Podatnik pismem z 20 czerwca 2025 r. wniósł skargę własną na powyższą decyzję DIAS zaskarżając ją w całości. Strona zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem:
art. 70 § 5 pkt 1 o.p. poprzez instrumentalne wszczęcie postępowania karno-skarbowego o czyny z art. 54 § 2 w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w dniu 25 października 2019 r. które następnie zostało zawieszone postanowieniem Naczelnika i zatwierdzone kolejno przez Dyrektora z dniem 20 listopada 2019 r. a doręczone zostało w lutym 2021 r., co pozwala na postawienie tezy, że okres przedawnienia został przerwany 25 października i trwał przez okres 26 dni do 20 listopada 2021 kiedy zawieszono to postępowanie z przyczyn podanych jego uzasadnieniu;
art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 188 o.p. ustalenie stanu faktycznego sprawy niezgodnie z zasadami doświadczenia życiowego logiki sytuacyjnej z naruszeniem podstawowych zasad proceduralnych obowiązujących w postępowaniu podatkowym co
naruszyło zaufanie podatnika do organów podatkowych;
art. 122 w związku z art. 187 § 1 i art. 188 o.p. ustawy poprzez (cyt.:) "zaniechanie przeprowadzenia dowodu z załączonej do akt dokumentacji fotograficznej, certyfikatów a tym samym zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności a w szczególności czy podatnik jest oszustem podatkowym czy jest kolekcjonerem starych zabytkowych pojazdów , które są w jego posiadaniu i niewątpliwie są pojazdami i zabytkowym i potocznie rozumianymi oraz poprzez nieuwzględnienie [faktycznej] sytuacji rodzinnej podatnika, ilości członków jego rodziny którzy mają prawo do posiadania samochodów dla zaspokajania ich potrzeb czyli celów prywatnych , pomimo oczywistych na to dowodów, a nadto zaniechanie ustalenia dla każdego poszczególnego pojazdu, czy został nabyty na potrzeby prywatne, czy w związku z prow adzoną działalnością gospodarczą, która nigdy nie była handlową bo zastosowana w sprawie metodyka nie uwzględnia tego faktu iż sytuacja każdego zakupionego i sprzedanego w tym postępowaniu auta jest pod względem faktycznym inna oraz nie uwzględnia kolejnego faktu iż R. jest miastem w którym na głowę jednego mieszkańca przypada największa w kraju ilość samochodów
- braku przeprowadzenia przekonującego wywodu zgodnego z zasadami doświadczenia życiowego logiki i specyfiki rynku z której wynika że kupowanie pojazdów a następnie ich sprzedaż to kwestia gustu, spełnianie oczekiwań, przywiązanie do danej marki oraz zwykłej racjonalności gospodarowania posiadanym i środkami finansowymi,
- bezgraniczną nonszalancję organu podatkowego w sprawie który bez jakiegokolwiek przekonującego dowodu uznał, że wszystkie transakcje kupna pojazdów miały związek z działalnością gospodarczą i jako takie kupowane były z góry powziętym zamiarem ich odsprzedaży, pomijając zasady logiki i racjonalnego zachowania się podatnika, które nie uwzględnia słusznego interesu obywatela, racjonalnie gospodarującego swoim prywatnym majątkiem który ma oczywiste pierwszeństwo nad interesem organu podatkowego;
art. 191 o.p. - poprzez dokonanie jednostronnej, tendencyjnej, a zarazem absolutnie dowolnej oceny wątpliwej jakości materiału dowodowego pominięcie w tej ocenie tego co w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika dokumentacji przedstawionej przez podatnika w tym również ewidencji pojazdów itd. do której się w ogóle nie ustosunkowano - co, niewątpliwie nie pozwala na postawienie tezy , że :
nabycie pojazdów Mercedes- Benz 220 rocznik 1961 oraz motor Harley Davidson rocznik 1999 zostało dokonane w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, podczas gdy faktycznie nastąpiło wyłącznie na potrzeby własne, członków rodziny lub , w celach hobbystycznych - kolekcjonerskich i nie miało żadnego związku z tą działalnością, w związku z czym ich nabycie, przywrócenie do stanu użytkowego - kolekcjonerskiego do takiej działalność i zaliczone być nie może;
podatnik nie dokonał zakupu w/w. pojazdów w celach kolekcjonersko hobbystycznych i na prywatne potrzeby własne i najbliższej rodziny/ matki, żony i córki/, podczas gdy zaprzeczają temu zgromadzone w sprawie dowody, w tym wyjaśnienia podatnika, posiadanie znacznej liczby samochodów osobowych oraz pojazdów "starych" zabytkowych zarówno samochodów jak i motocykli, regularne uczestnictwo w zlotach kolekcjonerów, a przedstawiona dokumentacja posiadanych pojazdów którą pominięto w postepowaniu takiemu rozumowaniu przeczy;
