Na postanowienie organu z 12 maja 2025 r. skarżąca wniosła skargę do tut. Sądu, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię, a w efekcie jego niezastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie DIAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika, który nie umorzył postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. pomimo faktu, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu wskazanego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., ponieważ nie wskazuje on wszystkich stawek odsetek za zwłokę, które zostały wykorzystane do obliczenia kwoty odsetek za zwłokę od zaległości, podczas gdy postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek,
2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie DIAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika, który nie umorzył postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. pomimo faktu, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogu wskazanego w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tj. nie wskazuje wszystkich stawek odsetek za zwłokę, które zostały wykorzystane do obliczenia kwoty odsetek za zwłokę od zaległości, podczas gdy DIAS winien był uchylić postanowienie Naczelnika i umorzyć egzekucję prowadzoną na podstawie wadliwie wystawionego tytułu wykonawczego.
Skarżąca podniosła, że w tytule wykonawczym widnieje tylko jedna stawka odsetek za zwłokę (w wysokości 21,75%), podczas gdy w okresach, których dotyczy tytuł wykonawczy, obowiązywało co najmniej kilka różnych stawek, co związane było z licznymi decyzjami Rady Polityki Pieniężnej o zmianie wysokości stóp procentowych, w tym także stopy oprocentowania kredytu lombardowego, o której mowa w art. 56 § 1 o.p. W ocenie skarżącej, Naczelnik nie uwzględnił w tytule wykonawczym wszystkich stawek odsetek, jakie miały zastosowanie do obliczenia kwot odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Jeżeli więc do obliczenia kwoty odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych zostały wykorzystane różne stawki obowiązujące w różnych okresach, to tytuł wykonawczy powinien je uwzględniać i wskazywać. Stawki te są bowiem kluczowym elementem kalkulacji kwoty odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie na jej rzecz od organu, zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a.).
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 p.p.s.a.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku niezaistnienia wskazanych wyżej przesłanek sąd skargę oddala, o czym stanowi art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia we wskazanych wyżej granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, a postanowienie organu odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie organu z 12 maja 2025 r., którym utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie umorzenia, na wniosek skarżącej, postępowania egzekucyjnego. Kwestia sporna koncentruje się wokół rozstrzygnięcia, czy organy zgodnie z prawem odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., stwierdzając brak ziszczenia się wskazanej we wniosku skarżącej przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, określonej w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.
W myśl art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27. Z kolei jak stanowi art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości i rodzaju, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.
Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie postępowania egzekucyjnego, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Co do zasady umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel z powodu wystąpienia przyczyn niedopuszczalności prowadzenia (vide P. Pietrasz (w:) D. R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, System Informacji Prawnej Lex, tezy do art. 59 u.p.e.a.).
Podkreślić przy tym należy, że wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 59 § 1 u.p.e.a., obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zatem zobowiązany umorzyć to postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu.
W judykaturze zgodnie przyjmuje się, że egzekucja administracyjna jest dopuszczalna, gdy łącznie spełnione zostaną podmiotowe i przedmiotowe warunki jej prowadzenia. Do przesłanek podmiotowych zalicza się wszystkie wymogi związane z uczestnikami tego postępowania. Przez pojęcie przesłanek przedmiotowych rozumie się dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na egzekwowany obowiązek, jego charakter prawny - dotyczy zatem przedmiotu i podstaw egzekucji. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (art. 29 § 1 in fine u.p.e.a.), a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma charakter formalny. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej zachodzi w sytuacji wystąpienia okoliczności wykluczających możliwość prowadzenia egzekucji ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych), a nie merytorycznych. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej (por. wyrok NSA z 28 lutego 2018 r., II FSK 512/16, wszystkie orzeczenia publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jako przykłady takich zarzutów w orzecznictwie wskazuje się na dopuszczalność egzekucji sądowej w stosunku do danego obowiązku, a tym samym niedopuszczalność egzekucji tego świadczenia w drodze egzekucji administracyjnej, wystawienie tytułu wykonawczego przez nieuprawniony podmiot czy też niemożność jej prowadzenia z uwagi na posiadany przez zobowiązanego immunitet. Niedopuszczalne jest również prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, który nie odpowiada wymogom określonym w art. 27 § 1 i 2 u.p.e.a.
Zgodnie z poglądem orzecznictwa, który Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela, przepis art. 27 u.p.e.a. wymienia wymogi formalne tytułu wykonawczego, które jednak nie są przewidziane same dla siebie, ale w określonym celu. Tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której rzeczywiście jest zobowiązany na podstawie decyzji organu. Wobec tego naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania kwoty, która nie obciąża zobowiązanego, by można było zasadnie rozważać instytucję umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który tę gwarancję istotnie narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2024 r., sygn. akt III FSK 4491/21, LEX nr 3697842).
Wypada w tym miejscu zauważyć, że w ostatecznym postanowieniu w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej z 19 lutego 2025 r. DIAS wskazał, że obowiązek w zakresie odsetek za zwłokę istniał w takiej wysokości, w jakiej został wskazany w tytule wykonawczym, co oznacza jednocześnie, że kwota podlegająca egzekucji również została w tytule wykonawczym określona w sposób prawidłowy. W ocenie Sądu, wadliwość tytułu wykonawczego polegająca na niewskazaniu wszystkich stawek, w oparciu o które obliczone zostały odsetki od zaległości podatkowych obciążających skarżącą nie spowodowała niebezpieczeństwa wyegzekwowania od skarżącej kwoty, która jej nie obciąża. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych ostatecznego postanowienia organu w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej wynika, że odsetki te zostały obliczone przy zastosowaniu różnych stawek, obowiązujących w czasie ich powstania. Ujawniona w tytule wykonawczym wysokość odsetek wyliczona została zgodnie z obowiązującymi stawkami. Co istotne, skarżącej znane są zastosowane przez organ egzekucyjny stawki odsetek, gdyż jak wynika z akt administracyjnych sprawy, otrzymała ostateczne postanowienie DIAS w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej i nie skorzystała z prawa zaskarżenia tego postanowienia do sądu administracyjnego.
W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu wskazana przez skarżącą wada tytułu wykonawczego nie daje podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż nie naraziła zobowiązanej na wyegzekwowanie nienależnej kwoty.
W rezultacie, w ocenie Sądu organy prawidłowo stwierdziły, że nie została spełniona żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym podnoszona przez skarżącą przesłanka z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Organ egzekucyjny mógł zasadnie twierdzić, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a., a egzekucja administracyjna jest formalnie dopuszczalna. Wbrew argumentacji skargi, nie były zatem zasadne zarówno zarzuty naruszenia art. 59 § 1 pkt 3 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., jak i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd skargę oddalił, o czym na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł w sentencji wyroku.