W związku z powyższym wydana w tej sprawie interpretacja nie spełniałaby dla Skarżącej funkcji ochronnej, o której mowa w art. 14k-14n O.p.
Reasumując, w analizowanej sprawie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, zastosowanie znajdzie art. 165a § 1 w związku z art. 14h O.p. Zaistniała bowiem przesłanka w postaci "innej przyczyny", o której mowa w tym przepisie, z powodu której postępowanie na wniosek Strony nie może zostać przez organ wszczęte. Zatem w sprawie zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.
2.5. W skardze Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata, zaskarżając postanowienia obu instancji, wnosząc o ich uchylenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, zarzuciła obrazę art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p.
W uzasadnienia Gmina podniosła, iż Dyrektor uznał niedopuszczalność wydania interpretacji twierdząc, że musiałby w pierwszej kolejności rozstrzygnąć kwestię, która nie wynika z przepisów podatkowych, tj. orzec, czy zawarcie ugody w tak przedstawionym brzmieniu może być przedmiotem prawnie skutecznej czynności. Przedmiotem żądanego rozstrzygnięcia byłaby w takiej sytuacji na wstępie interpretacja przepisów niepodatkowych, a nie interpretacja (wykładnia) przepisów prawa podatkowego. Organ interpretacyjny rozstrzygając w kwestii powstania przychodu (lub jego braku) po stronie pracownika w związku z zawartą ugodą równocześnie potwierdziłby prawidłowość (ważność, skuteczność) czynności zawarcia ugody na warunkach opisanych we wniosku. Powyższe nie jest możliwe w trybie wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego.
Dalej Skarżąca przedstawiła uzasadnienie swoich zarzutów, które stanowi powielenie zarzutów postawionych w złożonym zażaleniu.
Dodatkowo, Skarżąca odniosła się do zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 150 ustawy o podatku dochodowym osób fizycznych, które - zdaniem Strony - przewiduje zwolnienie podatkowe w podobnych stanach faktycznych tyle, że dzieje się to na mocy ustawy. Wbrew twierdzeniom organu nie będzie on oceniał legalności zawartej ugody bo nie jest do tego uprawniony a jedynie oceni czy w razie zawarcia przez strony ugody powstanie obowiązek podatkowy.
2.6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
3.1. Skarga okazała się zasadna.
3.2. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w opisanym stanie faktycznym.
Zdaniem Dyrektora wydaniu interpretacji indywidualnej stoi na przeszkodzie przepis art. 165a § 1 O.p. Stanowiska tego nie podziela Skarżąca.
3.3. Rozważając sporne zagadnienie na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 14b § 1 O.p. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Stosownie do art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Przepis art. 14b § 2a pkt 1 i 2 O.p., przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy prawa podatkowego regulujące właściwość, uprawnienia i obowiązki organów podatkowych czy mające na celu przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania, które odnoszą się do nadużycia przepisów prawa podatkowego, prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej lub podejmowania działań w sposób sztuczny lub bez uzasadnienia ekonomicznego (...).
Jak wynika z art. 14h ww. ustawy, w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2 i 4, art. 170, art. 171, art. 208, art. 213 w zakresie uzupełniania lub sprostowania co do skargi do sądu administracyjnego, art. 214, art. 215 § 1 i 3 oraz przepisy rozdziałów 3a, 5, 6, 7, 10, 14, 16 i 23 działu IV.
Dalej przypomnieć należy, że Dyrektor odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji powołał się na art. 165a § 1 O.p., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
3.4. W realiach rozpoznawanej sprawy zdaniem Sądu zasadnie twierdzi Gmina, że doszło do naruszenia (obrazy) art. 165a § 1 O.p. Organy uznały niedopuszczalność wydania interpretacji twierdząc, że musiałby w pierwszej kolejności rozstrzygnąć kwestię, która nie wynika z przepisów podatkowych, tj. orzec, czy zawarcie ugody w tak przedstawionym brzmieniu może być przedmiotem prawnie skutecznej czynności. Przedmiotem żądanego rozstrzygnięcia byłaby w takiej sytuacji na wstępie interpretacja przepisów niepodatkowych, a nie interpretacja (wykładnia) przepisów prawa podatkowego. Organ interpretacyjny rozstrzygając w kwestii powstania przychodu (lub jego braku) po stronie pracownika w związku z zawartą ugodą równocześnie potwierdziłby prawidłowość (ważność, skuteczność) czynności zawarcia ugody na warunkach opisanych we wniosku. Powyższe nie jest możliwe w trybie wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego.