podatnik nie kolekcjonował samochodów zabytkowych, podczas gdy twierdzenie to stoi w oczywistej sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a szczególności z zestawieniem innych pojazdów podatnika zawartych w decyzjach organu, dokumentacją fotograficzną, wyjaśnieniami strony; a zarazem przyjęcie, że skoro podatnik sprzedał w 2014 r. tylko jeden samochód kolekcjonerski nie można stawiać tezy , że ich nie kolekcjonował (vide: s. 11 decyzji organu I instancji w poprzednim postępowaniu), co jest sprzeczne nie tylko z logiką, ale i z doświadczeniem życiowym oraz zgromadzonymi w sprawie dowodami;
podatnik nie dokonywał zakupu pojazdów na prywatne potrzeby, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy, w tym także dane o historii pojazdów świadczą, że w okresie posiadania ich przez podatnika, członków jego rodziny pojazdy te rzeczywiście były przez niego i te osoby eksploatowane, a którym to okolicznościom organ nie przypisał należnego znaczenia, jak również nie wykazał, że było inaczej;
podatnik nie wykazał, że ponosił wydatki na naprawę nabytych pojazdów i dokonywanie przeróbek, co jest kompletna bzdurą bowiem skoro wiadomym jest w jakim stanie zostały te pojazdy nabyte a następnie przywrócone do stanu używalności to prosta logika i nie tylko doświadczenie życiowe przesadzają absurdalności tkiego stanowiska organu;
podatnik miał obowiązek zewidencjonowania w 2014 r. transakcji związanych ze sprzedażą pojazdów mechanicznych, począwszy od zakupu Mercedesa - Benz, rocznik 1961, podczas gdy stanowisko takie jest błędne i nie uwzględnia tego, że pojazd został zakupiony na prywatne potrzeby kolekcjonersko- hobbystyczne podatnika,
podatnik podejmował aktywne i intensywne działania zmierzające do zbycia każdego z samochodów objętych zaskarżoną decyzją, podczas gdy takiej interpretacji przeczy fakt iż, każdy który zamierza konkretny pojazd sprzedać podejmuje dokładnie te same czynności co podatnik, co nie można uznać za wyjątek od typowego zachowania;
poprzez niewskazanie przyczyn, dla których odmówił wiarygodności dowodom z historii danych o pojazdach, ewidencji pojazdów podatnika, w tym posiadanych pojazdów kolekcjonerskich, dokumentacji fotograficznej, jak również nieodniesienie się do tych okoliczności w decyzji zarówno organu I jak II instancji;
art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u.) polegające na:
jego niewłaściwym zastosowaniu, w związku z błędnym przyjęciem , że Skarżący w zakresie wszystkich wskazanych w treści decyzji zdarzeń gospodarczych powinien być traktowany jako podmiot prowadzący działalność handlową, a zatem podatnik VAT-u, gdy tymczasem brak jest podstaw do takiego przyjęcia, a tym samym błędną wykładnię w/w. przepisu polegająca na przyjęciu, że działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisu objęta jest także dokonywana incydentalnie sprzedaż majątku prywatnego w tym i pojazdów kolekcjonerskich;
art. 120 ust. 10 u.p.t.u., którego zastosowanie w niniejszej sprawie jest absolutnie wykluczone, nie wiem dlaczego ten przepis był w okolicznościach sprawy w ogóle powoływany skoro dotyczy zupełnie innej sytuacji zatem jedynie wówczas gdyby podatnik był VAT-owcem;
art. 113 ust. 5 u.p.t.u. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i (cyt.;) "przyjęcie , że podatnik w kwietniu 2014 r. przekroczył wartość sprzedaży w wysokości 150.000,- zł, w związku z błędnym ustaleniem przez organ podatkowy, że sprzedaż prywatnego samochodu podatnika zabytkowego i kolekcjonerskiego Mercedesa-Benz z 1961 r. i motocykla Harley Davidson powinna być traktowana jako działalność handlowa podlegająca opodatkowaniu VA T;
art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie, podczas gdy (cyt.:) "zbycie pojazdów nie nastąpiło w ramach działalności gospodarczej, oraz że nastąpiła po upływie pół roku od końca miesiąca, w którym nastąpiło ich nabycie, zatem nie stanowi źródła przychodów w rozumieniu ustaw y i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika z 5 maja 2025 r. - umorzenie postępowania wobec przedawnienia i zobowiązanie organu do zwrotu pobranego bez podstawy faktycznej i prawnej podatku VAT za lata 2014 – 2015.
Przedstawiając argumentację na poparcie zarzutów skargi wskazano, że wszczęcie postępowania karnego skarbowego w niniejszej sprawie miało "instrumentalny" charakter, gdyż Naczelnik nie zawiadomił podatnika o jego wszczęciu tylko pism em z 5 listopada 2019 r. wezwał podatnika do stawiennictwa w dniu 8 listopada 2019 r. celem przesłuchania jako podejrzanego o czyny z a rt.54 k.k.s. i co ciekaw e pismem z dnia 6 listopada 2019 r. zawiadomił ówczesnego pełnomocnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. Wedle Skarżącego celem wszczęcia postępowania karnoskarbowego i natychmiastowe jego zawieszenia w korelacji z treścią pisma z 6 listopada 2019 r było niczym innym jak przerwanie biegu przedawnienia. Działanie takie trudno uznać jako zgodne z zasadą że postępowanie organów podatkowych powinno budzić zaufanie podatników do organów podatkowych, zatem winno być uznane za instrumentalne. Skarżący podniósł, że postępowanie przedsądowe i sądowe w tej sprawie zawiera wiele uchybień procesowych które były wynikiem pośpiechu osoby prowadzącej to postępowanie jak i autora aktu oskarżenia, które zostały enumeratrwnie wymienione we wniosku o wznowienie postępowania [...] w związku z wyrokiem NSA I FSK 379/21. W ocenie skarżącego sąd administracyjny w tej sprawie jest zobowiązany dokonać analizy konkretnych okoliczności sprawy orzec, że mimo wszczęcia i natychmiastowego zawieszenia tego postępowania skutek w postaci przerwania biegu przedawnienia nie wystąpił. Skarżący podtrzymał argumentację przedstawianą wcześniej na poparcie swoich zarzutów, w których kwestionował prawidłowość ustaleń organów podatkowych, co do tego że prowadził działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. w zakresie handlu pojazdami i w związku z tym posiadał status podatnika podatku od towarów i usług.
Organ odwoławczy w piśmie z 24 lipca 2025 r. stanowiącym odpowiedź na skargę wniósł o jej oddalanie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 1 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Skarga dotyczy decyzji wskazanej w art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., a zatem odpowiadającej właściwości sądu administracyjnego.
Skarga okazała się niezasadna i z tego powodu została oddalona.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi, a mianowicie naruszenia art. 70 § 1 o.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 o.p. z uwagi na przedawnienie zobowiązań podatkowych objętych decyzją organu podatkowego.
Sąd stwierdził, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych stanowiących podatek od towarów i usług za okres od kwietnia 2014 r. do grudnia 2015 r. na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p., który to przepis stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Przy wykładni i ocenie poprawności stosowania tego przepisu należy uwzględnić, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 24 maja 2021 r., sygn. akt I FPS 1/21 stanął na stanowisku zgodnie, z którym w świetle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.) ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe przy wydawaniu decyzji podatkowej art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70c o.p. mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności tej decyzji. W uzasadnieniu tej uchwały podkreślono, że sądy administracyjne są uprawnione do oceny okoliczności związanych z wszczęciem postępowania karnoskarbowego, co ma na celu przeciwdziałanie nadużywaniu przez organy podatkowe powołanego art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Dopiero w świetle wszechstronnej analizy okoliczności konkretnej sprawy podatkowej, związanych najczęściej ze zbliżającym się upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, podejmowanymi wcześniej w postępowaniu podatkowym czynnościami dowodowymi i aktywnością prowadzącego je organu podatkowego, mogą ustalić czy instytucji wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe nie wykorzystano jedynie do instrumentalnego wywołania skutku w postaci nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W uzasadnieniu uchwały zaznaczono również, że taki wniosek może potwierdzić fakt wszczęcia tego postępowania w sytuacji gdy z oczywistego braku przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (por. art. 1 k.k.s.) lub istnienia negatywnych przesłanek procesowych, wymienionych w art. 17 § 1 k.p.k., jasne jest już w momencie wydania postanowienia, że cele postępowania karnego skarbowego nie będą mogły być zrealizowane. O braku woli realizowania celów postępowania karnego skarbowego, a tym samym sztucznym wykorzystaniu instrumentu z tego postępowania do przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może świadczyć również wszczęcie postępowania w momencie bliskim dacie przedawnienia zobowiązania podatkowego, czy też brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania.
W świetle obowiązujących przepisów oraz powołanej uchwały okoliczności istotne dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego podzielić można na dwie kategorie:
1) ustawowe wywodzone wprost z art. 70 § 6 pkt 1 oraz art. 70c o.p. (mające charakter przesłanek pozytywnych), których wystąpienie jest konieczne dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia, lecz może okazać się niewystarczające:
a) wszczęcie postępowania karnoskarbowego przez właściwy organ procesowy,
b) istnienie związku pomiędzy podejrzeniem popełnienia przestępstwa lub wykroczenia a niewykonaniem zobowiązania będącego przedmiotem postępowania podatkowego,
c) zawiadomienie przez właściwy organ podatkowy podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego
2) świadczące o instrumentalnym wszczęciu postępowania karnoskarbowego (mające charakter przesłanek negatywnych) których wystąpienie może wskazywać na to, że pomimo zaistnienia ustawowych podstaw zawieszenia terminu przedawnienia, w istocie nie dochodzi do skutecznego zawieszenia jego biegu, a to przykładowo:
a) krótki okres czasu pozostający w momencie wszczęcia postępowania karnoskarbowego do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego,
b) oczywisty brak przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych (por. art. 1 k.k.s.) lub istnienie negatywnych przesłanek procesowych, wymienionych w art. 17 § 1 k.p.k,
c) brak realnej aktywności organów postępowania przygotowawczego po wszczęciu takiego postępowania.
Postanowienie Naczelnika z 25 października 2029 r. o wszczęciu postępowania karnoskarbowego w formie dochodzenia (m.in. w kierunku popełnienia czynów z art. 54 § 2 k.k.s.) obejmowało swoim zakresem przedmiotowym okres oraz zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług tożsame z przedmiotem postępowania podatkowego w zwieńczeniu którego wydano zaskarżoną decyzję. W tym samym dniu doszło również do wydania postanowienia o przedstawieniu Skarżącemu zarzutów popełnienia czynu polegającego na nie obliczaniu i nie odprowadzaniu podatku od towarów i usług nie składaniu deklaracji VAT w związku z uzyskaniem statusu podatnika VAT z uwagi sprzedaż wyremontowanych samochodów (kwota uszczuplenia za cały okres objęty postępowaniem wynieść miała 95.059,00 zł. Do ogłoszenia zarzutu Skarżącemu doszło 18 listopada 2019 r. (akta administracyjne odwoławcze poz. 7).
Wywiązując się z obowiązku przewidzianego w art. 70c o.p. Naczelnik pismem z 6 listopada 2019 r. zawiadomił Podatnika o zawieszeniu z dniem 25 października 2019 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych stanowiących przedmiot zaskarżonej decyzji. Zawiadomienie to zostało doręczone stronie 7 listopada 2019 r. oraz jej pełnomocnikowi 12 listopada 2019 r. (akta administracyjne organu podatkowego I instancji czerwony skoroszyt k. 81-82).
Sąd w niniejszej sprawie podzielił ocenę DIAS, co do braku cech instrumentalności we wszczęciu przez Naczelnika w dniu 25 października 2019 r. postępowania karnoskarbowego. Dochodzenie pozostawało niewątpliwie w związku ze zobowiązaniami podatkowymi jakich dotyczy zaskarżona decyzja DIAS. Należy zaznaczyć, że Podatnikowi w postępowaniu karnoskarbowym przedstawiono zarzuty.
Doniosłe znaczenie ma w szczególności to, że Sąd Rejonowy w R. wyrokiem z 28 listopada 2023 r. sygn. akt [...] uznał Podatnika za winnego zarzucanych mu czynów polegających na uchylaniu się od opodatkowania w podatku od towarów i usług z uwagi na niezłożenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w R. deklaracji VAT-7 za okres od kwietnia 2014 r. do sierpnia 2015 r. i od października 2015 r. do grudnia 2016 r., po przekroczeniu przez w dniu 16 kwietnia 2014 r. kwoty zwolnienia od podatku VAT, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, skutkującego uszczupleniem podatku, tj. przestępstwa skarbowego z art. 54 § 2 w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego. Sąd Rejonowy w R. warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby wynoszący jeden rok. Wyrok ten jest prawomocny z dniem 8 marca 2023 r. (akta administracyjne organu odwoławczego poz. 9).
W ocenie Sądu postępowanie karnoskarbowe nie zostało wszczęte instrumentalnie. Po pierwsze w dacie jego wszczęcia organ procesowy dysponował dokumentacją pozwalającą na uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstw. Zebrano bowiem, w materiał dotyczący Podatnika wskazujący na naruszenie przez niego obowiązków przewidzianych przepisami prawa podatkowego w związku z przekroczeniem progu zwolnienia. Skarbowy organ postępowania przygotowawczego miał zatem podstawy do postawienia hipotezy o popełnieniu przestępstwa skarbowego. Po drugie postępowanie karnoskarbowe przeszło do fazy ad personam, wobec czego zmierzało do realizacji celów związanych z represją karną skarbową uszczegółowionych w art. 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Po trzecie cel postępowania został osiągnięty, co zmaterializowało się w wyroku Sądu Rejonowego w R. z 28 lutego 2023 r. sygn. akt [...].
Przedstawionej oceny Sądu nie są w stanie odmienić podnoszone przez stronę okoliczności dotyczące zawieszenia postępowania karnoskarbowego w fazie postępowania przygotowawczego, czy przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym. Nie mają również znaczenia dla oceny skuteczności zastosowania art. 70 § 6 pkt 1 o.p. gołosłowne twierdzenia strony, co do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. z 28 lutego 2023 r. Powtórzyć trzeba, że powołany wyrok stanowi potwierdzenie celowości przeprowadzenia postępowania karnoskarbowego wobec Skarżącego. Orzeczenie to zamyka kwestię winy Skarżącego w popełnieniu czynów opisanych w sentencji, a skoro nie doszło do jego skutecznej eliminacji z obrotu prawnego to zarówno Sąd rozpoznający niniejszą sprawę jak też organy podatkowe powinny je uwzględniać.
W niniejszej sprawie niezależnie od wskazanej wyżej podstawy zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. wystąpiła podstawa przewidziana w art. 70 § 6 pkt 2 o.p. Przepis ten stanowi, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Stało się tak na skutek wniesienia skargi na decyzję DIAS z 18 grudnia 2019 r., co nastąpiło w okresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia wywołanego wszczęciem postępowania karnoskarbowego.
Stosownie do art. 70 § 7 pkt 1 i 2 bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu 1) prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe; 2) doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności. W niniejszej sprawie wystąpiła sytuacja, w której po prawomocnym zakończeniu postępowania o przestępstwo karne skarbowe 8 marca 2023 r., bieg terminu przedawnienia zobowiązań spoczywał nadal w związku z trwającym postępowaniem sądowoadministracyjnym w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 i 2015 r. Terminy przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych zaskarżoną decyzją rozpoczęły swój dalszy bieg z dniem 25 marca 2025 r., kiedy to doręczono organowi odwoławczemu odpis prawomocnego wyroku tut. Sądu z 22 września 2022 r. wraz ze zwrotem (akta administracyjne k. 736). Zaskarżona decyzja DIAS została doręczona 30 maja 2025 r. pełnomocnikowi Podatnika (akta administracyjne odwoławcze przy poz. 10). Nastąpiło to przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych za okres od kwietnia 2014 r. do listopada 2014 r., który z uwzględnieniem pozostającego do jego końca okresu 67 dni upływał z dniem 31 maja 2025 r. oraz przed upływem terminów przedawnienia za pozostałe okresy rozliczeniowe, które – o ile nie doszłoby do innych zdarzeń zakłócających ich bieg – zakończyłyby się 1 czerwca 2026 r. (dla zobowiązań za okresy od grudnia 2014 r. do sierpnia 2015 r. oraz październik-listopad 2015) oraz 1 czerwca 2027 r. (dla zobowiązań za grudzień 2015 r.). Podsumowując Sąd stwierdził, że w sprawie wystąpiły okoliczności skutkujące zawieszeniem biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych. W szczególności nie potwierdziły się zarzuty dotyczące instrumentalnego wykorzystania instytucji postępowania karnoskarbowego dla nieuprawnionego wydłużenia istnienia zobowiązań podatkowych. Do momentu doręczenia zaskarżonej decyzji nie doszło do przedawnienia objętych nią zobowiązań podatkowych.
Przechodząc do istoty sporu zauważyć należy, że sprowadzał się on do oceny, czy sprzedaż pojazdów przez Skarżącego mogła być uznana za działalność gospodarczą na potrzeby podatku od towarów i usług, a w konsekwencji czy w związku z taką kwalifikacją sprzedaży doszło do przekroczenia progu zwolnienia podmiotowego.
Jak stanowi art. 5 ust. 1 u.p.t.u. opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 u.p.t.u. przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W myśl art. 15 ust. 1 u.p.t.u. podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.p.t.u. działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Tego rodzaju sposób zdefiniowania pojęcia działalności gospodarczej jest zgodny z brzmieniem art. 9 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Przepis ten stanowi, że "działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
W obrębie podatku od towarów i usług znajduje zastosowanie swoista definicja działalności gospodarczej prowadzonej przez podatnika VAT. Nie można utożsamiać działalności gospodarczej w rozumieniu u.p.t.u. z działalnością gospodarczą uregulowaną np. w ustawie z 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480 ze zm.). Nieistotne z punktu widzenia oceny tego, czy zachowanie danego podmiotu spełnia kryteria działalności gospodarczej jest dopełnienie obowiązków formalnych związanych z rejestracją czy subiektywne przekonanie podmiotu, że nie prowadzi działalności gospodarczej.
Prowadzenie działalności gospodarczej jest kategorią obiektywną niezależnie od tego, jak działalność tę ocenia sam prowadzący ją podmiot i jak ją nazywa oraz, czy dopełnia ciążących na nim obowiązków z działalnością tą związanych. Zamiar prowadzenia takiej działalności uzewnętrznia się poprzez dokonywanie czynności faktycznych i prawnych o określonym charakterze (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2015 r., sygn. akt II FSK 1739/13). Działalność gospodarczą należy bowiem oceniać na podstawie zbadania konkretnych okoliczności faktycznych wypełniających lub nie znamiona tej działalności. Ponadto zobowiązanie w p.t.u. powstaje z mocy prawa z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania, a brak faktur czy paragonów nie stanowi dla organów podatkowych ograniczenia w kwestii wymiaru zobowiązania podatkowego, a jedynie wskazuje, że podatnik dodatkowo naruszył obowiązki podatkowe w zakresie prawidłowego dokumentowania przeprowadzonych transakcji (por. wyrok WSA w Poznaniu z 9 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 484/23).
Cechami charakteryzującymi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. jest profesjonalny i zorganizowany charakter, jej ciągłość, stałość i powtarzalność oraz istnienie zamiaru jej prowadzenia po stronie podatnika. Jednocześnie nie każda sprzedaż (dostawa) realizowana przez podatnika stanowić będzie czynność opodatkowaną VAT. Nie będą stanowić czynności polegające na przeniesieniu prawa do władania określonym dobrem jak właściciel w sytuacji gdy stanowią przejaw gospodarowania majątkiem prywatnym (wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 8 marca 2001 r. C-415/98).
Z orzecznictwa Trybunału nie można wysnuć wniosku, że sprzedaż przez podatnika dobra, które zaliczył do swego majątku prywatnego nie podlega podatkowi VAT jedynie ze względu na tę okoliczność. Trybunał transakcje dokonane przez podatnika odpłatnie zasadniczo podlegają podatkowi VAT, jeżeli podatnik działał w takim charakterze, oprócz zaliczenia do prywatnego majątku konieczne jest jeszcze, aby taka sprzedaż została dokonana przez danego podatnika nie w ramach wykonywania jego działalności gospodarczej, lecz w ramach zarządzania i administrowania jego majątkiem prywatnym (wyrok w sprawie Trgovina Prizma, C-331/14, pkt 22).
W niniejszej sprawie Skarżący, co nie jest sporne prowadził działalność gospodarczą w zakresie napraw pojazdów. Niewątpliwie dysponował umiejętnościami, środkami oraz doświadczeniem umożliwiającymi prace z tym związane, a także miał rozeznanie na rynku. Skarżący wykorzystywał powyższe dokonując serii transakcji, w których nabywał pojazdy (przeważnie z zagranicy), które po przeprowadzeniu niezbędnych napraw sprzedawał z zyskiem. Zgodnie z wyjaśnieniami strony pojazdy były uszkodzone bądź zdekompletowane. Załączona do protokołu przesłuchania z października 2017 r. dokumentacja fotograficzna wskazuje, że pojazdy były w stanie wymagającym istotnego nakładu pracy. Na przykładzie pojazdu marki Mercedes Benz 220 Seb r.prod. 1961 nr rej. [...] widoczne jest praktyczne odbudowanie pojazdu poprzez uzbrojenie nadwozia. Z kolei samochód marki VW CC r. prod. 2013 posiadał poważne uszkodzenia przedniej części nadwozia (akta administracyjne - zdjęcia 1,3,4,9,11,12,13, 22 na k. 606-609).
Metodę tą stosował zarówno wobec samochodów (niemieckich producentów) jak też w przypadku motocykla marki Harley-Davidson (por. wyjaśnienia strony z 26 października 2017 r., z 2 listopada 2017 r. – akta administracyjne k. 611-614, 666-670). Zgodnie z danymi rejestracyjnymi pojazd ten oznaczony jako model FXDWG Dyna Wild Glide był wyposażony w silnik o pojemności 1449 cm3. (por. dokument identyfikacji pojazdu – akta administracyjne k. 471). Skarżący (prowadzący warsztat samochodowy) prace przy pojazdach wykonał w znacznej mierze samodzielnie (poza lakierowaniem), korzystając z części zakupywanych m.in. na giełdach, co tłumaczy stosunkowo długie okresy pomiędzy nabyciem pojazdu a jego sprzedażą. W przypadku pojazdu VW Passat CC r. prod. 2013 r. zakup nastąpił w Kanadzie 28 kwietnia 2014 r., sprzedaż w kraju 8 kwietnia 2015 r. (akta administracyjne k. 687, 575)
"Przygotowanie" pojazdów do sprzedaży nie sprowadzało się tylko do doprowadzenia pojazdów do odpowiedniego stanu technicznego. Organy podatkowe wykazały, że w przypadku co najmniej jednego pojazdu (Mercedes-Benz E220 CDI) doszło do zmiany stanu wskazań drogomierza poprzez zmniejszenie przebiegu pojazdu. Poszukując nabywców Skarżący korzystał z ogłoszeń internetowych albo podmiotów pośredniczących w obrocie pojazdami używanymi (komisant). Skarżący korzystał z możliwości zapłaty ubezpieczeń komunikacyjnych w ratach miesięcznych, co jest charakterystyczne dla podmiotów, które zakładają sprzedaż pojazdu. Zachowanie takie pozwalało minimalizowanie angażowania środków na pokrycie ubezpieczenia komunikacyjnego (rocznego) tylko za okres do momentu sprzedaży pojazdu. Zachowanie Skarżącego w zakresie obrotu pojazdami wskazanymi w decyzjach organów podatkowych jawi się jako planowe, metodyczne i ukierunkowane na osiągnięcie celu gospodarczego. Nosi też cechy stałości i powtarzalności, bowiem Podatnik stosował ten sam schemat działania kilkukrotnie. Możliwość czasowego wykorzystania tych pojazdów przez Podatnika lub członków jego rodziny nie zmienia tego, że w świetle wspomnianych obiektywnych okoliczności działalność Skarżącego należało zakwalifikować jako działalność gospodarczą.
Stanowisko takie zajął Sąd Rejonowy w R., który w powołanym już wyroku uznał skarżącego winnym popełnienia zarzucanych mu czynów, które polegały właśnie na prowadzeniu działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży pojazdów w okresie objętym decyzjami organów podatkowych. Wyrok jaki zapadł wobec Skarżącego nie był wyrokiem skazującym, o którym mowa w art. 11 p.p.s.a., lecz orzeczeniem warunkowo umarzającym postępowanie karne na okres próby. Nie tworzył stanu związania sądu administracyjnego o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Jednakże nie można pominąć tego wyroku jako istotnej okoliczności wspierającej ocenę materiału dowodowego przyjętą przez organy podatkowe. Zastosowanie warunkowego umorzenia postępowania uzależnione jest od stwierdzenia winy sprawcy i brakiem wątpliwości, co do okoliczności popełnienia przestępstwa. Zgodnie z art. 66 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. z 1997 r. nr 88, poz. 553 ze zm.) sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że u podstaw orzeczenia warunkowo umarzającego postępowanie znajduje się pozytywnie zweryfikowana przesłanka popełnienia czynu zabronionego przez oskarżonego w sposób zawiniony, skoro "wina i społeczna szkodliwość czynu" mają być nieznaczne, a "okoliczności jego popełnienia" mają nie budzić wątpliwości. Stwierdzić zatem można, że podstawą warunkowego umorzenia jest ustalenie wszystkich przesłanek odpowiedzialności karnej. Materialne przesłanki wydania wyroku orzekającego o warunkowym umorzenia postępowania, są w tych istotnych aspektach zbieżne z przesłankami wyroku skazującego.
Dodatkowo wskazać należy, że tut. Sąd wyrokiem z 5 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 257/22 oddalił skargę Podatnika na decyzję Dyrektora z 15 grudnia 2021 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. W decyzji tej uwzględniono m.in. sprzedaż pojazdów objętych niniejszym postępowaniem jako niezewidencjowany przychód z działalności gospodarczej (akta administracyjne 746-758). Z urzędu jest Sądowi wiadome, że wyrokiem z 31 sierpnia 2022 r. WSA w Gliwicach oddalił natomiast skargę Podatnika na decyzję DIAS w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. (sygn. akt I SA/Gl 502/22).
Nie sposób uznać za przekonywujące wyjaśnień strony skarżącej, że pojazdy były zakupywane na potrzeby prywatne Podatnika i członków jego rodziny. Odnotowania wymaga, że w ewidencji pojazdów za okres od 2006-2017 odnotowano 14 wpisów pojazdów zarejestrowanych na żonę Skarżącego (D.U.) z czego dwa pozostawały aktywne Mercedes Benz C300 z 2016 r. oraz SMART FORTWO COUPE z 2005 r. Na córkę Skarżącego (K.U.) odnotowano 3 wpisy pojazdów (z czego dwa Mercedes Benz i jeden VW) przy czym wszystkie zostały wyrejestrowane. Natomiast w tym okresie na skarżącego dokonano 30 wpisów pojazdów z czego aktywnych pozostawało 9 (akta administracyjne k. 646-647). Obrót pojazdami trudno również uznać za element kolekcjonerstwa. Tego rodzaju aktywność sprowadza się do gromadzenia wytworów (materialnych bądź niematerialnych) mających określone cechy wspólne, wyróżniające je od innych podobnych. Z akt administracyjnych wyprowadzić można wniosek, że Skarżący kolekcjonuje motocykle wyprodukowane w krajach Europy Środkowej, na co wskazuje stałe posiadanie motocykli Simson Awo z 1961 r. i 1956 r. oraz Junak M10 z 1961 r. Do tej kategorii nie zalicza się natomiast motocykl Harley Davidson wyprodukowany w 1999 r., czy też Mercedes Benz 220 z 1961 r. Zgodzić należy się z organami podatkowymi, że bycie pasjonatem motoryzacji w ogólności oraz wielbicielem konkretnej marki pojazdów nie stoi na przeszkodzie uznaniu sprzedaży przez Skarżącego pojazdów (m.in. zabytkowych, nietypowych) za przejaw działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że nietrafne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 o.p. Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie, w którym wyczerpująco ustaliły wszystkie okoliczności istotne dla wydania rozstrzygnięcia. Przyjęte przez nie ustalenia faktyczne bazują na zgromadzonym materiale dowodowym, ocenionym całościowo i w sposób odpowiadający doświadczeniu życiowego oraz logicznego rozumowania. Wbrew zarzutom skargi nie doszło do pominięcia dowodów przez organy podatkowe. Odmiennej oceny przez organy podatkowe tych samych dowodów lub okoliczności nie można utożsamiać z pominięciem bądź nieprzeprowadzeniem dowodów. Nie zasługiwały na uwzględnienie również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego oparte na kwestionowaniu zasadności ich zastosowania z uwagi na błędne ustalenia faktyczne – art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u., art. 120 ust. 10 u.p.t.u., art. 113 ust. 5 u.p.t.u. Skarżący w posiadał status podatnika VAT w związku ze spornymi transakcjami. Jak już wyjaśniono wcześniej ustalenia organów podatkowych były poprawne i zasadnie przyjęły one, że sprzedaż pojazdów przez Skarżącego która realizowała działalność gospodarczą i doprowadziła do przekroczenia kwoty progu zwolnienia z art. 113 ust. 5 w zw. z ust. 1 u.p.t.u. Zasadnie organy podatkowe zastosowały sposób opodatkowania "VAT marża" bowiem sprzedawane przez Skarżącego pojazdy były towarami używanymi nabytymi od osób prywatnych niebędących podatnikami, z wyjątkiem pojazdu VW CC z 2013 r. zaimportowanego spoza obszaru Unii Europejskiej. Podatnik jest uprawniony do skorzystania z opodatkowania w systemie marży z mocy prawa, tylko wówczas, gdy spełni wszystkie przesłanki wymienione w ust. 4 i ust. 10 art. 120 u.p.t.u., a więc dotyczące nie tylko dostawy przedmiotów określonego rodzaju (przesłanki przedmiotowe), ale także ich nabycia od określonych podmiotów (przesłanki podmiotowe), lub ściślej, o określonym sposobie opodatkowania lub jego braku (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 3 lipca 2013 r., I SA/Op 255/13). W art. 120 ust. 10 u.p.t.u. nie przewidziano opodatkowania w procedurze marży dostawy towarów używanych nabytych przez podatnika w drodze importu bądź w warunkach WNT (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Po 158/20). Wreszcie chybiony był zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem przepis ten nie miał zastosowania w sprawie.
W tym stanie rzeczy skargę jako bezzasadną należało oddalić, co Sąd uczynił na podstawie art. 151 p.p.s.a.