunty orne kl. IVa (RIVa) oraz łąki kl. IV (LIV).
Podatnik był właścicielem gospodarstwa rolnego w związku z powyższym przy ustalaniu łącznego zobowiązania pieniężnego organ pierwszej instancji przyjął jako podstawę obliczenia podatku rolnego równowartość pieniężną 2,5q żyta (zgodną z obowiązującym komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 października 2022 r., w świetle, którego średnia cena skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy 2023 wyniosła 74,05 zł za 1 dt (M.P. z 2022 r. poz. 995), co daje 185,125 zł/1 ha przeliczeniowy (74,05 zł x2,5q= 185,125zł). Zatem podatek rolny wyniósł łącznie 267,84 zł, w tym:
- grunty rolne zabudowane Br-RIIIb 0,2038 ha x 185,125 zł/1 ha przeliczeniowy = 37,73 zł;
- grunty orne klasy IVa 0,7910 ha x 185,125 zł/1 ha przeliczeniowy = 146,43 zł;
- łąki klasy IV 0,4520 ha x 185,125 zł/1 ha przeliczeniowy = 83,68 zł.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący działając osobiście zarzucił m.in, że:
1. w decyzji źle napisano, że podatek jest za 2024 r.;
2. decyzja została wydana w sposób zakazany w art. 5 ust. 1: pkt 1 lit. a), pkt 1 lit. c), pkt 2 lit. e) w zw. z art. 20 ust. 2 u.p.o.l.;
3. decyzja obraża art. 7, art. 9, art. 27 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 1997 r.;
4. w decyzji pominięto fakt, że art. 5 ust. 1 u.p.o.l. zawiera normę, która nakazuje stosować, maksymalną wysokość obowiązku podatkowego Cmax zł (rok 1 m2, która wyrażona jest w jednostce czasu jeden rok;
5. w decyzji pominięto fakt, że art. 5 ust. 1 u.p.o.l. zawiera normę, która nakazuje stosować: górną granicę stawki kwotowej podatków i opłat lokalnych Igg zł, która jest waloryzowana i obwieszczania przez Ministra ds. Finansów w Monitorze Polski, i która wyrażona jest w złotych;
6. w decyzji pominięto fakt, że art. 5 ust. 1 u.p.o.l. zawiera normę, która nakazuje stosować: krytyczną podstawę opodatkowania Dk = Igg/(Gmax*C,max), która wyrażona jest w metrach kwadratowych;
7. w decyzji pominięto fakt, że w uchwale nr LV/892/2022 Rady Miasta Chorzów z 27 października 2022 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów (Dz. rz. Woj. Śl. z 2022 r. poz. 7107), Rada Miasta C. uchwaliła wysokość stawki podatku dla nieruchomości CRMC zł/(rok*m2), dla powierzchni nieruchomości równej jeden metr kwadratowy;
8. organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji dopuścił się czynu zakazanego w rozumieniu Kodeksu karnego i żąda on ścigania tego przestępstwa.
Skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący szeroko omówił przyjęty przez niego sposób wyliczenia należnego podatku, nie zgadzając się z organami podatkowymi orzekającymi w obu instancjach. Zakwestionował także treść uchwały Rady Miasta Chorzów nr LV/892/2022 z 27 października 2022 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów (Dz.Urz. Woj. Śl. z 2022 r. poz. 7107).
W pismach procesowych z 31 stycznia 2025 r. i 16 lipca 2026 r. skarżący przedstawił własne wyliczenia matematyczne, co do wysokości należnego podatku rolnego i podatku od nieruchomości wskazując, że organ odwoławczy zawyżył wysokość ustalonego zobowiązania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania).
Dokonując kontroli prawidłowości zaskarżonej decyzji, przy uwzględnieniu art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Na wstępie rozważań nad legalnością zaskarżonej decyzji zasadne jest przytoczenie regulacji prawnych, mających zastosowanie w sprawie. Oczywiście Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy prawa materialnego, obowiązujące w roku podatkowym 2023.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych.
Zgodnie z kolei z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi:
1) dla gruntów - powierzchnia;
2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa;
3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
Na mocy art. 5 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości (przepis ten wskazuje przy tym, jakich wielkości stawki te nie mogą rocznie przekroczyć).
Materialnoprawną podstawę wymiaru podatku rolnego stanowi natomiast (powołana już we wcześniejszej części uzasadnienia) ustawa o podatku rolnym.
Zgodnie zatem z art. 1 u.p.r. opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
Stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.r. za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Zwrócić ponadto należy uwagę, że zgodnie z art. 6c ust. 1 u.p.r., osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2.
Podkreślić należy nadto, iż zasadnicze znaczenie przy wymiarze podatku od nieruchomości, podatku rolnego oraz podatku leśnego stanowi ewidencja gruntów i budynków. Art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990, dalej: p.g.k.) stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 8 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 411/11 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 2511/10).
Istotny jest również art. 21 § 5 O.p., zgodnie z którym jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że zasadnie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną dotyczącą wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego.
Skarżący zarzuca, że decyzja organu odwoławczego dotyczy roku 2024. Jednakże jak wynika z części dyspozytywnej decyzji, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z 3 lipca 2024 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2023 w kwocie 1.139,00 zł. Natomiast jedynie w uzasadnieniu decyzji na str. 1 pojawia się rok 2024 r., co należy traktować w kategoriach oczywistej omyłki pisarskiej, skoro w części rozstrzygającej oraz w pozostałej części uzasadnienia, mowa jest o łącznym zobowiązaniu pieniężnym na rok 2023.
Organ pierwszej instancji na podstawie wypisu z rejestru gruntów prawidłowo wskazał w wydanej decyzji: podstawę opodatkowania, stawkę podatkową oraz kwotę należnego podatku (łącznego zobowiązania pieniężnego), stanowiącą sumę iloczynu powierzchni gruntów i budynków oraz odpowiednich stawek podatku. Co wymaga podkreślenia, decyzja pierwszoinstancyjna uwzględniła przy wyliczeniu podatku nie tylko dane wynikające z ewidencji, ale również wykazane przez samego skarżącego składniki, zawarte w korektach informacji o gruntach, nieruchomościach i obiektach budowlanych w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego.
Podatkiem od nieruchomości objęte zostały wyłącznie sklasyfikowane w ewidencji gruntów - grunty pozostałe o powierzchni 287 m2. Z kolei grunty zadrzewione, zakrzewione, a także nieużytki, pomimo ujęcia ich w decyzji organu pierwszej instancji zostały zwolnione z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 10) u.p.o.l., a więc w tym zakresie podatek wynosi 0 zł.
Podatkiem od nieruchomości organ pierwszej instancji opodatkował budynki mieszkalne lub ich części o powierzchni użytkowej 695,80 m2, która jest zgodna z powierzchnią wykazaną przez skarżącego w złożonej informacji w sprawie podatku od nieruchomości.
Stawki podatku od nieruchomości przyjęte przez organ pierwszej instancji w decyzji na rok 2023, tj. od gruntów pozostałych (o powierzchni 287 m2) w wysokości 0,61 zł i od budynków mieszkalnych (o powierzchni użytkowej 695,80 m2) w wysokości 1 zł, są zgodne ze stawkami określonymi dla tych przedmiotów w obowiązującej w 2023 r. uchwale Rady Miasta Chorzów nr LV/892/2022 z 27 października 2022 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości obowiązujących na terenie Miasta Chorzów (Dz.Urz. Woj. Śl. z 2022 r. poz. 7107).
W tym miejscu Sąd wskazuje, że uchwała Rady Miasta C. w sprawie stawek podatku od nieruchomości, którą także kwestionuje skarżący, pozostaje w obrocie prawnym, a zatem organy podatkowe mają obowiązek stosować się do jej regulacji. Zatem zarzuty skargi, które nie odnoszą się do zaskarżonej decyzji, a podważają legalność uchwały Rady Miasta pozostają poza zakresem sprawy w rozumieniu art. 134 P.p.s.a. Zatem z uwagi na treść art. 134 P.p.s.a. sądowa kontrola zgodności uchwały z art. 5 ust. 1 u.p.o.l. jest wykluczona.
Z kolei przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym były jedynie grunty gospodarstwa rolnego podatnika, które zgodnie z ewidencją gruntów należą do użytków rolnych, tj.: grunty rolne zabudowane (Br-RIIIb), grunty orne kl. IVa (RIVa) oraz łąki kl. IV (LIV). Skarżący był w 2023 r. właścicielem gospodarstwa rolnego, dlatego też przy ustalaniu łącznego zobowiązania pieniężnego organ pierwszej instancji przyjął jako podstawę obliczenia podatku rolnego równowartość pieniężną 2,5q żyta (zgodną z obowiązującym komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 października 2022 r., w świetle, którego średnia cena skupu żyta za okres 11 kwartałów poprzedzających kwartał poprzedzający rok podatkowy 2023 wyniosła 74,05 zł za 1 dt (M.P. z 2022 r. poz. 995), co daje 185,125 zł/1 ha przeliczeniowy (74,05 zł x2,5q= 185,125zł). Zatem podatek rolny wyniósł łącznie 267,84 zł, w tym:
- grunty rolne zabudowane Br-RIIIb 0,2038 ha x 185,125 zł/1 ha przeliczeniowy = 37,73 zł;
- grunty orne klasy IVa 0,7910 ha x 185,125 zł/1 ha przeliczeniowy = 146,43 zł;
- łąki klasy IV 0,4520 ha x 185,125 zł/1 ha przeliczeniowy = 83,68 zł.
Nawiązując ponownie do argumentacji skargi, Sąd wskazuje, że wykładnia zastosowanych w sprawie przepisów prawa, w tym dotyczących stawki podatkowej, odbywa się na podstawie wypracowanych w doktrynie prawa oraz orzecznictwie dyrektyw interpretacyjnych. Ogólnie rzecz ujmując, powszechnie stosowany jest w tej mierze podział na:
- wykładnię językową: znaczenie przepisu ustala się na podstawie reguł języka, w którym został on sformułowany, tj. w tym przypadku reguł języka polskiego,
- wykładnię systemową: ustalając znaczenie danego przepisu bierze się pod uwagę także treść innych przepisów,
- wykładnię funkcjonalną: ustalając znaczenie danego przepisu należy również uwzględnić szereg wyznaczników pozajęzykowych, jak np. cele, funkcje regulacji prawnej, przekonania moralne, sytuację społeczną (por. L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 68).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, zastosowanie ww. dyrektyw interpretacyjnych, w szczególności wykładni językowej oraz systemowej, pozwala na jednoznaczne odkodowanie stosowanych przepisów prawa. W tym, przepisów regulujących sposób ustalania stawki podatkowej. Wbrew stanowisku skarżącego, w procesie wykładni tychże regulacji nie znajduje uzasadnienia wykorzystanie oferowanych przez skarżącego wzorów matematycznych.
Sąd wyjaśnia również, mając na uwadze treść pism procesowych skarżącego, że organami właściwymi do wszczęcia i prowadzenia postępowania karnego, czyli postępowania mającego na celu m.in. wykrycie i pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sprawcy przestępstwa są organy wskazane w ustawie z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (w skrócie: k.p.k.). Wynika to już z art. 1 i art. 2 k.p.k. Organami właściwymi do wszczęcia postępowania przygotowawczego (śledztwa albo dochodzenia) są zasadniczo Policja i Prokurator (art. 298 § 1 k.p.k.). Jeśli skarżący uważa, że doszło do popełnienia przestępstwa, to wnioski w tej materii powinien kierować do tych właśnie organów. Ustawodawca przewidział, że wnioski takie (zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa) podlegają rozpoznaniu w stosownym trybie (art. 303 i nast. k.p.k.).
Sądy administracyjne nie zostały powołane przez prawodawcę do wszczynania, nadzorowania lub prowadzenia postępowania karnego. Ich ustrojowa rola nie sprowadza się do działań śledczych, do ustalania, czy zostało naruszone prawo karne, czyli popełnione zostało przestępstwo i ewentualnie przez kogo.
W kontekście ustawowo określonych kompetencji poszczególnych organów do reakcji na popełnienie przestępstwa, sąd administracyjny jest wyłącznie "instytucją państwową" w rozumieniu art. 304 § 2 k.p.k. Ten przepis stanowi, że instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.
Jednak w realiach rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, w tym po zapoznaniu się z argumentacją skarżącego, że nie zauważa, aby w związku z wydaniem kontrolowanej decyzji doszło do naruszenia prawa karnego w sposób, o którym mowa w art. 304 § 2 k.p.k. Co więcej, Sąd nie dostrzega, aby w realiach tej sprawy sądowoadministracyjnej zachodziła potrzeba wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie prawa podatkowego (materialnego lub procesowego).
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury podatkowej ani prawa materialnego, mogących skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Nie dopatrzył się również błędów w wyliczeniu należnego łącznego zobowiązania pieniężnego. Ustalenia organów podatkowych oparte zostały na zgromadzonych w aktach sprawy dowodach. Skoro nie ma podstaw do zakwestionowania zarówno ustaleń organów podatkowych co do tego, że skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, a także ustaleń co do wielkości powierzchni podlegającej opodatkowaniu oraz zastosowanej stawki opodatkowania, to należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.