Tymczasem Gmina nie oczekuje czy zawarta ugoda będzie zgodna z prawem i wnioskodawca tego nie oczekuje.
Przypomnieć bowiem należy, że z opisu stanu faktycznego ugoda ma mieć charakter ugody sądowej tj. zawartej przed Sądem Okręgowym w S. w sprawie o sygn. akt [...] i to Sąd będzie oceniał dopuszczalność zwarcia ugody w ramach art. 469 kpc. Sąd nawet wezwał strony do przedstawienia warunków tej ugody i strony przedstawiły je jak we wniosku o wydanie niniejszej interpretacji (organ podatkowy jest w posiadaniu tego oświadczenia).
Do zawarcia ugody, zdaniem Gminy, brakuje jedynie stanowiska organów podatkowych czy w zaistniałej sytuacji powstanie obowiązek podatkowy tj. czy w przypadku uregulowania za pracownika wyłącznie składek na ubezpieczenie społeczne powstanie przychód mogący podlegać opodatkowaniu. W ocenie wnioskodawcy przychód nie może powstać, bo pracownik nie otrzymuje do swej dyspozycji środków pieniężnych.
Wbrew twierdzeniom organu nie będzie on oceniał legalności zawartej ugody bo nie jest do tego uprawniony a jedynie oceni czy w razie zawarcia przez strony ugody powstanie obowiązek podatkowy.
Przepis art. 165a § 1 O.p. zawiera m.in. sformułowanie "z jakichkolwiek innych przyczyn". Mając na uwadze orzecznictwo sądowoadministracyjne należy wyjaśnić, że wskazany w ww. art. 165a § 1 O.p. termin "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" odnosi się w szczególności do przypadków, gdy: 1) przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego; 2) przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne; 3) wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego.
W konsekwencji, w zawartym w tym przepisie pojęciu "jakichkolwiek innych niż brak statusu zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą się wszelkie okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej - tj. zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane interpretacji indywidualnej (por. wyrok Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Rzeszowie z 11 kwietnia 2019 r. I SA/Rz 158/19, w Poznaniu z 2 grudnia 2008 r. I SA/Po 1228/08, w Olsztynie z 4 lutego 2009 r., I SA/Ol 551/08, w Bydgoszczy z 18 sierpnia 2015 r. I SA/Bd 609/15). Zatem, wszczęcie postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego może nastąpić tylko na podstawie takiego wniosku, którego sposób sformułowania pozwala na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia realizującego funkcje przypisane tej instytucji prawnej.
Tymczasem taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje, a sposób przedstawienia problemowego zagadnienia w podaniu umożliwia, wbrew wywodom Dyrektora, wydanie interpretacji indywidualnej. Niewątpliwie, jak twierdzi Dyrektor interpretacja pełni funkcję informacyjną. Nie jest jednak władczym aktem stosowania prawa przez organy interpretacyjne. Ponadto interpretacja indywidualna gwarantuje ochronę prawną w zakresie określonym przepisami Ordynacji podatkowej w przypadku zastosowania się zainteresowanego do wydanej interpretacji, wynikającą z art. 14k-14n O.p.
Jednak zdaniem Dyrektora nie może być ona realizowana w odniesieniu do abstrakcyjnych przyszłych stanów faktycznych, czy też odniesieniu do sytuacji/zdarzeń niezgodnych z prawem. Znaczenie prawne takiego rozstrzygnięcia sprowadza się bowiem przede wszystkim do możliwości zrealizowania i wykorzystania związanej z nim ochrony prawnej, wynikającej z art. 14k-14n O.p.
Sąd, uchylając postanowienia Dyrektora w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przyjął, że na podstawie pierwotnie przedstawionego przez Skarżącego we wniosku opisu stanu faktycznego oraz informacji udzielonych w odpowiedzi na wezwanie Dyrektora, organ ten dysponował wiedzą wystarczającą do rozstrzygnięcia wątpliwości Skarżącego dotyczących kwestii. Nie zachodziły również żadne przesłanki wynikające z art. 165 a § 9 O.p. skutkujące koniecznością wydania przez organ postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku Skarżącego o wydanie interpretacji indywidualnej.
Zdaniem Sądu Skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji oraz w odpowiedzi na wezwanie organu wywiązał się z obowiązku wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, a organ interpretacyjny nie miał podstaw do wydania postanowienia o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej na podstawie art. 14g § 1 O.p.
3.5. Odnosząc się natomiast do rozumienia pojęcia "przepisy prawa podatkowego", o którym mowa w art. 3 pkt 2 i art. 14b § 1 O.p., wskazać należy, że skład orzekający opowiada się za jego szerokim rozumieniem, z zastrzeżeniem, że przedmiotem indywidualnej interpretacji podatkowej mogą być tylko takie przepisy, które współkształtują daną instytucję podatkowego prawa materialnego. Pod pojęciem przepisów prawa podatkowego należy rozumieć wszelkie normy prawne, które regulują elementy konstrukcyjne, tj. podmiotowe i przedmiotowe podatku, zatem także normy prawne, które nie znajdują się w ustawach podatkowych (zob. wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r., II FSK 345/18). Tym samym przyjąć należy, że pojęcia użyte przez ustawodawcę w przepisach u.p.d.o.f. są pojęciami przepisów prawa podatkowego w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2 i art. 14b § 1 O.p., które podlegają wykładni oraz ocenie możliwości zastosowania dokonywanej przez organ interpretacyjny. Obowiązkiem organu interpretacyjnego również w niniejszej sprawie jest zatem dokonanie oceny okoliczności faktycznych przedstawionych przez skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przez pryzmat pojęć użytych w ww. przepisach, będących przedmiotem oceny prawnej dokonanej przez skarżącego, zgodnie z art. 14b § 3 O.p. Tylko w ten sposób możliwe jest wydanie interpretacji indywidualnej spełniającej swoją zasadniczą funkcję polegającą na zapewnieniu podatnikowi możliwości zweryfikowania prawidłowości dokonywanej osobiście wykładni szeroko rozumianych przepisów prawa podatkowego.
W konsekwencji Dyrektor błędnie interpretuje przepis art. 3 pkt 2 O.p., w przeciwieństwie do Skarżącego, który na poparcie prezentowanego stanowiska przywołał orzecznictwo NSA oraz wojewódzkich sądów administracyjnych.
Reasumując, zasadnie twierdzi Skarżąca, że brak było podstaw do pozostawienia bez rozpatrzenia jego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Tymczasem Dyrektor, bezpodstawnie wydając postanowienia w trybie art. 14g § 1 O.p., w istocie uchylił się od obowiązku dokonania w drodze interpretacji indywidualnej merytorycznej oceny stanowiska wnioskodawcy będącego jego oceną prawną przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, zgodnie z art. 14b § 3 O.p.
Mając na uwadze dotychczasowe rozważania Sąd uznał, że zakończenie sprawy postanowieniem o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia narusza art. 14b § 1 O.p. oraz art. 14c § 1 O.p. Trafnie także podnosi Skarżący, że takie postępowanie Dyrektora budzi zastrzeżenie odnośnie zgodności procedowania organu zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 121 § 1 O.p.
W myśl art. 121 § 1 O.p. mającego zastosowanie przy wydawaniu interpretacji indywidualnych (art. 14h ww. ustawy), postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych - co w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego przekłada się na konieczność zawarcia w jej uzasadnieniu pełnej, przekonującej argumentacji, której w ocenie Sąd w postanowieniu zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie miało miejsca.
3.6. Końcowo, odnosząc się do przywołanego w uzasadnieniu skargi przepisu art. 21 ust. 1 pkt 150 u.p.d.o.f., który - zdaniem Skarżącej przewiduje zwolnienie w podobnych stanach faktycznych, wskazać należy, że w sprawie, będącej przedmiotem zaskarżenia mamy do czynienia ze zgoła inną sytuacją, bowiem dotyczy ona rozstrzygnięcia kwestii zapłaty przez pracodawcę należnych za pracownika składek na ubezpieczenie społeczne oraz składki na fundusz pracy bez wypłacania wynagrodzenia pracownikowi na mocy zawartej ugody. Ponadto, skarga dotyczy kwestii odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku złożonego przez Skarżącą, a nie analizy zwolnień przedmiotowych mających zastosowanie w sprawie (bowiem w sprawie nie wydano rozstrzygnięcia w postaci interpretacji indywidualnej odnoszącej się do analizy przepisów podatku dochodowego od osób fizycznych, w tym zwolnień podatkowych). Zatem powołanie się przez Gminę na art. 21 ust. 1 pkt 150 u.p.d.o.f. w uzasadnieniu skargi uznać należy za bezzasadne.
Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
3.7. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.)
Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor będzie związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną przedstawioną w niniejszym wyroku, co oznacza obowiązek wydania interpretacji indywidualnej w sprawie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z § 4 p.p.s.a. Zasądzona kwota 480 zł obejmuje koszty zastępstwa procesowego dla profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), albowiem Gmina została zwolniona zarówno od wniesienia wpisu jak i uiszczenia opłaty od pełnomocnictwa.