Z kolei w odniesieniu do zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia wierzyciel wskazał, że upomnienie zostało skarżącej doręczone w dniu 18 listopada 2024 r.
Wierzyciel wyjaśnił, że dochodzone obowiązki nie wygasły, gdyż nie odnotowano wpłat na ich pokrycie, a także nie upłynął pięcioletni termin ich przedawnienia. Dyrektor zaznaczył również, że obowiązek jest wymagalny, gdyż nie doszło do zdarzenia niosącego skutek w postaci odroczenia jego wykonania.
Zobowiązana w piśmie z 11 kwietnia 2025 r. zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zobowiązana wskazała, że treść art. 33 u.p.e.a. jest zawiła i niezrozumiała. Strona wniosła o wyjaśnienie rozbieżności dotyczących numerów tytułów wykonawczych.
Dyrektor w następstwie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z 23 kwietnia 2025 r. utrzymał w mocy własne postanowienie. Wierzyciel przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz przywołał treść przepisów znajdujących jego zdaniem zastosowanie w sprawie.
Wierzyciel powtórzył wcześniejsze wyjaśnienia odnośnie niezasadności zarzutów w zakresie jakimi dotyczyły braku uprzedniego doręczenia upomnienia i wygaśnięcia dochodzonego obowiązku. W uzasadnieniu wskazano, że przedłożona przez zobowiązaną dokumentacja nie ma znaczenia dla oceny zgłaszanych zarzutów, gdyż skarżąca nadal jest przedsiębiorcą. Dyrektor wskazał, że stosownie do art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz pobierające emeryturę bądź rentę. Należności z tytułu tych składek opłacana jest odrębnie z każdego z tych tytułów. Odrębnym postanowieniem sprostowano błędne wskazania, co do nr tytułów wykonawczych, których dotyczyło zaskarżone postanowi nie.
Zobowiązana pismem z 30 maja 2025 r. wniosła skargę własną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora z 23 kwietnia 2025 r. Zobowiązana nie zgodziła się z postanowieniem zarzucając, że oparte jest na błędnych ustaleniach faktycznych i prawnych, o błędną interpretację przepisów o egzekucji i nieprawidłowe dokonanie zajęcia. Podtrzymała zarzut przedawnienia należności, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, brak uprzedniego doręczenia upomnienia. Skarżąca wniosła o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu.
Dyrektor reprezentowany przez pełnomocnika wykonującego zawód radcy prawnego w piśmie z dnia 11 czerwca 2025 r. odpowiedział na skargę, wnosząc o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Kontroli Sądu poddano postanowienie wydane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Orzeczenie to mieści się w kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. – zwana dalej "p.p.s.a."), na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Skarga okazała się niezasadna i dlatego została oddalona.
Zaskarżone postanowienie Dyrektora wydano w postępowaniu zapoczątkowanym wniesieniem przez Zobowiązaną środka prawnego w postaci zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W swej istocie, zarzut uregulowany w art. 33-34 u.p.e.a., zmierza do udaremnienia prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec zobowiązanego. Skuteczne zgłoszenie zarzutu przez zobowiązanego może otworzyć spór, co do zasadności prowadzenia egzekucji również w aspekcie materialnym (istnienia i wymagalność obowiązku). Zarzut z art. 33 u.p.e.a. jest środkiem prawnym o specyficznych cechach. W odróżnieniu od znanego z ogólnego postępowania administracyjnego odwołania (art. 127 i nast. k.p.a), jest środkiem "kierunkowym". stota sporu sprowadza się do kwestii prawidłowości postanowienia ZUS, działającego jednocześnie jako wierzyciel i organ egzekucyjny, uznającego wniesione przez zobowiązaną zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Przedmiotem kontroli Sądu jest bowiem postanowienie uznające za nieuzasadnione zarzuty, dotyczące: nieistnienia obowiązku; określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4 ustawy egzekucyjnej, dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a., przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia, jeżeli jest wymagane; wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części; braku wymagalności obowiązku.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Z kolei, w myśl art. 33 § 4 u.p.e.a. zarzut określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie.
Na podstawie art. 33 § 3 u.p.e.a., na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie. Jeżeli jednak organem wydającym takie postanowienie jest ZUS, to zgodnie z art. 83c ust. 1a u.s.u.s. właściwym środkiem zaskarżenia jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia.
W rozpatrywanej sprawie zarzuty zobowiązanej na prowadzone postępowanie egzekucyjne rozpoznane zostały przez ZUS, będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, w związku z czym organ ten wydał jedno postanowienie, utrzymane następnie w mocy zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2025 r., po rozpoznaniu przez organ wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie ulega zatem wątpliwości, że procedura rozpatrywania zarzutów została w niniejszej sprawie przez organ dochowana.
Zarzuty w niniejszej sprawie wniesione zostały na podstawie art. 33 § 2 pkt 1, 2 i 4-6 u.p.e.a. Skarżąca akcentowała w nich, że od dnia 21 grudnia 2018 r. nie wykonuje już działalności gospodarczej.
W świetle akt administracyjnych i wyjaśnień stron skarżąca, była aktywnym przedsiębiorcą. Należności objęte tytułami wykonawczymi wynikają z deklaracji rozliczeniowych, w których skarżąca figuruje jako podmiot zobowiązany do uiszczenia składek. Należności te nie zostały uregulowane (akta administracyjne k. 1-3). Zatem zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany zostały prawidłowo określone przez wierzyciela w ww. tytułach wykonawczych. Tym samym jako chybione ocenić trzeba było zarzuty z art. 33 § 2 pkt 1-2 u.p.e.a., tj. dotyczące nieistnienia obowiązku i określenia obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku.
W odniesieniu do dalszych zarzutów, organ prawidłowo uznał, że w przypadku skarżącej nie doszło do wygaśnięcia obowiązku w całości, jak również w części. ZUS nie odnotował żadnych wpłat na poczet należności stanowiących składki na ubezpieczenie społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za wrzesień 2024 r., które mogłyby spowodować (chociażby częściowe) wygaśnięcie obowiązku. Z akt sprawy nie wynika ponadto, aby doszło do umorzenia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Należności z tytułu nieopłaconych składek nie uległy również przedawnieniu. Jak bowiem słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (z pewnymi wyjątkami, które nie mają w niniejszej sprawie zastosowania). Ponieważ tytuły wykonawcze obejmują składki za wrzesień 2024, to nie ulega wątpliwości, że w odniesieniu do tych należności termin przedawnienia jeszcze nie upłynął.
Tym samym, niezasadny okazał się zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.
Następnie należy stwierdzić, że niezasadny okazał się także ostatni z zarzutów zgłoszonych przez skarżącą, tj. braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej (art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b u.p.e.a.). Zebrany materiał źródłowy nie pozwala bowiem na stwierdzenie braku wymagalności należności z tytułu składek, objętych tytułami wykonawczymi. W szczególności, brak jest danych o jakichkolwiek przeszkodach formalno-prawnych w egzekwowaniu obowiązku.
Wniosek pełnomocnika organu dotyczący zasądzenia od Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, nie mógł zostać uwzględniony. W przepisach postępowania sądowoadministracyjnego w razie oddalenia w postępowaniu przed sądem I instancji skargi na akt lub zachowanie organu, nie przewidziano możliwości nałożenia na skarżącego ciężaru kosztów udziału organu w postępowaniu. Zastosowanie ma zatem zasada ogólna z art. 199 p.p.s.a., w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Pełnomocnik organu nie wskazał podstawy prawnej, z której wywodził swoje żądnie.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 p.p.s.a. i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.