Wyrok WSA z dnia 03 lutego 2026, sygn. I SA/Gl 817/25

Rozpatrując sprawę Kolegium wzięło pod uwagę, że podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a. zgodnie z którym: wierzyciel wydaje postanowienie, w którym stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Przewidziana w tym przepisie reguła ma na celu uniknięcia dwutorowości trybu zaskarżenia, z zachowaniem pierwszeństwa rozpoznawania środków zaskarżenia dotyczących meritum sprawy. Przed reformą z lipca 2020 r. reguła ta znajdowała się w art. 34 § 1a u.p.e.a., a orzecznictwo przyjmowano, że ponowne wniesienie tożsamych zarzutów powinno skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z 27 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 2317/19). W ocenie Kolegium aktualnie stanowisko to jest trudne do pogodzenia z suspensywnością i sekwencyjnym trybem rozpatrzenia zarzutów, który wiąże rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego z konkretnym rozstrzygnięciem wierzyciela. Podnieść należy, że art. 34 § 4 u.p.e.a., determinujący następcze rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, nie przewiduje sytuacji wydania przez wierzyciela postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w związku z ponownym wniesieniem tożsamych zarzutów. Należy więc przyjąć wykładnię art. 34 § 2 lit. a u.p.e.a., która obejmuje zakresem tego przepisu również sytuację ponowienia ostatecznie rozpatrzonego zarzutu. W rozumieniu tego przepisu "odrębnym postępowaniem" może więc być także postępowanie incydentalne w sprawie złożonego uprzednio zarzutu dotyczącego tej samej sprawy egzekucyjnej. W konsekwencji kwestia ta jest uregulowana w u.p.e.a. inaczej niż w k.p.a. i nie ma potrzeby sięgania w tym zakresie do odesłania na podstawie art. 18 u.p.e.a. i wydawania postanowienia na podstawie art. 61a k.p.a. Stąd wydane na podstawie art. 34 § 2 lit. a u.p.e.a. postanowienie organu I instancji należało utrzymać w mocy.

W skardze na powyższe postanowienie, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazał, że w zaskarżonym postanowieniu wadliwie pouczono go, że postanowienie jest ostateczne i nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego.

Co do meritum wskazał, że nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem, gdyż nie dostał awiz i nie otrzymał decyzji podatkowej. Zauważył, że awiza są wrzucane do skrzynki pocztowej bez podpisu, bez pieczątki oraz daty wystawienia na dzień dwa przed terminem odbioru. Z mocy prawa są więc nieważne. Uchybienia te zgłaszał na poczcie bez rezultatu.

Skarżący wniósł o zwrot wraz z odsetkami wszystkich potrąceń dokonanych z zajętej emerytury oraz wydanie nakazu przysłania decyzji podatkowej przez Urząd Miasta w J., a także przyznanie odszkodowania w kwocie 1000 zł od Urzędu Miasta J. za straty moralne, psychiczne, zużyty czas oraz pisanie pism.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało stanowisko zawarte w pouczeniu, że na zaskarżone postanowienie nie służyła skarga do sądu administracyjnego w związku z treścią art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Wobec tego wniesiono o odrzucenie skargi.

Postanowieniem z 14 lipca 2025 r. Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Stwierdził, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu, wskazując na błędne pouczenie zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z 11 lipca 2024 r. nr SKO.FE/41.4/53/2024/10595, którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta J. z 8 maja 2024 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta Miasta J. nr PNR/371/2024 z 7 marca 2024 r., obejmującego zaległość z tytułu łącznego zobowiązania pieniężnego za okres III i IV raty 2023 r.

Kontrolę tą rozpocząć należy od wskazania, że stosownie do art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a., w tym wskazane przez zobowiązanego: nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.).

Wierzyciel rozpoznając zarzut może wydać dwa rodzaje rozstrzygnięć, tj. merytoryczne - o oddaleniu bądź o uwzględnieniu zarzutu (art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a.) albo formalne - o niedopuszczalności zarzutu (art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a.).

Do merytorycznej oceny zarzutu dochodzi wówczas, gdy brak jest przesłanek niedopuszczalności zarzutu określonych w art. 34 § 2 pkt 3 lit. a i b) u.p.e.a. Przywołany przepis stanowi, że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że istotą regulacji art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. jest z jednej strony, ograniczenie możliwości ponownego rozpatrywania sprawy już rozstrzygniętej, zaś z drugiej, ograniczenie możliwości kwestionowania w postępowaniu egzekucyjnym wysokości należności ustalonej w orzeczeniu, które mogło być kwestionowane w drodze przysługującego środka prawnego.

Brak jest zatem uzasadnienia do merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących danej kwestii, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był lub będzie przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II FSK 3478/15, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt sprawy (uzupełnionych na wezwanie Sądu) skarżący w toku prowadzonej egzekucji wnosił już tożsamy zarzut. Postanowieniem z 20 października 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta J. oddalił ten zarzut, a Kolegium utrzymało w mocy to postanowienie postanowieniem z 21 grudnia 2023 r. nr SKO.FE/41.4/102/2023/24403. Kolegium stwierdziło wówczas, że doręczenie było skuteczne, gdyż dochowano wymogów z art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383). W piśmie z 10 kwietnia 2024 r. zatytułowanym "odwołanie" skarżący ponownie wniósł zarzuty do prowadzącego egzekucję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P.. Naczelnik przekazał zarzuty zobowiązanego Prezydentowi Miasta J., który zaskarżonym postanowieniem uznał zarzut za niedopuszczalny z powodu tego, że był już rozpoznany w odrębnym postępowaniu (art. 34 § 2 pkt 3 lit. a u.p.e.a.). Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się zobowiązany, wnosząc zażalenie i podnosząc wskazując na niedoręczenie decyzji podatkowej i brak zaległości, wobec czego należy zaprzestać egzekucji.

Skoro zatem zobowiązany w piśmie opatrzonym datą 10 kwietnia 2024 r. wniósł powtórnie w odniesieniu do tego samego tytułu wykonawczego wskazał ponownie na nieistnienie obowiązku, który to zarzut uznano za niezasadny w postanowieniu Prezydenta Miasta J. z 20 października 2023 r., utrzymanym w mocy postanowieniem Kolegium z 21 grudnia 2023 r., to zastosowanie w niniejszej sprawie art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. było prawidłowe.

Jak więc wykazano powyżej stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu było zasadne.

W tym stanie rzeczy skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono.